SODIUM NITRITE
Νιτρικό νάτριο
Δηλητηριάσεις από κυανιούχα.
Κλινική Σύνοψη
Προτεραιότητα πηγών: SPC, ΕΟΦ, DrugBank
clinical_notes
ΕΟΦ
Ενδείξεις
expand_more
Ενδείξεις
medication
ΕΟΦ
Δοσολογία
expand_more
Δοσολογία
block
ΕΟΦ
Αντενδείξεις
expand_more
Αντενδείξεις
warning
ΕΟΦ
Προειδοποιήσεις
expand_more
Προειδοποιήσεις
sick
ΕΟΦ
Ανεπιθύμητες ενέργειες
expand_more
Ανεπιθύμητες ενέργειες
neurology
PubChem
Μηχανισμός δράσης
expand_more
Μηχανισμός δράσης
biotech
PubChem
Φαρμακοκινητική
expand_more
Φαρμακοκινητική
hub
PubChem
Μεταβολισμός
expand_more
Μεταβολισμός
bloodtype
PubChem
Απέκκριση
expand_more
Απέκκριση
Σκευάσματα & Τιμολόγηση
Μονογραφίες Πηγών
Αναλυτικό περιεχόμενο ανά πηγή για τεκμηρίωση και έλεγχο
ΕΟΦ · 17.2
Aντίδοτα
expand_more
Aντίδοτα
neurology
PubChem
Μηχανισμός δράσης
expand_more
Μηχανισμός δράσης
Η δράση του νιτρώδους νατρίου (NaNO2) περιλαμβάνει τη χαλάρωση του λείου μυός, ιδιαίτερα των μικρών αιμοφόρων αγγείων. Σε τοξικές δόσεις, προκαλεί τη μετατροπή της αιμοσφαιρίνης σε μετ-αιμοσφαιρίνη.
Το νιτρώδες νάτριο μπορεί να μετατραπεί σε όξινο περιβάλλον σε νιτρωδοποιητικούς παράγοντες, οι οποίοι αντιδρούν με νιτρωδοποιήσιμες ενώσεις (ιδιαίτερα δευτεροταμίνες και αμίδια) σχηματίζοντας Ν-νιτροσο ενώσεις. Ορισμένες από αυτές τις ενώσεις είναι γνωστοί καρκινογόνοι παράγοντες.
Επιπλέον, το νιτρώδες νάτριο μπορεί να μετατραπεί σε μονοξείδιο του αζώτου (NO) ή σε μόριο που περιέχει NO, το οποίο δρα ως σηματοδοτικός παράγοντας για τη χαλάρωση του λείου μυός. Η παραγωγή υπεροξειδίου και υδροξειδίου ρίζας, καθώς και υπεροξεινιτρώδους (ONOO-) έχει παρατηρηθεί μετά από αντίδραση κατεχόλης με NO, υποδηλώνοντας ρόλο του οξειδωτικού στρες στην πρόκληση βλάβης και υπερπλασίας του επιθηλίου του στομάχου.
biotech
PubChem
Απορρόφηση / κατανομή / απέκκριση
expand_more
Απορρόφηση / κατανομή / απέκκριση
Το νιτρώδες νάτριο που χορηγείται από το στόμα απορροφάται και μεταφέρεται στο αίμα στο ανώτερο τμήμα του γαστρεντερικού σωλήνα. Η παρουσία πηκτίνης στην τροφή μπορεί να καθυστερήσει την απορρόφηση, η οποία τότε μπορεί να συμβεί χαμηλότερα στο έντερο, με πιθανώς αυξημένο κίνδυνο μικροβιακού μετασχηματισμού του νιτρικού σε νιτρώδες.
Ανεξάρτητα από τη διαδρομή έκθεσης, τα νιτρικά και τα νιτρώδη μεταφέρονται γρήγορα στο αίμα. Το νιτρώδες οξειδώνεται σταδιακά σε νιτρικό, το οποίο κατανέμεται εύκολα στα περισσότερα σωματικά υγρά (ούρα, σάλιο, γαστρικό υγρό, ιδρώτας, υγρό ιλεοστομίας). Έχει επιβεβαιωθεί η κατανομή του νιτρικού στο πλάσμα, τα ερυθροκύτταρα, το σάλιο και τα ούρα μετά από από του στόματος δόση νιτρικού νατρίου.
Παρατηρήθηκε διαπλακουντιακή διάβαση του νιτρώδους σε θήλεις αρουραίους που έλαβαν δόσεις 2,5-50 mg/kg από το στόμα.
hub
PubChem
Μεταβολισμός
expand_more
Μεταβολισμός
Τα εντερικά βακτήρια εμπλέκονται στη μείωση του νιτρώδους. Το απορροφηθέν νιτρώδες οξειδώνεται γρήγορα σε νιτρικό στο αίμα μέσω μιας θηλαστικής διαδικασίας. Η διαδικασία παραγωγής νιτρικού παράλληλα με το σχηματισμό μετ-αιμοσφαιρίνης (MetHb). Η οξείδωση του νιτρώδους σε νιτρικό μπορεί επίσης να συμβεί στο στομάχι πριν την απορρόφηση, όπως αποδείχθηκε in vitro σε ποντίκια. Ωστόσο, υπό συνθήκες in vivo, το νιτρώδες πιθανώς απορροφάται από το στομάχι πριν σχηματιστούν μεγάλες ποσότητες νιτρικού.
Το νιτρώδες μπορεί να μειωθεί περαιτέρω σε άζωτο από βακτήρια υπό ορισμένες συνθήκες. Στο αίμα, το νιτρώδες μετασχηματίζει την αιμοσφαιρίνη σε μετ-αιμοσφαιρίνη και ταυτόχρονα οξειδώνεται σε νιτρικό. Κανονικά, η μετ-αιμοσφαιρίνη επανέρχεται σταδιακά σε αιμοσφαιρίνη μέσω ενζυμικών αντιδράσεων. Το νιτρώδες έχει αγγειοδιασταλτικές ιδιότητες, πιθανώς μέσω μετασχηματισμού σε μονοξείδιο του αζώτου (NO) ή σε μόριο που περιέχει NO, δρώντας ως σηματοδοτικός παράγοντας για τη χαλάρωση του λείου μυός. Το νιτρώδες μετασχηματίζεται εύκολα σε νιτρωδοποιητικό παράγοντα σε όξινο περιβάλλον και μπορεί να αντιδράσει με ποικίλες ενώσεις, π.χ. ασκορβικό οξύ, αμίνες, αμίδια. Η νιτρωδοποίηση μπορεί επίσης να διαμεσολαβηθεί από βακτήρια, π.χ. στο στομάχι. Ορισμένα προϊόντα αντίδρασης είναι καρκινογόνα (π.χ. οι περισσότερες νιτροσαμίνες και αμίδια).
Δεν παρατηρήθηκε ή παρατηρήθηκε πολύ μικρή αύξηση στα επίπεδα νιτροζαμινών στο αίμα σε ανθρώπους μετά την κατανάλωση γευμάτων πλούσιων σε νιτρικά, νιτρώδη ή/και αμίνες.
Οι λεπτομέρειες του μεταβολισμού του νιτρώδους έγιναν πιο περίπλοκες όταν αναγνωρίστηκε ότι η μετατροπή του νιτρώδους σε μονοξείδιο του αζώτου μπορεί να συμβεί υπό ορισμένες φυσιολογικές συνθήκες, όπως η υποξία. Αυτό αντιπροσωπεύει μια αντιστροφή των καλά γνωστών οδών από μονοξείδιο του αζώτου σε νιτρώδες/νιτρικό. Όπως σημειώθηκε προηγουμένως, πειράματα της δεκαετίας του 1980 έδειξαν ότι το ιόν νιτρώδους θα μπορούσε να αντιδράσει με το αποξυγονωμένο αιμοσφαιρίνη για να απελευθερώσει μονοξείδιο του αζώτου, αλλά αυτά τα πειράματα διεξήχθησαν in vitro και η πιθανή φυσιολογική τους σημασία δεν ήταν εμφανής. Οι Zweier et al. (1995) ανέφεραν ότι, σε ένα μοντέλο εγκεφαλικής ισχαιμίας με διαπερατή καρδιά, το ιόν νιτρώδους μετατράπηκε in vivo απευθείας σε μονοξείδιο του αζώτου, αποδεικνύοντας ότι οι προηγούμενες παρατηρήσεις είχαν όντως βιοχημικές επιπτώσεις. Αυτές οι μελέτες ακολούθησαν πολλά σχετικά πειράματα που υποδηλώνουν ανανεωμένο ενδιαφέρον για τη βιοχημεία του νιτρώδους/νιτρικού. Έχει αναδυθεί ένα μοντέλο για τον μεταβολισμό του νιτρώδους/νιτρικού με βάση εκτενείς και μερικές φορές ανεπαίσθητες αλληλεπιδράσεις μεταξύ προσλαμβανόμενων και ενδογενώς συντιθέμενων νιτρικών, νιτρωδών, μονοξειδίου του αζώτου και ορισμένων σχετικών ειδών, και τη φυσιολογία του οργανισμού.
Τα νιτρώδη και οι μεταβολίτες τους απεκκρίνονται στα ούρα.
category
PubChem
MeSH classification
expand_more
MeSH classification
Substances capable of inhibiting, retarding or arresting the process of fermentation, acidification or other deterioration of foods.
Substances used for the detection, identification, analysis, etc. of chemical, biological, or pathologic processes or conditions. Indicators are substances that change in physical appearance, e.g., color, at or approaching the endpoint of a chemical titration, e.g., on the passage between acidity and alkalinity. Reagents are substances used for the detection or determination of another substance by chemical or microscopical means, especially analysis. Types of reagents are precipitants, solvents, oxidizers, reducers, fluxes, and colorimetric reagents. (From Grant & Hackh's Chemical Dictionary, 5th ed, p301, p499)
Απέκκριση
Scientific Profile
Substances capable of inhibiting, retarding or arresting the process of fermentation, acidification or other deterioration of foods.
Substances used for the detection, identification, analysis, etc. of chemical, biological, or pathologic processes or conditions. Indicators are substances that change in physical appearance, e.g., color, at or approaching the endpoint of a chemical titration, e.g., on the passage between acidity and alkalinity. Reagents are substances used for the detection or determination of another substance by chemical or microscopical means, especially analysis. Types of reagents are precipitants, solvents, oxidizers, reducers, fluxes, and colorimetric reagents. (From Grant & Hackh's Chemical Dictionary, 5th ed, p301, p499)