Clinio Logo
Clinio
ΔΡΑΣΤΙΚΗ ΟΥΣΙΑ V03AB08 SPC ΕΟΦ DrugBank PubChem Σκευάσματα

SODIUM NITRITE

Νιτρικό νάτριο

### Φαρμακοθεραπευτική κατηγορία Ενδοφλέβια διαλύματα, Διαλύματα ηλεκτρολυτών, κωδικός ATC: B05ΒΒ02 ### Φαρμακοδυναμικές επιδράσεις Oι φαρμακοδυναμικές ιδιότητες των διαλυμάτων αυτών είναι αυτές των συστατικών τους, δηλαδή των ιόντων νατρίου και χλωρίου και του μονοσακχαρίτη …

Ενδείξεις

Εγκεκριμένες ενδείξεις από το SPC, ομαδοποιημένες κατά ICD-10

clinical_notes
  • E86 Μείωση του όγκου

    Περιλαμβάνει (όροι από SPC): Αφυδάτωση

search Αναζήτηση φαρμάκων ανά ένδειξη arrow_forward

Πληροφορίες Συνταγογράφησης

Επιμελημένα δεδομένα από το SPC

SPCαναθ. 07/2019
medication

Δοσολογία

ΠΧΠ (SPC)
expand_more
Οδός:
Ενδοφλέβια έγχυση
  • Ενήλικες
    Η συγκέντρωση και η δοσολογία προσδιορίζεται από ποικίλους παράγοντες μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται η ηλικία, το βάρος, η διατροφή, η κλινική κατάσταση του ασθενούς και οι θεραπευτικές αγωγές που του χορηγούνται παράλληλα.
  • Ηλικιωμένοι
    Η συγκέντρωση και η δοσολογία προσδιορίζεται από ποικίλους παράγοντες μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται η ηλικία, το βάρος, η διατροφή, η κλινική κατάσταση του ασθενους και οι θεραπευτικές αγωγές που του χορηγούνται παράλληλα.
  • Παιδιά
    Η συγκέντρωση και η δοσολογία προσδιορίζεται από ποικίλους παράγοντες μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται η ηλικία, το βάρος, η διατροφή, η κλινική κατάσταση του ασθενούς και οι θεραπευτικές αγωγές που του χορηγούνται παράλληλα.
block

Αντενδείξεις

ΠΧΠ (SPC)
expand_more
  • Διαβητικό κώμα
  • Υπερνατριαιμία
  • Υπερκαλιαιμία
  • Οξέωση
  • Ενδοκρανιακή αιμορραγία
    Πληθυσμόςασθενείς με ενδοκρανιακή αιμορραγία
  • Χορήγηση μεγάλων ποσοτήτων και επιβάρυνση της κυκλοφορίας
  • Ταχεία έγχυση υπέρτονων διαλυμάτων
  • Αντενδείξεις σχετιζόμενες με το προστιθέμενο φαρμακευτικό προϊόν
warning

Προειδοποιήσεις & Προφυλάξεις

ΠΧΠ (SPC)
expand_more
  • Κλινική παρακολούθηση
    Ειδική κλινική παρακολούθηση απαιτείται κατά την έναρξη οποιασδήποτε ενδοφλέβιας έγχυσης.
  • Παρακολούθηση κλινικών και βιολογικών παραμέτρων
    Η χορήγηση θα πρέπει να γίνεται κάτω από τακτική και προσεκτική παρακολούθηση. Οι κλινικές και βιολογικές παράμετροι, ιδιαίτερα οι ηλεκτρολύτες και η γλυκόζη του ορού, θα πρέπει να ελέγχονται.
  • Χορήγηση σημαντικής ποσότητας
    Παρακολουθείστε την κλινική και βιολογική κατάσταση του ασθενούς και κυρίως την ισορροπία ύδατος και ηλεκτρολυτών.
  • Καρδιακή και νεφρική ανεπάρκεια, κίρρωση ήπατος
    προσοχή
    Πληθυσμόςασθενείς με καρδιακή και νεφρική ανεπάρκεια και σε ασθενείς με κίρρωση του ήπατος με οιδήματα και ασκίτη
    Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται. Εφαρμόστε χαμηλή ταχύτητα έγχυσης λόγω του κινδύνου εμφάνισης ανεπιθύμητης ωσμωτικής διούρησης.
  • Χλωριούχο νάτριο
    προσοχή
    Πληθυσμόςασθενείς με υπέρταση, καρδιακή ανεπάρκεια, περιφερικό ή πνευμονικό οίδημα, μειωμένη νεφρική λειτουργία, προεκλαμψία, αλδοστερονισμό ή άλλες καταστάσεις και θεραπείες (π.χ. κορτικοστεροειδή), οι οποίες σχετίζονται με κατακράτηση νατρίου
    Πρέπει να χρησιμοποιείται με προσοχή.
  • Έγχυση μεγάλων όγκων
    Πληθυσμόςασθενείς με δηλητηρίαση από νερό, με καρδιακή, πνευμονική ή σοβαρή νεφρική ανεπάρκεια και/ή με ολιγουρία/ ανουρία
    Πρέπει να γίνεται κάτω από ειδική παρακολούθηση.
  • Διαλύματα που περιέχουν δεξτρόζη - Υπεργλυκαιμία
    Πληθυσμόςασθενείς μετά από οξέα ισχαιμικά επεισόδια
    Η χορήγηση μπορεί να οδηγήσει σε υπεργλυκαιμία. Προτείνεται η μη χρησιμοποίηση αυτού του διαλύματος.
  • Διαχείριση υπεργλυκαιμίας
    Εάν προκληθεί υπεργλυκαιμία, πρέπει να αναπροσαρμόζεται ο ρυθμός της έγχυσης ή να χορηγείται ινσουλίνη ή εάν θεωρείται απαραίτητο να διακόπτεται η θεραπεία.
  • Μειωμένη ανοχή στη γλυκόζη
    Πληθυσμόςασθενείς με νεφρική ανεπάρκεια ή σακχαρώδη διαβήτη
    Απαιτείται στενή παρακολούθηση των επιπέδων της γλυκόζης και οι απαιτήσεις σε ινσουλίνη και/ή σε κάλιο μπορεί να τροποποιηθούν.
  • Κρανιοεγκεφαλικός τραυματισμός
    Πληθυσμόςασθενείς με κρανιοεγκεφαλικό τραυματισμό
    Η έγχυση διαλυμάτων που περιέχουν δεξτρόζη θα μπορούσε να αντενδείκνυται κατά τις πρώτες 24 ώρες και η συγκέντρωση της γλυκόζης στο αίμα θα πρέπει να παρακολουθείται στενά κατά τη διάρκεια επεισοδίων ενδοκρανιακής υπέρτασης.
  • Υπονατριαιμία - Γενικά
    Τα υγρά που περιέχουν γλυκόζη μπορεί να οδηγήσουν σε σοβαρή υπονατριαιμία (βλ. Δοσολογία).
  • Υπονατριαιμία - Ηλεκτρολυτικές διαταραχές
    Η ενδοφλέβια χορήγηση της γλυκόζης μπορεί να προκαλέσει ηλεκτρολυτικές διαταραχές, με σημαντικότερη την υπο-ωσμωτική ή υπερωσμωτική υπονατριαιμία.
  • Κίνδυνος οξείας υπονατριαιμίας
    Πληθυσμόςασθενείς με μη ωσμωτική αποδέσμευση βασοπρεσίνης (π.χ. οξεία νόσος, άλγος, μετεγχειρητικό στρες, λοιμώξεις, εγκαύματα και ασθένειες του ΚΝΣ), οι ασθενείς με καρδιακές, ηπατικές και νεφρικές νόσους και οι ασθενείς που λαμβάνουν αγωνιστές βασοπρεσίνης (βλ. Αλληλεπιδράσεις)
    Διατρέχουν ιδιαίτερα αυξημένο κίνδυνο οξείας υπονατριαιμίας με την έγχυση υποτονικών υγρών.
  • Οξεία υπονατριαιμική εγκεφαλοπάτεια
    Πληθυσμόςασθενείς με εγκεφαλικό οίδημα
    Η οξεία υπονατριαιμία μπορεί να προκαλέσει οξεία υπονατριαιμική εγκεφαλοπάθεια (οίδημα στον εγκέφαλο). Οι ασθενείς διατρέχουν ιδιαίτερα αυξημένο κίνδυνο σοβαρής, μη αναστρέψιμης και απειλητικής για τη ζωή εγκεφαλικής βλάβης.
  • Υπονατριαιμία - Ευάλωτες ομάδες
    Πληθυσμόςπαιδιά, γυναίκες σε αναπαραγωγική ηλικία και οι ασθενείς με μειωμένη εγκεφαλική συμμόρφωση (π.χ. με μηνιγγίτιδα, ενδοκρανιακή αιμορραγία και εγκεφαλικές θλάσεις)
    Διατρέχουν ιδιαίτερα αυξημένο κίνδυνο σοβαρού και απειλητικού για τη ζωή εγκεφαλικού οιδήματος λόγω οξείας υπονατριαιμίας.
  • Συγχορήγηση με αίμα
    Τα διαλύματα δεξτρόζης δεν θα πρέπει να χορηγούνται μέσω των ίδιων συσκευών έγχυσης ταυτόχρονα με, πριν ή μετά από χορήγηση αίματος, καθώς μπορούν να παρουσιαστούν αιμόλυση και συγκόλληση.
  • Προστιθέμενο φάρμακο
    Θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι ιδιαίτερες προειδοποιήσεις και οι ιδιαίτερες προφυλάξεις που σχετίζονται με το προστιθέμενο φάρμακο, εάν υπάρχει.
  • Παιδιατρικός πληθυσμός - Κατακράτηση νατρίου
    Πληθυσμόςβρέφη, πρόωρα και μη
    Τα βρέφη μπορεί να κατακρατήσουν περίσσεια νατρίου, λόγω της ανώριμης νεφρικής λειτουργίας τους. Επαναλαμβανόμενες εγχύσεις χλωριούχου νατρίου θα πρέπει να δίνονται μόνο μετά τον προσδιορισμό των επιπέδων νατρίου του ορού.
swap_horiz

Αλληλεπιδράσεις

ΠΧΠ (SPC)
expand_more
  • Κορτικοστεροειδή ή κορτικοτροπίνη
    προσοχή
    Απαιτείται προσοχή
  • Φάρμακα που διεγείρουν την αποδέσμευση βασοπρεσίνης (π.χ. Χλωροπροπαμίδη, κλοφιμπράτη, καρβαμαζεπίνη, βινκριστίνη, εκλεκτικοί αναστολείς επαναπρόσληψης της σεροτονίνης, 3, 4-μεθυλενοδιοξυ-Ν-μεθαμφεταμίνη, ιφωσφαμίδη, αντιψυχωσικά, ναρκωτικά)
    προσοχή
    Αυξάνουν την επίδραση της βασοπρεσίνης με αποτέλεσμα τη μειωμένη νεφρική απέκκριση ύδατος ελεύθερου ηλεκτρολυτών και την αύξηση του κινδύνου νοσοκομειακής υπονατριαιμίας
  • Φάρμακα που ενισχύουν τη δράση της βασοπρεσίνης (π.χ. Χλωροπροπαμίδη, ΜΣΑΦ, κυκλοφωσφαμίδη)
    προσοχή
    Αυξάνουν την επίδραση της βασοπρεσίνης με αποτέλεσμα τη μειωμένη νεφρική απέκκριση ύδατος ελεύθερου ηλεκτρολυτών και την αύξηση του κινδύνου νοσοκομειακής υπονατριαιμίας
  • Ανάλογα βασοπρεσίνης (π.χ. Δεσμοπρεσσίνη, οξυτοκίνη, τερλιπρεσίνη)
    προσοχή
    Αυξάνουν την επίδραση της βασοπρεσίνης με αποτέλεσμα τη μειωμένη νεφρική απέκκριση ύδατος ελεύθερου ηλεκτρολυτών και την αύξηση του κινδύνου νοσοκομειακής υπονατριαιμίας
  • Διουρητικά
    προσοχή
    Αυξάνουν τον κίνδυνο υπονατριαιμίας
  • Αντιεπιληπτικά (όπως η οξυκαρβαζεπίνη)
    προσοχή
    Αυξάνουν τον κίνδυνο υπονατριαιμίας
sick

Ανεπιθύμητες ενέργειες

ΠΧΠ (SPC)
expand_more
Μεταβολισμός
  • Νοσοκομειακή υπονατριαιμία
  • Υπερυδάτωση
  • Υπεργλυκαιμία
Διαταραχές του μεταβολισμού και της θρέψης
  • κατακράτηση ύδατος
Νευρικό
  • Οξεία υπονατριαιμική εγκεφαλοπάθεια
Διαταραχές της οδού χορήγησης
  • πυρετικές αντιδράσεις
  • λοίμωξη στο σημείο της ένεσης
  • τοπικός πόνος ή αντίδραση
  • φλεβικός ερεθισμός
  • φλεβική θρόμβωση ή φλεβίτιδα επεκτεινόμενη από το σημείο της ένεσης
  • εξαγγείωση αίματος
  • υπερογκαιμία
  • επιβάρυνση της κυκλοφορίας μέχρι πνευμονικού οιδήματος
Λεπτομέρειες κατά συχνότητα expand_more
  • Εξαγγείωση αίματος
    Αγγειακές
  • Επιβάρυνση της κυκλοφορίας
    Αγγειακές
  • Κατακράτηση ύδατος
    Μεταβολισμός
  • Λοίμωξη στο σημείο της ένεσης
  • Νοσοκομειακή υπονατριαιμία
    Μεταβολισμός
    Μη γνωστές
  • Οξεία υπονατριαιμική εγκεφαλοπάθεια
    Νευρικό
    Μη γνωστές
  • Πνευμονικό οίδημα
    Αναπνευστικό
  • Πυρετικές αντιδράσεις
  • Τοπικός πόνος ή αντίδραση
  • Υπεργλυκαιμία
    Μεταβολισμός
  • Υπερογκαιμία
    Μεταβολισμός
  • Υπερυδάτωση
  • Φλεβική θρόμβωση ή φλεβίτιδα επεκτεινόμενη από το σημείο της ένεσης
  • Φλεβικός ερεθισμός
pregnant_woman

Κύηση / Γαλουχία

ΠΧΠ (SPC)
Επίπεδο κινδύνου: Με προσοχή expand_more
  • Κύηση
    Να χορηγείται με ιδιαίτερη προσοχή
    Κατά τη διάρκεια του τοκετού, ιδίως εάν χορηγείται σε συνδυασμό με οξυτοκίνη, λόγω του κινδύνου υπονατριαιμίας (βλ. Ειδικές προειδοποιήσεις και Ανεπιθύμητες ενέργειες).
e911_emergency

Υπερδοσολογία

ΠΧΠ (SPC)
expand_more
Συμπτώματα
  • υπερυδάτωση
  • υπεργλυκαιμία
  • σημεία και συμπτώματα σχετιζόμενα με το πρόσθετο φάρμακο
Αντιμετώπιση
Η θεραπεία θα πρέπει να διακόπτεται. Ο ασθενής θα πρέπει να επιτηρείται για γνωστά σημεία και συμπτώματα σχετιζόμενα με το χορηγούμενο φάρμακο. Τα σχετικά συμπτωματικά και υποστηρικτικά μέτρα θα πρέπει να εφαρμόζονται ανάλογα με τις ανάγκες.
directions_car

Επίδραση στην οδήγηση

ΠΧΠ (SPC)
expand_more
Επηρεάζει την οδήγησηΌχι
science

Έκδοχα

ΠΧΠ (SPC) §2 & §6.1
expand_more
Ύδωρ για ενέσιμα.
biotech

Φαρμακολογία

Φαρμακοδυναμική & Φαρμακοκινητική
expand_more
Φαρμακοδυναμική

Φαρμακοθεραπευτική κατηγορία

Ενδοφλέβια διαλύματα, Διαλύματα ηλεκτρολυτών, κωδικός ATC: B05ΒΒ02

Φαρμακοδυναμικές επιδράσεις

Oι φαρμακοδυναμικές ιδιότητες των διαλυμάτων αυτών είναι αυτές των συστατικών τους, δηλαδή των ιόντων νατρίου και χλωρίου και του μονοσακχαρίτη γλυκόζη.

Το χλωριούχο νάτριο είναι το κύριο άλας που συμμετέχει στη διατήρηση της ισοτονικότητας του αίματος και των ιστών και του ισοζυγίου των υγρών και των ηλεκτρολυτών. Ιόντα όπως το νάτριο κυκλοφορούν διαμέσου της κυτταρικής μεμβράνης, χρησιμοποιώντας ποικίλους μηχανισμούς μεταφοράς, μεταξύ των οποίων είναι η αντλία νατρίου (Na-KATPάση). Το νάτριο παίζει σημαντικό ρόλο στη νευρομεταβίβαση και την καρδιακή ηλεκτροφυσιολογία, καθώς και στο νεφρικό μεταβολισμό.

Η γλυκόζη χορηγείται ως πηγή υδατανθράκων στην παρεντερική διατροφή για θερμιδική κάλυψη. Καθώς 1 g γλυκόζης αντιστοιχεί σε 4 θερμίδες το διάλυμα SODIUM CHLORIDE 0.9% + Νιτρικό νάτριο 5% INJ.SO.INF 0,9%+5% (W/V) αποδίδει περίπου 200 kcal/l (840 kJ/l), το διάλυμα SODIUM CHLORIDE+Νιτρικό νάτριο/ Νιτρικό νάτριο, Ενέσιμο διάλυμα για ενδοφλέβια έγχυση 0,18% + 4,73(4,3)% αποδίδει 170 kcal/l (722,4 kJ/l) και το διάλυμα SODIUM CHLORIDE AND Νιτρικό νάτριο/ Νιτρικό νάτριο INJ.SO.INF 0,45%+2,5% (W/V) αποδίδει 100 kcal (420 kJ/l).

Οι φαρμακοδυναμικές ιδιότητες του πρόσθετου φαρμάκου, εάν υπάρχει, θα εξαρτηθούν από τη φύση του φαρμάκου που θα χρησιμοποιηθεί.

Φαρμακοκινητική

Oι φαρμακοκινητικές ιδιότητες των διαλυμάτων αυτών είναι αυτές των συστατικών τους δηλαδή των ιόντων νατρίου και χλωρίου και της γλυκόζης.

Το χλωριούχο νάτριο απορροφάται αμέσως από το γαστρεντερικό σύστημα.

Το νάτριο αποβάλλεται κυρίως από τα νεφρά, αλλά υπάρχει εκτεταμένη νεφρική επαναρρόφηση. Μικρές ποσότητες νατρίου αποβάλλονται μέσω των κοπράνων και του ιδρώτα.

Η γλυκόζη μεταβολίζεται μέσω του πυροσταφυλικού ή γαλακτικού οξέος σε διοξείδιο του άνθρακα και νερό, με ταυτόχρονη απελευθέρωση ενέργειας.

Οι φαρμακοκινητικές ιδιότητες του πρόσθετου φαρμάκου θα εξαρτηθούν από τη φύση του φαρμάκου που θα χρησιμοποιηθεί.

Μηχανισμός δράσης
Η δράση του νιτρώδους νατρίου (NaNO2) περιλαμβάνει τη χαλάρωση του λείου μυός, ιδιαίτερα των μικρών αιμοφόρων αγγείων. Σε τοξικές δόσεις, προκαλεί τη μετατροπή της αιμοσφαιρίνης σε μετ-αιμοσφαιρίνη. Το νιτρώδες νάτριο μπορεί να μετατραπεί σε όξινο περιβάλλον…
Φαρμακοδυναμική

Φαρμακοθεραπευτική κατηγορία Ενδοφλέβια διαλύματα, Διαλύματα ηλεκτρολυτών, κωδικός ATC: B05ΒΒ02 ### Φαρμακοδυναμικές επιδράσεις Oι φαρμακοδυναμικές ιδιότητες των διαλυμάτων αυτών είναι αυτές των συστατικών τους, δηλαδή των ιόντων νατρίου και χλωρίου και…

Φαρμακοκινητική
Oι φαρμακοκινητικές ιδιότητες των διαλυμάτων αυτών είναι αυτές των συστατικών τους δηλαδή των ιόντων νατρίου και χλωρίου και της γλυκόζης. Το χλωριούχο νάτριο απορροφάται αμέσως από το γαστρεντερικό σύστημα. Το νάτριο αποβάλλεται κυρίως από τα νεφρά, αλλά…
Μεταβολισμός
Τα εντερικά βακτήρια εμπλέκονται στη μείωση του νιτρώδους. Το απορροφηθέν νιτρώδες οξειδώνεται γρήγορα σε νιτρικό στο αίμα μέσω μιας θηλαστικής διαδικασίας. Η διαδικασία παραγωγής νιτρικού παράλληλα με το σχηματισμό μετ-αιμοσφαιρίνης (MetHb). Η οξείδωση του…
Απέκκριση
Το νιτρώδες νάτριο που χορηγείται από το στόμα απορροφάται και μεταφέρεται στο αίμα στο ανώτερο τμήμα του γαστρεντερικού σωλήνα. Η παρουσία πηκτίνης στην τροφή μπορεί να καθυστερήσει την απορρόφηση, η οποία τότε μπορεί να συμβεί χαμηλότερα στο έντερο, με…

Παρακολούθηση Αγωγής

Εργαστηριακοί & κλινικοί έλεγχοι από το SPC, ανά σύστημα

event_available
science

Εργαστηριακές εξετάσεις (αίμα / ούρα)

Έλεγχος Σύστημα Συχνότητα Προϋπόθεση
Ηλεκτρολύτες ορού scienceΗλεκτρολύτες & μεταβολικά τακτική και προσεκτική Κατά την έναρξη ενδοφλέβιας έγχυσης
— Χορήγηση σημαντικής ποσότητας
Νάτριο ορού (Na⁺) scienceΗλεκτρολύτες & μεταβολικά — Πριν από επαναλαμβανόμενες εγχύσεις χλωριούχου νατρίου σε βρέφη
Γλυκόζη glucoseΓλυκαιμικός έλεγχος / διαβήτης στενή Διαβητικοί ή ασθενείς με νεφρική ανεπάρκεια
Γλυκόζη αίματος glucoseΓλυκαιμικός έλεγχος / διαβήτης στενά Επεισόδια ενδοκρανιακής υπέρτασης
Γλυκόζη ορού glucoseΓλυκαιμικός έλεγχος / διαβήτης τακτική και προσεκτική Κατά την έναρξη ενδοφλέβιας έγχυσης
stethoscope

Κλινική εξέταση & ζωτικά

Έλεγχος Σύστημα Συχνότητα Προϋπόθεση
Ισορροπία ύδατος stethoscopeΚλινική παρακολούθηση (γενική) — Χορήγηση σημαντικής ποσότητας
Κλινική παρακολούθηση stethoscopeΚλινική παρακολούθηση (γενική) τακτική και προσεκτική Κατά την έναρξη ενδοφλέβιας έγχυσης
— Χορήγηση σημαντικής ποσότητας
Βιολογικές παράμετροι more_horizΆλλο / λοιπά τακτική και προσεκτική Κατά την έναρξη ενδοφλέβιας έγχυσης
— Χορήγηση σημαντικής ποσότητας
checklist Συνδυάζετε πολλά φάρμακα; Δείτε το συγκεντρωτικό πρόγραμμα παρακολούθησης arrow_forward

Σκευάσματα & Τιμολόγηση

Δεδομένα ΕΟΦ (04/2026)
Φόρτωση...

Μονογραφίες Πηγών

Αναλυτικό περιεχόμενο ανά πηγή για τεκμηρίωση και έλεγχο

neurology
PubChem

Μηχανισμός δράσης

expand_more

Η δράση του νιτρώδους νατρίου (NaNO2) περιλαμβάνει τη χαλάρωση του λείου μυός, ιδιαίτερα των μικρών αιμοφόρων αγγείων. Σε τοξικές δόσεις, προκαλεί τη μετατροπή της αιμοσφαιρίνης σε μετ-αιμοσφαιρίνη.

Το νιτρώδες νάτριο μπορεί να μετατραπεί σε όξινο περιβάλλον σε νιτρωδοποιητικούς παράγοντες, οι οποίοι αντιδρούν με νιτρωδοποιήσιμες ενώσεις (ιδιαίτερα δευτεροταμίνες και αμίδια) σχηματίζοντας Ν-νιτροσο ενώσεις. Ορισμένες από αυτές τις ενώσεις είναι γνωστοί καρκινογόνοι παράγοντες.

Επιπλέον, το νιτρώδες νάτριο μπορεί να μετατραπεί σε μονοξείδιο του αζώτου (NO) ή σε μόριο που περιέχει NO, το οποίο δρα ως σηματοδοτικός παράγοντας για τη χαλάρωση του λείου μυός. Η παραγωγή υπεροξειδίου και υδροξειδίου ρίζας, καθώς και υπεροξεινιτρώδους (ONOO-) έχει παρατηρηθεί μετά από αντίδραση κατεχόλης με NO, υποδηλώνοντας ρόλο του οξειδωτικού στρες στην πρόκληση βλάβης και υπερπλασίας του επιθηλίου του στομάχου.

biotech
PubChem

Απορρόφηση / κατανομή / απέκκριση

expand_more

Το νιτρώδες νάτριο που χορηγείται από το στόμα απορροφάται και μεταφέρεται στο αίμα στο ανώτερο τμήμα του γαστρεντερικού σωλήνα. Η παρουσία πηκτίνης στην τροφή μπορεί να καθυστερήσει την απορρόφηση, η οποία τότε μπορεί να συμβεί χαμηλότερα στο έντερο, με πιθανώς αυξημένο κίνδυνο μικροβιακού μετασχηματισμού του νιτρικού σε νιτρώδες.

Ανεξάρτητα από τη διαδρομή έκθεσης, τα νιτρικά και τα νιτρώδη μεταφέρονται γρήγορα στο αίμα. Το νιτρώδες οξειδώνεται σταδιακά σε νιτρικό, το οποίο κατανέμεται εύκολα στα περισσότερα σωματικά υγρά (ούρα, σάλιο, γαστρικό υγρό, ιδρώτας, υγρό ιλεοστομίας). Έχει επιβεβαιωθεί η κατανομή του νιτρικού στο πλάσμα, τα ερυθροκύτταρα, το σάλιο και τα ούρα μετά από από του στόματος δόση νιτρικού νατρίου.

Παρατηρήθηκε διαπλακουντιακή διάβαση του νιτρώδους σε θήλεις αρουραίους που έλαβαν δόσεις 2,5-50 mg/kg από το στόμα.

hub
PubChem

Μεταβολισμός

expand_more

Τα εντερικά βακτήρια εμπλέκονται στη μείωση του νιτρώδους. Το απορροφηθέν νιτρώδες οξειδώνεται γρήγορα σε νιτρικό στο αίμα μέσω μιας θηλαστικής διαδικασίας. Η διαδικασία παραγωγής νιτρικού παράλληλα με το σχηματισμό μετ-αιμοσφαιρίνης (MetHb). Η οξείδωση του νιτρώδους σε νιτρικό μπορεί επίσης να συμβεί στο στομάχι πριν την απορρόφηση, όπως αποδείχθηκε in vitro σε ποντίκια. Ωστόσο, υπό συνθήκες in vivo, το νιτρώδες πιθανώς απορροφάται από το στομάχι πριν σχηματιστούν μεγάλες ποσότητες νιτρικού.

Το νιτρώδες μπορεί να μειωθεί περαιτέρω σε άζωτο από βακτήρια υπό ορισμένες συνθήκες. Στο αίμα, το νιτρώδες μετασχηματίζει την αιμοσφαιρίνη σε μετ-αιμοσφαιρίνη και ταυτόχρονα οξειδώνεται σε νιτρικό. Κανονικά, η μετ-αιμοσφαιρίνη επανέρχεται σταδιακά σε αιμοσφαιρίνη μέσω ενζυμικών αντιδράσεων. Το νιτρώδες έχει αγγειοδιασταλτικές ιδιότητες, πιθανώς μέσω μετασχηματισμού σε μονοξείδιο του αζώτου (NO) ή σε μόριο που περιέχει NO, δρώντας ως σηματοδοτικός παράγοντας για τη χαλάρωση του λείου μυός. Το νιτρώδες μετασχηματίζεται εύκολα σε νιτρωδοποιητικό παράγοντα σε όξινο περιβάλλον και μπορεί να αντιδράσει με ποικίλες ενώσεις, π.χ. ασκορβικό οξύ, αμίνες, αμίδια. Η νιτρωδοποίηση μπορεί επίσης να διαμεσολαβηθεί από βακτήρια, π.χ. στο στομάχι. Ορισμένα προϊόντα αντίδρασης είναι καρκινογόνα (π.χ. οι περισσότερες νιτροσαμίνες και αμίδια).

Δεν παρατηρήθηκε ή παρατηρήθηκε πολύ μικρή αύξηση στα επίπεδα νιτροζαμινών στο αίμα σε ανθρώπους μετά την κατανάλωση γευμάτων πλούσιων σε νιτρικά, νιτρώδη ή/και αμίνες.

Οι λεπτομέρειες του μεταβολισμού του νιτρώδους έγιναν πιο περίπλοκες όταν αναγνωρίστηκε ότι η μετατροπή του νιτρώδους σε μονοξείδιο του αζώτου μπορεί να συμβεί υπό ορισμένες φυσιολογικές συνθήκες, όπως η υποξία. Αυτό αντιπροσωπεύει μια αντιστροφή των καλά γνωστών οδών από μονοξείδιο του αζώτου σε νιτρώδες/νιτρικό. Όπως σημειώθηκε προηγουμένως, πειράματα της δεκαετίας του 1980 έδειξαν ότι το ιόν νιτρώδους θα μπορούσε να αντιδράσει με το αποξυγονωμένο αιμοσφαιρίνη για να απελευθερώσει μονοξείδιο του αζώτου, αλλά αυτά τα πειράματα διεξήχθησαν in vitro και η πιθανή φυσιολογική τους σημασία δεν ήταν εμφανής. Οι Zweier et al. (1995) ανέφεραν ότι, σε ένα μοντέλο εγκεφαλικής ισχαιμίας με διαπερατή καρδιά, το ιόν νιτρώδους μετατράπηκε in vivo απευθείας σε μονοξείδιο του αζώτου, αποδεικνύοντας ότι οι προηγούμενες παρατηρήσεις είχαν όντως βιοχημικές επιπτώσεις. Αυτές οι μελέτες ακολούθησαν πολλά σχετικά πειράματα που υποδηλώνουν ανανεωμένο ενδιαφέρον για τη βιοχημεία του νιτρώδους/νιτρικού. Έχει αναδυθεί ένα μοντέλο για τον μεταβολισμό του νιτρώδους/νιτρικού με βάση εκτενείς και μερικές φορές ανεπαίσθητες αλληλεπιδράσεις μεταξύ προσλαμβανόμενων και ενδογενώς συντιθέμενων νιτρικών, νιτρωδών, μονοξειδίου του αζώτου και ορισμένων σχετικών ειδών, και τη φυσιολογία του οργανισμού.

Τα νιτρώδη και οι μεταβολίτες τους απεκκρίνονται στα ούρα.

category
PubChem

MeSH classification

expand_more

Substances capable of inhibiting, retarding or arresting the process of fermentation, acidification or other deterioration of foods.

Substances used for the detection, identification, analysis, etc. of chemical, biological, or pathologic processes or conditions. Indicators are substances that change in physical appearance, e.g., color, at or approaching the endpoint of a chemical titration, e.g., on the passage between acidity and alkalinity. Reagents are substances used for the detection or determination of another substance by chemical or microscopical means, especially analysis. Types of reagents are precipitants, solvents, oxidizers, reducers, fluxes, and colorimetric reagents. (From Grant & Hackh's Chemical Dictionary, 5th ed, p301, p499)

query_stats Κρίσιμα Στοιχεία

Απέκκριση

Νεφρά
PubChem
science
Εργαλεία & Οδηγίες Όλα →
Ηπαρίνη / LMWH Δοσολογία

Επιστημονικό Προφίλ

expand_more
CID
23668193
Μοριακός τύπος
NNaO2
Μοριακό βάρος
68.995
IUPAC
sodium nitrite
InChIKey
LPXPTNMVRIOKMN-UHFFFAOYSA-M
Κατάταξη MeSH

Substances capable of inhibiting, retarding or arresting the process of fermentation, acidification or other deterioration of foods.

Substances used for the detection, identification, analysis, etc. of chemical, biological, or pathologic processes or conditions. Indicators are substances that change in physical appearance, e.g., color, at or approaching the endpoint of a chemical titration, e.g., on the passage between acidity and alkalinity. Reagents are substances used for the detection or determination of another substance by chemical or microscopical means, especially analysis. Types of reagents are precipitants, solvents, oxidizers, reducers, fluxes, and colorimetric reagents. (From Grant & Hackh's Chemical Dictionary, 5th ed, p301, p499)