Χρόνια Νεφρική Νόσος
Θεραπευτικό Πρωτόκολλο — KDIGO 2024
ΔΙΑΓΝΩΣΗ
2. Διαγνωστική Προσέγγιση
Βασικός εργαστηριακός και απεικονιστικός έλεγχος.
Βασικός Έλεγχος
- •eGFR (τύπος CKD-EPI)
- •Αλβουμίνη ούρων (ACR — Albumin/Creatinine Ratio)
- •Γενική ούρων (μικροσκόπηση, κυλίνδροι)
- •Υπερηχογράφημα νεφρών
- •Ηλεκτρολύτες, ουρία, κρεατινίνη, Ca, P, PTH
- •CBC, σίδηρος (αναιμία ΧΝΝ)
Περαιτέρω Αξιολόγηση
- •Βιοψία νεφρού (επί ενδείξεων)
- •Αξονική/Μαγνητική ουρογραφία
- •Ειδικές ορολογικές εξετάσεις (ANA, ANCA, anti-GBM)
- •Ουρικό οξύ, λιπιδαιμία
ΠΡΟΛΗΨΗ
3. Πρωτογενής Πρόληψη
Πρόληψη εμφάνισης CKD σε υγιείς και ομάδες κινδύνου.
Έλεγχος ΑΠ
Τακτική μέτρηση αρτηριακής πίεσης
Έλεγχος Διαβήτη
Έλεγχος γλυκόζης & HbA1c
Διακοπή Καπνίσματος
Υποστήριξη διακοπής
Υγιεινή Διατροφή
Μεσογειακή διατροφή & άσκηση
Ομάδες κινδύνου για έλεγχο: Διαβητικοί, υπερτασικοί, καπνιστές, παχύσαρκοι, άτομα με οικογενειακό ιστορικό νεφρικής νόσου, ηλικία >65 ετών.
ΘΕΡΑΠΕΙΑ
4. Θεραπεία — Νεφροπροστασία
Φαρμακευτική αγωγή και στόχοι ρύθμισης.
Νεφροπροστατευτικά Φάρμακα
- •Αναστολείς RAAS: ACEi (λισινοπρίλη, εναλαπρίλη) ή ARBs (λοσαρτάνη, ιρβεσαρτάνη) — 1η γραμμή σε αλβουμινουρία
- •SGLT2 αναστολείς: Εμπαγλιφλοζίνη 10mg, Νταπαγλιφλοζίνη 10mg — νεφροπροστατευτικό ανεξ. ΣΔ (eGFR ≥20)
- •Finerenone: MRA επιλογής σε DM2 + CKD με αλβουμινουρία
- •GLP-1 αγωνιστές: Σεμαγλουτίδη (καρδιο- & νεφροπροστασία σε DM2)
Στόχοι Ρύθμισης
- •Αρτηριακή πίεση: <130/80 mmHg (KDIGO 2024)
- •HbA1c: ~7% (53 mmol/mol) σε DM2+CKD
- •LDL-C: <70 mg/dL (ή <55 σε υψηλό ΚΑΚ)
- •Νάτριο: <2g/ημέρα
- •Πρωτεΐνες: 0.8g/kg/ημέρα (προχωρημένα στάδια)
Προσοχή: Αποφυγή αναστολέων RAAS σε αμφοτερόπλευρη στένωση νεφρικών αρτηριών. Παρακολούθηση καλίου & κρεατινίνης 1–2 εβδ. μετά έναρξη/αύξηση δόσης.
Δοσολογία SGLT2 αναστολέων σε CKD
| Φάρμακο | Δόση | eGFR Κατώφλι | Ένδειξη CKD |
|---|---|---|---|
| Εμπαγλιφλοζίνη | 10 mg/ημ. | ≥20 ml/min | ΝΑΙ (EMPA-KIDNEY) |
| Νταπαγλιφλοζίνη | 10 mg/ημ. | ≥25 ml/min | ΝΑΙ (DAPA-CKD) |
| Καναγλιφλοζίνη | 100 mg/ημ. | ≥30 ml/min | ΝΑΙ (CREDENCE) |
ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ
5. Αντιμετώπιση Επιπλοκών
Διαχείριση επιπλοκών της χρόνιας νεφρικής νόσου.
Αναιμία CKD
Στόχος Hb 10–11.5 g/dL. Σίδηρος (p.o./IV) εάν TSAT<20% ή ferritin<100. ESAs (εποετίνη/δαρβεποετίνη) εάν Hb<10 μετά διόρθωση σιδήρου. Νεώτερα: Roxadustat (HIF-PH αναστολέας).
Μεταβολική Οστεοδυστροφία (CKD-MBD)
Φωσφορικά δεσμευτικά (ανθρακ. ασβεστίου, σεβελαμέρη). Βιταμίνη D (cholecalciferol ή calcitriol). Cinacalcet / Etelcalcetide (δευτεροπαθής υπερπαραθυρεοειδισμός).
Μεταβολική Οξέωση
Στόχος HCO₃ ≥22 mEq/L. Νάτριο διττανθρακικό 0.5–1 mEq/kg/ημ. p.o.
Υπερκαλιαιμία
Διατροφικός περιορισμός καλίου. Καλιουρητικά (φουροσεμίδη). Patiromer ή Sodium Zirconium Cyclosilicate (SZC) — επιτρέπουν συνέχιση RAAS.
Οίδημα / Υπερφόρτιση
Φουροσεμίδη 40–240 mg/ημ. (αυξ. δόση σε χαμηλό eGFR). Θειαζίδες σε πρώιμα στάδια.
Ουραιμία / ESRD
Έναρξη νεφρικής υποκατάστασης (αιμοκάθαρση / περιτοναϊκή κάθαρση / μεταμόσχευση) εάν eGFR<10 ή συμπτωματική ουραιμία.
ΔΟΣΟΛΟΓΙΑ
6. Δοσολογία Φαρμάκων στη ΧΝΝ
Προσαρμογή δόσης βάσει eGFR — κοινά φάρμακα ΓΙΑ.
| Φάρμακο | eGFR 30–59 | eGFR 15–29 | eGFR <15 |
|---|---|---|---|
| Μετφορμίνη | Προσοχή — μειωμένη δόση | Αποφυγή | Απαγορεύεται |
| Λισινοπρίλη | Έναρξη χαμηλής δόσης | Χαμηλή δόση + παρακολ. | Με προσοχή |
| Αλλοπουρινόλη | Max 200 mg/ημ. | Max 100 mg/ημ. | 50 mg κάθε 2–3 ημ. |
| Γαβαπεντίνη | 300 mg × 2/ημ. | 300 mg × 1/ημ. | 300 mg κάθε 2 ημ. |
| Κολχικίνη | Κανονική δόση | Μειωμένη δόση | Αποφυγή |
| NSAID | Αποφυγή εάν δυνατόν | Απαγορεύεται | Απαγορεύεται |
| Σπιρονολακτόνη | Με παρακολούθηση Κ | Αποφυγή | Απαγορεύεται |
* Βάσει SmPC και KDIGO 2024. Πάντα να ελέγχετε το τρέχον SmPC του φαρμάκου.
ΠΑΡΑΠΟΜΠΗ
7. Παραπομπή σε Νεφρολόγο
Ενδείξεις παραπομπής σε ειδικό νεφρολόγο.
eGFR <30
ml/min (Στάδιο 4–5)
Αλβουμινουρία
ACR >300 mg/g
Ταχεία Πτώση
eGFR >5 ml/min/έτος
Αιματουρία
Επίμονη / ενεργός
Ανθεκτική Υπέρταση
>3 αντιυπερτασικά
Άγνωστη Αιτία
Ανεξήγητη CKD
Βάσει KDIGO 2024 | Ενημερώθηκε Μάρτιος 2026