Περιγραφή
Αυτή η εξέταση ανιχνεύει την παρουσία αντιγόνων αδενοϊού στα κόπρανα, επιβεβαιώνοντας εάν οι αδενοϊοί αποτελούν την αιτία γαστρεντερίτιδας. Οι αδενοϊοί είναι μη περιβεβλημένοι ιοί DNA, μεγέθους 70-90 nm, με εικοσαεδρική δομή. Πολλαπλασιάζονται στον πυρήνα των κυττάρων ξενιστή, σχηματίζοντας κρυσταλλικές συσσωματώσεις. Έχουν ταξινομηθεί σε 51 ορότυπους και 6 ομάδες. Προσβάλλουν κυρίως επιθηλιακά κύτταρα σε οφθαλμούς, φάρυγγα, αναπνευστικό και γαστρεντερικό σύστημα. Μετά από επώαση 5-10 ημερών, τα συμπτώματα ποικίλλουν ανάλογα με το σημείο μόλυνσης:
- Αναπνευστικό: Ορότυποι 1, 2, 5, 6 προκαλούν ρινίτιδα, μη βακτηριακή φαρυγγίτιδα, οξεία γριπώδη συνδρομή, ή δυνητικά σοβαρή πνευμονία, ειδικά σε παιδιά.
- Οφθαλμοί: Ορότυποι 3, 7 μπορεί να προκαλέσουν θυλακιώδη επιπεφυκίτιδα ή κερατοεπιπεφυκίτιδα, με πιθανή μόνιμη μερική απώλεια όρασης. Συχνά συνυπάρχει με φαρυγγίτιδα.
- Γαστρεντερικό: Ορότυποι 40, 41 συνδέονται αιτιολογικά με βρεφική γαστρεντερίτιδα, ευθυνόμενοι για το 5-15% των ιογενών περιπτώσεων. Ανιχνεύονται σε υψηλές συγκεντρώσεις σε διαρροϊκές κενώσεις.
Οι αδενοϊοί είναι συχνή αιτία λοιμώξεων στην παιδική ηλικία, ευθυνόμενοι για περίπου 5% των κοινών κρυολογημάτων σε παιδιά κάτω των 5 ετών και αποτελούν τη δεύτερη συχνότερη αιτία ιογενούς διάρροιας μετά τους ροταϊούς. Η μετάδοση των αναπνευστικών αδενοϊών γίνεται κυρίως μέσω σταγονιδίων, αλλά και κοπράνων. Οι οφθαλμικές λοιμώξεις μπορεί να προκληθούν από μολυσμένο νερό πισίνας ή ιατρογενώς (π.χ. ορότυπος 8). Οι εντερικές λοιμώξεις μεταδίδονται κυρίως μέσω της κοπρανοστοματικής οδού, συνήθως με άμεση επαφή. Οι αδενοϊοί μπορούν να παραμείνουν ασυμπτωματικοί έως και 18 μήνες ή να επανενεργοποιηθούν από λανθάνουσα κατάσταση. Σε αντίθεση με άλλες ιογενείς αναπνευστικές λοιμώξεις, οι αδενοϊοί προκαλούν μακροχρόνια και αποτελεσματική ανοσία, πιθανώς λόγω της μόλυνσης περιφερικών λεμφαδένων και λεμφοειδών κυττάρων του γαστρεντερικού. Η αντοχή στη νόσο συσχετίζεται με την παρουσία εξουδετερωτικών αντισωμάτων, τα οποία ενδέχεται να διαρκούν εφ’ όρου ζωής. Τα μητρικά αντισώματα παρέχουν προστασία στα βρέφη έναντι σοβαρών αναπνευστικών λοιμώξεων από αδενοϊούς.
Πώς γίνεται
Η ανίχνευση αντιγόνου αδενοϊού στα κόπρανα πραγματοποιείται σε δείγμα κοπράνων. Ο ασθενής μπορεί να προμηθευτεί ειδικό δοχείο συλλογής από το εργαστήριο ή ένα κοινό δοχείο κοπράνων από φαρμακείο. Το δείγμα πρέπει να παραδοθεί στο εργαστήριο. Εναλλακτικά, υπάρχει δυνατότητα αποστολής του δοχείου συλλογής στην οικία του ασθενούς και επιστροφής του δείγματος στο εργαστήριο μέσω υπηρεσίας ταχυμεταφοράς.