Περιγραφή
Η μέτρηση του οστικού κλάσματος της αλκαλικής φωσφατάσης (οστάση) είναι κρίσιμη για τη διάγνωση και την αξιολόγηση της σοβαρότητας μεταβολικών παθήσεων των οστών, όπως η νόσος Paget, η οστεομαλακία και η οστεοπόρωση. Επιπλέον, χρησιμοποιείται για την παρακολούθηση της αποτελεσματικότητας των θεραπευτικών αγωγών για αυτές τις καταστάσεις. Η οστάση (BAP) αποτελεί ένα ισοένζυμο της αλκαλικής φωσφατάσης, εντοπιζόμενο στην επιφάνεια των οστεοβλαστών. Η συγκέντρωσή της αντανακλά τη βιοσυνθετική δραστηριότητα των οστεοβλαστών και αποτελεί έναν ευαίσθητο και αξιόπιστο δείκτη του οστικού μεταβολισμού. Στα υγιή οστά, η διαδικασία αναδιαμόρφωσης, δηλαδή η ισορροπία μεταξύ οστικής απορρόφησης και σχηματισμού νέου οστού, είναι συνεχής και απαραίτητη για τη διατήρηση της οστικής υγείας. Διαταραχή αυτής της ισορροπίας, με υπεροχή της απορρόφησης έναντι του σχηματισμού, οδηγεί σε απώλεια οστού, αυξάνοντας τον κίνδυνο οστεοπόρωσης και καταγμάτων. Η οστεοπόρωση είναι μια μεταβολική οστική νόσος που χαρακτηρίζεται από μειωμένη οστική μάζα και διαταραγμένη μικροαρχιτεκτονική των οστών. Μπορεί να προκληθεί από διάφορες κλινικές καταστάσεις, όπως αυξημένο οστικό καταβολισμό, ενδοκρινικές διαταραχές (πρωτοπαθής και δευτεροπαθής υπερπαραθυρεοειδισμός, θυρεοτοξίκωση), οστεομαλακία, νεφρική ανεπάρκεια, γαστρεντερικές παθήσεις, μακροχρόνια χρήση κορτικοστεροειδών, πολλαπλό μυέλωμα και μεταστατικό καρκίνο των οστών. Η νόσος Paget είναι μια άλλη συχνή μεταβολική οστική πάθηση, που χαρακτηρίζεται από υπερβολικά ταχεία οστική αναδιαμόρφωση, οδηγώντας σε οστικές βλάβες, κατάγματα ή νευρολογικά συμπτώματα. Αυξημένες τιμές παρατηρούνται σε: οστεοπόρωση, νόσο Paget, προχωρημένους όγκους των οστών (πρωτοπαθείς ή μεταστατικούς), ακρομεγαλία, υπερπαραθυρεοειδισμό, υπερθυρεοειδισμό. Μειωμένες τιμές παρατηρούνται σε: υποπαραθυρεοειδισμό, υποθυρεοειδισμό, θεραπεία με κορτιζόνη, και σε επιτυχή θεραπεία της οστεοπόρωσης.
Πώς γίνεται
Η εξέταση της οστικής αλκαλικής φωσφατάσης (οστάσης) πραγματοποιείται μέσω αιμοληψίας. Δεν απαιτείται προηγούμενη νηστεία.