α-Ενολάση, Αντισώματα

Κλινική σημασία

Αυτοαντισώματα έναντι της α-ενολάσης είναι βιοδείκτες που χρησιμοποιούνται για την αξιολόγηση αυτοάνοσων και φλεγμονωδών παθήσεων. Η εξέταση ανιχνεύει την παρουσία αυτών των αντισωμάτων, τα οποία συσχετίζονται με τη βαρύτητα και την εξέλιξη της νόσου, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις δυσλειτουργίας του ανοσοποιητικού συστήματος. Η α-ενολάση, ένα βασικό ένζυμο της γλυκολυτικής οδού, εμπλέκεται επίσης σε μη γλυκολυτικές λειτουργίες όπως η κυτταρική ρύθμιση και οι ανοσολογικές αντιδράσεις.

Τι ελέγχει η εξέταση

Η εξέταση μετρά αυτοαντισώματα που στοχεύουν την α-ενολάση, ένα ένζυμο που συμμετέχει στη γλυκόλυση και σε μη γλυκολυτικές λειτουργίες, όπως η κυτταρική ρύθμιση και οι αποκρίσεις στο στρες. Η α-ενολάση (κωδικοποιείται από το γονίδιο ENO1) είναι ευρέως διαδεδομένη στους ιστούς και λειτουργεί και ως υποδοχέας πλασμινογόνου.

Η εξέταση

Κλινική Ερμηνεία και Συσχετίσεις:

• Η εμφάνιση αυτοαντισωμάτων έναντι της α-ενολάσης μπορεί να προκληθεί από οξειδωτικό στρες, μετα-μεταφραστικές τροποποιήσεις ή έκθεση κρυπτικών επιτόπων, οδηγώντας σε αυτοάνοση απόκριση και χρόνια φλεγμονή.
• Τα αντισώματα αυτά θεωρούνται προγνωστικοί δείκτες μιας εν εξελίξει αυτοάνοσης διαδικασίας και όχι διαγνωστικοί δείκτες για συγκεκριμένη νόσο.
• Περιορισμοί: Τα αντισώματα έναντι της α- και/ή της γ-ενολάσης δεν είναι ειδικά για τη λεμφοκυτταρική υποφυσίτιδα, καθώς έχουν ανιχνευθεί και σε άλλες παθήσεις και σε υγιή άτομα (4.3%).
• Συσχετιζόμενες Παθήσεις (ανίχνευση αντισωμάτων κατά της α-ενολάσης):
  • Αυτοάνοσα/Φλεγμονώδη:
    • Λεμφοκυτταρική υποφυσίτιδα (41.2% και/ή σε APS [APECED] 58%)
    • Συστηματικός Ερυθηματώδης Λύκος (27%)
    • Σκληρόδερμα (30%, ιδιαίτερα σε σοβαρές μορφές με πνευμονικές εκδηλώσεις και φαινόμενο Raynaud)
    • Μικτή νόσος του συνδετικού ιστού, θετικές και αρνητικές σε ANCA αγγειίτιδες, αγγειακές παθήσεις του κολλαγόνου
    • Αυτοάνοσο πολυαδενικό σύνδρομο τύπου 1 (APS I), υπερθυρεοειδισμός, ενδομητρίωση
    • Διάφορα αυτοάνοσα νοσήματα (20.0%)
  • Νεφρολογικές:
    • Πρωτοπαθής και δευτεροπαθής μεμβρανώδης νεφροπάθεια (69% και 58% σε ΣΕΛ/Ρευματοειδή Αρθρίτιδα αντίστοιχα)
    • Συστημική νεφροπάθεια, κρυοσφαιριναιμική νεφρίτιδα (32%)
  • Γαστρεντερικές/Ηπατικές:
    • Νόσος του Crohn, ελκώδης κολίτιδα (με ή χωρίς ανιχνεύσιμο ANCA)
    • Οξεία και χρόνια ιογενής ηπατίτιδα (B, C), αυτοάνοση ηπατίτιδα (έως 60%)
    • Πρωτοπαθής σκληρυντική χολαγγειίτιδα (27%), σοβαρές μορφές πρωτοπαθούς χολικής κίρρωσης (29%)
  • Οφθαλμολογικές:
    • Μελαγχρωστική αμφιβληστροειδίτιδα, σχετιζόμενη με καρκίνωμα αμφιβληστροειδοπάθεια (CAR), γλαύκωμα, κυστοειδές οίδημα ωχράς κηλίδας, παρανεοπλασματική αμφιβληστροειδοπάθεια (69%)
  • Νευρολογικές/Ψυχιατρικές:
    • Γεροντική άνοια, νόσος Alzheimer, παράνοια, ψυχώσεις, σχιζοφρένεια
  • Άλλες:
    • Σιωπηλά αδενώματα της υπόφυσης (46.2%), άλλες παθήσεις της υπόφυσης (23.5%)
    • Αλκοολισμός