Κλινική σημασία
Η μέτρηση της αμυλάσης στα ούρα χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση της παγκρεατικής λειτουργίας και τη διάγνωση της παγκρεατίτιδας. Είναι χρήσιμη για τη διαφορική διάγνωση κοιλιακού άλγους, ιδιαίτερα σε υποψία οξείας παγκρεατίτιδας, καθώς παραμένει αυξημένη για μεγαλύτερο διάστημα από την αμυλάση ορού.
Τι ελέγχει η εξέταση
Η εξέταση μετρά την αμυλάση, ένα ένζυμο υπεύθυνο για τη διάσπαση σύνθετων υδατανθράκων. Παράγεται κυρίως στο πάγκρεας και στους σιελογόνους αδένες, ενώ μικρότερες ποσότητες βρίσκονται στο ήπαρ, στο επιθήλιο του λεπτού εντέρου, στις ωοθήκες και στις σάλπιγγες. Η συλλογή δείγματος ούρων μπορεί να πραγματοποιηθεί ως 2ωρη ή 24ωρη συλλογή.
Η εξέταση
Η αμυλάση δεν αποτελεί αποκλειστικό δείκτη παγκρεατικής λειτουργίας, λόγω της παραγωγής της από διάφορα όργανα.
- Αυξημένες τιμές μπορεί να υποδηλώνουν:
- Οξεία παγκρεατίτιδα, αλκοολισμός, απόφραξη χοληφόρων, χολολιθίαση.
- Διαβητική κετοξέωση, υπερλιπιδαιμία, υπερθυρεοειδισμός.
- Φλεγμονή σιελογόνων αδένων, παρωτίτιδα.
- Διάτρηση εντέρου, εντερική απόφραξη, εντερικό έμφρακτο.
- Διάτρηση πεπτικού έλκους, έκτοπη κύηση, ρήξη εξωμήτριου κύησης, κύηση.
- Φάρμακα: αλκοόλ, ασπιρίνη, βητανεχόλη, κωδεΐνη, ινδομεθακίνη, μεπεριδίνη, μορφίνη, πενταζοκίνη, θειαζιδικά διουρητικά.
- Μειωμένες τιμές μπορεί να υποδηλώνουν:
- Κίρρωση ήπατος, ηπατίτιδα, καρκίνος παγκρέατος.
- Σοβαρά εγκαύματα, σοβαρή θυρεοτοξίκωση.
- Φάρμακα: φθόριο, γλυκόζη.
- Συσχέτιση με αμυλάση ορού: Ενώ τα επίπεδα αμυλάσης στον ορό αυξάνονται 3-6 ώρες μετά την έναρξη οξείας παγκρεατίτιδας και επανέρχονται στο φυσιολογικό εντός 2-3 ημερών, στα ούρα παραμένουν αυξημένα για 7-10 ημέρες. Αυτό την καθιστά χρήσιμη για τη διάγνωση οξείας παγκρεατίτιδας, ακόμα και όταν τα επίπεδα στον ορό έχουν ήδη ομαλοποιηθεί.