Περιγραφή
Η ανίχνευση των αντισωμάτων c-ANCA και p-ANCA είναι κρίσιμη για τη διάγνωση αγγειιτιδών, όπως η κοκκιωμάτωση Wegener και η μικροσκοπική πολυαγγειίτιδα. Επιπλέον, συμβάλλει στην παρακολούθηση της πορείας της νόσου, την αξιολόγηση της ανταπόκρισης στη θεραπεία και την έγκαιρη αναγνώριση υποτροπών. Τα αντισώματα ANCA (AntiNeutrophil Cytoplasmic Antibody) στοχεύουν σε κυτταροπλασματικά συστατικά των ουδετερόφιλων κοκκιοκυττάρων. Η κοκκιωμάτωση Wegener είναι μια συστηματική αγγειίτιδα που προσβάλλει μικρές αρτηρίες στους νεφρούς, τους πνεύμονες και την ανώτερη αναπνευστική οδό, προκαλώντας κοκκιωματώδη φλεγμονή. Η διάγνωση επιβεβαιώνεται ιστολογικά, αλλά οι ορολογικές εξετάσεις είναι σημαντικές για την αρχική διάγνωση και παρακολούθηση. Με τη μέθοδο του έμμεσου ανοσοφθορισμού, διακρίνονται δύο πρότυπα χρώσης: τα κυτταροπλασματικά ANCA (c-ANCA) και τα περιπυρηνικά ANCA (p-ANCA). Τα c-ANCA συνδέονται κυρίως με αντισώματα έναντι της πρωτεϊνάσης 3 (PR3), ενώ τα p-ANCA με αντισώματα έναντι της μυελοϋπεροξειδάσης (MPO). Τα αυτοαντισώματα έναντι της PR3 είναι εξαιρετικά ειδικά (95-99%) για την κοκκιωμάτωση Wegener. Σε περιπτώσεις περιορισμένης νόσου στην αναπνευστική οδό, το 65% των ασθενών είναι θετικοί για PR3 αντισώματα. Ωστόσο, σχεδόν όλοι οι ασθενείς με κοκκιωμάτωση Wegener που περιορίζεται στους νεφρούς δεν εμφανίζουν θετικά PR3 αντισώματα. Όταν η νόσος είναι σε ύφεση, το ποσοστό θετικότητας για PR3 αντισώματα μειώνεται στο 30%. Τα αυτοαντισώματα έναντι της MPO ανευρίσκονται στο 50% των ασθενών με κοκκιωμάτωση Wegener που προσβάλλει τους νεφρούς. Επίσης, εμφανίζονται σε ασθενείς με σπειραματονεφρίτιδα άλλης αιτιολογίας, όπως η μικροσκοπική πολυαγγειίτιδα (MPA). Τα p-ANCA μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν για τη διαφορική διάγνωση φλεγμονωδών νόσων του εντέρου, καθώς ανευρίσκονται στο 50-70% των ασθενών με ελκώδη κολίτιδα (UC), αλλά μόνο στο 20% των ασθενών με νόσο του Crohn (CD). Αυξημένα επίπεδα μπορεί να υποδηλώνουν: κοκκιωμάτωση Wegener, μικροσκοπική πολυαρτηρίτιδα, ιδιοπαθή ταχέως εξελισσόμενη σπειραματονεφρίτιδα, ελκώδη κολίτιδα, πρωτοπαθή σκληρυντική χολαγγειίτιδα, αυτοάνοση ηπατίτιδα, αγγειίτιδα Churg-Strauss, ενεργό ιογενή ηπατίτιδα, ή νόσο του Crohn.
Πώς γίνεται
Η εξέταση των αντισωμάτων p-ANCA απαιτεί τη λήψη δείγματος αίματος. Δεν απαιτείται προηγούμενη νηστεία.