Κλινική σημασία
Η ανίχνευση αντισωμάτων c-ANCA και p-ANCA είναι κρίσιμη για τη διάγνωση αγγειιτιδών, όπως η κοκκιωμάτωση Wegener και η μικροσκοπική πολυαγγειίτιδα. Συμβάλλει στην παρακολούθηση της πορείας της νόσου, την αξιολόγηση της ανταπόκρισης στη θεραπεία και την έγκαιρη αναγνώριση υποτροπών.
Τι ελέγχει η εξέταση
Τα αντισώματα ANCA (AntiNeutrophil Cytoplasmic Antibody) στοχεύουν σε κυτταροπλασματικά συστατικά των ουδετερόφιλων κοκκιοκυττάρων. Με τη μέθοδο του έμμεσου ανοσοφθορισμού, διακρίνονται δύο πρότυπα χρώσης:
- c-ANCA (κυτταροπλασματικά ANCA): Συνδέονται κυρίως με αντισώματα έναντι της πρωτεϊνάσης 3 (PR3).
- p-ANCA (περιπυρηνικά ANCA): Συνδέονται κυρίως με αντισώματα έναντι της μυελοϋπεροξειδάσης (MPO).
Η εξέταση
- **Κλινική Ερμηνεία PR3-ANCA (c-ANCA):
- Εξαιρετικά ειδικά (95-99%) για την κοκκιωμάτωση Wegener, μια συστηματική αγγειίτιδα που προσβάλλει νεφρούς, πνεύμονες και ανώτερη αναπνευστική οδό.
- Σε περιορισμένη νόσο στην αναπνευστική οδό, το 65% των ασθενών είναι θετικοί.
- Σχεδόν όλοι οι ασθενείς με κοκκιωμάτωση Wegener περιορισμένη στους νεφρούς δεν εμφανίζουν θετικά αντισώματα PR3.
- Σε ύφεση της νόσου, το ποσοστό θετικότητας μειώνεται στο 30%.
- **Κλινική Ερμηνεία MPO-ANCA (p-ANCA):
- Ανευρίσκονται στο 50% των ασθενών με κοκκιωμάτωση Wegener που προσβάλλει τους νεφρούς.
- Εμφανίζονται σε ασθενείς με σπειραματονεφρίτιδα άλλης αιτιολογίας, όπως η μικροσκοπική πολυαγγειίτιδα (MPA).
- Χρησιμοποιούνται για τη διαφορική διάγνωση φλεγμονωδών νόσων του εντέρου: ανευρίσκονται στο 50-70% των ασθενών με ελκώδη κολίτιδα (UC), αλλά μόνο στο 20% των ασθενών με νόσο του Crohn (CD).
- **Αυξημένα επίπεδα ANCA μπορεί να υποδηλώνουν:
- Κοκκιωμάτωση Wegener
- Μικροσκοπική πολυαρτηρίτιδα
- Ιδιοπαθή ταχέως εξελισσόμενη σπειραματονεφρίτιδα
- Ελκώδη κολίτιδα
- Πρωτοπαθή σκληρυντική χολαγγειίτιδα
- Αυτοάνοση ηπατίτιδα
- Αγγειίτιδα Churg-Strauss
- Ενεργό ιογενή ηπατίτιδα
- Νόσο του Crohn
- Σημείωση: Η διάγνωση της κοκκιωμάτωσης Wegener επιβεβαιώνεται ιστολογικά, αλλά οι ορολογικές εξετάσεις είναι σημαντικές για την αρχική διάγνωση και παρακολούθηση.