Περιγραφή
Η Αυτοσωμική Υπολειπόμενη Σπαστική Αταξία Charlevoix-Saguenay (ARSACS) αποτελεί μια σπάνια γενετική πάθηση, χαρακτηριζόμενη από έναν ιδιαίτερο τύπο σπαστικής αταξίας. Η κληρονομικότητά της είναι αυτοσωμική υπολειπόμενη, δηλαδή απαιτείται η κληρονομιά δύο μεταλλαγμένων αντιγράφων του υπεύθυνου γονιδίου (ένα από κάθε γονέα) για την εκδήλωση της νόσου. Η ονομασία της προέρχεται από την περιοχή Charlevoix-Saguenay του Κεμπέκ στον Καναδά, όπου και αναγνωρίστηκε αρχικά. Ο γενετικός έλεγχος για την ARSACS περιλαμβάνεται σε ένα ευρύτερο πάνελ μονογονιδιακών νοσημάτων, το οποίο καλύπτει περίπου 100 κληρονομικές παθήσεις, όπως η κυστική ίνωση (με 71 μεταλλάξεις) και ο κληρονομικός καρκίνος του μαστού (με 415 μεταλλάξεις στο γονίδιο BRCA1 και 419 στο BRCA2). Τα συμπτώματα της ARSACS συνήθως εμφανίζονται στην πρώιμη παιδική ηλικία ή την εφηβεία και περιλαμβάνουν: Αταξία: Έλλειψη συντονισμού και ελέγχου των εκούσιων κινήσεων, επηρεάζοντας την ισορροπία, τη βάδιση και τον συντονισμό χεριού-ματιού. Σπαστικότητα: Αυξημένος μυϊκός τόνος που οδηγεί σε δυσκαμψία και περιορισμό της κίνησης συγκεκριμένων μυών. Περιφερική νευροπάθεια: Βλάβη στα περιφερικά νεύρα, που μπορεί να προκαλέσει μουδιάσματα ή αδυναμία στα άκρα. Οφθαλμολογικές ανωμαλίες: Μη φυσιολογικές κινήσεις των οφθαλμών και άλλα οφθαλμικά προβλήματα. Παρεγκεφαλιδική ατροφία: Νευροαπεικονιστικές μελέτες συχνά αποκαλύπτουν συρρίκνωση της παρεγκεφαλίδας, της περιοχής του εγκεφάλου που είναι υπεύθυνη για τον συντονισμό των κινήσεων. Η ARSACS οφείλεται σε μεταλλάξεις στο γονίδιο SACS, το οποίο βρίσκεται στο χρωμόσωμα 13. Το γονίδιο SACS κωδικοποιεί την πρωτεΐνη σακσίνη, η οποία είναι απαραίτητη για τη διατήρηση της υγείας και της λειτουργίας των νευρικών κυττάρων. Οι μεταλλάξεις στο γονίδιο SACS οδηγούν στην παραγωγή μιας δυσλειτουργικής σακσίνης, συμβάλλοντας στην εμφάνιση των συμπτωμάτων της ARSACS. Η σακσίνη λειτουργεί ως συν-συνοδός πρωτεΐνη (co-chaperone), ρυθμίζοντας τη δράση της συνοδού πρωτεΐνης Hsp70, η οποία είναι κρίσιμη για την ορθή αναδίπλωση των νευρωνικών πρωτεϊνών. Οι συνοδές πρωτεΐνες, όπως η Hsp70, προστατεύουν το νευρικό σύστημα από τη συσσώρευση λανθασμένα αναδιπλωμένων πρωτεϊνών και τον επακόλουθο νευροεκφυλισμό. Πιστεύεται επίσης ότι η σακσίνη εμπλέκεται στην οργάνωση των μικροσωληνίσκων, τη διακίνηση κυστιδίων και τη ρύθμιση της δυναμικής των μιτοχονδρίων. Η ARSACS είναι ιδιαίτερα συχνή στο βορειοανατολικό Κεμπέκ, όπου η μετάλλαξη c.8844del ανιχνεύεται στο 96% των ασθενών. Πάνω από 200 παθογόνες μεταλλάξεις στο γονίδιο SACS έχουν αναγνωριστεί σε άλλες χώρες, όπως η Ιταλία, η Ιαπωνία, η Ισπανία και η Τουρκία. Δεν υπάρχει ειδική θεραπεία για την ARSACS. Η αντιμετώπιση επικεντρώνεται στην ανακούφιση των συμπτωμάτων και στην παροχή υποστηρικτικής φροντίδας. Η γενετική συμβουλευτική είναι ζωτικής σημασίας για οικογένειες με ιστορικό ARSACS, καθώς οι φορείς μιας μόνο μεταλλαγμένης αλληλουχίας μπορεί να είναι ασυμπτωματικοί, αλλά να μεταδώσουν το γονίδιο στους απογόνους τους. Ο γενετικός έλεγχος για την Αυτοσωμική Υπολειπόμενη Σπαστική Αταξία Charlevoix-Saguenay αναλύει τις πέντε συχνότερες παθογόνες μεταλλάξεις του γονιδίου SACS. Η συγκεκριμένη τεχνική ανάλυσης εστιάζει αποκλειστικά στις αναφερόμενες μεταλλάξεις, οι οποίες είναι οι πιο σημαντικές και συχνές βάσει της βιβλιογραφίας. Ωστόσο, είναι πιθανό να υπάρχουν και άλλες γονιδιακές ή χρωμοσωμικές μεταλλάξεις στο υπό εξέταση γονίδιο, οι οποίες δεν μπορούν να ανιχνευθούν με αυτή τη μέθοδο. Σε τέτοιες περιπτώσεις, μπορούν να χρησιμοποιηθούν εναλλακτικές τεχνικές ανάλυσης, όπως η αλληλούχιση επόμενης γενιάς (NGS).
Πώς γίνεται
Ο γενετικός έλεγχος για την Αυτοσωμική Υπολειπόμενη Σπαστική Αταξία Charlevoix-Saguenay πραγματοποιείται με τη συλλογή γενετικού υλικού από το εσωτερικό της παρειάς (με χρήση μπατονέτας). Η διαδικασία μπορεί να γίνει με τους εξής τρόπους: Λήψη του δείγματος στο εργαστήριο. Κλείστε ραντεβού και αγοράστε την εξέταση online. Λήψη του δείγματος στο σπίτι. Σας αποστέλλονται όλα τα απαραίτητα υλικά συλλογής μέσω courier, και η επιστροφή του δείγματος στο εργαστήριο γίνεται επίσης με courier. Αγοράστε την εξέταση online.