Περιγραφή
Η αρτηριακή υπέρταση, γνωστή και ως υψηλή αρτηριακή πίεση, αποτελεί μια συχνή παθολογική κατάσταση που χαρακτηρίζεται από επίμονα αυξημένες τιμές αρτηριακής πίεσης. Συνιστά σημαντικό παράγοντα κινδύνου για την ανάπτυξη καρδιαγγειακών νοσημάτων, αγγειακών εγκεφαλικών επεισοδίων και νεφρικής ανεπάρκειας. Η διαχείριση της υπέρτασης και η μείωση των σχετικών κινδύνων επιτυγχάνεται συνήθως μέσω αλλαγών στον τρόπο ζωής, όπως η υγιεινή διατροφή και η τακτική σωματική άσκηση, καθώς και με φαρμακευτική αγωγή. Η εκτίμηση του Πολυγονιδιακού Δείκτη Κινδύνου για την αρτηριακή υπέρταση βασίζεται στην ανάλυση 230 γενετικών πολυμορφισμών. Ο γενετικός έλεγχος για την αρτηριακή υπέρταση περιλαμβάνεται, μαζί με άλλες 14 παθήσεις, στον Πολυγονιδιακό Δείκτη Κινδύνου για Νοσήματα του Αναπνευστικού και του Καρδιαγγειακού Συστήματος.
Αιτιολογία και μη γενετικοί παράγοντες κινδύνου: Διακρίνονται δύο κύριοι τύποι υπέρτασης:
- Πρωτοπαθής υπέρταση: Αποτελεί την πιο κοινή μορφή στους ενήλικες, χωρίς σαφώς αναγνωρίσιμη αιτία.
- Δευτεροπαθής υπέρταση: Προκαλείται από υποκείμενες παθήσεις, όπως νεφρικές νόσοι, σύνδρομο υπνικής άπνοιας, όγκοι των επινεφριδίων, δυσλειτουργίες του θυρεοειδούς ή τη χρήση ορισμένων φαρμάκων.
Επιπλέον, διάφοροι παράγοντες κινδύνου μπορούν να συμβάλουν στην ανάπτυξη αρτηριακής υπέρτασης:
- Ηλικία: Η συχνότητα αυξάνεται με την πάροδο των ετών, εμφανιζόμενη κυρίως σε ενήλικες.
- Φύλο: Πιο συχνή στους άνδρες, ενώ μετά την εμμηνόπαυση η συχνότητα αυξάνεται στις γυναίκες.
- Φυλετική καταγωγή: Υψηλότερη συχνότητα και ποσοστό επιπλοκών παρατηρείται σε άτομα αφρικανικής καταγωγής.
- Βάρος: Το υπερβολικό βάρος ή η παχυσαρκία αυξάνουν τον κίνδυνο.
- Φυσική δραστηριότητα: Η έλλειψη άσκησης αποτελεί παράγοντα κινδύνου.
- Κάπνισμα: Αυξάνει την αρτηριακή πίεση και προκαλεί βλάβες στα αγγειακά τοιχώματα, αυξάνοντας τον κίνδυνο επιπλοκών.
- Διατροφή: Υψηλή πρόσληψη νατρίου (αλατιού).
- Αλκοόλ: Υπερβολική κατανάλωση.
- Στρες: Το χρόνιο στρες μπορεί να συμβάλει στην υπέρταση.
- Χρόνιες παθήσεις: Όπως η υπνική άπνοια ή η χρόνια νεφρική νόσος.
- Εγκυμοσύνη: Μπορεί να προκαλέσει υπέρταση σε ορισμένες γυναίκες.
Συμπτώματα: Στις περισσότερες περιπτώσεις, η υπέρταση είναι ασυμπτωματική, καθιστώντας απαραίτητη την τακτική μέτρηση της αρτηριακής πίεσης. Περιστασιακά, μπορεί να εμφανιστούν ήπια συμπτώματα όπως κεφαλαλγίες, ρινορραγίες, ακανόνιστος καρδιακός παλμός ή οπτικές διαταραχές. Οι πιθανές επιπλοκές από μακροχρόνια ανεξέλεγκτη υπέρταση περιλαμβάνουν:
- Στηθάγχη.
- Έμφραγμα του μυοκαρδίου λόγω διακοπής της ροής αίματος στην καρδιά.
- Καρδιακή ή/και νεφρική ανεπάρκεια.
- Ανευρύσματα με κίνδυνο ρήξης.
- Αρρυθμίες.
Πρόληψη: Η αρτηριακή υπέρταση είναι σε μεγάλο βαθμό ελεγχόμενη. Οι σημαντικότερες προληπτικές συνήθειες περιλαμβάνουν:
- Υγιεινή διατροφή: Περιορισμός νατρίου και αλκοόλ.
- Τακτική σωματική άσκηση.
- Διατήρηση υγιούς σωματικού βάρους: Αποφυγή παχυσαρκίας και υπερβολικού βάρους.
- Διακοπή καπνίσματος: Το κάπνισμα βλάπτει τα αγγεία και αυξάνει τον κίνδυνο υπέρτασης και των επιπλοκών της.
- Διαχείριση στρες: Εκμάθηση τεχνικών διαχείρισης του καθημερινού στρες. Η υιοθέτηση αυτών των αλλαγών στον τρόπο ζωής συμβάλλει σημαντικά στη μείωση της αρτηριακής πίεσης και στην αποφυγή των σχετιζόμενων προβλημάτων υγείας.
Πώς γίνεται
Ο γενετικός έλεγχος για την αρτηριακή υπέρταση πραγματοποιείται με τη συλλογή γενετικού υλικού από το εσωτερικό της παρειάς (με χρήση ειδικής μπατονέτας). Η διαδικασία μπορεί να γίνει με τους εξής τρόπους:
- Στο εργαστήριο: Λήψη του δείγματος στις εγκαταστάσεις της Διαγνωστικής Αθηνών, κατόπιν ραντεβού.
- Στο σπίτι: Αποστολή του απαραίτητου κιτ συλλογής δείγματος μέσω courier στην οικία του εξεταζόμενου. Η επιστροφή του δείγματος στο εργαστήριο γίνεται επίσης με courier.