Περιγραφή
Η άτυπη βακτηριακή πνευμονία οφείλεται σε μικροοργανισμούς που δεν ανιχνεύονται με τη χρώση Gram και δεν αναπτύσσονται σε συνήθεις καλλιέργειες. Οι κυριότεροι αιτιολογικοί παράγοντες είναι το Mycoplasma pneumoniae, το Chlamydophila pneumoniae και η Legionella pneumophila. Η κλινική εικόνα περιλαμβάνει συνήθως πονοκέφαλο, χαμηλό πυρετό, βήχα και γενική κακουχία, με τα συστηματικά συμπτώματα να είναι συχνά πιο έντονα από τα αναπνευστικά. Ενώ στις περισσότερες περιπτώσεις η νόσος είναι ήπια, ορισμένες λοιμώξεις, ιδίως αυτές από L. pneumophila, μπορεί να εξελιχθούν σε σοβαρή πνευμονία που απαιτεί νοσηλεία σε μονάδα εντατικής θεραπείας. Άλλα σπανιότερα παθογόνα περιλαμβάνουν άλλα είδη Chlamydophila και Legionella, την Coxiella burnetii (πυρετός Q) και αναπνευστικούς ιούς. Η κλινική υποψία είναι σημαντική, αλλά η διάγνωση απαιτεί ειδικές μικροβιολογικές εξετάσεις για την ακριβή ταυτοποίηση του αιτίου, κάτι που είναι κρίσιμο για την επιδημιολογική παρακολούθηση και την προσαρμογή της θεραπείας. Το Chlamydophila pneumoniae, ένας υποχρεωτικά ενδοκυττάριος μικροοργανισμός, ευθύνεται για το 5-15% των πνευμονιών της κοινότητας, με αυξανόμενη συχνότητα. Η εργαστηριακή διάγνωση με μικροσκοπική εξέταση έχει χαμηλή ευαισθησία (10-12%), ενώ η PCR φτάνει το 98%. Η κυτταροκαλλιέργεια έχει ευαισθησία 60-80%, έναντι 95-98% της PCR. Το Mycoplasma pneumoniae είναι ένα Gram-αρνητικό βακτήριο χωρίς κυτταρικό τοίχωμα, δύσκολο στην καλλιέργεια. Η κλινική και ακτινολογική εικόνα δεν επαρκεί για ακριβή διάγνωση, καθιστώντας την PCR την προτιμώμενη μέθοδο ανίχνευσης. Η Legionella pneumophila, ένα Gram-αρνητικό βακτήριο που αναπτύσσεται σε υδάτινα συστήματα, προκαλεί τη νόσο των λεγεωνάριων. Η διάγνωση βασίζεται σε καλλιέργειες, ορολογικές εξετάσεις και επιβεβαιώνεται με PCR. Σε ασθενείς με πνευμονία της κοινότητας που νοσηλεύονται σε ΜΕΘ, η Legionella pneumophila ανιχνεύεται στο 17.8%, το Mycoplasma στο 2.7% και το Chlamydophila στο 2.2%. Συνεπώς, η λεγεωνέλλωση πρέπει να εξετάζεται σε όλους τους ασθενείς με σοβαρή πνευμονία σε ΜΕΘ. Το Mycoplasma pneumoniae και το Chlamydophila pneumoniae προκαλούν σπάνια σοβαρή νόσο σε ανοσοεπαρκείς ενήλικες, αλλά είναι συχνότερα σε παιδιά, ηλικιωμένους ή ανοσοκατεσταλμένους.
Πώς γίνεται
Ο μοριακός έλεγχος για την άτυπη πνευμονία μπορεί να πραγματοποιηθεί με τη λήψη του κατάλληλου δείγματος. Η διαδικασία μπορεί να γίνει είτε με λήψη του δείγματος απευθείας σε συνεργαζόμενο διαγνωστικό κέντρο (για συγκεκριμένους τύπους δειγμάτων), κατόπιν ραντεβού, είτε με λήψη του δείγματος από τον θεράποντα ιατρό του ασθενούς και αποστολή του στο εργαστήριο μέσω υπηρεσίας ταχυμεταφοράς.