Περιγραφή
Η ανάλυση του ασβεστίου στα ούρα είναι κρίσιμη για την εκτίμηση του κινδύνου σχηματισμού λίθων στους νεφρούς, ειδικά αυτών που αποτελούνται από οξαλικό ή φωσφορικό ασβέστιο. Επιπλέον, παρέχει σημαντικές πληροφορίες για την αξιολόγηση διαφόρων παθήσεων των οστών, όπως η οστεοπόρωση. Το ασβέστιο (Ca) είναι ένα ζωτικής σημασίας μέταλλο, απαραίτητο για τη μυϊκή σύσπαση, την καρδιακή λειτουργία, τη νευρική μετάδοση και την πήξη του αίματος. Περίπου το 1-2% του συνολικού ασβεστίου του σώματος βρίσκεται στο αίμα, ενώ το υπόλοιπο 98-99% αποθηκεύεται στα οστά και τα δόντια. Τα οστά λειτουργούν ως μια σημαντική αποθήκη ασβεστίου, απελευθερώνοντάς το στην κυκλοφορία του αίματος για τη διατήρηση σταθερών επιπέδων. Υπάρχει μια αντίστροφη σχέση μεταξύ των επιπέδων ασβεστίου και φωσφόρου: όταν το ασβέστιο αυξάνεται, ο φώσφορος τείνει να μειώνεται. Δύο ορμόνες ρυθμίζουν τα επίπεδα ασβεστίου στο αίμα: η καλσιτονίνη (CT), που παράγεται από τον θυρεοειδή αδένα, προάγει την απέκκριση ασβεστίου από τους νεφρούς, μειώνοντας τη συγκέντρωσή του στο αίμα. Αντίθετα, η παραθορμόνη (PTH) δρα στα οστά για την απελευθέρωση ασβεστίου στην κυκλοφορία και αυξάνει την απορρόφηση ασβεστίου από το έντερο και τους νεφρούς. Το μεγαλύτερο μέρος του ασβεστίου αποβάλλεται μέσω των κοπράνων, ενώ το 99% του ασβεστίου που φιλτράρεται από τους νεφρούς επαναρροφάται. Αυξημένα επίπεδα ασβεστίου στα ούρα συνήθως υποδηλώνουν αυξημένες συγκεντρώσεις ασβεστίου στον ορό. Η μέτρηση του ασβεστίου στα ούρα χρησιμοποιείται κυρίως για την αξιολόγηση της λειτουργίας των παραθυρεοειδών αδένων και την παρακολούθηση της θεραπείας με βιταμίνη D. Πιθανές αιτίες αυξημένων τιμών περιλαμβάνουν καρκίνο του μαστού, σύνδρομο Cushing, σύνδρομο Fanconi, περίσσεια γλυκοκορτικοειδών, υπερθυρεοειδισμό, υπερπαραθυρεοειδισμό, καρκίνο του πνεύμονα, μεταστατικό καρκίνο, σύνδρομο γάλακτος-αλκάλεων, πολλαπλό μυέλωμα, οστεοπόρωση, νόσο Paget, νεφρική σωληναριακή οξέωση, σαρκοείδωση, δηλητηρίαση με βιταμίνη D και νόσο Wilson. Φάρμακα που μπορούν να αυξήσουν το ασβέστιο στα ούρα είναι το χλωριούχο αμμώνιο, ανδρογόνα, αναβολικά στεροειδή, αντιόξινα, αντιεπιληπτικά, χολεστυραμίνη, φουροσεμίδη, παραθορμόνη, φωσφορικά άλατα και βιταμίνη D. Μειωμένες τιμές μπορεί να παρατηρηθούν σε υποπαραθυρεοειδισμό, δυσαπορρόφηση, νεφρική οστεοδυστροφία και ανεπάρκεια βιταμίνης D. Φάρμακα που μπορούν να μειώσουν το ασβέστιο στα ούρα είναι τα κορτικοστεροειδή, η ασπιρίνη, η ινδομεθακίνη, τα από του στόματος αντισυλληπτικά και τα θειαζιδικά διουρητικά.
Πώς γίνεται
Η εξέταση του ασβεστίου στα ούρα απαιτεί τη συλλογή δείγματος ούρων. Οι ασθενείς μπορούν να παραλάβουν ειδικό δοχείο συλλογής και οδηγίες από το εργαστήριο, με δυνατότητα παράδοσης του δείγματος αυτοπροσώπως. Εναλλακτικά, το δοχείο συλλογής μπορεί να αποσταλεί στον ασθενή μέσω courier, με την επιστροφή του δείγματος στο εργαστήριο να γίνεται επίσης με courier.