Περιγραφή
Η απτοσφαιρίνη είναι μια γλυκοπρωτεΐνη που παράγεται στο ήπαρ και έχει την ιδιότητα να δεσμεύει την ελεύθερη αιμοσφαιρίνη. Η μέτρηση της απτοσφαιρίνης στον ορό χρησιμοποιείται κυρίως για την ανίχνευση ενδοαγγειακής αιμόλυσης, δηλαδή καταστροφής των ερυθρών αιμοσφαιρίων εντός των αγγείων. Σε περιπτώσεις αιμολυτικής αναιμίας, η απελευθερωμένη αιμοσφαιρίνη δεσμεύεται από την απτοσφαιρίνη, σχηματίζοντας ένα σύμπλεγμα που απομακρύνεται γρήγορα από την κυκλοφορία. Αυτό οδηγεί σε μείωση των επιπέδων της ελεύθερης απτοσφαιρίνης στον ορό, καθώς η παραγωγή της από το ήπαρ δεν επαρκεί για να αντισταθμίσει την ταχεία κατανάλωση. Επίσης, η μεγαλοβλαστική αναιμία μπορεί να προκαλέσει μείωση της απτοσφαιρίνης λόγω αυξημένης καταστροφής των πρόδρομων ερυθρών αιμοσφαιρίων στον μυελό των οστών. Μειωμένα επίπεδα απτοσφαιρίνης παρατηρούνται και σε πρωτοπαθείς ηπατικές παθήσεις, ανεξάρτητα από αιμόλυση, καθώς το πάσχον ήπαρ αδυνατεί να την παράγει επαρκώς. Ένα μεγάλο αιμάτωμα μπορεί επίσης να μειώσει την απτοσφαιρίνη λόγω της δέσμευσης της αιμοσφαιρίνης που απελευθερώνεται. Αντίθετα, αυξημένα επίπεδα απτοσφαιρίνης παρατηρούνται σε φλεγμονώδεις καταστάσεις, καθώς λειτουργεί ως πρωτεΐνη οξείας φάσης, παρόμοια με την CRP και την ΤΚΕ. Τέτοιες καταστάσεις περιλαμβάνουν σοβαρές λοιμώξεις, φλεγμονές, ιστική καταστροφή, οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου, εγκαύματα και ορισμένες νεοπλασίες. Μια μικρή μείωση μπορεί να παρατηρηθεί και κατά τη διάρκεια φυσιολογικής εγκυμοσύνης. Παθολογικές τιμές: Αύξηση: Νόσοι του κολλαγόνου, λοιμώξεις, ιστική καταστροφή, χολοστατική απόφραξη, νεφρίτιδα, πυελονεφρίτιδα, ελκώδης κολίτιδα, πεπτικό έλκος, οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου, οξεία ρευματική νόσος, νεοπλασίες. Ορισμένα φάρμακα όπως ανδρογόνα και στεροειδή μπορούν επίσης να την αυξήσουν. Μείωση: Αιμολυτική αναιμία, αντιδράσεις μετάγγισης, παρουσία προσθετικών καρδιακών βαλβίδων, συστηματικός ερυθηματώδης λύκος, πρωτοπαθής ηπατική νόσος (μη αιμολυτικής αιτιολογίας), αιμολυτική νόσος του νεογνού, βρεφική ηλικία, αιματώματα, ιστική αιμορραγία, μεγαλοβλαστική αναιμία, σοβαρός υποσιτισμός. Φάρμακα που μπορούν να μειώσουν την απτοσφαιρίνη περιλαμβάνουν χλωροπρομαζίνη, διφαινυδραμίνη, ινδομεθακίνη, ισονιαζίδη, νιτροφουραντοΐνη, από του στόματος αντισυλληπτικά, κινιδίνη και στρεπτομυκίνη.
Πώς γίνεται
Η εξέταση πραγματοποιείται με τη λήψη δείγματος αίματος.
Προετοιμασία
Δεν απαιτείται νηστεία πριν την αιμοληψία.