Ηπατίτιδα C

Κλινική σημασία

Αυτή η εξέταση διενεργείται για την ανίχνευση μόλυνσης από τον ιό της Ηπατίτιδας C (HCV) και για την παρακολούθηση της αποτελεσματικότητας της θεραπείας. Συνιστάται σε περιπτώσεις έκθεσης στον ιό, όπως επαφή με μολυσμένο αίμα, ή σε άτομα με παράγοντες κινδύνου για λοίμωξη από HCV. Απαιτείται δείγμα αίματος που λαμβάνεται από φλέβα του χεριού.

Τι ελέγχει η εξέταση

Η εξέταση ανιχνεύει τον ιό της Ηπατίτιδας C (HCV), ο οποίος προκαλεί ηπατική βλάβη. Ο οργανισμός παράγει αντισώματα έναντι του HCV ως απόκριση στην έκθεση στον ιό. Η πιο κοινή μέθοδος ανίχνευσης του HCV είναι ο προσδιορισμός αυτών των αντισωμάτων στο αίμα. Άλλες εξετάσεις μπορούν να ανιχνεύσουν την παρουσία του ιικού RNA, την ποσότητα του ιικού φορτίου ή τον ειδικό γονότυπο του ιού. Το δείγμα συλλέγεται με αιμοληψία από φλέβα του χεριού.

Η εξέταση

Χρήση της εξέτασης: Κάθε μία από τις πέντε εξετάσεις εξυπηρετεί διαφορετικό σκοπό: Εξέταση Anti-HCV: Ανιχνεύει αντισώματα έναντι του ιού, υποδεικνύοντας προηγούμενη έκθεση στον HCV. Δεν μπορεί να διακρίνει ενεργό από παρελθούσα λοίμωξη. Το αποτέλεσμα είναι συνήθως θετικό ή αρνητικό. Ένα «ασθενώς θετικό» αποτέλεσμα απαιτεί επιβεβαίωση με περαιτέρω εξετάσεις, σύμφωνα με τις οδηγίες του CDC από το 2003. HCV RIBA: Επιβεβαιωτική εξέταση για την παρουσία αντισωμάτων. Μπορεί να διακρίνει αν ένα θετικό Anti-HCV οφείλεται σε πραγματική έκθεση (θετική RIBA) ή σε ψευδώς θετικό αποτέλεσμα (αρνητική RIBA). Σε ορισμένες περιπτώσεις, το αποτέλεσμα μπορεί να είναι αδιευκρίνιστο. Όπως και το Anti-HCV, δεν υποδεικνύει ενεργό λοίμωξη. HCV-RNA: Ανιχνεύει την παρουσία του ιού στο αίμα, επιβεβαιώνοντας ενεργό λοίμωξη. Ο ποιοτικός προσδιορισμός του HCV RNA είναι θετικός αν ανιχνευθεί ιικό RNA και αρνητικός αν όχι. Χρησιμοποιείται επίσης μετά τη θεραπεία για να επιβεβαιωθεί η εκρίζωση του ιού. Ιικό Φορτίο (Ποσοτικός Προσδιορισμός HCV): Μετρά τον αριθμό των ιικών σωματιδίων RNA στο αίμα. Χρησιμοποιείται πριν και κατά τη διάρκεια της θεραπείας για την παρακολούθηση της ανταπόκρισης. Μείωση του ιικού φορτίου κατά 99% (2 λογαριθμικές τάξεις) εντός 4-12 εβδομάδων από την έναρξη της θεραπείας θεωρείται επιτυχής. Μετά από αυτό το διάστημα, το ιικό φορτίο συνήθως δεν ανιχνεύεται. Νεότερες μέθοδοι μπορούν να ανιχνεύσουν πολύ χαμηλά επίπεδα ιικού RNA, καθιστώντας τον ποιοτικό προσδιορισμό λιγότερο συχνό. Ιικός Γονότυπος: Προσδιορίζει τον ειδικό τύπο του ιού. Υπάρχουν 6 κύριοι γονότυποι. Ο γονότυπος 1, ο πιο διαδεδομένος, ανταποκρίνεται λιγότερο στη θεραπεία και απαιτεί μεγαλύτερη διάρκεια (48 εβδομάδες έναντι 24 για τους γονότυπους 2 και 3). Η εξέταση αυτή γίνεται πριν τη θεραπεία για να καθοριστεί η διάρκεια και η πιθανότητα επιτυχίας της.

Πότε ζητείται: Η λοίμωξη από HCV είναι η κύρια αιτία χρόνιας ηπατικής νόσου στη Βόρεια Αμερική, με περίπου 2% των ενηλίκων στις ΗΠΑ να έχουν εκτεθεί και 75-85% να αναπτύσσουν χρόνια λοίμωξη. Το CDC συνιστά έλεγχο για HCV στις ακόλουθες περιπτώσεις:

Ιστορικό χρήσης ενδοφλέβιων ναρκωτικών.
Μεταγγίσεις ή μεταμοσχεύσεις πριν τον Ιούλιο του 1992.
Λήψη παραγόντων πήξης πριν το 1987.
Μακροχρόνια αιμοκάθαρση.
Παιδιά γεννημένα από HCV-θετικές μητέρες.
Επαγγελματίες υγείας ή σωμάτων ασφαλείας μετά από έκθεση σε μολυσμένο αίμα (π.χ. τρύπημα με βελόνα).
Άτομα με ενδείξεις χρόνιας ηπατικής νόσου. (Σημείωση: Από το 1990, το αίμα και τα παράγωγά του ελέγχονται στις ΗΠΑ και οι HCV-θετικές μονάδες απορρίπτονται. Ο κίνδυνος μετάδοσης μέσω μετάγγισης είναι πλέον 1 στις 2.000.000 μονάδες). Ένα θετικό Anti-HCV μπορεί να επιβεβαιωθεί με HCV RIBA, ειδικά αν το αρχικό αποτέλεσμα είναι ασθενώς θετικό. Ο ποιοτικός προσδιορισμός HCV-RNA χρησιμοποιείται για να διαπιστωθεί η ενεργός λοίμωξη. Το ιικό φορτίο και ο γονότυπος μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τον σχεδιασμό της θεραπείας, ενώ το ιικό φορτίο και ο ποιοτικός προσδιορισμός HCV-RNA παρακολουθούν την ανταπόκριση στη θεραπεία.

Σημασία των αποτελεσμάτων: Θετικό αποτέλεσμα αντισωμάτων: Υποδηλώνει πιθανή μόλυνση από HCV, ακόμα και αν η λοίμωξη ήταν ασυμπτωματική. Θετική RIBA: Επιβεβαιώνει την έκθεση στον ιό. Αρνητική RIBA: Υποδηλώνει ότι τα αρχικά αποτελέσματα ήταν ψευδώς θετικά και δεν υπήρξε μόλυνση από HCV. Θετικό (ή ανιχνεύσιμο) HCV RNA: Υποδηλώνει ενεργό λοίμωξη από HCV.

Άλλες σημαντικές πληροφορίες: Τα αντισώματα έναντι της Ηπατίτιδας C δεν εμφανίζονται αμέσως μετά τη μόλυνση, αλλά συνήθως μερικούς μήνες αργότερα, και παραμένουν ανιχνεύσιμα σε μεταγενέστερα στάδια της νόσου.

Συχνές ερωτήσεις

Εάν η νόσος είναι πολύ ήπια γιατί πρέπει να κάνω εξέταση;
Υπάρχουν άλλες εξετάσεις που χρησιμοποιούνται για την παρακολούθηση της νόσου;
Μπορώ να εμβολιαστώ για την Ηπατίτιδα C;
Υπάρχει θεραπεία για την Ηπατίτιδα C;
Μπορώ να κάνω την εξέταση για τον ιό μόνος μου στο σπίτι;
Πώς μπορώ να γνωρίζω αν υπάρχει κίνδυνος να μολυνθώ;
Εάν η νόσος είναι πολύ ήπια γιατί πρέπει να κάνω την εξέταση; Η Ηπατίτιδα C συχνά οδηγεί σε χρόνια ηπατίτιδα η οποία μπορεί να εξελιχθεί σε κίρρωση και ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα. Πρώιμη διάγνωση του ιού μπορεί να θέσει σε επιφυλακή τον θεράποντα γιατρό σας, ώστε να παρακολουθεί πιο συχνά την ηπατική σας λειτουργία, από ότι συνήθως και ενδεχομένως να αποφασίσει θεραπεία, εάν έχετε χρόνια λοίμωξη. [Back to top]
Υπάρχουν άλλες εξετάσεις που χρησιμοποιούνται για την παρακολούθηση της νόσου; Ναι. Ηπατικά ένζυμα, όπως ALT και AST , χρησιμοποιούνται για να προσδιορίσουν την ηπατική βλάβη. Τα άτομα που είναι μολυσμένα από HCV αλλά έχουν φυσιολογικά ΑST και ALT πιθανόν να έχουν πολύ ήπια ηπατική νόσο και ίσως δεν χρειάζονται θεραπεία. Μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν και άλλες ηπατικές εξετάσεις όπως αλβουμίνη , χρόνος προθρομβίνης και χολερυθρίνη . Αυτές είναι συνήθως φυσιολογικές, εκτός εάν το άτομο έχει αναπτύξει κίρρωση. Πολλές φορές μπορεί να γίνει μία ηπατική βιοψία για να καθοριστεί πόσο σοβαρή είναι η ηπατική βλάβη. [Back to top]
Μπορώ να εμβολιαστώ για την Ηπατίτιδα C; Όχι. Επί του παρόντος δεν υπάρχει εμβόλιο-vaccine-. Η ανάπτυξη των εμβολίων είναι δύσκολη, διότι ο ιός έχει πολλές διαφορετικές μοριακές μορφές, οι οποίες συνεχώς αλλάζουν. [Back to top ]
Υπάρχει θεραπεία για την Ηπατίτιδα C; Ναι. Υπάρχουν προς το παρόν κάποια φάρμακα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αγωγή της λοίμωξης από την Ηπατίτιδα C. Πιο συχνά χρησιμοποιείται συνδυασμός δύο φαρμάκων (πεγκυλιωμένη ιντερφερόνη και ριμπαβιρίνη). Επίσης δοκιμάζονται και νέα φάρμακα. Ανάλογα με την ηλικία, το φύλο, τον τύπο του ιού, το ιικό φορτίο και την καταστροφή που έχει προηγηθεί στο ήπαρ, η πιθανότητα θεραπείας από την Ηπατίτιδα C μπορεί να κυμανθεί από πολύ μικρά ποσοστά μέχρι και 80%. [Back to top ]
Μπορώ να κάνω την εξέταση για τον ιό μόνος μου στο σπίτι? Στις Η.Π.Α. υπάρχει μία εγκεκριμένη από το FDA συσκευασία με υλικά για τη συλλογή δείγματος αίματος, το οποίο αποστέλλεται στο κατάλληλο εργαστήριο για εξέταση. Τα αποτελέσματα δίδονται εμπιστευτικά από το τηλέφωνο. Δεν υπάρχει δυνατότητα να γίνει η εξέταση στο σπίτι. [Back to top ] 6.Πώς μπορώ να γνωρίζω αν υπάρχει κίνδυνος να μολύνω άλλο πρόσωπο? Εάν ένα άτομο έχει ανιχνεύσιμο HCV RNA στο αίμα του, υπάρχει το ενδεχόμενο να μεταδώσει τη νόσο σε άλλους. Η Ηπατίτιδα C μεταδίδεται με την έκθεση σε μολυσμένο αίμα. Τρόποι έκθεσης μπορεί να είναι: Η κοινή χρήση βελονών ή άλλων αντικειμένων από χρήστες ναρκωτικών όπως κοκαΐνη και ηρωίνη. Η χρήση μολυσμένων εργαλείων για τατουάζ και τρυπήματα. Η επαγγελματική έκθεση των υγειονομικών. Η σεξουαλική επαφή. Η μετάδοση από την μητέρα στο παιδί κατά την διάρκεια του τοκετού. Οι εκδορές που συμβαίνουν κατά τη διάρκεια αθλητικών ή άλλων εκδηλώσεων.