HPV

Κλινική σημασία

Αυτή η εξέταση πραγματοποιείται για την ανίχνευση του ιού HPV, καθώς ορισμένοι τύποι του συνδέονται με την ανάπτυξη καρκίνου του τραχήλου της μήτρας. Συνιστάται σε σεξουαλικά ενεργά άτομα, σε περιπτώσεις συμπτωμάτων HPV λοίμωξης (όπως γεννητικές μυρμηγκιές), σε γυναίκες ηλικίας 30 ετών και άνω, ή όταν το Pap τεστ εμφανίζει μη φυσιολογικά ευρήματα. Για τη διενέργεια της εξέτασης, λαμβάνεται δείγμα κυττάρων από τον τράχηλο της μήτρας στις γυναίκες, ενώ στους άνδρες μπορεί να ληφθούν πρωκτικά επιχρίσματα ή δείγμα με ειδικό βουρτσάκι.

Τι ελέγχει η εξέταση

Η εξέταση HPV ανιχνεύει την παρουσία υψηλού κινδύνου τύπων του ιού των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV). Ο HPV περιλαμβάνει περίπου 100 συγγενείς ιούς, οι οποίοι προκαλούν δερματικές και γεννητικές μυρμηγκιές (κονδυλώματα). Αν και οι περισσότερες HPV λοιμώξεις σε νέους άνδρες και γυναίκες είναι παροδικές και καλοήθεις, ορισμένοι τύποι (π.χ., HPV-16, HPV-18, HPV-31, HPV-45) θεωρούνται υψηλού κινδύνου. Αυτοί οι τύποι συνήθως δεν προκαλούν ορατές μυρμηγκιές, αλλά είναι επίμονοι και έχουν συσχετιστεί με καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, του πέους, του πρωκτού και άλλους καρκίνους. Παραδοσιακά, οι HPV λοιμώξεις εντοπίζονται μέσω παθολογικών κυτταρικών αλλοιώσεων στο Pap τεστ, το οποίο χρησιμοποιείται για την ανίχνευση καρκίνου του τραχήλου της μήτρας ή προκαρκινικών αλλοιώσεων. Το Pap τεστ αξιολογεί τα τραχηλικά κύτταρα μικροσκοπικά. Αλλοιώσεις «χαμηλού βαθμού» στο Pap τεστ μπορεί να υποδηλώνουν HPV λοίμωξη, αλλά δεν διακρίνουν μεταξύ υψηλού και χαμηλού κινδύνου τύπων. Μια σύγχρονη τεχνολογία DNA για την εξέταση HPV έχει καθιερωθεί ως συμπληρωματικό εργαλείο για τον έλεγχο του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας και την παρακολούθηση ανώμαλων κυτταρικών αλλαγών στο Pap τεστ. Χρησιμοποιεί το ίδιο τραχηλικό δείγμα για να ανιχνεύσει την παρουσία 13 κοινών τύπων HPV υψηλού κινδύνου, χωρίς να τους διαχωρίζει. Εάν απαιτείται τυποποίηση, μπορεί να γίνει περαιτέρω ανάλυση DNA, αν και αυτό δεν είναι συχνό. Στις γυναίκες, το δείγμα λαμβάνεται από τον τράχηλο της μήτρας με στυλεό, βουρτσάκι ή σπάτουλα κατά τη γυναικολογική εξέταση και τοποθετείται σε ειδικό διάλυμα. Στους άνδρες, η λήψη γίνεται με στυλεό ή βουρτσάκι από τον πρωκτό ή το πέος.

Η εξέταση

Σε γυναίκες κάτω των 30 ετών, το Pap τεστ και η γυναικολογική εξέταση αποτελούν τα πρωταρχικά μέσα ελέγχου για τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας. Εάν τα αποτελέσματα υποδεικνύουν ανώμαλες αλλοιώσεις που μπορεί να οφείλονται σε HPV υψηλού κινδύνου, τότε μπορεί να ζητηθεί εξέταση HPV DNA για παρακολούθηση. Δεν χρησιμοποιείται συχνά ως αρχικό εργαλείο ελέγχου σε αυτή την ηλικιακή ομάδα, καθώς ο HPV είναι πολύ κοινός και σπάνια προκαλεί καρκίνο σε ηλικίες κάτω των 30. Το Αμερικανικό Κολλέγιο Μαιευτικής και Γυναικολογίας (ACOG) συνιστά από το 2003 την εξέταση HPV DNA σε συνδυασμό με το Pap τεστ και τη γυναικολογική εξέταση για γυναίκες 30 ετών και άνω. Εάν και οι δύο εξετάσεις είναι αρνητικές και δεν υπάρχουν άλλα σοβαρά προβλήματα υγείας (όπως HIV ή ανοσοκαταστολή), ο επόμενος έλεγχος συνιστάται μετά από 3 χρόνια. Σε περιπτώσεις θετικών HPV DNA εξετάσεων, παθολογικών κυτταρικών αλλοιώσεων στο Pap τεστ, ή σε ασθενείς με σοβαρά προβλήματα υγείας, οι εξετάσεις μπορεί να ζητηθούν συχνότερα. Κατά τη γυναικολογική εξέταση, ο γιατρός μπορεί να εντοπίσει ορατές μυρμηγκιές ή άλλες αλλοιώσεις που απαιτούν περαιτέρω διερεύνηση. Ορισμένες αόρατες μυρμηγκιές μπορούν να αναγνωριστούν με την εφαρμογή οξικού οξέος, το οποίο τις καθιστά λευκές κατά την κολποσκόπηση. Επίσης, μπορεί να ληφθεί βιοψία από τον τράχηλο για ιστολογική εξέταση. Όταν το Pap τεστ ή η βιοψία υποδεικνύουν προκαρκινική κατάσταση (ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία), η εξέταση HPV DNA μπορεί να προσδιορίσει την παρουσία στελέχους HPV υψηλού κινάυνου, αυξάνοντας την πιθανότητα ανάπτυξης καρκίνου αν δεν αντιμετωπιστεί. Οι γυναίκες με πολλαπλούς σεξουαλικούς συντρόφους ή των οποίων οι σύντροφοι έχουν πολλαπλούς συντρόφους, πρέπει να υποβάλλονται σε τακτικούς ελέγχους για σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα, συμπεριλαμβανομένου του HPV. Η Αμερικανική Εταιρεία Καρκίνου συνιστά ετήσιο Pap τεστ για γυναίκες άνω των 18 ετών και όλες τις σεξουαλικά ενεργές γυναίκες. Εάν το Pap τεστ εμφανίσει παθολογικές αλλαγές που μπορεί να οφείλονται σε HPV υψηλού κινδύνου, η εξέταση HPV DNA μπορεί να ζητηθεί ως παρακολούθηση. Οι γιατροί μπορεί να ζητήσουν την εξέταση HPV DNA ως έλεγχο για καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, σε συνδυασμό με το Pap τεστ, σε γυναίκες 30 ετών και άνω, κάθε 3 χρόνια εάν οι αρχικές εξετάσεις είναι αρνητικές. Ασθενείς θετικοί σε HPV υψηλού κινδύνου, με ανώμαλες κυτταρικές αλλαγές στο κολποτραχηλικό επίχρισμα, ή με σοβαρά προβλήματα υγείας, πρέπει να εξετάζονται συχνότερα, ανάλογα με την κρίση του θεράποντος ιατρού. Ορισμένοι γιατροί εξετάζουν και άνδρες υψηλού κινδύνου, όπως άνδρες που έχουν σεξουαλικές σχέσεις με άλλους άνδρες και άτομα με HIV, για HPV. Η αξιολόγηση του κινδύνου για πρωκτικές παθήσεις σχετιζόμενες με τον HPV γίνεται όλο και πιο συχνά. Σε ένα Pap τεστ, οι κυτταρικές αλλοιώσεις «χαμηλού βαθμού» (LG-SIL) υποδηλώνουν πιθανή παρουσία HPV και την ανάγκη για περαιτέρω διερεύνηση. Μια θετική εξέταση HPV DNA υποδεικνύει την παρουσία τύπου HPV υψηλού κινδύνου, αλλά δεν προσδιορίζει τον συγκεκριμένο τύπο. Εάν και οι δύο εξετάσεις είναι αρνητικές, είναι απίθανη η ύπαρξη λοίμωξης HPV υψηλού κινδύνου. Εάν το Pap τεστ είναι μη φυσιολογικό αλλά η εξέταση HPV DNA είναι αρνητική, απαιτείται περαιτέρω διερεύνηση και παρακολούθηση. Η τυποποίηση του HPV δεν είναι συνήθως απαραίτητη. Ωστόσο, εάν πραγματοποιηθεί, τα πιο κοινά ευρήματα περιλαμβάνουν τους τύπους HPV 6 και 11, οι οποίοι συνήθως προκαλούν κονδυλώματα και έχουν χαμηλή πιθανότητα εξέλιξης σε καρκίνο (μαζί με τους τύπους 42, 43, και 44), καθώς και τους τύπους HPV 16, 18, 31, 33 και 39, οι οποίοι έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου. Πρόσφατα, ορισμένοι γιατροί εξετάζουν άνδρες υψηλού κινδύνου για σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα για πρωκτικό καρκίνο σχετιζόμενο με HPV. Η εξέταση είναι παρόμοια με το Pap τεστ τραχήλου, λαμβάνοντας επίχρισμα από το πρωκτικό επιθήλιο για μικροσκοπική εξέταση. Οι εξετάσεις HPV DNA μπορούν επίσης να πραγματοποιηθούν σε αυτά τα δείγματα. Όπως και στα τραχηλικά δείγματα, τα θετικά αποτελέσματα απαιτούν παρακολούθηση από τον γιατρό με περαιτέρω εξετάσεις, συμπεριλαμβανομένης ενδεχομένως βιοψίας. Η μόλυνση με HPV είναι ένα από τα πιο συχνά σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα παγκοσμίως. Στο 90% των γυναικών με HPV λοίμωξη στον τράχηλο, η μόλυνση γίνεται μη ανιχνεύσιμη εντός δύο ετών. Ορισμένες γυναίκες εμφανίζουν επίμονη λοίμωξη, η οποία αποτελεί βασικό παράγοντα κινδύνου για τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας. Οι τακτικοί έλεγχοι με Pap τεστ και HPV εξετάσεις μπορούν να διαχειριστούν αυτόν τον κίνδυνο και να παρέχουν έγκαιρη προειδοποίηση για πιθανή ανάγκη θεραπείας.

Συχνές ερωτήσεις

1. Πως μεταδίδεται ο HPV ;
2. Ποια είναι τα συμπτώματα της HPV μόλυνσης;
3. Πως θεραπεύεται η HPV μόλυνση ;
4. Τι θα συμβεί αν δεν λάβω κάποια θεραπεία;
5. Πως μπορεί να προληφθεί ο HPV ;
6. Πόσο συχνή είναι η HPV μόλυνση;
7. Ελέγχονται οι άντρες για HPV μόλυνση;
8. Πως μεταδίδεται ο HPV ? Η γεννητική HPV μόλυνση μεταδίδεται μέσω σεξουαλικής επαφής (κυρίως κολπική, πρωκτική και στοματική επαφή). Είναι πιθανό, αν και όχι ιδιαίτερα, ο ιός να μεταδίδεται και χωρίς σεξουαλική επαφή. Σπανίως, μια έγκυος γυναίκα μπορεί να μεταδώσει τον ιό HPV στο μωρό της κατά τη διάρκεια ενός φυσιολογικού τοκετού, με συνέπεια τη λαρυγγική θηλωμάτωση (μυρμηγκιές στον λάρυγγα).
9. Ποια είναι τα συμπτώματα της HPV μόλυνσης? Ορισμένοι τύποι του HPV προκαλούν γεννητικές μυρμηγκιές και άλλες βλάβες, ωστόσο συνηθέστερα δεν προκαλούνται συμπτώματα. Οι περισσότεροι άνθρωποι με μια γεννητική HPV μόλυνση δεν γνωρίζουν ότι έχουν μολυνθεί. Αυτός είναι και ο λόγος που τακτικές εξετάσεις και τα Pap τεστ είναι τόσο σημαντικά.
10. Πως θεραπεύεται η HPV μόλυνση? Οι γεννητικές μυρμηγκιές (κονδυλώματα) μπορούν να αφαιρεθούν με διάφορους τρόπους: Με φαρμακευτική αγωγή (κρέμα), Με κρυοπηξία, Με ηλεκτροκαυτηρίαση, Μέσω χειρουργείου ή με laser. Για τους περισσότερους ανθρώπους, αυτή η θεραπεία θα καθαρίσει τις μυρμηγκιές. Αν οι μυρμηγκιές σας εμφανίζονται κατ’ επανάληψη, ο γιατρός μπορεί να προσπαθήσει να εισάγει με ένεση το φάρμακο ιντερφερόνη. Αν και η θεραπεία καθαρίζει τα συμπτώματα, ο ιός παραμένει στο σώμα σας. Παθολογικά Pap τεστ μπορούν να θεραπευτούν με ποικίλους τρόπους, από απλή παρακολούθηση για μια χρονική περίοδο κάποιων μηνών ώστε να διαπιστωθεί εάν θα επανέλθουν στο φυσιολογικό, με κρυοπηξία η οποία παγώνει και καταστρέφει τα προσβεβλημένα κύτταρα, μέχρι διαδικασίες που αφαιρούν τον προβληματικό ιστό.
11. Τι θα συμβεί αν δεν λάβω κάποια θεραπεία? Μη θεραπευμένες γεννητικές μυρμηγκιές μπορεί να εξαφανιστούν, να μείνουν ίδιες, ή να μεγαλώσουν σε μέγεθος και αριθμό και να συναθροιστούν σε μεγάλες μάζες. Κάποιοι τύποι του ιού μπορούν να οδηγήσουν σε καρκίνο του τραχήλου της μήτρας ή του πέους.
12. Πως μπορεί να προληφθεί ο HPV ? Τον Ιούνιο του 2006, το FDA ενέκρινε ένα εμβόλιο για την πρόληψη του HPV. Το εμβόλιο προστατεύει απέναντι σε δύο τύπους HPV οι οποίοι προκαλούν το 70% των καρκίνων του τραχήλου της μήτρας και των περισσότερων καρκίνων του κόλπου και του αιδοίου. Ακόμα προστατεύει ενάντια σε δύο τύπους του HPV οι οποίοι προκαλούν το 90% των γεννητικών κονδυλωμάτων. Οι μελέτες περιέλαβαν κορίτσια και νέες γυναίκες ηλικίας 9-26 ετών και αγόρια ηλικίας 9-15. Το εμβόλιο θεωρείται ασφαλές και αποτελεσματικό. Χορηγείται σε τρείς δόσεις μέσα σε μια περίοδο 6 μηνών και είναι πιο αποτελεσματικό αν χορηγηθεί προτού το άτομο γίνει σεξουαλικά ενεργό. Για επιπλέον πληροφορίες σχετικά με την πρόληψη, επισκεφτείτε το διαδικτυακό τόπο: National HPV & Cervical Cancer Prevention Resource Center.
13. Πόσο συχνή είναι μια HPV μόλυνση? Είναι ένα από τα πιο συχνά σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα (ΣΜΝ) στον κόσμο, με πιθανώς περισσότερες περιπτώσεις γεννητικών HPV μολύνσεων από οποιοδήποτε άλλο ΣΜΝ στις Ηνωμένες Πολιτείες. Περίπου το 50-75% των σεξουαλικά ενεργών αντρών και γυναικών εμφανίζουν κάποια HPV μόλυνση κάποια στιγμή στη ζωή τους. Περίπου 5.5 εκατομμύρια Αμερικάνοι εμφανίζουν μια καινούρια HPV μόλυνση κάθε χρόνο, κάνοντας έτσι τον HPV το πιο συχνά εμφανιζόμενο ΣΜΝ. Για περισσότερες πληροφορίες, επισκεφτείτε το διαδικτυακό τόπο: CDC’s Division of Sexually Transmitted Diseases.
14. Ελέγχονται οι άντρες για HPV μόλυνση? Οι άντρες δεν ελέγχονται τακτικά για HPV μόλυνση εκτός και εάν ανήκουν σε κατηγορία υψηλού κινδύνου. Οι πιο συχνά εμπορικά διαθέσιμες εξετάσεις - το Pap τεστ και η HPV DNA εξέταση – δεν είναι εγκεκριμένες για να εξετάζουν δείγματα από άντρες. Ωστόσο, κάποια εξειδικευμένα εργαστήρια εκτελούν τεκμηριωμένες DNA εξετάσεις για ανάλυση πρωκτικών επιχρισμάτων από άντρες.