Περιγραφή
Το ιονισμένο ασβέστιο (Ca++) αποτελεί το βιολογικά ενεργό κλάσμα του συνολικού ασβεστίου στο αίμα, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 46-50% αυτού. Η μέτρησή του είναι κρίσιμη για την αξιολόγηση του μεταβολισμού του ασβεστίου, ιδιαίτερα σε ασθενείς που υποβάλλονται σε χειρουργικές επεμβάσεις, σε νεογνά που λαμβάνουν μεταγγίσεις αίματος, καθώς και σε βαρέως πάσχοντες. Επιπλέον, χρησιμεύει ως συμπληρωματική εξέταση σε περιπτώσεις παθολογικών τιμών ολικού ασβεστίου. Το ασβέστιο είναι ένα απαραίτητο κατιόν, ζωτικής σημασίας για τη δομή των οστών, τη νευρική αγωγιμότητα, τη συστολή του μυοκαρδίου και των σκελετικών μυών, καθώς και για την πήξη του αίματος μέσω της μετατροπής της προθρομβίνης σε θρομβίνη. Αποθηκεύεται κυρίως στα οστά και τα δόντια, ενώ το κυκλοφορούν ασβέστιο φιλτράρεται από τους νεφρούς, με το μεγαλύτερο μέρος να επαναρροφάται υπό φυσιολογικές συνθήκες. Τα επίπεδα του ιονισμένου ασβεστίου επηρεάζονται άμεσα από τις μεταβολές του pH του αίματος: για κάθε μείωση του pH κατά 0.1 μονάδα, παρατηρείται αύξηση του ιονισμένου ασβεστίου κατά 1.5-2.5%. Θεωρείται συχνά πιο αξιόπιστος δείκτης πρωτοπαθούς υπερπαραθυρεοειδισμού, ειδικά σε ασθενείς με χαμηλά επίπεδα λευκωματίνης, καθώς δεν επηρεάζεται από τις συγκεντρώσεις της, σε αντίθεση με το ολικό ασβέστιο.
Αυξημένες τιμές μπορεί να υποδηλώνουν: οξέωση, υπερβιταμίνωση D, κακοήθειες, πρωτοπαθή υπερπαραθυρεοειδισμό, όγκους που παράγουν ή αυξάνουν την παραθορμόνη, φλεβίτιδα, ή τη χρήση φαρμάκων όπως η υδροχλωροθειαζίδη (χρόνια χρήση) και ενώσεις λιθίου.
Μειωμένες τιμές μπορεί να υποδηλώνουν: αλκάλωση, εγκαύματα, μεταγγίσεις αίματος, υπερωσμωτικές καταστάσεις, πρωτογενή υποπαραθυρεοειδισμό, ανεπάρκεια μαγνησίου, πολλαπλή οργανική ανεπάρκεια, παγκρεατίτιδα, μετεγχειρητικές καταστάσεις, ψευδο-υποπαραθυρεοειδισμό, σήψη, τραύμα, ανεπάρκεια βιταμίνης D, ή τη χρήση φαρμάκων όπως αντιεπιληπτικά, φουροσεμίδη και υπερωσμωτικά διαλύματα.
Πώς γίνεται
Η εξέταση πραγματοποιείται με τη λήψη δείγματος φλεβικού αίματος.