Κλινική σημασία
Η εξέταση Lp-PLA2 χρησιμοποιείται για την εκτίμηση του κινδύνου εμφάνισης καρδιαγγειακής νόσου (CVD), στεφανιαίας νόσου (CHD) και ισχαιμικού αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου. Συνιστάται σε άτομα με αυξημένο κίνδυνο για CVD ή ισχαιμικό εγκεφαλικό, καθώς και σε όσους έχουν οικογενειακό ιστορικό αυτών των παθήσεων. Για την εξέταση απαιτείται δείγμα αίματος από φλέβα του χεριού και δεν απαιτείται καμία ειδική προετοιμασία.
Τι ελέγχει η εξέταση
Η εξέταση μετρά την ποσότητα της φωσφολιπάσης Α2 που συνδέεται με λιποπρωτεΐνη (Lp-PLA2) στο αίμα. Η Lp-PLA2 είναι ένα ένζυμο που παράγεται από τα μακροφάγα, κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος που εμπλέκονται στην απομάκρυνση κατεστραμμένων κυττάρων και μικροοργανισμών. Το μεγαλύτερο μέρος της Lp-PLA2 στο αίμα συνδέεται με την LDL («κακή» χοληστερόλη). Η Lp-PLA2 θεωρείται ότι συμβάλλει στη φλεγμονή των αιμοφόρων αγγείων και στην ανάπτυξη αθηροσκλήρωσης. Πρόσφατες μελέτες υποδεικνύουν ότι η Lp-PLA2 αποτελεί ανεξάρτητο παράγοντα κινδύνου για καρδιαγγειακή νόσο, στεφανιαία νόσο και ισχαιμικό αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο. Αυξημένα επίπεδα Lp-PLA2 έχουν παρατηρηθεί σε ασθενείς με CHD και ισχαιμικό εγκεφαλικό, ανεξάρτητα από άλλους παράγοντες κινδύνου. Η καρδιαγγειακή νόσος αποτελεί την κύρια αιτία θανάτου στις ΗΠΑ. Η CHD και τα ισχαιμικά εγκεφαλικά συνδέονται με τη δημιουργία ασταθών λιπιδικών πλακών στις αρτηρίες, οι οποίες μπορούν να οδηγήσουν σε απόφραξη και καρδιακή προσβολή ή εγκεφαλική βλάβη. Παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνουν την υπέρταση, τον διαβήτη, το κάπνισμα, την παχυσαρκία, τα υψηλά επίπεδα χοληστερόλης, την αυξημένη LDL και τα χαμηλά επίπεδα HDL. Ωστόσο, πολλοί ασθενείς αναπτύσσουν CVD χωρίς τους κλασικούς παράγοντες κινδύνου, γεγονός που οδήγησε στην αναζήτηση νέων δεικτών. Η χρόνια συστηματική φλεγμονή και η φλεγμονή των αγγείων πιστεύεται ότι συμβάλλουν στον κίνδυνο CVD. Η εξέταση hs-CRP σχετίζεται με τη συστηματική φλεγμονή, ενώ η Lp-PLA2 σχετίζεται με την αγγειακή φλεγμονή. Υψηλά επίπεδα Lp-PLA2 θεωρούνται ότι αυξάνουν τον κίνδυνο εμφράγματος ή εγκεφαλικού. Η συλλογή του δείγματος αίματος γίνεται από φλέβα του χεριού και δεν απαιτείται καμία προετοιμασία.
Η εξέταση
Η εξέταση Lp-PLA2 χρησιμοποιείται συμπληρωματικά με άλλους καρδιακούς δείκτες για την αξιολόγηση του κινδύνου στεφανιαίας νόσου (CHD) ή ισχαιμικού εγκεφαλικού επεισοδίου, ιδιαίτερα σε άτομα με υψηλό κίνδυνο ή με έναν ή περισσότερους παράγοντες κινδύνου (π.χ., φυσιολογικά ή οριακά αυξημένα λιπίδια, οριακά υψηλή αρτηριακή πίεση). Μπορεί να ζητηθεί μαζί με την hs-CRP για την αξιολόγηση της φλεγμονής, καθώς δεν επηρεάζεται από τη συστηματική φλεγμονή. Η Lp-PLA2 είναι μια σχετικά νέα εξέταση, η κλινική χρησιμότητα της οποίας βρίσκεται ακόμη υπό διερεύνηση. Παρέχει επιπρόσθετες πληροφορίες και δεν αντικαθιστά τις καθιερωμένες εξετάσεις χοληστερόλης και άλλων λιπιδίων. Ερευνάται εάν η μείωση των επιπέδων Lp-PLA2 μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο CHD ή ισχαιμικού εγκεφαλικού. Η εξέταση ζητείται σπάνια, κυρίως σε άτομα με οικογενειακό ιστορικό CHD, μεταβολικό σύνδρομο ή μέτριο έως υψηλό κίνδυνο για CHD ή ισχαιμικό εγκεφαλικό. Μπορεί επίσης να είναι χρήσιμη σε περιπτώσεις φλεγμονώδους κατάστασης όπου η hs-CRP δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί. Σημαντικά αυξημένα επίπεδα Lp-PLA2 υποδηλώνουν αυξημένο κίνδυνο για CHD ή ισχαιμικό εγκεφαλικό, παρέχοντας επιπλέον πληροφορίες στον ιατρό. Ωστόσο, η εξέταση δεν είναι διαγνωστική, αλλά δείκτης κινδύνου. Δεν θα εμφανίσουν όλοι οι ασθενείς με αυξημένα επίπεδα τις παθήσεις αυτές, ούτε θα παραμείνουν όλοι οι ασθενείς με φυσιολογικά επίπεδα ανεπηρέαστοι. Η κλινική χρησιμότητα της Lp-PLA2 για την εκτίμηση του κινδύνου CHD και ισχαιμικού εγκεφαλικού χρήζει περαιτέρω επιβεβαίωσης. Η εξέταση δεν είναι ευρέως διαθέσιμη και τα δείγματα συνήθως αποστέλλονται σε εργαστήρια αναφοράς.
Συχνές ερωτήσεις
Πόσο θανατηφόρα είναι τα εγκεφαλικά; Σύμφωνα με την Αμερικανική εταιρία Εγκεφαλικού Επεισοδίου (America Stroke Association), το εγκεφαλικό είναι η τρίτη συχνότερη αιτία θανάτου στις ΗΠΑ, προκαλώντας τον θάνατο περισσότερων από 143.000 ανθρώπων τον χρόνο. Περισσότερο από το 80% των εγκεφαλικών είναι ισχαιμικά. Πρέπει όλοι να κάνουν εξέταση για Lp- PLA 2 ; Δεν συνίσταται προς το παρόν από μεγάλους οργανισμούς υγείας σαν προσυμπτωματικός έλεγχος στον γενικό πληθυσμό ή δεν συνίσταται σαν πρώιμος δείκτης καρδιακού κινδύνου . Ο ιατρός μπορεί να σε βοηθήσει στην επιλογή των καλύτερων εξετάσεων ώστε αν καθοριστεί ο κίνδυνος ανάπτυξης CVD και στην παροχή πληροφοριών για τις αλλαγές που μπορούν να γίνουν ώστε να μειωθούν οι κίνδυνοι.