Κλινική σημασία
Αυτή η εξέταση πραγματοποιείται για να προσδιοριστεί εάν ένας καρκίνος του μαστού εκφράζει υποδοχείς οιστρογόνων ή/και προγεστερόνης. Το αποτέλεσμα καθοδηγεί την επιλογή της θεραπείας και παρέχει πληροφορίες για την πρόγνωση της νόσου. Η εξέταση ενδείκνυται σε περιπτώσεις διαγνωσμένου καρκίνου του μαστού, όταν ο θεράπων ιατρός επιθυμεί να αξιολογήσει την ορμονοεξαρτώμενη ανάπτυξη του όγκου. Για την ανάλυση απαιτείται δείγμα καρκινικού ιστού, το οποίο λαμβάνεται κατά τη βιοψία ή από χειρουργική αφαίρεση του όγκου (ογκεκτομή ή μαστεκτομή).
Τι ελέγχει η εξέταση
Η εξέταση ανιχνεύει τους υποδοχείς οιστρογόνων (ER) και προγεστερόνης (PR), οι οποίοι είναι ειδικές πρωτεΐνες που βρίσκονται εντός ορισμένων κυττάρων. Αυτοί οι υποδοχείς δεσμεύουν τα οιστρογόνα και την προγεστερόνη, γυναικείες ορμόνες που κυκλοφορούν στο αίμα, προάγοντας τον πολλαπλασιασμό και τη διαίρεση των κυττάρων. Πολλοί καρκίνοι του μαστού διαθέτουν αυτούς τους υποδοχείς, συχνά σε μεγάλους αριθμούς, και χαρακτηρίζονται ως ορμονοεξαρτώμενοι, καθώς η ανάπτυξή τους επηρεάζεται από τις ορμόνες. Η ανάλυση του καρκινικού ιστού του μαστού αποσκοπεί στον προσδιορισμό της παρουσίας αυτών των υποδοχέων. Το δείγμα για την εξέταση συλλέγεται είτε μέσω βιοψίας (με παρακέντηση, βελόνα) είτε από χειρουργικά αφαιρεθέντα όγκο κατά την ογκεκτομή ή μαστεκτομή.
Η εξέταση
Τα επίπεδα των ορμονικών υποδοχέων χρησιμοποιούνται ως προγνωστικός δείκτης, καθώς οι όγκοι που είναι θετικοί σε ER και PR συνδέονται με καλύτερη πρόγνωση σε σύγκριση με τους αρνητικούς. Επιπλέον, τα αποτελέσματα καθοδηγούν τις θεραπευτικές επιλογές, συμπεριλαμβανομένης της ενδοκρινικής θεραπείας (π.χ. ταμοξιφαίνη), τόσο μετά την αφαίρεση του πρωτοπαθούς όγκου όσο και σε περιπτώσεις υποτροπής. Η εξέταση των ορμονικών υποδοχέων συνιστάται ως μέρος της αρχικής διερεύνησης ενός διηθητικού καρκίνου του μαστού. Δεν αποτελεί διαγνωστικό εργαλείο, αλλά συμβάλλει στον καθορισμό των θεραπευτικών στρατηγικών και στην κατανόηση των χαρακτηριστικών του όγκου. Γενικά, εάν ο καρκίνος είναι ER θετικός και PR θετικός, ο ασθενής έχει συνήθως καλύτερη πρόγνωση και είναι πιθανότερο να ανταποκριθεί στην ορμονοθεραπεία. Όσο μεγαλύτερος είναι ο αριθμός των υποδοχέων, τόσο πιο έντονη είναι η ανταπόκριση στη θεραπεία, αν και η ατομική ανταπόκριση εξαρτάται από πολλούς παράγοντες. Εάν ο καρκίνος είναι ER αρνητικός και PR θετικός, ο ασθενής μπορεί να ωφεληθεί από την ορμονοθεραπεία, αλλά με μειωμένη ανταπόκριση. Αντίθετα, εάν ο καρκίνος είναι ER αρνητικός και PR αρνητικός, η ορμονοθεραπεία είναι απίθανο να προσφέρει όφελος. Η εξέταση Her-2/neu μπορεί να διενεργηθεί ταυτόχρονα. Ασθενείς με θετικούς υποδοχείς οιστρογόνων και προγεστερόνης ενδέχεται να έχουν μειωμένη ανταπόκριση στην ορμονοθεραπεία εάν είναι ταυτόχρονα και Her-2/neu θετικοί. Η εξέταση των ορμονικών υποδοχέων απαιτεί εξειδικευμένο εργαστήριο και εμπειρία, με τα αποτελέσματα να χρειάζονται συχνά αρκετές εβδομάδες. Σε περίπτωση ανεπαρκούς δείγματος, ο ιατρός μπορεί να υποθέσει ER-θετικό και PR-θετικό καρκίνο για να διευρύνει τις θεραπευτικές επιλογές.
Συχνές ερωτήσεις
- Υπάρχει κάποια εξέταση αίματος που μπορεί να γίνει για να εξεταστούν τα επίπεδα των ορμονικών υποδοχέων? Όχι. Τα καρκινικά κύτταρα δεν εκκρίνουν τους υποδοχείς αυτούς και κατά συνέπεια δεν ανιχνεύονται στο αίμα. Πρέπει να αξιολογηθούν στον καρκινικό ιστό.