Κλινική σημασία
Η εξέταση της αιμοσφαιρίνης διενεργείται για την αξιολόγηση της σοβαρότητας αναιμικών ή ερυθραιμικών καταστάσεων και την παρακολούθηση της ανταπόκρισης στη θεραπεία. Αποτελεί μέρος της γενικής εξέτασης αίματος, η οποία ζητείται για διάφορους διαγνωστικούς λόγους. Το δείγμα αίματος λαμβάνεται συνήθως από φλέβα του χεριού. Σε παιδιά και ενήλικες μπορεί να ληφθεί από το δάκτυλο, ενώ σε νεογνά από τη φτέρνα.
Τι ελέγχει η εξέταση
Η εξέταση προσδιορίζει την ποσότητα της αιμοσφαιρίνης, της πρωτεΐνης που βρίσκεται στα ερυθρά αιμοσφαίρια και είναι υπεύθυνη για τη μεταφορά οξυγόνου στους ιστούς και διοξειδίου του άνθρακα στους πνεύμονες. Χαμηλά επίπεδα αιμοσφαιρίνης υποδηλώνουν αναιμία, μια κατάσταση που οδηγεί σε ανεπαρκή οξυγόνωση του οργανισμού και συμπτώματα όπως κόπωση και αδυναμία. Η αιμοσφαιρίνη αυξάνεται με την αύξηση του αριθμού των ερυθροκυττάρων. Μειωμένες τιμές αιμοσφαιρίνης, ενδεικτικές αναιμίας, παρατηρούνται όταν η παραγωγή ερυθροκυττάρων είναι μειωμένη, η καταστροφή τους αυξημένη ή υπάρχει αιμορραγία. Το δείγμα συλλέγεται με φλεβοκέντηση από το χέρι ή με τρύπημα από το δάκτυλο ή τη φτέρνα. Δεν απαιτείται καμία ειδική προετοιμασία για την εξέταση.
Η εξέταση
Η μέτρηση της αιμοσφαιρίνης είναι ζωτικής σημασίας για τη γενική εκτίμηση της υγείας. Χρησιμοποιείται για: τον προσδιορισμό της σοβαρότητας αναιμίας ή ερυθραιμίας, την παρακολούθηση της ανταπόκρισης στη θεραπεία αυτών των καταστάσεων και τη λήψη αποφάσεων σχετικά με μεταγγίσεις αίματος σε περιπτώσεις σοβαρής αναιμίας. Η εξέταση ζητείται συχνά ως μέρος της γενικής εξέτασης αίματος για διάφορους λόγους, καθώς και σε ασθενείς με αιμορραγικά προβλήματα ή χρόνιες αναιμίες/ερυθραιμίες. Οι φυσιολογικές τιμές για ενήλικες κυμαίνονται συνήθως μεταξύ 12 και 18 γραμμαρίων ανά 100 χιλιοστόλιτρα αίματος. Αυξημένες τιμές μπορεί να οφείλονται σε αφυδάτωση, υπερπαραγωγή ερυθροκυττάρων στον μυελό των οστών, σοβαρή πνευμονοπάθεια ή άλλες καταστάσεις. Μειωμένες τιμές υποδηλώνουν αναιμία και μπορεί να προκληθούν από έλλειψη σιδήρου, βιταμίνης Β12 ή φολικού οξέος, κληρονομικές διαταραχές της αιμοσφαιρίνης (όπως θαλασσαιμίες, δρεπανοκυτταρική αναιμία), άλλες κληρονομικές παθήσεις, κίρρωση του ήπατος, σημαντική αιμορραγία, αυξημένη καταστροφή ερυθροκυττάρων, νεφρική νόσο, άλλα χρόνια νοσήματα, βλάβη του μυελού των οστών (π.χ. απλαστική αναιμία) ή όγκους που επηρεάζουν τον μυελό. Κατά τη διάρκεια της φυσιολογικής κύησης, η αιμοσφαιρίνη παρουσιάζει ελαφρά μείωση. Οι τιμές της αιμοσφαιρίνης εμφανίζουν ημερήσιες διακυμάνσεις, με μέγιστο στις 8:00 π.μ. και ελάχιστο στις 8:00 μ.μ. Οι βαρείς καπνιστές έχουν συνήθως υψηλότερες τιμές. Άτομα που διαβιούν σε μεγάλα υψόμετρα εμφανίζουν αυξημένη αιμοσφαιρίνη λόγω της αυξημένης παραγωγής ερυθροκυττάρων ως προσαρμογή στο μειωμένο οξυγόνο. Τα παιδιά και οι ηλικιωμένοι έχουν ελαφρώς χαμηλότερα επίπεδα αιμοσφαιρίνης σε σύγκριση με τους ενήλικες.
Προετοιμασία
Δεν απαιτείται καμία ειδική προετοιμασία, όπως νηστεία, πριν από την εξέταση.