Κλινική σημασία
Η εξέταση αυτή πραγματοποιείται για την ανίχνευση βακτηριακής μόλυνσης σε ένα τραύμα, την ταυτοποίηση των υπεύθυνων βακτηρίων και την εκτίμηση της ευαισθησίας τους σε αντιβιοτικά. Ενδείκνυται όταν υπάρχει υποψία μόλυνσης τραύματος από παθογόνο μικροοργανισμό, καθώς και για την παρακολούθηση της αποτελεσματικότητας της θεραπείας. Το δείγμα λαμβάνεται με αποστειρωμένο βαμβακοφόρο στυλεό από την ύποπτη περιοχή, συλλέγοντας κύτταρα ή πύον. Σε βαθύτερα τραύματα, η συλλογή υγρού μπορεί να γίνει με σύριγγα ή/και βιοψία ιστού. Δεν απαιτείται ειδική προετοιμασία του ασθενούς.
Τι ελέγχει η εξέταση
Η βακτηριακή καλλιέργεια τραύματος είναι μια διαγνωστική μέθοδος που αποσκοπεί στην ανίχνευση και ταυτοποίηση παθογόνων βακτηρίων που προκαλούν λοιμώξεις σε τραύματα. Αυτά μπορεί να είναι επιφανειακά (π.χ. εκδορές, κοψίματα) ή να αφορούν βαθύτερους ιστούς (π.χ. χειρουργικές τομές, δαγκώματα, εγκαύματα). Η καλλιέργεια βοηθά στον προσδιορισμό της ύπαρξης μόλυνσης, των ειδών βακτηρίων που την προκαλούν και του κατάλληλου αντιβιοτικού για τη θεραπεία. Η διαδικασία περιλαμβάνει τη συλλογή δείγματος υγρού, κυττάρων ή ιστού από το τραύμα και την τοποθέτησή του σε κατάλληλο θρεπτικό μέσο για την ανάπτυξη των βακτηρίων. Συνήθως, ταυτοποιείται ένα κυρίαρχο είδος βακτηρίου, αν και μπορεί να υπάρχουν περισσότερα. Λαμβάνονται υπόψη οι απαιτήσεις των βακτηρίων σε οξυγόνο (αερόβια, αναερόβια, μικροαερόφιλα) για τη βέλτιστη ανάπτυξη και ανίχνευσή τους. Ακολουθεί η ταυτοποίηση των μικροοργανισμών, συχνά με τη χρήση χρώσης Gram, η οποία ταξινομεί τα βακτήρια με βάση τη μορφολογία και τη χρωστική τους αντίδραση. Περαιτέρω βιοχημικές δοκιμασίες οδηγούν στην τελική ταυτοποίηση του είδους. Για πολλά παθογόνα, διενεργείται αντιβιόγραμμα (δοκιμασία ευαισθησίας) για την επιλογή της αποτελεσματικότερης αντιβιοτικής αγωγής. Η λήψη του δείγματος γίνεται με αποστειρωμένο βαμβακοφόρο στυλεό για επιφανειακά τραύματα, ενώ για βαθύτερα τραύματα μπορεί να χρησιμοποιηθεί σύριγγα ή βιοψία ιστού. Δεν απαιτείται ειδική προετοιμασία του ασθενούς.
Η εξέταση
Η βακτηριακή καλλιέργεια τραύματος χρησιμοποιείται πρωτίστως για να διαπιστωθεί αν ένα τραύμα είναι μολυσμένο, να αναγνωριστεί το υπεύθυνο βακτήριο και να προετοιμαστεί το δείγμα για δοκιμασία ευαισθησίας, εφόσον κριθεί απαραίτητο. Εάν απαιτείται αντιβιόγραμμα, αυτό εκτελείται αυτόματα για την άμεση έναρξη της κατάλληλης αντιμικροβιακής θεραπείας. Η χρώση Gram διενεργείται συνήθως στο αρχικό δείγμα για μια πρώτη εκτίμηση της πιθανής βακτηριακής παρουσίας, αν και αρνητικό αποτέλεσμα δεν αποκλείει τη μόλυνση. Η εξέταση ζητείται επίσης για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας θεραπείας προηγούμενης μόλυνσης ή για την παρακολούθηση χρόνιων λοιμώξεων. Σε υποψία μυκητιακής λοίμωξης, διενεργείται παράλληλα μυκητιακή καλλιέργεια. Η εξέταση ενδείκνυται όταν ο γιατρός υποπτεύεται μόλυνση τραύματος, ή για την παρακολούθηση της θεραπείας. Συμπτώματα μολυσμένου τραύματος περιλαμβάνουν καθυστερημένη επούλωση, τοπική αύξηση θερμοκρασίας, ερυθρότητα, οίδημα, ευαισθησία, εκροή υγρού ή πύου, και πυρετό. Εάν ταυτοποιηθούν παθογόνα βακτήρια, αυτά θεωρούνται η πιθανή αιτία της μόλυνσης. Συχνά, η μόλυνση οφείλεται σε ένα είδος, αλλά μπορεί να εμπλέκονται δύο ή περισσότερα. Η παρουσία «ανάμικτης βακτηριακής χλωρίδας» υποδηλώνει συνύπαρξη φυσιολογικής και παθογόνου χλωρίδας. Εάν ανιχνευθεί μόνο φυσιολογική χλωρίδα, η μόλυνση μπορεί να οφείλεται σε βακτήρια του δέρματος, σε χαμηλή συγκέντρωση παθογόνου ή σε άλλη αιτία. Ακόμη και μικρή ανάπτυξη βακτηρίων είναι σημαντική σε στείρες περιοχές του σώματος. Αρνητικό αποτέλεσμα μπορεί να σημαίνει απουσία βακτηριακής μόλυνσης ή ανεπαρκή συλλογή δείγματος. Σε εγκαύματα, τα ποσοτικά αποτελέσματα της καλλιέργειας είναι σημαντικά, καθώς υψηλός αριθμός βακτηρίων μπορεί να απαιτεί χειρουργικό καθαρισμό. Τα αποτελέσματα παρέχουν πληροφορίες για την αντιμικροβιακή θεραπεία και την παρουσία χρόνιας μόλυνσης. Εάν η μόλυνση έχει επεκταθεί στο αίμα ή σε όργανα, οι μικροοργανισμοί θα ανιχνευθούν σε καλλιέργειες αίματος ή ούρων αντίστοιχα.
Συχνές ερωτήσεις
- Γιατί ο γιατρός θα πρέπει να συλλέξει περισσότερα από ένα δείγματα; Αυτό γίνεται για να αυξηθεί η πιθανότητα ανίχνευσης ενός ή περισσοτέρων παθογόνων βακτηρίων. Μπορεί να γίνουν: λήψεις με μπατονέτα, συνδυασμός λήψεων με μπατονέτα, λήψη υγρού ή/και βιοψία ιστού ή μεμονωμένες λήψεις αερόβιου και αναερόβιου δείγματος.
- Μπορεί να επανεμφανιστεί η μόλυνση μετά τη θεραπεία; Οι περισσότερες μολύνσεις εξαλείφονται, αλλά εάν υπάρχει ακόμα προσβεβλημένος ιστός ο οποίος έχει καταστραφεί, τότε υπάρχει πιθανότητα για την εμφάνιση κάποιας άλλης μόλυνσης. Σε μερικές περιπτώσεις, μπορεί να είναι απαραίτητη η παρατεταμένη θεραπεία ή/και αλλαγή φαρμάκων για την εξάλειψη της μόλυνσης.
- Γιατί μπορεί κάποιο άτομο να πάθει μόλυνση ενώ κάποιο άλλο όχι; Οποιοσδήποτε μπορεί να αποκτήσει ένα μολυσμένο τραύμα, αλλά ο κίνδυνος αυξάνεται ανάλογα με την ηλικία και τις υποκείμενες παθολογικές καταστάσεις, όπως ο διαβήτης , οι οποίες επηρεάζουν την κυκλοφορία του αίματος ή το ανοσοποιητικό σύστημα ή/και καταστέλλουν την επούλωση του τραύματος.
- Είχα ένα πυώδες εξάνθημα στο χέρι και ο γιατρός δεν έκανε καλλιέργεια με το υγρό όταν το αφαίρεσε. Γιατί όχι; Η κλινική εξέταση υγιών ατόμων μπορεί να προσφέρει στον γιατρό επαρκείς πληροφορίες έτσι ώστε να θεραπεύσει τη μόλυνση. Σε περίπτωση αποστήματος ή πυώδους εξανθήματος, η πιο σημαντική θεραπεία είναι η τομή και η αφαίρεση, και έτσι πιθανόν να μην χρειαστούν τα αντιβιοτικά. Παρ’ όλα αυτά, αν το τραύμα δεν επουλωθεί ή χειροτερέψει μετά από την αφαίρεση του, μπορεί να προκληθεί μόλυνση από μικροοργανισμό το οποίο απαιτεί ειδική αντιβιοτική θεραπεία. Σε αυτήν την περίπτωση, η καλλιέργεια τραύματος πρέπει να γίνεται για την ταυτοποίηση του παθογόνου βακτηρίου ώστε να ακολουθήσει η δοκιμασία ευαισθησίας και να βρεθεί το καλύτερο αντιβιοτικό για την αντιμετώπισή του. Ρωτήστε έναν εργαστηριακό επιστήμονα Αυτή η φόρμα σας βοηθά να ρωτήσετε ότι επιθυμείτε σχετικά με τις εξετάσεις σας. Οι ερωτήσεις σας θα απαντηθούν από έναν εργαστηριακό επιστήμονα στα πλαίσια μίας εθελοντικής υπηρεσίας που παρέχεται από έναν από τους συνεργάτες της American Society for Clinical Laboratory Science. Αν οι ερωτήσεις σας δεν έχουν σχέση με τις εργαστηριακές εξετάσεις σας, παρακαλούμε τότε να τις υποβάλλεται με άμεση επικοινωνία μαζί μας. Σας ευχαριστούμε.