Τριγλυκερίδια

Κλινική σημασία

Η εξέταση αυτή διενεργείται για την αξιολόγηση του κινδύνου εμφάνισης καρδιαγγειακών παθήσεων. Συνιστάται ως μέρος του λιπιδαιμικού προφίλ σε τακτικούς ιατρικούς ελέγχους ή για την παρακολούθηση της αποτελεσματικότητας της θεραπείας σε ασθενείς με ήδη διαγνωσμένα υψηλά τριγλυκερίδια. Απαιτείται δείγμα αίματος από φλέβα του χεριού ή, σπανιότερα, σταγόνα αίματος από τσίμπημα δακτύλου. Για την εξέταση είναι απαραίτητη νηστεία 12-14 ωρών, κατά την οποία επιτρέπεται μόνο η κατανάλωση μικρής ποσότητας νερού, ενώ η κατανάλωση αλκοόλ απαγορεύεται για 24 ώρες πριν την αιμοληψία.

Τι ελέγχει η εξέταση

Η εξέταση μετρά τη συγκέντρωση των τριγλυκεριδίων στο αίμα. Τα τριγλυκερίδια αποτελούν την κύρια μορφή αποθήκευσης λίπους στον οργανισμό, κυρίως στον λιπώδη ιστό. Ένα μέρος τους κυκλοφορεί στο αίμα, παρέχοντας ενέργεια στους μύες. Μετά την κατανάλωση τροφής, τα επίπεδα τριγλυκεριδίων στο αίμα αυξάνονται καθώς το λίπος μεταφέρεται από το έντερο για αποθήκευση. Για αυτόν τον λόγο, η εξέταση πρέπει να γίνεται σε κατάσταση νηστείας. Το δείγμα αίματος λαμβάνεται συνήθως από φλέβα του χεριού. Σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως σε μαζικούς ελέγχους με φορητές συσκευές, μπορεί να χρησιμοποιηθεί σταγόνα αίματος από τσίμπημα δακτύλου. Για την ακριβή μέτρηση, απαιτείται νηστεία 12-14 ωρών πριν την αιμοληψία, με επιτρεπόμενη μόνο την κατανάλωση μικρής ποσότητας νερού. Επιπλέον, η κατανάλωση αλκοόλ πρέπει να αποφεύγεται για 24 ώρες πριν την εξέταση.

Η εξέταση

Η μέτρηση των τριγλυκεριδίων αποτελεί συνήθως μέρος του λιπιδαιμικού προφίλ, το οποίο χρησιμοποιείται για την εκτίμηση του κινδύνου καρδιαγγειακής νόσου. Είναι ιδιαίτερα σημαντική για διαβητικούς, καθώς τα επίπεδα τριγλυκεριδίων αυξάνονται σημαντικά σε μη ρυθμισμένο σάκχαρο αίματος. Η εξέταση ζητείται ως ρουτίνα για την αξιολόγηση του καρδιαγγειακού κινδύνου σε υγιείς ενήλικες. Αν και σπάνια ζητείται μεμονωμένα, καθώς ο καρδιαγγειακός κίνδυνος βασίζεται κυρίως στη χοληστερόλη (HDL, LDL), μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την παρακολούθηση της αποτελεσματικότητας της θεραπείας σε ασθενείς με υψηλά τριγλυκερίδια. Φυσιολογικές τιμές τριγλυκεριδίων μετά από νηστεία είναι κάτω από 150 mg/dL (1.70 mmol/L). Υψηλά τριγλυκερίδια σπάνια εμφανίζονται χωρίς υψηλή χοληστερόλη. Η θεραπευτική προσέγγιση για τη μείωση του καρδιαγγειακού κινδύνου, που στοχεύει κυρίως στη μείωση της LDL χοληστερόλης, μπορεί να διαφοροποιηθεί ανάλογα με τα επίπεδα των τριγλυκεριδίων. Πολύ υψηλά επίπεδα τριγλυκεριδίων (άνω των 1000 mg/dL (11.30 mmol/L)) αυξάνουν τον κίνδυνο παγκρεατίτιδας, απαιτώντας άμεση θεραπευτική παρέμβαση. Σε διαβητικούς με αρρύθμιστο σάκχαρο, τα τριγλυκερίδια είναι συνήθως αυξημένα. Τα επίπεδα τριγλυκεριδίων παρουσιάζουν σημαντικές διακυμάνσεις μετά από γεύμα, αυξανόμενα 5 έως 10 φορές εντός λίγων ωρών. Ακόμη και οι τιμές νηστείας μπορεί να διαφέρουν από μέρα σε μέρα, επομένως μικρές διαφορές δεν θεωρούνται παθολογικές. Ενώ υπάρχουν μελέτες που υποδεικνύουν τη χρησιμότητα της μέτρησης τριγλυκεριδίων μετά γεύμα για την εκτίμηση καρδιαγγειακού κινδύνου, δεν υπάρχουν ακόμη επίσημες οδηγίες για την κλινική εφαρμογή τους.

Συχνές ερωτήσεις

1. Τι είδος δίαιτας ενδείκνυται για επιθυμητά επίπεδα τριγλυκεριδίων;
2. Ποιά φαρμακευτική αγωγή συνιστάται για παθολογικά επίπεδα τριγλυκεριδίων;
3. Μπορεί η άσκηση να βελτιώσει τα επίπεδα των τριγλυκεριδίων;
4. Μπορώ να ελέγχω την τιμή των τριγλυκεριδίων στο σπίτι μου;
5. Τι είναι οι VLDL και ποια η σχέση τους με τα τριγλυκερίδια; 1.Τι είδος δίαιτας ενδείκνυται για επιθυμητά επίπεδα τριγλυκεριδίων; Επειδή τα τριγλυκερίδια είναι σωματίδια λίπους που κυκλοφορούν στο αίμα, είναι λογικό να υποθέσετε πως μια διατροφή πλούσια σε λίπη θα προκαλέσει αύξηση των τριγλυκεριδίων ενώ μια διατροφή πτωχή σε λίπη θα μείωνε τα τριγλυκερίδια. Ωστόσο, σε ότι αφορά τη δίαιτα, αυτό που καθορίζει τα επίπεδα των τριγλυκεριδίων φαίνεται πως είναι οι υδατάνθρακες. Διατροφή πλούσια σε υδατάνθρακες, ειδικότερα δε σε σάκχαρα, οδηγεί σε αύξηση των τριγλυκεριδίων. 2.Ποιά φαρμακευτική αγωγή συνιστάται για παθολογικά επίπεδα τριγλυκεριδίων; Για πολλούς ανθρώπους τα παθολογικά τριγλυκερίδια προκαλούνται από κάποια άλλη ασθένεια, όπως σακχαρώδη διαβήτη, παχυσαρκία, νεφρική ανεπάρκεια ή αλκοολισμό. Για αυτό και η στρατηγική σε ότι αφορά τη θεραπεία είναι να αντιμετωπιστεί η αρχική αιτία. Αν δεν υπάρχει άλλη πρωτοπαθής αιτία που να προκαλεί αύξηση των τριγλυκεριδίων, τότε συνυπάρχουν αυξημένα τριγλυκερίδια με υψηλή χοληστερόλη . Στην περίπτωση αυτή η θεραπευτική αντιμετώπιση έχει ως στόχο τη μείωση και των δύο (τριγλυκεριδίων και χοληστερόλης). Αν η δίαιτα δεν έχει αποτέλεσμα, τότε συνιστάται φαρμακευτική αγωγή. 3.Μπορεί η άσκηση να βελτιώσει τα επίπεδα των τριγλυκεριδίων; Ναι. Η σωματική άσκηση βοηθά ιδιαίτερα στη μείωση των τριγλυκεριδίων και στην αύξηση της HDL (η οποία ελαττώνεται όταν αυξάνονται τα τριγλυκερίδια). Η άσκηση βοηθά επίσης τους διαβητικούς να μειώσουν τις ανάγκες τους για ινσουλίνη. Οι αλλαγές που συντελούνται στον μεταβολισμό λόγω σωματικής άσκησης έχουν σχέση με την καλύτερη χρησιμοποίηση της ενέργειας από τους σωματικούς ιστούς. Ακόμα και αν δεν προκύψει απώλεια βάρους, η άσκηση θα σας βοηθήσει να μειώσετε την LDL χοληστερόλη και τα τριγλυκερίδια, και ταυτόχρονα να αυξήσετε την HDL χοληστερόλη . 4.Μπορώ να ελέγχω την τιμή των τριγλυκεριδίων στο σπίτι μου ; Υπάρχουν διάφορα προϊόντα στην αγορά που επιτρέπουν τη μέτρηση των τριγλυκεριδίων στο σπίτι. Οι τρόποι είναι δύο: Είτε συλλέγετε το δείγμα στο σπίτι και στη συνέχεια το στέλνετε σε κάποιο εργαστήριο προκειμένου να μετρηθεί, είτε κάνετε τη μέτρηση μόνος σας στο σπίτι (αυτοέλεγχος). Η Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρεία δεν έχει λάβει θέση στο θέμα της χρήσης οικιακών συσκευών μέτρησης των επιπέδων της χοληστερόλης. Πριν αποφασίσετε να χρησιμοποιήσετε ένα από αυτά τα προϊόντα μπορείτε να διαβάσετε το άρθρο σχετικό με τις μετρήσεις στο σπίτι στην ιστοσελίδα: With Home Testing, Consumers Take Charge of Their Health. 5.Τι είναι οι VLDL και ποια η σχέση τους με τα τριγλυκερίδια; Οι πολύ χαμηλής πυκνότητας λιποπρωτείνες (VLDL) είναι ένα από τα τρία κύρια είδη λιποπρωτεϊνικών σωματιδίων. Τα άλλα δύο είναι οι υψηλής πυκνότητας λιποπρωτεϊνες (HDL) και οι χαμηλής πυκνότητας λιποπρωτείνες (LDL). Κάθε ένα από αυτά τα σωματίδια περιέχει ένα μίγμα χοληστερόλης, πρωτεϊνών και τριγλυκεριδίων αλλά σε διαφορετικές αναλογίες που είναι χαρακτηριστικές για κάθε είδος σωματιδίου. Οι LDL περιέχουν τη μεγαλύτερη ποσότητα χοληστερόλης. Οι HDL περιέχουν τη μεγαλύτερη ποσότητα πρωτεϊνών. Οι VLDL περιέχουν τη μεγαλύτερη ποσότητα τριγλυκεριδίων. Αφού οι VLDL περιέχουν την μεγαλύτερη ποσότητα των τριγλυκεριδίων που κυκλοφορούν στο αίμα και αφού η σύσταση των διαφόρων λιποπρωτεινικών μορίων είναι σχετικά σταθερή, είναι δυνατόν να υπολογίσουμε την VLDL χοληστερόλη διαιρώντας την τιμή των τριγλυκεριδίων (σε mg/dL) δια του 5. Επί του παρόντος, δεν υπάρχει κάποια απλή, άμεση μέθοδος για τη μέτρηση της VLDL χοληστερόλης, γι’ αυτό χρησιμοποιείται ο χονδρικός αυτός υπολογισμός από τα τριγλυκερίδια στις περισσότερες περιπτώσεις. Ο υπολογισμός αυτός δεν ισχύει αν η τιμή των τριγλυκεριδίων υπερβαίνει τα 400 mg/dL.