Περιγραφή
Ο αγγειακός ενδοθηλιακός αυξητικός παράγοντας (VEGF ή VEGF-A), γνωστός και ως παράγοντας αγγειακής διαπερατότητας (VPF), αποτελεί έναν ισχυρό ρυθμιστή της αγγειογένεσης και της διαπερατότητας των αγγείων, τόσο κατά την εμβρυϊκή ανάπτυξη όσο και στην ενήλικη ζωή. Πρόκειται για μια ομοδιμερή γλυκοπρωτεΐνη που δεσμεύει την ηπαρίνη, με μοριακό βάρος που κυμαίνεται από 34 έως 45 kilodalton. Ο VEGF παράγεται από πληθώρα κυτταρικών τύπων και ιστών, όπως οι σκελετικοί μύες, το μυοκάρδιο, τα ηπατοκύτταρα, οι οστεοβλάστες, τα ουδετερόφιλα και τα μακροφάγα του αίματος, τα κερατινοκύτταρα, ο καφέ λιπώδης ιστός, τα κύτταρα CD34+, τα ενδοθηλιακά κύτταρα, οι ινοβλάστες και τα λεία μυϊκά κύτταρα των αγγείων. Η παραγωγή του VEGF σε αυτά τα κύτταρα διεγείρεται από την υποξία και από ορισμένες κυτοκίνες, όπως οι ιντερλευκίνες IL-1, IL-6, IL-8, η ογκοστατίνη Μ και ο TNF-α. Ο VEGF διαδραματίζει κεντρικό ρόλο σε διάφορες φυσιολογικές λειτουργίες, περιλαμβάνοντας τη δημιουργία αγγείων κατά την εμβρυογένεση, την επούλωση τραυμάτων, την ωορρηξία, την έμμηνο ρύση, τη διατήρηση της αρτηριακής πίεσης και την εγκυμοσύνη. Επιπλέον, ο VEGF έχει συσχετιστεί με διάφορες παθολογικές καταστάσεις που χαρακτηρίζονται από αγγειογένεση, όπως η αρθρίτιδα, η ψωρίαση, ο εκφυλισμός της ωχράς κηλίδας και η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια. Γενικότερα, η ανάπτυξη και η εξάπλωση των όγκων εξαρτώνται από την αυξημένη αγγείωση στην περιοχή του όγκου, η οποία εξασφαλίζει την απαραίτητη οξυγόνωση των καρκινικών κυττάρων. Σε παθολογικούς ιστούς, ο VEGF αυξάνει τη διαπερατότητα των αγγείων. Συνεπώς, θεωρείται ότι συμβάλλει στη μετάσταση των όγκων, προάγοντας τόσο την αγγειογένεση όσο και την αιματογενή διασπορά των καρκινικών κυττάρων. Αυξημένα επίπεδα έκφρασης του VEGF έχουν συνδεθεί με δυσμενέστερη πρόγνωση σε ασθενείς με καρκίνο του παχέος εντέρου, του στομάχου, του παγκρέατος, του μαστού, των ωοθηκών, του προστάτη, του ήπατος, στο επιθηλιακό καρκίνωμα του στόματος και στο μελάνωμα. Ο VEGF έχει επίσης συσχετιστεί με τη δραστηριότητα αυτοάνοσων νοσημάτων, όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα, η σκλήρυνση κατά πλάκας και ο συστηματικός ερυθηματώδης λύκος. Τα επίπεδα του VEGF στον ορό είναι υψηλότερα από αυτά στο πλάσμα. Αυτό αποδίδεται στην απελευθέρωση του VEGF από τα αιμοπετάλια στο πλάσμα κατά τη διαδικασία της θρόμβωσης. Έχει προταθεί ότι ο VEGF που απελευθερώνεται από τα ενεργοποιημένα αιμοπετάλια ενδέχεται να παίζει ρόλο στην αγγειογένεση κατά την επούλωση των τραυμάτων.
Πώς γίνεται
Η μέτρηση του αγγειακού ενδοθηλιακού αυξητικού παράγοντα πραγματοποιείται μέσω αιμοληψίας.