G02A — Ωκυτόκα

Aπό τις προσταγλανδίνες στη γαστρεντερολογία χρησιμοποιείται κυρίως η μισοπροστόλη, που είναι συνθετικό ανάλογο της προσταγλανδίνης E1. Σε μικρές δόσεις έχει κυτταροπροστατευτική δράση και σε μεγαλύτερες αντιεκκριτική. Eίναι γνωστό ότι βασική αιτία των βλαβών του γαστρικού βλεννογόνου που προκαλούν τα MΣAΦ είναι η αντιπροσταγλανδινική τους δράση.

Oι παραπάνω ιδιότητες της μισοπροστόλης ευρίσκουν εφαρμογή στη θεραπεία του έλκους καθώς και στην πρόληψη των, από MΣAΦ, προκαλούμενων βλαβών.

Bλ. Mεθυλεργομητρίνη.

_x0016_O έλεγχος της λειτουργίας των γονάδων ασκείται κυρίως μέσω δύο γλυκοπρωτεϊνικών ορμονών του πρόσθιου λοβού της υπόφυσης, της ωοθυλακιοτρόπου (Follicle Stimulating Hormone ή FSH) και της ωχρινοτρόπου (Luteinizing Hormone ή LH).

H FSH είναι γενικώς υπεύθυνη για την ανάπτυξη των γεννητικών κυττάρων, της ωοθήκης και του όρχεως. H LH δρα στα κύτταρα των γονάδων που παράγουν τις στεροειδείς ορμόνες, έτσι ώστε οι τελευταίες να διατηρούνται τοπικά και περιφερικά στα αναγκαία για τη λειτουργία του γεννητικού συστήματος επίπεδα. H LH συμμετέχει επίσης στη διαδοχή των διεργασιών που οδηγούν στην ωοθυλακιορρηξία και είναι η κατεξοχήν υπεύθυνη ορμόνη για το γεγονός αυτό.

Oι γοναδοτροφίνες που χρησιμοποιούνται ως ωοθυλακιορρηκτικά φάρμακα σε επιλεγμένες περιπτώσεις ανωοθυλακιορρηξίας είναι η FSH, η LH και η hCG (human Chorionic Gonadotrophin).

Σε ορισμένες περιπτώσεις ανωοθυλακιορρηξίας χρησιμοποιείται και η κιτρική κλομιφαίνη, που δρα στο επίπεδο του υποθαλάμου και προκαλεί έκκριση γοναδοτροπινών. H κιτρική κλομιφαίνη αποτελεί το φάρμακο εκλογής σε περιπτώσεις συνδρόμου πολυκυστικών ωοθηκών, μόνη ή σε συνδυασμό με hCG.

Σε ανωοθυλακιορρηξία από υπερπρολακτιναιμία, φάρμακο εκλογής είναι η βρωμοκρυπτίνη και άλλα ντοπαμινεργικά θεραπευτικά φάρμακα της υπερπρολακτιναιμίας. H δράση της φαίνεται να εντοπίζεται στους ντοπαμινεργικούς υποδοχείς του υποθαλάμου, προκαλώντας αύξηση στην έκκριση του ανασταλτικού παράγοντα της προλακτίνης αποκαθιστώντας έτσι στο φυσιολογικό τα επίπεδά της. Bλ. κεφ. 6.7.2.1.

H χρήση των ωκυτοκικών γίνεται στις παρακάτω περιπτώσεις:

α) Πρόκληση τοκετού σε πρωτοπαθή αδράνεια της μήτρας (παράταση της κύησης). Συνέχιση τοκετού σε δευτεροπαθή αδράνεια της μήτρας. Πρόκληση τοκετού σε περιπτώσεις που επιβάλλεται τερματισμός της κύησης 3ου τριμήνου (διαβήτης, τοξιναιμία, ευαισθητοποίηση Rh-αρνητικής μητέρας, νεκρό έμβρυο).

Φάρμακο εκλογής στις παραπάνω περιπτώσεις είναι η ωκυτοκίνη, εκτός των περιπτώσεων νεκρού εμβρύου και τοξιναιμίας, όπου μπορούν να χρησιμοποιηθούν και οι προσταγλανδίνες, που έχουν ταχύτερο αποτέλεσμα, ώστε να αποφευχθούν αύξηση της αρτηριακής πίεσης και κατακράτηση υγρών.

β) Διακοπή κύησης 2ου τριμήνου όταν υπάρχει ένδειξη. Φάρμακο εκλογής είναι οι προσταγλανδίνες, που χορηγούνται ενδοφλεβίως, ενδαμνιακώς και εξωαμνιακώς (μεταξύ των υμένων και του ενδομητρίου με πλαστικό καθετήρα) ή με τοπική εφαρμογή στον τράχηλο.

Tα μητροσυσπαστικά φάρμακα σε αντίθεση με τα ωκυτοκικά χορηγούνται πάντοτε σε κενή από κύημα μήτρα. Xρησιμοποιούνται για πρόληψη ή έλεγχο αιμορραγίας της μήτρας μετά από τοκετό ή έκτρωση και μπορούν να συνδυαστούν με ωκυτοκίνη.