AMFETAMINE
Αμφεταμίνη
**Φαρμακοδυναμική** Από τον μηχανισμό δράσης του, έχει αποδειχθεί ότι η αμφεταμίνη αυξάνει τη συγκέντρωση της νοραδρεναλίνης στον προμετωπιαίο φλοιό και της ντοπαμίνης στο ραβδωτό σώμα κατά τρόπο εξαρτώμενο από τη δόση και τον χρόνο. Η ασαφής απελευθέρωση νευροδιαβιβαστών, όπως …
Σκευάσματα & Τιμολόγηση
Μονογραφίες Πηγών
Αναλυτικό περιεχόμενο ανά πηγή για τεκμηρίωση και έλεγχο
science
PubChem
Φαρμακοδυναμική
expand_more
Φαρμακοδυναμική
Φαρμακοδυναμική
Από τον μηχανισμό δράσης του, έχει αποδειχθεί ότι η αμφεταμίνη αυξάνει τη συγκέντρωση της νοραδρεναλίνης στον προμετωπιαίο φλοιό και της ντοπαμίνης στο ραβδωτό σώμα κατά τρόπο εξαρτώμενο από τη δόση και τον χρόνο. Η ασαφής απελευθέρωση νευροδιαβιβαστών, όπως η αδρεναλίνη, είναι γνωστό ότι προκαλεί καρδιαγγειακές παρενέργειες. Υπάρχουν παλαιότερες αναφορές για γνωστική ενίσχυση που σχετίζεται με τη χορήγηση αμφεταμίνης, στις οποίες αναφέρθηκαν βελτιώσεις στις βαθμολογίες τεστ νοημοσύνης. Στην ΔΕΠΥ, η αμφεταμίνη έχει αποδειχθεί σε μεγάλο βαθμό ότι παράγει αξιοσημείωτες βελτιώσεις στις σχολικές επιδόσεις, τη συμπεριφορά και την διαγωγή. Το αποτέλεσμα αποδείχθηκε ότι παράγεται και από τις δύο ρακεμικές μορφές και μέχρι σήμερα, η χρήση ρακεμικών μορφών 3:1 (D:L) είναι πολύ συνηθισμένη. Η θεραπευτική επίδραση της αμφεταμίνης στη σεροτονίνη δεν φαίνεται να έχει σημαντική κλινική επίδραση στην ΔΕΠΥ, όπως παρατηρήθηκε σε συγκριτικές μελέτες με αμφεταμίνη και φενφλουραμίνη, έναν ισχυρό παράγοντα απελευθέρωσης σεροτονίνης. Ωστόσο, η έμμεση επίδραση στη σεροτονίνη μπορεί να έχει επίδραση στο προφίλ κατάθλιψης και άγχους της ΔΕΠΥ. Μελέτες σχετικά με την παράνομη χρήση αμφεταμίνης, στις οποίες μελετήθηκαν βαριοί καταναλωτές, απέδειξαν τη δημιουργία παρανοϊκής κατάστασης, η οποία χαρακτήρισε αυτό το φάρμακο ως ένωση ψυχιατρικού κινδύνου. Αυτή η παρατήρηση υποστηρίχθηκε από τις συνεχείς αναφορές κατάχρησης σε ασθενείς με κατάθλιψη.
neurology
PubChem
Μηχανισμός δράσης
expand_more
Μηχανισμός δράσης
Μηχανισμός Δράσης
Η δομή της αμφεταμίνης μοιάζει στενά με τους κατεχολαμινικούς νευροδιαβιβαστές, χαρακτηρίζεται κυρίως από μια μακριά επίπεδη διαμόρφωση, έναν αρωματικό δακτύλιο και άζωτο στην αρυλική πλευρική αλυσίδα. Όπως οι ενδογενείς κατεχολαμίνες, η αμφεταμίνη μεταφέρεται ενεργά στους προ-συναπτικούς νευρικούς τερματικούς μέσω μεταφορέων επαναπρόσληψης μονοαμινών, οι οποίοι απαιτούν σύνδεση με δύο ιόντα νατρίου και ένα ιόν χλωρίου. Επειδή η αμφεταμίνη δρα ως ανταγωνιστικό υπόστρωμα, οι αυξημένες συγκεντρώσεις οδηγούν σε μεγαλύτερη εσωτερίκευση της αμφεταμίνης. Μόλις στον προ-συναπτικό τερματικό, η αμφεταμίνη ανταγωνίζεται για αποθήκευση στο VMAT2 (Μεταφορέας Μονοαμινών 2 των Κυστιδίων), εκτοπίζοντας άλλες μονοαμίνες. Αυτή η δράση προκαλεί την απελευθέρωση νευροδιαβιβαστών στη σύναψη μέσω μιας διαδικασίας γνωστής ως ανάστροφη μεταφορά. Το d-ισομερές είναι περίπου τέσσερις φορές πιο δραστικό από το $l$-ισομερές στην προώθηση της απελευθέρωσης ντοπαμίνης μέσω αυτού του μηχανισμού. Ο μηχανισμός δράσης συμπληρώνεται περαιτέρω από την αναστολή τόσο της επαναπρόσληψης μονοαμινών όσο και της μονοαμινοξειδάσης (MAO), οι οποίες δρουν συνεργιστικά για να αυξήσουν σημαντικά τις συγκεντρώσεις μονοαμινών. Η αμφεταμίνη δεν δρα ως άμεσος αναστολέας, αλλά μάλλον ως ανταγωνιστικό υπόστρωμα, ταξινομώντας την ως ασθενή αναστολέα επαναπρόσληψης ντοπαμίνης, μέτριο αναστολέα επαναπρόσληψης νοραδρεναλίνης και πολύ ασθενή αναστολέα επαναπρόσληψης σεροτονίνης. Κατά συνέπεια, το l-ισομερές εμφανίζει σημαντικά χαμηλότερη δραστικότητα σε αυτή τη συγκεκριμένη δράση. Η αμφεταμίνη δρα ως ασθενής αναστολέας του ενζύμου MAO που συνδέεται με τα μιτοχόνδρια, του καταλυτικού ενζύμου που είναι υπεύθυνο για την αποδόμηση των πλεοναζόντων νευροδιαβιβαστών. Παρόλο που αυτός ο μηχανισμός θεωρείται συχνά δευτερεύων λόγω της ασθενούς ανασταλτικής του φύσης, παραμένει ένα στοιχείο της συνολικής δράσης της αμφεταμίνης. Η αμφεταμίνη είναι ρυθμιστής της γλουταματεργικής νευροδιαβίβασης, κυρίως μέσω της δράσης της στο σύστημα της ντοπαμίνης. Η μαζική απελευθέρωση ντοπαμίνης που προκαλείται από την αμφεταμίνη σηματοδοτεί στη συνέχεια στο γλουταματεργικό σύστημα, οδηγώντας σε μακροχρόνιες αλλαγές στην συναπτική πλαστικότητα. Η είσοδος της αμφεταμίνης στα νευρικά κύτταρα ντοπαμίνης πυροδοτεί την ενδοκυττάρωση του μεταφορέα διεγερτικού αμινοξέος EAAT3, μειώνοντας την κάθαρση της γλουταμίνης και ενισχύοντας τις διεγερτικές συναπτικές αποκρίσεις που μεσολαβούνται από ιονιστικά υποδοχείς. Η χρόνια έκθεση επίσης τροποποιεί τη σύνθεση των υποδοχέων, όπως η κατάργηση της έκφρασης της υπομονάδας NMDA υποδοχέα NR2B στο ραβδωτό σώμα, η οποία αποτελεί μια βασική μοριακή αλλαγή που βρίσκεται στη βάση της συμπεριφορικής ευαισθητοποίησης στο φάρμακο.
Η αδρανοποίηση των μη-κατεχολαμινικών συμπαθητικομιμητικών ουσιών εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη διάσπαση από τη μονοαμινοξειδάση και, δεδομένου ότι η υποκατάσταση μιας αλκυλομάδας αντί για υδρογόνο στο α-άτομο άνθρακα εμποδίζει την ενζυμική αδρανοποίηση της αμινομάδας, η διάρκεια δράσης των μη-κατεχολαμινών (αλλά όχι των κατεχολαμινών, οι οποίες αδρανοποιούνται σε μεγάλο βαθμό με διαφορετικό μηχανισμό) παρατείνεται με α-υποκατάσταση. Η απουσία υδροξυλομάδας στον αρωματικό δακτύλιο της αμφεταμίνης μειώνει την αδρανοποίηση του φαρμάκου στον ΓΕΣ και οι αμφεταμίνες είναι δραστικές μετά από από του στόματος χορήγηση.
biotech
PubChem
Απορρόφηση / κατανομή / απέκκριση
expand_more
Απορρόφηση / κατανομή / απέκκριση
Απορρόφηση, Κατανομή & Απέκκριση
Η αμφεταμίνη απορροφάται καλά στο έντερο και καθώς είναι ασθενής βάση, όσο πιο βασικό είναι το περιβάλλον, τόσο μεγαλύτερο ποσοστό του φαρμάκου βρίσκεται σε λιπόφιλη μορφή και η απορρόφηση μέσω πλούσιων σε λιπίδια κυτταρικών μεμβρανών ευνοείται ιδιαίτερα. Η μέγιστη απόκριση της αμφεταμίνης παρατηρείται 1-3 ώρες μετά από από του στόματος χορήγηση και περίπου 15 λεπτά μετά από ένεση, παρουσιάζοντας βιοδιαθεσιμότητα άνω του 75%. Η πλήρης απορρόφηση της αμφεταμίνης συνήθως ολοκληρώνεται μετά από 4-6 ώρες.
Η απέκκριση της αμφεταμίνης γίνεται κυρίως μέσω των ούρων, όπου περίπου το 40% της απεκκρινόμενης δόσης βρίσκεται ως αμετάβλητη αμφεταμίνη. Περίπου το 90% της χορηγούμενης αμφεταμίνης απεκκρίνεται 3 ημέρες μετά από από του στόματος χορήγηση. Ο ρυθμός απέκκρισης της αμφεταμίνης εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το pH των ούρων, όπου το όξινο pH οδηγεί σε υψηλότερη απέκκριση αμφεταμίνης και το βασικό pH οδηγεί σε χαμηλότερη απέκκριση.
Η αμφεταμίνη αναφέρεται ότι έχει υψηλό όγκο κατανομής 4 L/kg.
Ο αναφερόμενος φυσιολογικός ρυθμός κάθαρσης είναι 0,7 L.h/kg. Αυτή η κάθαρση έχει αποδειχθεί ότι μειώνεται σημαντικά σε ασθενείς με νεφρική ανεπάρκεια, φτάνοντας την τιμή των 0,4 L.h/kg.
Παιδιά: Τα παιδιά απέκκριναν την αμφεταμίνη ταχύτερα από τους ενήλικες.
/ΓΑΛΑ/ Οι αμφεταμίνες απεκκρίνονται στο ανθρώπινο γάλα.
Οι αμφεταμίνες απορροφώνται εύκολα από τον ΓΕΣ και οι επιδράσεις διαρκούν για 4-24 ώρες. Οι αμφεταμίνες κατανέμονται στους περισσότερους ιστούς του σώματος, με υψηλές συγκεντρώσεις στον εγκέφαλο και το ΕΝΥ. Η αμφεταμίνη εμφανίζεται στα ούρα εντός περίπου 3 ωρών μετά από από του στόματος χορήγηση. Η νεφρική απέκκριση των αμφεταμινών εξαρτάται από το pH των ούρων και η απέκκριση ενισχύεται σε όξινα ούρα. Μετά από από του στόματος χορήγηση ρακεμικής αμφεταμίνης σε ανθρώπους, περίπου ίσες ποσότητες και των δύο ισομερών απεκκρίθηκαν κατά τις πρώτες 12 ώρες. μετά τις πρώτες 12 ώρες, ένα συνεχώς μειούμενο ποσοστό του d-ισομερούς απεκκρίθηκε.
Η αμφεταμίνη έχει μετρηθεί στον ανθρώπινο ιδρώτα σε διάμεση περιοχή 15,5 (χαμηλή δόση 6,5-40,5) και 53,8 (υψηλή δόση 34,0-83,4) ng ανά επίθεμα(1).
Για περισσότερα δεδομένα Απορρόφησης, Κατανομής και Απέκκρισης (Ολοκληρωμένα) για την ΑΜΦΕΤΑΜΙΝΗ (7 συνολικά), επισκεφθείτε τη σελίδα του αρχείου HSDB.
water_drop
PubChem
Δέσμευση πρωτεϊνών
expand_more
Δέσμευση πρωτεϊνών
Σύνδεση με Πρωτεΐνες
Η αναφερόμενη σύνδεση της αμφεταμίνης με τις πρωτεΐνες είναι σχετικά χαμηλή και ανέρχεται στο 20%.
hub
PubChem
Μεταβολισμός
expand_more
Μεταβολισμός
Μεταβολισμός
Η αμφεταμίνη είναι γνωστό ότι μεταβολίζεται στο ήπαρ υπό τη δράση του CYP2D6. Η μεταβολική οδός της αμφεταμίνης ορίζεται κυρίως από αρωματική υδροξυλίωση, αλειφατική υδροξυλίωση και ν-αποαλκυλίωση. Οι σχηματιζόμενοι μεταβολίτες σε αυτή την οδό είναι η 4-υδροξυαμφεταμίνη, η 4-υδροξυνορεφεδρίνη, το ιππουρικό οξύ, το βενζοϊκό οξύ, η βενζυλομεθυλκετόνη και η p-υδροξυαμφεταμίνη, η οποία είναι γνωστό ότι είναι ισχυρό παραισθησιογόνο. Ωστόσο, ένα σημαντικό μέρος της αρχικής ένωσης παραμένει αμετάβλητο.
Η αμφεταμίνη μεταβολίζεται στο ήπαρ μέσω αρωματικής υδροξυλίωσης, N-αποαλκυλίωσης και απαμίνωσης. Παρόλο που τα ένζυμα που εμπλέκονται στο μεταβολισμό της αμφεταμίνης δεν έχουν καθοριστεί με σαφήνεια, ο κυτοχρωματικός P450 (CYP-450) 2D6 είναι γνωστό ότι εμπλέκεται με τον σχηματισμό της 4-υδροξυ-αμφεταμίνης. Επειδή ο CYP2D6 είναι γενετικά πολυμορφικός, οι πληθυσμιακές διαφορές στο μεταβολισμό της αμφεταμίνης είναι μια πιθανότητα.
Ο μεταβολισμός που οδηγεί σε αρωματική υδροξυλίωση, αλειφατική υδροξυλίωση και ν-αποαλκυλίωση των αμφεταμινών μπορεί να οδηγήσει σε δραστικούς μεταβολίτες όπως η ισχυρή παραισθησιογόνος p-υδροξυαμφεταμίνη. Άλλες μεταβολικές οδοί, συμπεριλαμβανομένης της απαμίνωσης και της επακόλουθης οξείδωσης της πλευρικής αλυσίδας, παράγουν ανενεργά παράγωγα αμφεταμίνης.
Η αμφεταμίνη είναι γνωστός ανθρώπινος μεταβολίτης της Φενπρορορένης.
Ηπατικός Χρόνος Ημίσειας Ζωής: 10 ώρες
hourglass
PubChem
Ημίσεια ζωή
expand_more
Ημίσεια ζωή
Βιολογικός Χρόνος Ημίσειας Ζωής
Ο χρόνος ημίσειας ζωής της αμφεταμίνης εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το ισομερές. Για την d-αμφεταμίνη, ο αναφερόμενος χρόνος ημίσειας ζωής είναι περίπου 9-11 ώρες, ενώ για την l-αμφεταμίνη ο χρόνος ημίσειας ζωής αναφέρεται ότι είναι 11-14 ώρες. Το pH των ούρων μπορεί να τροποποιήσει αυτή τη φαρμακοκινητική παράμετρο, η οποία μπορεί να κυμαίνεται από 7 ώρες σε όξινα ούρα έως 34 ώρες για αλκαλικά ούρα.
Ο βιολογικός χρόνος ημίσειας ζωής είναι μεταξύ 10-13 ωρών σε ενήλικες και 9-11 ωρών σε παιδιά.
category
PubChem
MeSH classification
expand_more
MeSH classification
MeSH Φαρμακολογική Ταξινόμηση
Μια χαλαρά ορισμένη ομάδα φαρμάκων που τείνουν να αυξάνουν τη συμπεριφορική εγρήγορση, την διέγερση ή την εγρήγορση. Λειτουργούν μέσω διαφόρων μηχανισμών, αλλά συνήθως όχι μέσω άμεσης διέγερσης νευρώνων. Τα πολλά φάρμακα που έχουν τέτοιες δράσεις ως παρενέργειες της κύριας θεραπευτικής τους χρήσης δεν περιλαμβάνονται εδώ.
Φάρμακα που μιμούνται τις επιδράσεις της διέγερσης των μετα-γαγγλιακών αδρενεργικών συμπαθητικών νεύρων. Περιλαμβάνονται εδώ φάρμακα που διεγείρουν άμεσα τους αδρενεργικούς υποδοχείς και φάρμακα που δρουν έμμεσα προκαλώντας την απελευθέρωση αδρενεργικών διαβιβαστών.
Οποιαδήποτε φάρμακα χρησιμοποιούνται για τις επιδράσεις τους στους υποδοχείς ντοπαμίνης, στον κύκλο ζωής της ντοπαμίνης ή στην επιβίωση των ντοπαμινεργικών νευρώνων.
Φάρμακα που δρουν στους αδρενεργικούς υποδοχείς ή επηρεάζουν τον κύκλο ζωής των αδρενεργικών διαβιβαστών. Περιλαμβάνονται εδώ αδρενεργικοί αγωνιστές και ανταγωνιστές και παράγοντες που επηρεάζουν τη σύνθεση, αποθήκευση, πρόσληψη, μεταβολισμό ή απελευθέρωση αδρενεργικών διαβιβαστών.
Φάρμακα που αναστέλλουν τη μεταφορά των αδρενεργικών διαβιβαστών στους αξονικούς τερματικούς ή στα αποθηκευτικά κυστίδια εντός των τερματικών. Οι τρικυκλικοί αντικαταθλιπτικοί (ΑΝΤΙΚΑΤΑΘΛΙΠΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ, ΤΡΙΚΥΚΛΙΚΟΙ) και οι αμφεταμίνες είναι μεταξύ των θεραπευτικά σημαντικών φαρμάκων που μπορεί να δρουν μέσω αναστολής της αδρενεργικής μεταφοράς. Πολλά από αυτά τα φάρμακα αναστέλλουν επίσης τη μεταφορά της σεροτονίνης.
Φάρμακα που αναστέλλουν τη μεταφορά της ΝΤΟΠΑΜΙΝΗΣ στους αξονικούς τερματικούς ή στα αποθηκευτικά κυστίδια εντός των τερματικών. Οι περισσότεροι ΑΝΑΣΤΟΛΕΙΣ ΠΡΟΣΛΗΨΗΣ ΑΔΡΕΝΕΡΓΙΚΩΝ αναστέλλουν επίσης την πρόσληψη ντοπαμίνης.
fact_check
PubChem
FDA classification
expand_more
FDA classification
FDA Φαρμακολογική Ταξινόμηση
CK833KGX7E
ΑΜΦΕΤΑΜΙΝΗ
Καθιερωμένη Φαρμακολογική Κλάση [EPC] - Διεγερτικό του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος
Φυσιολογικές Επιπτώσεις [PE] - Διέγερση Κεντρικού Νευρικού Συστήματος
Η αμφεταμίνη είναι ένα Διεγερτικό του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος. Η φυσιολογική επίπτωση της αμφεταμίνης είναι μέσω Διέγερσης του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος.
ΑΜΦΕΤΑΜΙΝΗ
Διεγερτικό Κεντρικού Νευρικού Συστήματος [EPC]. Διέγερση Κεντρικού Νευρικού Συστήματος [PE]
Ημίσεια ζωή
Δέσμευση πρωτεϊνών
Απέκκριση
Scientific Profile
MeSH Φαρμακολογική Ταξινόμηση
Μια χαλαρά ορισμένη ομάδα φαρμάκων που τείνουν να αυξάνουν τη συμπεριφορική εγρήγορση, την διέγερση ή την εγρήγορση. Λειτουργούν μέσω διαφόρων μηχανισμών, αλλά συνήθως όχι μέσω άμεσης διέγερσης νευρώνων. Τα πολλά φάρμακα που έχουν τέτοιες δράσεις ως παρενέργειες της κύριας θεραπευτικής τους χρήσης δεν περιλαμβάνονται εδώ.
Φάρμακα που μιμούνται τις επιδράσεις της διέγερσης των μετα-γαγγλιακών αδρενεργικών συμπαθητικών νεύρων. Περιλαμβάνονται εδώ φάρμακα που διεγείρουν άμεσα τους αδρενεργικούς υποδοχείς και φάρμακα που δρουν έμμεσα προκαλώντας την απελευθέρωση αδρενεργικών διαβιβαστών.
Οποιαδήποτε φάρμακα χρησιμοποιούνται για τις επιδράσεις τους στους υποδοχείς ντοπαμίνης, στον κύκλο ζωής της ντοπαμίνης ή στην επιβίωση των ντοπαμινεργικών νευρώνων.
Φάρμακα που δρουν στους αδρενεργικούς υποδοχείς ή επηρεάζουν τον κύκλο ζωής των αδρενεργικών διαβιβαστών. Περιλαμβάνονται εδώ αδρενεργικοί αγωνιστές και ανταγωνιστές και παράγοντες που επηρεάζουν τη σύνθεση, αποθήκευση, πρόσληψη, μεταβολισμό ή απελευθέρωση αδρενεργικών διαβιβαστών.
Φάρμακα που αναστέλλουν τη μεταφορά των αδρενεργικών διαβιβαστών στους αξονικούς τερματικούς ή στα αποθηκευτικά κυστίδια εντός των τερματικών. Οι τρικυκλικοί αντικαταθλιπτικοί (ΑΝΤΙΚΑΤΑΘΛΙΠΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ, ΤΡΙΚΥΚΛΙΚΟΙ) και οι αμφεταμίνες είναι μεταξύ των θεραπευτικά σημαντικών φαρμάκων που μπορεί να δρουν μέσω αναστολής της αδρενεργικής μεταφοράς. Πολλά από αυτά τα φάρμακα αναστέλλουν επίσης τη μεταφορά της σεροτονίνης.
Φάρμακα που αναστέλλουν τη μεταφορά της ΝΤΟΠΑΜΙΝΗΣ στους αξονικούς τερματικούς ή στα αποθηκευτικά κυστίδια εντός των τερματικών. Οι περισσότεροι ΑΝΑΣΤΟΛΕΙΣ ΠΡΟΣΛΗΨΗΣ ΑΔΡΕΝΕΡΓΙΚΩΝ αναστέλλουν επίσης την πρόσληψη ντοπαμίνης.