DEXAMFETAMINE
Δεξαμφεταμίνη
**Φαρμακοδυναμική** Η δεξτροαμφεταμίνη είναι μια μη-κατεχολαμινική, συμπαθομιμητική αμίνη που δρα ως διέγερτης του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος (ΚΝΣ). Η δεξτροαμφεταμίνη αυξάνει τη συστολική και διαστολική αρτηριακή πίεση, δρα ως ασθενής βρογχοδιασταλτικό και επίσης ως …
Σκευάσματα & Τιμολόγηση
Μονογραφίες Πηγών
Αναλυτικό περιεχόμενο ανά πηγή για τεκμηρίωση και έλεγχο
science
PubChem
Φαρμακοδυναμική
expand_more
Φαρμακοδυναμική
Φαρμακοδυναμική
Η δεξτροαμφεταμίνη είναι μια μη-κατεχολαμινική, συμπαθομιμητική αμίνη που δρα ως διέγερτης του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος (ΚΝΣ). Η δεξτροαμφεταμίνη αυξάνει τη συστολική και διαστολική αρτηριακή πίεση, δρα ως ασθενής βρογχοδιασταλτικό και επίσης ως αναπνευστικό διεγερτικό. Ο γενικός μηχανισμός δράσης της δεξτροαμφεταμίνης δεν έχει τεκμηριωθεί επαρκώς.
neurology
PubChem
Μηχανισμός δράσης
expand_more
Μηχανισμός δράσης
Μηχανισμός Δράσης
Ο ακριβής μηχανισμός δράσης των αμφεταμινών ως κλάση δεν είναι γνωστός. Η δεξτροαμφεταμίνη δρα εμποδίζοντας την επαναπρόσληψη, αυξάνοντας την απελευθέρωση και διεγείροντας την αντίστροφη μεταφορά της ντοπαμίνης στις συναπτικές σχισμές στο ραβδωτό σώμα. Νεότερα στοιχεία δείχνουν ότι οι αμφεταμίνες μπορεί επίσης να μεταβάλλουν τον αριθμό των μεταφορέων ντοπαμίνης στις συναπτικές σχισμές.
biotech
PubChem
Απορρόφηση / κατανομή / απέκκριση
expand_more
Απορρόφηση / κατανομή / απέκκριση
Απορρόφηση, Κατανομή & Απέκκριση
Δεδομένα βιοδιαθεσιμότητας της δεξτροαμφεταμίνης δεν είναι άμεσα διαθέσιμα, ωστόσο δεν υπάρχει διαφορά στη βιοδιαθεσιμότητα όταν λαμβάνεται με ή χωρίς γεύμα.
Ένα τρίτο του φαρμάκου απεκκρίνεται νεφρικά.
- 195 L.
- 17 L/h.
Οι αμφεταμίνες απορροφώνται εύκολα από τον γαστρεντερικό σωλήνα και οι επιδράσεις διαρκούν 4-24 ώρες. Οι αμφεταμίνες κατανέμονται στους περισσότερους ιστούς του σώματος με υψηλές συγκεντρώσεις στον εγκέφαλο και στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό (ΕΝΥ). Η αμφεταμίνη εμφανίζεται στα ούρα εντός περίπου 3 ωρών μετά από από του στόματος χορήγηση. Η νεφρική απέκκριση των αμφεταμινών εξαρτάται από το pH και η απέκκριση ενισχύεται σε όξινα ούρα. Μετά από από του στόματος χορήγηση ρακεμικής αμφεταμίνης σε ανθρώπους, περίπου ίσες ποσότητες και των δύο ισομερών απεκκρίθηκαν κατά τις πρώτες 12 ώρες· μετά τις πρώτες 12 ώρες, μια συνεχώς μειούμενη αναλογία του d-ισομερούς απεκκρίθηκε. Μετά από από του στόματος χορήγηση δόσης 70 mg ραδιοσημασμένης λισδεξαμφεταμίνης (προφάρμακο της δεξτροαμφεταμίνης), το 96% της δόσης ανακτήθηκε στα ούρα· από την ανακτηθείσα ραδιενέργεια, το 42% της δόσης σχετιζόταν με αμφεταμίνη, 25% με ιππουρικό οξύ και 2% με το μητρικό φάρμακο. Η δεξτροαμφεταμίνη και η λεβαμφεταμίνη (δεν είναι πλέον εμπορικά διαθέσιμη στις ΗΠΑ) φαίνεται να έχουν διαφορετικές μεταβολικές πορείες, αλλά η σχέση μεταξύ της πορείας των φαρμάκων και της φαρμακολογικής τους δραστηριότητας δεν έχει καθοριστεί. Υπάρχουν κάποια δεδομένα που υποδεικνύουν στερεοεκλεκτικό μεταβολισμό της αμφεταμίνης και των ισομερών της, αλλά η στερεοεκλεκτική νεφρική απέκκριση φαίνεται απίθανη.
Η λήψη 10 mg θειικής δεξτροαμφεταμίνης σε πόσιμο διάλυμα από υγιείς εθελοντές προκάλεσε μέγιστη μέση συγκέντρωση δεξτροαμφεταμίνης στο αίμα 33,2 ng/mL. Ο χρόνος ημιζωής ήταν 11,75 ώρες. Η μέση νεφρική ανάκτηση ήταν 38% σε 48 ώρες.
Υπήρχε σημαντική διαφορά μεταξύ των ειδών στον βιομετασχηματισμό, αλλά όχι στην απέκκριση του (14C), μετά από χορήγηση (14C)-αμφεταμίνης… Μεγάλο μέρος του (14C) απεκκρίθηκε στα ούρα 24 ωρών μετά από ενδοπεριτοναϊκή χορήγηση αμφεταμίνης σε σκύλους & ινδικά χοιρίδια, & από του στόματος χορήγηση σε άλλα είδη. Τρεις ημέρες μετά από δόση (+ ή -)-αμφεταμίνης, ανθρώπινα υποκείμενα είχαν εκκρίνει 91% του (14C) στα ούρα, αρουραίοι 86%, κουνέλια 86%, & σκύλοι 78%. Τα τελευταία 3 είδη εξέκριναν 5%, 7%, & 0% της δόσης αντίστοιχα σε κόπρανα 3 ημερών. Δεδομένου ότι η απέκκριση του (14C) σε ευρείες χρονικές περιόδους δεν διέφερε σημαντικά εντός κάθε είδους ανεξάρτητα από το αν δόθηκε (+ ή -)-αμφεταμίνη ή τα οπτικά της ισομερή, τα παραπάνω δεδομένα μπορούν να συγκριθούν με αποτελέσματα που λήφθηκαν όταν ένα οπτικό ισομερές χορηγήθηκε σε πιθήκους, ποντίκια, & ινδικά χοιρίδια. Έτσι, μετά από δόση (+)-αμφεταμίνης, (γνωστή και ως δεξαμφεταμίνη…), τα ινδικά χοιρίδια εξέκριναν 88% του (14C) στα ούρα 2 ημερών, τα ποντίκια εξέκριναν 87% στα ούρα 3 ημερών, & ένας πίθηκος εξέκρινε 80% στα ούρα 3 ημερών. Άλλος πίθηκος εξέκρινε λιγότερο από 58%. Ενδιαφέρον ήταν ότι ο άνθρωπος, ο πίθηκος, ο σκύλος, & το ποντίκι εξέκριναν περίπου 30% του (14C) ως αμετάβλητη αμφεταμίνη σε 24 ώρες, ενώ το ινδικό χοιρίδιο εξέκρινε 22%, ο αρουραίος εξέκρινε 13%, & το κουνέλι μόνο 4%. Αυτά τα αποτελέσματα επιβεβαίωσαν μια προηγούμενη μελέτη της απέκκρισης του (14C) & της αμετάβλητης αμφεταμίνης σε αρουραίους που έλαβαν (+ ή -)-αμφεταμίνη σε 4 διαφορετικά επίπεδα δόσης από του στόματος & σε 1 επίπεδο υποδόρια. … Αυτές οι παλαιότερες μελέτες έδειξαν ότι οι ρυθμοί απέκκρισης του (14C) ήταν παρόμοιοι μετά από από του στόματος ή ενδοπεριτοναϊκή χορήγηση, υποδεικνύοντας έτσι συγκρίσιμη & ταχεία απορρόφηση αμφεταμίνης σε αυτά τα ζώα μέσω δύο οδών.
ΥΠΟΒΑΘΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΣ: Τα μαλλιά είναι ένα ελκυστικό μέσο για τον έλεγχο του φαρμάκου αμφεταμίνης· ωστόσο, λίγα είναι γνωστά για τον ρυθμό με τον οποίο οι αμφεταμίνες εναποτίθενται στα μαλλιά. Επομένως, ο σκοπός αυτής της μελέτης ήταν να προσδιοριστεί η φαρμακοκινητική της από του στόματος δεξτροαμφεταμίνης στο πλάσμα και να ποσοτικοποιηθεί ο ρυθμός εναπόθεσης στα μαλλιά σε υγιείς ενήλικες χρησιμοποιώντας ένα συνδεδεμένο πληθυσμιακό φαρμακοκινητικό μοντέλο. ΜΕΘΟΔΟΙ: Υγιείς ενήλικες >18 ετών έλαβαν δεξτροαμφεταμίνη 10 mg από του στόματος για 7 ημέρες. Δείγματα πλάσματος συλλέχθηκαν για 48 ώρες μετά την τελική δόση, και τα μαλλιά συλλέχθηκαν 5 εβδομάδες μετά την πρώτη δόση. Το NONMEM 7.2 χρησιμοποιήθηκε για την εκτίμηση της σταθεράς ρυθμού απορρόφησης της από του στόματος δεξτροαμφεταμίνης, της φαινόμενης κάθαρσης και του όγκου κατανομής του διαμερίσματος πλάσματος, της σταθεράς ρυθμού ενσωμάτωσης από το πλάσμα στα μαλλιά, και του φαινομένου όγκου κατανομής στο διαμέρισμα των μαλλιών. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ: Η φαρμακοκινητική της δεξτροαμφεταμίνης περιγράφηκε καλά από ένα μονοδιαμερισματικό μοντέλο με συνδυασμένο προσθετικό και αναλογικό σφάλμα για το διαμέρισμα πλάσματος, το οποίο συνδέθηκε με ένα μοναδικό διαμέρισμα για τα μαλλιά. Η φαινόμενη κάθαρση και ο όγκος κατανομής στο διαμέρισμα πλάσματος κλιμακώθηκαν από το τρέχον σωματικό βάρος (κεντραρισμένο στο μέσο). Η συγκέντρωση μελανίνης στα μαλλιά συμπεριλήφθηκε ως σημαντικός συνεργάτης στον όγκο κατανομής των μαλλιών. Η σταθερά ρυθμού απορρόφησης, η κάθαρση και ο όγκος κατανομής για το διαμέρισμα πλάσματος εκτιμήθηκαν σε 0,527 ώρες-1 (95% ΔΕ 0,467-0,586), 28,7 L/ώρα (95% ΔΕ 27,1-30,3), και 377 L (95% ΔΕ 326-428), αντίστοιχα. Η σταθερά ρυθμού ενσωμάτωσης από το πλάσμα στα μαλλιά ήταν 1,60e-6 ώρες-1 (95% ΔΕ 1,06e-6-2,14e-6) και ο φαινόμενος όγκος κατανομής στα μαλλιά ήταν 17,7 mg (95% ΔΕ 12,5-22,8). ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: Ένα μονοδιαμερισματικό μοντέλο πλάσματος συνδεδεμένο με ένα μοναδικό διαμέρισμα για τα μαλλιά περιέγραψε επιτυχώς τη φαρμακοκινητική της δεξτροαμφεταμίνης σε υγιείς ενήλικες. Ο όγκος κατανομής και η κάθαρση της δεξτροαμφεταμίνης αυξήθηκαν με το βάρος, και ο όγκος κατανομής του διαμερίσματος των μαλλιών αυξήθηκε με μεγαλύτερες συγκεντρώσεις μελανίνης.
hub
PubChem
Μεταβολισμός
expand_more
Μεταβολισμός
Μεταβολισμός
Η δεξτροαμφεταμίνη μεταβολίζεται από το κυτόχρωμα P-450 2D6 στο ήπαρ σε 4-υδροξυαμφεταμίνη και στη συνέχεια συζεύγνυται με σουλφοτρανσφεράση ή γλυκουρονυλτρανσφεράση.
Αποδίδει N-ακετυλαμφεταμίνη σε κουνέλι. Βενζυλ μεθυλ κετοξιμη σε κουνέλι & ινδικό χοιρίδιο. /Από πίνακα/
Αποδίδει p-υδροξυ-d-αμφεταμίνη σε αρουραίο & σκύλο. /Από πίνακα/
Η αμφεταμίνη είναι μια μη-κατεχολική, συμπαθομιμητική αμίνη και έχει μεγαλύτερη διεγερτική δράση στο ΚΝΣ από την επινεφρίνη και άλλες κατεχολαμίνες. Η λισδεξαμφεταμίνη διμεσιλάτη είναι ένα προφάρμακο και έχει μικρή, αν υπάρχει, φαρμακολογική δραστηριότητα έως ότου μετατραπεί σε δεξτροαμφεταμίνη μέσω μεταβολισμού πρώτης διόδου στο έντερο ή/και στο ήπαρ. Η αδρανοποίηση των μη-κατεχολικών συμπαθομιμητικών αμινών εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη διάσπαση από τη μονοαμινοξειδάση και, δεδομένου ότι η υποκατάσταση μιας αλκυλομάδας αντί ενός υδρογόνου στο α-άτομο άνθρακα εμποδίζει την ενζυμική αδρανοποίηση της αμινομάδας, η διάρκεια δράσης των μη-κατεχολαμινών (αλλά όχι των κατεχολαμινών, οι οποίες αδρανοποιούνται κυρίως με διαφορετικό μηχανισμό) παρατείνεται από την α-υποκατάσταση. Η απουσία υδροξυλομάδας στον αρωματικό δακτύλιο της αμφεταμίνης μειώνει την αδρανοποίηση του φαρμάκου στον γαστρεντερικό σωλήνα και οι αμφεταμίνες είναι ενεργές μετά από από του στόματος χορήγηση.
Αποδίδει N-μεθυλ-d-αμφεταμίνη σε κουνέλι. Άλφα-μεθυλ-βήτα-φαιναιθυλ υδροξυλαμίνη σε κουνέλι. /Από πίνακα/
Αποδίδει d-νορεφεδρίνη σε άνθρωπο, σε βόειο κρέας· φαινυλακετόνη σε κουνέλι, άνθρωπο & σκύλο. /Από πίνακα/
Η αμφεταμίνη είναι ένας γνωστός ανθρώπινος μεταβολίτης της Μεταμφεταμίνης.
Hπατικός. Χρόνος Ημιζωής: 10-28 ώρες (μέσος όρος περίπου 12 ώρες)
hourglass
PubChem
Ημίσεια ζωή
expand_more
Ημίσεια ζωή
Βιολογικός Χρόνος Ημιζωής
11,75 ώρες. Σε μια μελέτη σε ασθενείς μετά από εγκεφαλικό επεισόδιο, ο χρόνος ημιζωής ήταν 16,0 ώρες σε γυναίκες και 12,4 ώρες σε άνδρες. Μελέτες σε υγιείς πληθυσμούς δείχνουν χρόνο ημιζωής 7,9 ώρες.
Ο χρόνος ημιζωής ήταν 11,75 ώρες, /για τη λήψη 10 mg θειικής δεξτροαμφεταμίνης σε πόσιμο διάλυμα από υγιείς εθελοντές…./
… Το (+)-ισομερές αμφεταμίνης μεταβολίζεται ταχύτερα από το (-)-ισομερές, & υπό αλκαλικές συνθήκες, ο χρόνος ημιζωής αποβολής του (+)-ισομερούς είναι σημαντικά μικρότερος (17,0 ώρες έναντι 12,7 ωρών). Υπό συνθήκες όξινων ούρων, η νεφρική απέκκριση είναι η κύρια οδός αποβολής & έτσι η διαφορά στον χρόνο ημιζωής των ισομερών ελαχιστοποιείται.
category
PubChem
MeSH classification
expand_more
MeSH classification
Ταξινόμηση MeSH
Μια χαλαρά ορισμένη ομάδα φαρμάκων που τείνουν να αυξάνουν τη συμπεριφορική εγρήγορση, την διέγερση ή την εκνεύριση. Λειτουργούν μέσω διαφόρων μηχανισμών, αλλά συνήθως όχι μέσω άμεσης διέγερσης νευρώνων. Τα πολλά φάρμακα που έχουν τέτοιες δράσεις ως παρενέργειες της κύριας θεραπευτικής τους χρήσης δεν περιλαμβάνονται εδώ.
Φάρμακα που αναστέλλουν τη μεταφορά της ΝΤΟΠΑΜΙΝΗΣ στους τερματικούς νευράξονες ή στα κυστίδια αποθήκευσης εντός των τερματικών. Οι περισσότεροι από τους ΑΝΑΣΤΟΛΕΙΣ ΕΠΑΝΑΠΡΟΣΛΗΨΗΣ ΝΟΡΑΔΡΕΝΑΛΙΝΗΣ αναστέλλουν επίσης την πρόσληψη ντοπαμίνης.
fact_check
PubChem
FDA classification
expand_more
FDA classification
Ταξινόμηση FDA
TZ47U051FI
DEXTROAMPHETAMINE
Καθιερωμένη Φαρμακολογική Κατηγορία [EPC] - Διεγερτικό Κεντρικού Νευρικού Συστήματος
Φυσιολογικές Επιδράσεις [PE] - Διέγερση Κεντρικού Νευρικού Συστήματος
Η δεξτροαμφεταμίνη είναι ένα Διεγερτικό του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος. Η φυσιολογική επίδραση της δεξτροαμφεταμίνης είναι μέσω της Διέγερσης του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος.
DEXTROAMPHETAMINE
Διέγερση Κεντρικού Νευρικού Συστήματος [PE]· Διεγερτικό Κεντρικού Νευρικού Συστήματος [EPC]
Ημίσεια ζωή
Απέκκριση
Scientific Profile
Ταξινόμηση MeSH
Μια χαλαρά ορισμένη ομάδα φαρμάκων που τείνουν να αυξάνουν τη συμπεριφορική εγρήγορση, την διέγερση ή την εκνεύριση. Λειτουργούν μέσω διαφόρων μηχανισμών, αλλά συνήθως όχι μέσω άμεσης διέγερσης νευρώνων. Τα πολλά φάρμακα που έχουν τέτοιες δράσεις ως παρενέργειες της κύριας θεραπευτικής τους χρήσης δεν περιλαμβάνονται εδώ.
Φάρμακα που αναστέλλουν τη μεταφορά της ΝΤΟΠΑΜΙΝΗΣ στους τερματικούς νευράξονες ή στα κυστίδια αποθήκευσης εντός των τερματικών. Οι περισσότεροι από τους ΑΝΑΣΤΟΛΕΙΣ ΕΠΑΝΑΠΡΟΣΛΗΨΗΣ ΝΟΡΑΔΡΕΝΑΛΙΝΗΣ αναστέλλουν επίσης την πρόσληψη ντοπαμίνης.