Clinio Logo
Clinio
ΔΡΑΣΤΙΚΗ ΟΥΣΙΑ A10BA02 SPC ΕΟΦ DrugBank PubChem Σκευάσματα

METFORMIN(Μετφορμίνη)

Ημίσεια ζωή

Ημίσεια ζωή

Ο χρόνος στον οποίο η συγκέντρωση του φαρμάκου στο πλάσμα πέφτει στο μισό. Από αυτόν προκύπτει κάθε πότε δίνεται: το μεσοδιάστημα των δόσεων ακολουθεί χονδρικά την ημιζωή, οπότε μικρή ημιζωή σημαίνει πολλές δόσεις την ημέρα και μεγάλη ημιζωή μία δόση ημερησίως ή αραιότερα. Σταθερά επίπεδα στο αίμα επιτυγχάνονται μετά από 4-5 ημιζωές. Ο κανόνας είναι ενδεικτικός — οι μορφές παρατεταμένης αποδέσμευσης και η εγκεκριμένη δοσολογία της ΠΧΠ υπερισχύουν.

Κατά την πηγή: περίπου 6.5 ώρες

Άλλες πηγές αναφέρουν:
  • DrugBank: 6.2 ώρες
  • PubChem: 6,2 ώρες
 6.5 ώρες ΠΧΠ (SPC) Δέσμευση πρωτεϊνών

Δέσμευση πρωτεϊνών

Το ποσοστό του φαρμάκου που κυκλοφορεί δεσμευμένο σε πρωτεΐνες του πλάσματος. Δρα μόνο το ελεύθερο κλάσμα, γι' αυτό η υψηλή δέσμευση αυξάνει τον κίνδυνο αλληλεπιδράσεων εκτόπισης.

 αμελητέα PubChem Βιοδιαθεσιμότητα

Βιοδιαθεσιμότητα

Το ποσοστό της χορηγούμενης δόσης που φτάνει αναλλοίωτο στη συστηματική κυκλοφορία.

 50-60% DrugBank Απέκκριση

Απέκκριση

Η κύρια οδός αποβολής του φαρμάκου. Δείχνει πού χρειάζεται προσαρμογή δόσης — σε νεφρική ή σε ηπατική ανεπάρκεια.

 Νεφρά DrugBank Καθαρίζει (~5×t½)

Καθαρίζει (~5×t½)

Φαρμακοκινητική εκτίμηση, όχι κλινικός κανόνας. Μετά από 5 ημιζωές έχει αποβληθεί πάνω από το 95% της ουσίας από το πλάσμα. Ο αριθμός προκύπτει αυτόματα από τη μεγαλύτερη ημιζωή που αναφέρει η πηγή — συχνά την τελική φάση αποβολής ή την κατανομή στους ιστούς — γι' αυτό μπορεί να δείχνει εβδομάδες ή μήνες. ΔΕΝ είναι το διάστημα διακοπής πριν από επέμβαση ή πριν από φάρμακο που αλληλεπιδρά: αυτό καθορίζεται από τη φαρμακοδυναμική (η ασπιρίνη δρα στα αιμοπετάλια αφού φύγει από το πλάσμα), τους ενεργούς μεταβολίτες, τις μορφές depot, τη νεφρική και ηπατική λειτουργία, τον κίνδυνο της επέμβασης και τον λόγο της αγωγής. Ακολουθήστε την ΠΧΠ και το πρωτόκολλο της επέμβασης.

 32.5 ώρες arrow_forward

Σκευάσματα και τιμές

Φόρτωση...
Δεδομένα ΕΟΦ (04/2026)

Ενδείξεις κατά έγγραφο

Ατομικές ενδείξεις όπως δηλώνονται στα πιστοποιημένα κείμενα των SPC, με τεκμηρίωση

έλεγχος κάλυψης…
  1. Φόρτωση…

Πληροφορίες Συνταγογράφησης

Επιμελημένα δεδομένα από το SPC

SPC
Κείμενο ενός σκευάσματος, όχι της δραστικής. Οι ενότητες προέρχονται από την ΠΧΠ του GLUCOSTOP και καλύπτουν 16 από 27 συσκευασίες της δραστικής. Άλλες φαρμακοτεχνικές μορφές και οδοί χορήγησης μπορεί να έχουν διαφορετικές ενδείξεις, δοσολογία και προειδοποιήσεις — συμβουλευθείτε την ΠΧΠ του σκευάσματος που συνταγογραφείτε.
clinical_notes

Ενδείξεις

ΠΧΠ (SPC) §4.1
expand_more

  1. Θεραπεία σακχαρώδους διαβήτη τύπου 2

    σε: Ενήλικες, ιδίως παχύσαρκους ασθενείς

    Όταν η επιβαλλόμενη δίαιτα και άσκηση δεν αρκούν μόνες τους για την αποκατάσταση της γλυκαιμικής ισορροπίας. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως μονοθεραπεία ή σε συνδυασμό με άλλους από του στόματος λαμβανόμενους αντιδιαβητικούς παράγοντες, ή με ινσουλίνη.

    • E11 Σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2
    • E66 Παχυσαρκία (πληθυσμός)

  2. Θεραπεία σακχαρώδους διαβήτη τύπου 2

    σε: Παιδιά άνω των 10 ετών και έφηβοι

    Μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως μονοθεραπεία ή σε συνδυασμό με ινσουλίνη.

    • E11 Σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2

Πορτοκαλί = ο κωδικός προέρχεται από τον πληθυσμό της ένδειξης, όχι από το κείμενό της.

Πρωτότυπο κείμενο ΠΧΠ Πηγή: ΠΧΠ του GLUCOSTOP
Αναζήτηση φαρμάκων ανά ένδειξη
medication

Δοσολογία

ΠΧΠ (SPC)
expand_more
Οδός:
Από του στόματος
Χορήγηση:
Κατά τη διάρκεια ή στο τέλος του γεύματος
Δόση έναρξης:
500 mg ή 850 mg 2 ή 3 φορές την ημέρα
Τιτλοποίηση:
Ύστερα από 10 έως 15 ημέρες, η δόση πρέπει να προσαρμόζεται ανάλογα με τις μετρήσεις της γλυκόζης του αίματος. Αργή αύξηση της δόσης μπορεί να βελτιώσει τη γαστροεντερική ανεκτικότητα.
  • Ενήλικες με κανονική νεφρική λειτουργία (GFR≥90 ml/min)
    Δόση500 mg ή 850 mg υδροχλωρικής μετφορμίνης 2 ή 3 φορές την ημέρα
    Μέγ. δόση3 g την ημέρα
    Η δόση προσαρμόζεται ανάλογα με τις μετρήσεις της γλυκόζης του αίματος μετά 10-15 ημέρες. Αργή αύξηση της δόσης μπορεί να βελτιώσει τη γαστροεντερική ανεκτικότητα.
  • Ηλικιωμένοι
    Λόγω του ενδεχόμενου μειωμένης νεφρικής λειτουργίας, η δόση πρέπει να προσαρμόζεται ανάλογα με τη νεφρική λειτουργία. Απαιτείται τακτική εκτίμηση της νεφρικής λειτουργίας (βλ. Ειδικές προειδοποιήσεις).
  • Παιδιατρικός πληθυσμός (από 10 ετών και εφήβους)
    Δόση500 mg ή 850 mg υδροχλωρικής μετφορμίνης μία φορά την ημέρα
    Μέγ. δόση2 g την ημέρα
    Η δόση προσαρμόζεται ανάλογα με τις μετρήσεις της γλυκόζης του αίματος μετά 10-15 ημέρες. Αργή αύξηση της δόσης μπορεί να βελτιώσει επίσης τη γαστροεντερική ανεκτικότητα.
description Πρωτότυπο κείμενο ΠΧΠ expand_more
Φόρτωση…
block

Αντενδείξεις

ΠΧΠ (SPC)
expand_more
  • Υπερευαισθησία στη μετφορμίνη ή σε κάποιο από τα έκδοχα που αναφέρονται στην παράγραφο 6.1.
  • Οποιοσδήποτε τύπος οξείας μεταβολικής οξέωσης (όπως γαλακτική οξέωση, διαβητική κετοξέωση).
  • Διαβητικό προκώμα.
  • Σοβαρή νεφρική ανεπάρκεια (GFR< 30 ml/min).
  • Οξείες καταστάσεις που ενδεχομένως συνοδεύονται από επηρεασμένη νεφρική λειτουργία όπως: Αφυδάτωση, βαριά λοίμωξη, καταπληξία.
  • Πάθηση η οποία μπορεί να προκαλέσει υποξία των ιστών (ειδικά οξεία πάθηση, ή επιδείνωση χρόνιας νόσου) όπως: συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια, αναπνευστική ανεπάρκεια, πρόσφατο έμφραγμα του μυοκαρδίου, καταπληξία.
  • Ηπατική ανεπάρκεια, οξεία δηλητηρίαση με οινόπνευμα, αλκοολισμός.
description Πρωτότυπο κείμενο ΠΧΠ expand_more
Φόρτωση…
warning

Προειδοποιήσεις & Προφυλάξεις

ΠΧΠ (SPC)
expand_more
  • Γαλακτική οξέωση
    σοβαρή
    ΠληθυσμόςΑσθενείς με αφυδάτωση (σοβαρή διάρροια ή έμετο, πυρετό ή μειωμένη πρόσληψη υγρών)
    Η μετφορμίνη θα πρέπει προσωρινά να διακοπεί και προτείνεται να επικοινωνήσετε με έναν επαγγελματία υγείας.
  • Γαλακτική οξέωση
    προσοχή
    ΠληθυσμόςΑσθενείς υπό θεραπεία μετφορμίνης
    Η λήψη φαρμακευτικών προϊόντων που μπορούν να βλάψουν τη νεφρική λειτουργία (όπως τα αντιυπερτασικά, τα διουρητικά και τα ΜΣΑΦ) θα πρέπει να ξεκινάει με προσοχή.
  • Γαλακτική οξέωση
    σοβαρή
    ΠληθυσμόςΑσθενείς
    Σε περίπτωση εμφάνισης ύποπτων συμπτωμάτων (οξειδωτική δύσπνοια, κοιλιακό άλγος, μυϊκές κράμπες, ατονία και υποθερμία ακολουθούμενη από κώμα), ο ασθενής πρέπει να διακόψει τη χρήση μετφορμίνης και να ζητήσει άμεση ιατρική φροντίδα.
  • Νεφρική λειτουργία
    ΠληθυσμόςΑσθενείς
    Η μετφορμίνη θα πρέπει προσωρινά να διακόπτεται αν παρουσιάζονται συνθήκες που μεταβάλλουν τη νεφρική λειτουργία.
  • Καρδιακή λειτουργία
    προσοχή
    ΠληθυσμόςΑσθενείς με σταθερή χρόνια καρδιακή ανεπάρκεια
    Η μετφορμίνη μπορεί να χρησιμοποιηθεί με μια τακτική παρακολούθηση της καρδιακής και της νεφρικής λειτουργίας.
  • Καρδιακή λειτουργία
    αντένδειξη
    ΠληθυσμόςΑσθενείς με οξεία και ασταθή καρδιακή ανεπάρκεια
    Η μετφορμίνη αντενδείκνυται (βλ. Αντενδείξεις).
  • Χορήγηση ιωδιούχων σκιαγραφικών παραγόντων
    ΠληθυσμόςΑσθενείς που πρόκειται να υποβληθούν σε ενδοαγγειακή χορήγηση ιωδιούχων σκιαγραφικών παραγόντων
    Η μετφορμίνη θα πρέπει να διακόπτεται πριν ή κατά τη διάρκεια της διαδικασίας απεικόνισης και να επανεισάγεται τουλάχιστον 48 ώρες μετά, με την προϋπόθεση ότι η νεφρική λειτουργία έχει επανεκτιμηθεί και έχει βρεθεί σταθερή.
  • Χειρουργική επέμβαση
    ΠληθυσμόςΑσθενείς που πρόκειται να υποβληθούν σε χειρουργική επέμβαση με ολική, ραχιαία ή επισκληρίδιο αναισθησία
    Η μετφορμίνη θα πρέπει να διακόπτεται τη στιγμή της χειρουργικής επέμβασης. Η θεραπεία μπορεί να αρχίσει ξανά όχι νωρίτερα από 48 ώρες μετά από τη χειρουργική επέμβαση ή τη συνέχιση της από στόματος διατροφής και με την προϋπόθεση ότι η νεφρική λειτουργία έχει επανεκτιμηθεί και έχει βρεθεί σταθερή.
  • Παιδιατρικός πληθυσμός
    ΠληθυσμόςΠαιδιά
    Η διάγνωση του σακχαρώδους διαβήτη τύπου 2 θα πρέπει να έχει επιβεβαιωθεί πριν την έναρξη θεραπείας με μετφορμίνη.
  • Παιδιά ηλικίας 10-12 ετών
    προσοχή
    ΠληθυσμόςΠαιδιά μεταξύ 10 και 12 ετών
    Συνιστάται ιδιαίτερη προσοχή κατά τη συνταγογράφηση.
  • Δίαιτα
    ΠληθυσμόςΌλοι οι ασθενείς
    Πρέπει να συνεχίζουν τη δίαιτά τους με τακτική κατανομή των ποσοτήτων λήψης υδατανθράκων κατά τη διάρκεια της ημέρας. Οι παχύσαρκοι ασθενείς πρέπει να συνεχίζουν την υποθερμιδική δίαιτα.
  • Υπογλυκαιμία
    προσοχή
    ΠληθυσμόςΑσθενείς που χρησιμοποιούν μετφορμίνη σε συνδυασμό με ινσουλίνη ή άλλα από του στόματος αντιδιαβητικά (π.χ. σουλφονυλουρίες ή μεγλιτινίδια)
    Συνιστάται προσοχή.
  • Περιεκτικότητα σε νάτριο
    αντένδειξη
    ΠληθυσμόςΑσθενείς που ακολουθούν άναλο δίαιτα (νεφροπαθείς, καρδιοπαθείς)
    Δεν πρέπει να συνιστάται.
  • Περιεκτικότητα σε ισομαλτιτόλη
    αντένδειξη
    ΠληθυσμόςΑσθενείς με σπάνια κληρονομικά προβλήματα δυσανεξίας σε γλυκόζη
    Δεν πρέπει να πάρουν αυτό το φάρμακο.
  • Περιεκτικότητα σε σακχαρόζη
    αντένδειξη
    ΠληθυσμόςΑσθενείς με σπάνια κληρονομικά προβλήματα δυσανεξίας σε γλυκόζη, κακή απορρόφηση γλυκόζης-γαλακτόζης ή ανεπάρκεια σουκράσης-ισομαλτάσης
    Δεν πρέπει να πάρουν αυτό το φάρμακο.
description Πρωτότυπο κείμενο ΠΧΠ expand_more
Φόρτωση…
swap_horiz

Αλληλεπιδράσεις

ΠΧΠ (SPC)
expand_more
  • Οινόπνευμα
    αντένδειξη
    Αυξημένος κίνδυνος γαλακτικής οξείδωσης, ιδίως σε περιπτώσεις νηστείας, υποσιτισμού ή ηπατικής ανεπάρκειας.
    ΣύστασηΜη συνιστώμενος συνδυασμός.
  • Ιωδιούχοι σκιαγραφικοί παράγοντες
    προσοχή
    Αλληλεπίδραση με τη νεφρική λειτουργία και κίνδυνος γαλακτικής οξέωσης.
    ΣύστασηΗ μετφορμίνη πρέπει να διακόπτεται πριν από, ή τη στιγμή της απεικονιστικής διαδικασίας και να αρχίσει ξανά όχι νωρίτερα από 48 ώρες με την προϋπόθεση ότι η νεφρική λειτουργία έχει επανεκτιμηθεί και έχει βρεθεί σταθερή.
  • Φαρμακευτικά προϊόντα που επηρεάζουν αρνητικά τη νεφρική λειτουργία (π.χ. ΜΣΑΦ, αναστολείς ΜΕΑ, ανταγωνιστές των υποδοχέων της αγγειοτενσίνης ΙΙ, διουρητικά)
    προσοχή
    Αύξηση του κινδύνου γαλακτικής οξέωσης.
    ΣύστασηΑπαιτείται στενή παρακολούθηση της νεφρικής λειτουργίας.
  • Φαρμακευτικά προϊόντα με ενδογενή υπεργλυκαιμική δραστηριότητα (π.χ. γλυκοκορτικοειδή, συμπαθομιμητικά)
    παρακολούθηση
    Μπορεί να χρειάζεται συχνότερη παρακολούθηση της γλυκόζης του αίματος και προσαρμογή της δόσης της μετφορμίνης.
    ΣύστασηΜπορεί να χρειάζεται συχνότερη παρακολούθηση της γλυκόζης του αίματος, ιδιαίτερα στην αρχή της θεραπείας. Αν χρειαστεί, προσαρμόστε τη δοσολογία της μετφορμίνης κατά τη θεραπεία με το αντίστοιχο φάρμακο και κατά τη διακοπή του.
  • Αναστολείς της OCT1 (όπως η βεραπαμίλη)
    προσοχή
    Μείωση της αποτελεσματικότητας της μετφορμίνης.
    ΣύστασηΣυνιστάται προσοχή, ειδικά σε ασθενείς με νεφρική ανεπάρκεια. Εάν χρειάζεται, μπορεί να εξετασθεί προσαρμογή της δόσης της μετφορμίνης.
  • Επαγωγείς του OCT1 (όπως η ριφαμπικίνη)
    προσοχή
    Αύξηση της γαστρεντερικής απορρόφησης και της αποτελεσματικότητας της μετφορμίνης.
    ΣύστασηΣυνιστάται προσοχή, ειδικά σε ασθενείς με νεφρική ανεπάρκεια. Εάν χρειάζεται, μπορεί να εξετασθεί προσαρμογή της δόσης της μετφορμίνης.
  • Αναστολείς του OCT2 (όπως η σιμετιδίνη, η ντολυτεγκραβίρη, η ρανολαζίνη, η τριμεθοπρίμη, η βανδετανίμπη, η ισαβουκοναζόλη)
    προσοχή
    Μείωση της νεφρικής αποβολής της μετφορμίνης και αύξηση της συγκέντρωσής της στο πλάσμα.
    ΣύστασηΣυνιστάται προσοχή, ειδικά σε ασθενείς με νεφρική ανεπάρκεια. Εάν χρειάζεται, μπορεί να εξετασθεί προσαρμογή της δόσης της μετφορμίνης.
  • Αναστολείς του OCT1, OCT2 (όπως κριζοτινίμπη, ολαπαρίμπη)
    προσοχή
    Μεταβολή της αποτελεσματικότητας και της νεφρικής κάθαρσης της μετφορμίνης.
    ΣύστασηΣυνιστάται προσοχή, ειδικά σε ασθενείς με νεφρική ανεπάρκεια. Εάν χρειάζεται, μπορεί να εξετασθεί προσαρμογή της δόσης της μετφορμίνης.
description Πρωτότυπο κείμενο ΠΧΠ expand_more
Φόρτωση…
sick

Ανεπιθύμητες ενέργειες

ΠΧΠ (SPC)
expand_more
Διαταραχές του μεταβολισμού και της θρέψης
  • Γαλακτική οξείδωση
  • Μείωση απορρόφησης της βιταμίνης Β12
Νευρικό
  • Διαταραχές γεύσης
Διαταραχές του γαστρεντερικού
  • Γαστρεντερικές διαταραχές (ναυτία, εμετός, διάρροια, κοιλιακό άλγος και απώλεια της όρεξης)
Ήπαρ
  • Διαταραχές στις ηπατικές δοκιμασίες
  • Ηπατίτιδα
Διαταραχές του δέρματος και του υποδόριου ιστού
  • Δερματικές αντιδράσεις (ερύθημα, κνησμός, κνίδωση)
Λεπτομέρειες κατά συχνότητα expand_more
  • Γαστρεντερικές διαταραχές (ναυτία, εμετός, διάρροια, κοιλιακό άλγος, απώλεια της όρεξης)
    Διαταραχές του γαστρεντερικού
    Πολύ συχνές
  • Διαταραχές γεύσης
    Νευρικό
    Συχνές
  • Γαλακτική οξέωση
    Μεταβολισμός
    Πολύ σπάνιες
  • Δερματικές αντιδράσεις (ερύθημα, κνησμός, κνίδωση)
    Διαταραχές του δέρματος και του υποδόριου ιστού
    Πολύ σπάνιες
  • Διαταραχές στις ηπατικές δοκιμασίες
    Ήπαρ
    Πολύ σπάνιες
  • Ηπατίτιδα
    Ήπαρ
    Πολύ σπάνιες
  • Μείωση απορρόφησης της βιταμίνης Β12
    Διαταραχές του μεταβολισμού και της θρέψης
    Πολύ σπάνιες
description Πρωτότυπο κείμενο ΠΧΠ expand_more
Φόρτωση…
pregnant_woman

Κύηση / Γαλουχία

ΠΧΠ (SPC)
Επίπεδο κινδύνου: Αποφεύγεται expand_more
  • Κύηση
    Όταν η ασθενής σχεδιάζει να μείνει έγκυος και κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, συνίσταται ο διαβήτης να μη θεραπεύεται με μετφορμίνη, αλλά να χρησιμοποιείται ινσουλίνη για τη διατήρηση των επιπέδων γλυκόζης του αίματος σε όσο το δυνατόν πιο φυσιολογικότερα επίπεδα, προκειμένου να μειώνεται ο κίνδυνος εμβρυϊκών δυσπλασιών.
    Περιορισμένος αριθμός δεδομένων δεν δείχνει αυξημένο κίνδυνο συγγενών ανωμαλιών. Μελέτες σε ζώα δεν κατέδειξαν επικίνδυνες επιπτώσεις.
  • Γαλουχία
    Λόγω περιορισμένων διαθέσιμων στοιχείων, ο θηλασμός δε συνίσταται κατά τη θεραπεία με μετφορμίνη. Η απόφαση για το αν θα διακοπεί ο θηλασμός θα πρέπει να πραγματοποιείται λαμβάνοντας υπόψη το όφελος του θηλασμού και το ενδεχόμενο κίνδυνο παρενεργειών για το παιδί.
    Η μετφορμίνη απεκκρίνεται στο μητρικό γάλα. Δεν παρατηρήθηκαν ανεπιθύμητες ενέργειες σε νεογνά/βρέφη που θηλάζουν.
  • Γονιμότητα
    Η γονιμότητα των αρρένων ή θήλεων αρουραίων παρέμεινε ανεπηρέαστη.
    Η γονιμότητα των αρρένων ή θήλεων αρουραίων παρέμεινε ανεπηρέαστη από τη μετφορμίνη όταν χορηγήθηκε σε δόσεις τόσο υψηλές όσο 600 mg/kg/ημέρα, το οποίο είναι περίπου τρεις φορές η μέγιστη συνιστώμενη ανθρώπινη ημερήσια δόση με βάση συγκρίσεις επιφάνειας σώματος.
description Πρωτότυπο κείμενο ΠΧΠ expand_more
Φόρτωση…
e911_emergency

Υπερδοσολογία

ΠΧΠ (SPC)
expand_more
Συμπτώματα
  • γαλακτική οξέωση
Αντιμετώπιση
Η αποτελεσματικότερη μέθοδος για την αφαίρεση του γαλακτικού οξέος και της μετφορμίνης είναι η αιμοκάθαρση. Η γαλακτική οξέωση αποτελεί επείγον ιατρικό περιστατικό και πρέπει να αντιμετωπίζεται στο νοσοκομείο.
ΑιμοκάθαρσηΝαι
directions_car

Επίδραση στην οδήγηση

ΠΧΠ (SPC)
expand_more
Επηρεάζει την οδήγησηΌχι
Η μονοθεραπεία με μετφορμίνη δεν προκαλεί υπογλυκαιμία. Ωστόσο, θα πρέπει να εφιστάται η προσοχή σχετικά με τον κίνδυνο υπογλυκαιμίας όταν η μετφορμίνη χρησιμοποιείται σε συνδυασμό με άλλους αντιδιαβητικούς παράγοντες (π.χ. σουλφονυλουρίες, ινσουλίνη, μεγλιτινίδια).
biotech

Φαρμακολογία

Φαρμακοδυναμική & Φαρμακοκινητική
expand_more
Φαρμακοδυναμική

Φαρμακοθεραπευτική κατηγορία: Από του στόματος λαμβανόμενα αντιδιαβητικά. Διγουανίδη, κωδικός ATC: A10BA02.

Μηχανισμός δράσης

Η μετφορμίνη είναι ένα διγουανίδιο με αντι-υπεργλυκαιμικές ενέργειες, το οποίο μειώνει και τη βασική και τη μεταγευματική γλυκόζη του πλάσματος. Δε διεγείρει την έκκριση ινσουλίνης και κατά συνέπεια δε δημιουργεί υπογλυκαιμία. Η μετφορμίνη είναι δυνατόν να ενεργεί μέσω 3 μηχανισμών:

  • Στο ήπαρ, μειώνοντας την παραγωγή ηπατικής γλυκόζης μέσω αναστολής της γλυκονεογένεσης και της γλυκογονόλυσης.
  • Στους μυς, αυξάνοντας την ευαισθησία στην ινσουλίνη, βελτιώνοντας την περιφερική λήψη και χρήση γλυκόζης.
  • Και καθυστερώντας την απορρόφηση της γλυκόζης από το έντερο. Η μετφορμίνη διεγείρει την ενδοκυτταρική σύνθεση του γλυκογόνου ενεργώντας επί της συνθετάσης γλυκογόνου. Η μετφορμίνη αυξάνει την ικανότητα μεταφοράς όλων των μέχρι σήμερα γνωστών τύπων μεμβρανικών μεταφορέων γλυκόζης (GLUTs).

Φαρμακοδυναμικές επιδράσεις

Σε κλινικές μελέτες, η χρήση της μετφορμίνης συσχετίστηκε με είτε με τη σταθερότητα του βάρους ή με τη μέτρια απώλεια βάρους. Στον άνθρωπο, ανεξάρτητα από τη δράση της επί της γλυκαιμίας, η μετφορμίνη έχει ευεργετική επίδραση επί του λιπιδικού μεταβολισμού. Αυτό έχει αποδειχθεί σε θεραπευτικές δόσεις σε ελεγχόμενες μεσοπρόθεσμες ή μακροπρόθεσμες κλινικές μελέτες: η μετφορμίνη μειώνει τη συνολική χοληστερίνη, τη χοληστερίνη LDL και τα επίπεδα τριγλυκεριδίων.

Κλινική αποτελεσματικότητα και ασφάλεια

Η προοπτική τυχαιοποιημένη μελέτη (UKPDS) έχει αποδείξει το μακροπρόθεσμο όφελος του εντατικού ελέγχου της γλυκόζης του αίματος σε ενήλικες ασθενείς στο διαβήτη τύπου 2. Η ανάλυση των αποτελεσμάτων σε παχύσαρκους ασθενείς που θεραπεύτηκαν με μετφορμίνη ύστερα από αποτυχία με δίαιτα μόνο, έχει δείξει:

  • Σημαντική μείωση του απόλυτου κινδύνου οποιασδήποτε επιπλοκής που έχει σχέση με το διαβήτη.
  • Σημαντική μείωση του απόλυτου κινδύνου θνησιμότητας που έχει σχέση με το διαβήτη.
  • Σημαντική μείωση του απόλυτου κινδύνου γενικής θνησιμότητας.
  • Σημαντική μείωση του απόλυτου κινδύνου εμφράγματος του μυοκαρδίου. Το όφελος σχετικά με το κλινικό αποτέλεσμα δεν έχει επαληθευθεί όταν η μετφορμίνη χρησιμοποιείται σαν δευτερεύουσα θεραπεία σε συνδυασμό με σουλφονυλουρία. Στο διαβήτη τύπου 1, ο συνδυασμός μετφορμίνης και ινσουλίνης έχει χρησιμοποιηθεί σε επιλεγμένους ασθενείς, αλλά το κλινικό όφελος αυτού του συνδυασμού δεν έχει επίσημα επαληθευθεί.

Παιδιατρικός πληθυσμός

Ελεγχόμενες κλινικές μελέτες σε περιορισμένο πληθυσμό παιδιών ηλικίας 10-16 ετών που λάμβαναν θεραπεία για 1 χρόνο έδειξαν μία παρόμοια απόκριση στη γλυκαιμική ρύθμιση με αυτή που έχει παρατηρηθεί σε ενήλικες.

description Πρωτότυπο κείμενο ΠΧΠ expand_more
Φόρτωση…
Φαρμακοκινητική

Απορρόφηση

Ύστερα από χορήγηση από το στόμα δισκίου υδροχλωρικής μετφορμίνης, η μέγιστη συγκέντρωση στο πλάσμα (Cmax) επιτυγχάνεται σε περίπου 2,5 ώρες (tmax). Η απόλυτη βιοδιαθεσιμότητα της υδροχλωρικής μετφορμίνης ύστερα από χορήγηση δισκίου υδροχλωρικής μετφορμίνης των 500 mg ή 850 mg είναι περίπου 50-60% στα υγιή άτομα. Ύστερα από χορήγηση δόσης από το στόμα, το μη απορροφημένο κλάσμα που ανακτάται στα κόπρανα είναι 20-30%. Ύστερα από χορήγηση από το στόμα, η απορρόφηση μετφορμίνης φθάνει σε κορεσμό και είναι ατελής. Θεωρείται ότι η φαρμακοκινητική της απορρόφησης μετφορμίνης είναι μη γραμμική. Στις συνιστώμενες δόσεις μετφορμίνης και τα συνήθη σχήματα δοσολογίας, οι συγκεντρώσεις σταθεροποιημένης κατάστασης στο πλάσμα επιτυγχάνονται εντός 24 έως 48 ωρών και γενικά είναι μικρότερες από 1 μικρογραμμάριο/mL. Σε ελεγχόμενες κλινικές μελέτες, τα μέγιστα επίπεδα μετφορμίνης στο πλάσμα (Cmax) δεν υπερέβησαν τα 5 μικρογραμμάρια/mL, ακόμα και σε μέγιστες δόσεις. Η τροφή μειώνει το βαθμό και καθυστερεί ελαφρώς την απορρόφηση της μετφορμίνης. Ύστερα από χορήγηση από το στόμα δόσης 850 mg, παρατηρήθηκε μείωση κατά 40% της μέγιστης τιμής συγκέντρωσης στο πλάσμα, μείωση κατά 25% στην AUC (περιοχή κάτω από την καμπύλη) και παράταση χρόνου 35 λεπτών για τη μέγιστη τιμή συγκέντρωσης στο πλάσμα. Η κλινική σχέση αυτών των αποτελεσμάτων είναι άγνωστη.

Κατανομή

Η δέσμευση με τις πρωτεΐνες στο πλάσμα είναι αμελητέα. Η μετφορμίνη καταμερίζεται στα ερυθρά αιμοσφαίρια. Η μέγιστη τιμή στο αίμα είναι μικρότερη από τη μέγιστη τιμή στο πλάσμα και εμφανίζεται περίπου την ίδια στιγμή. Τα ερυθρά αιμοσφαίρια πιθανότατα αποτελούν δευτερεύοντα χώρο κατανομής. Ο μέσος όρος κατανομής (Vd) κυμαίνεται μεταξύ 63-276 L.

Βιομετασχηματισμός

Η μετφορμίνη απεκκρίνεται αναλλοίωτη στα ούρα. Κανένας μεταβολίτης δεν έχει ταυτοποιηθεί στον άνθρωπο.

Αποβολή

Η κάθαρση της μετφορμίνης από τους νεφρούς είναι > 400 ml/min, δείχνοντας ότι η μετφορμίνη αποβάλλεται με σπειραματική διήθηση και σωληνοειδή απέκκριση. Ύστερα από χορήγηση δόσης από το στόμα, ο φαινόμενος τελικός χρόνος ημίσειας ζωής της αποβολής είναι περίπου 6.5 ώρες. Σε περίπτωση διαταραχής της νεφρικής λειτουργίας, η νεφρική κάθαρση μειώνεται αναλογικά με την κάθαρση της κρεατινίνης και έτσι ο χρόνος ημίσειας ζωής της αποβολής παρατείνεται, οδηγώντας σε αυξημένα επίπεδα μετφορμίνης στο πλάσμα.

Χαρακτηριστικά σε ειδικές ομάδες ασθενών

Νεφρική ανεπάρκεια Διαθέσιμα δεδομένα σε ασθενείς με μέτρια νεφρική ανεπάρκεια είναι σπάνια συνεπώς δεν μπορεί να γίνει καμία αξιόπιστη εκτίμηση της συστηματικής έκθεσης στη μετφορμίνη σε αυτή την υποομάδα σε σύγκριση με άτομα με φυσιολογική νεφρική λειτουργία. Ως εκ τούτου, η προσαρμογή της δόσης πρέπει να γίνεται κατά τις εκτιμήσεις της κλινικής αποτελεσματικότητας/ανοχής (βλ. Δοσολογία).

Παιδιατρικός πληθυσμός Μελέτη εφάπαξ δόσης: Μετά από εφάπαξ δόση υδροχλωρικής μετφορμίνης 500 mg, το φαρμακοκινητικό προφίλ σε παιδιατρικούς ασθενείς ήταν παρόμοιο με αυτό που παρατηρείται σε υγιείς ενήλικες. Μελέτη πολλαπλών δόσεων: Τα στοιχεία περιορίζονται σε μόνο μία μελέτη. Μετά από επαναλαμβανόμενες δόσεις μετφορμίνης 500 mg δύο φορές ημερησίως για 7 ημέρες σε παιδιατρικούς ασθενείς, η μέγιστη συγκέντρωση στο πλάσμα (Cmax) και η συστηματική έκθεση (AUC 0-t) μειώθηκαν περίπου κατά 33% και 40% αντίστοιχα, σε σύγκριση με διαβητικούς ενήλικες που λάμβαναν επαναλαμβανόμενες δόσεις 500 mg δύο φορές ημερησίως για 14 ημέρες. Καθώς η δόση για κάθε ασθενή ρυθμίζεται με βάση τη γλυκαιμική ρύθμιση, το γεγονός αυτό είναι περιορισμένης κλινικής σημασίας.

description Πρωτότυπο κείμενο ΠΧΠ expand_more
Φόρτωση…
Μηχανισμός δράσης
Μηχανισμός δράσης Οι φαρμακολογικοί μηχανισμοί δράσης της μετφορμίνης διαφέρουν από άλλες κατηγορίες από του στόματος αντιυπεργλυκαιμικά φάρμακα. Η μετφορμίνη μειώνει την παραγωγή γλυκόζης από το ήπαρ, μειώνει την εντερική απορρόφηση γλυκόζης και…
Φαρμακοδυναμική
Φαρμακοθεραπευτική κατηγορία: Από του στόματος λαμβανόμενα αντιδιαβητικά. Διγουανίδη, κωδικός ATC: A10BA02. ### Μηχανισμός δράσης Η μετφορμίνη είναι ένα διγουανίδιο με αντι-υπεργλυκαιμικές ενέργειες, το οποίο μειώνει και τη βασική και τη μεταγευματική…
Φαρμακοκινητική

Απορρόφηση Ύστερα από χορήγηση από το στόμα δισκίου υδροχλωρικής μετφορμίνης, η μέγιστη συγκέντρωση στο πλάσμα (Cmax) επιτυγχάνεται σε περίπου 2,5 ώρες (tmax). Η απόλυτη βιοδιαθεσιμότητα της υδροχλωρικής μετφορμίνης ύστερα από χορήγηση δισκίου…

Μεταβολισμός
Μελέτες ενδοφλέβιας χορήγησης με εφάπαξ δόση μετφορμίνης σε φυσιολογικά άτομα δείχνουν ότι η μετφορμίνη απεκκρίνεται ως αμετάβλητο φάρμακο στα ούρα και δεν υφίσταται ηπατικό μεταβολισμό (δεν έχουν ταυτοποιηθεί μεταβολίτες σε ανθρώπους) ούτε χολική απέκκριση….
Απέκκριση
Νεφρά

Παρακολούθηση Αγωγής

Εργαστηριακοί & κλινικοί έλεγχοι από το SPC, ανά σύστημα

event_available
flag

Αρχικός έλεγχος — πριν την έναρξη

  • Ρυθμός σπειραματικής διήθησης (GFR) · Πριν την έναρξη της θεραπείας και τακτικά μετά από αυτήν
science

Εργαστηριακές εξετάσεις (αίμα / ούρα)

Έλεγχος Σύστημα Συχνότητα Προϋπόθεση
Νεφρική λειτουργία water_dropΝεφρική λειτουργία Τακτική Σταθερή χρόνια καρδιακή ανεπάρκεια
stethoscope

Κλινική εξέταση & ζωτικά

Έλεγχος Σύστημα Συχνότητα Προϋπόθεση
Επίδραση στην ανάπτυξη και την εφηβεία more_horizΆλλο / λοιπά Προσεκτική παρακολούθηση Παιδιά που λαμβάνουν θεραπεία με μετφορμίνη, ιδίως όταν βρίσκονται στην προ-εφηβική ηλικία
Συνηθισμένες εργαστηριακές δοκιμές για την παρακολούθηση του διαβήτη more_horizΆλλο / λοιπά Τακτικά —
cardiology

ΗΚΓ / Καρδιολογικός έλεγχος

Έλεγχος Σύστημα Συχνότητα Προϋπόθεση
Καρδιακή λειτουργία cardiologyΚαρδιακή λειτουργία (ΗΚΓ/καρδιά) Τακτική Σταθερή χρόνια καρδιακή ανεπάρκεια
checklist Συνδυάζετε πολλά φάρμακα; Δείτε το συγκεντρωτικό πρόγραμμα παρακολούθησης arrow_forward

Μονογραφίες Πηγών

Αναλυτικό περιεχόμενο ανά πηγή για τεκμηρίωση και έλεγχο

DrugBank

Description

expand_more
Περιγραφή Ένα αντιδιαβητικό φάρμακο από την ομάδα των biguanides (βιγκουανίνες) που χρησιμοποιείται στη θεραπεία του διαβήτη τύπου 2, ο οποίος δεν ανταποκρίνεται σε δίαιτα. Η μετφορμίνη βελτιώνει τον γλυκαιμικό έλεγχο βελτιώνοντας την ευαισθησία στην ινσουλίνη και μειώνει την εντερική απορρόφηση γλυκόζης.
DrugBank

Indication

expand_more
Ενδείξεις Χρησιμοποιείται ως συμπληρωματική θεραπεία σε δίαιτα και άσκηση για τη βελτίωση του γλυκαιμικού ελέγχου σε ενήλικες ασθενείς (≥18 ετών) με διαβήτη τύπου 2.
DrugBank

Pharmacology

expand_more
Φαρμακολογία (Γενικά) Η μετφορμίνη είναι αντι-υπεργλυκαιμικό φάρμακο που βελτιώνει την ανοχή στη γλυκόζη σε ασθενείς με διαβήτη τύπου 2, μειώνοντας τόσο τη βασική όσο και τη μεταγευματική γλυκόζη στο πλάσμα. Η μετφορμίνη δεν σχετίζεται χημικά ή φαρμακολογικά με άλλες κατηγορίες από του στόματος αντιυπεργλυκαιμικά φάρμακα. Σε αντίθεση με ορισμένες σουλφωνυλουρίες, η μετφορμίνη δεν προκαλεί υπογλυκαιμία σε ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 ή σε υγιείς ανθρώπους και δεν προκαλεί υπερ-ινσουλιναιμία. Με τη θεραπεία με μετφορμίνη, η έκκριση ινσουλίνης παραμένει αμετάβλητη, ενώ τα επίπεδα ινσουλίνης νηστείας και η αντίδραση ινσουλίνης καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας μπορεί να μειωθούν.
DrugBank

Mechanism of action

expand_more
Μηχανισμός δράσης Οι φαρμακολογικοί μηχανισμοί δράσης της μετφορμίνης διαφέρουν από άλλες κατηγορίες από του στόματος αντιυπεργλυκαιμικά φάρμακα. Η μετφορμίνη μειώνει την παραγωγή γλυκόζης από το ήπαρ, μειώνει την εντερική απορρόφηση γλυκόζης και βελτιώνει την ευαισθησία στην ινσουλίνη αυξάνοντας τη λήψη και εκμετάλλευση γλυκόζης από περιφερειακούς ιστού. Οι επιδράσεις αυτές τεκμηριώνονται από την αρχική ενεργοποίηση της AMPK (AMP-activated protein kinase), ενός ενζύμου ήπατος που παίζει σημαντικό ρόλο στην σηματοδότηση της ινσουλίνης, τη συνολική ενεργειακή ισορροπία και τον μεταβολισμό γλυκόζης και λιπών. Η ενεργοποίηση της AMPK είναι αναγκαία για την αναστολή της παραγωγής γλυκόζης από τα ηπατικά κύτταρα. Αυξημένη περιφερική αξιοποίηση της γλυκόζης μπορεί να οφείλεται σε βελτιωμένη πρόσδεση ινσουλίνης στους υποδοχείς ινσουλίνης. Η AMPK πιθανώς παίζει επίσης ρόλο, καθώς η χορήγηση μετφορμίνης αυξάνει τη δραστηριότητα AMPK στους σκελετικούς μύες. Είναι γνωστό ότι η AMPK προκαλεί μεταφορά GLUT4 στην κυτταρική μεμβράνη, οδηγώντας σε ινσουλίνη-ανεξάρτητη πρόσληψη γλυκόζης.
DrugBank

Absorption

expand_more
Απορρόφηση Απορροφάται εντός 6 ωρών, η βιοδιαθεσιμότητα είναι 50–60% υπό συνθήκες νηστείας. Το φαγητό καθυστερεί την απορρόφηση.
DrugBank

Half life

expand_more
Ημίσεια ζωή 6.2 ώρες
DrugBank

Protein binding

expand_more
Δέσμευση σε πρωτεΐνες Η μετφορμίνη δένεται ελάχιστα στις πρωτεΐνες του πλάσματος.
DrugBank

Route of elimination

expand_more
Οδός απέκκρισης Μονόδόσεις ενδοφλέβια σε υγιείς άτομα δείχνουν ότι η μετφορμίνη αποβάλλεται αμετάβλητη στα ούρα και δεν υφίσταται μεταβολισμός στο ήπαρ (δεν έχουν προσδιοριστεί μεταβολίτες στους ανθρώπους) ούτε χολική απέκκριση.
DrugBank

Toxicity

expand_more
Τοξικότητα / υπερβολική δόση Οξεία τοξικότητα από από του στόματος LD50: 350 mg/kg [Rabbit]. Αναμένεται ότι παρενέργειες πιο έντονης μορφής, όπως επιγαστρική δυσφορία, ναυτία και έμετος, ακολουθούμενες από διάρροια, υπνηλία, αδυναμία, ζάλη, κακουχία και πονοκέφαλος, μπορεί να παρατηρηθούν.
Εργαλεία & Οδηγίες Όλα →
Εργαλείο Θεραπείας ΣΔτ2 Σακχαρώδης Διαβήτης Τύπου 2 Κατευθυντήριες Οδηγίες ΕΟΦ/Υπ. Υγείας 2025

Πρωτόκολλα Συνταγογράφησης

📋 Σακχαρώδης Διαβήτης Υπουργείο Υγείας — Επιστημονική Ομάδα Εργασίας για τον Σακχαρώδη Διαβήτη
🧮 Εργαλείο

Συνταγογραφείται εφόσον ο ασθενής εντάσσεται σε κάποιο από τα παρακάτω βήματα:

  • ΒΗΜΑ Α A10BA02
    ΣΔ τύπου 2 — Χωρίς εγκατεστημένη ΚΑ νόσο / καρδιακή ανεπάρκεια / ΧΝΝ
    • Στόχος: ρύθμιση γλυκόζης, έλεγχος συμπτωμάτων & σωματικού βάρους
    Δοσολογία: Τιτλοποίηση — eGFR 60-89 έως 3000 mg, 45-60 έως 2000 mg, 30-45 έως 1000 mg, < 30 αντένδειξη · Συνεχής
  • ΒΗΜΑ Β A10BA02
    ΣΔ τύπου 2 — Με αθηροσκληρωτική ΚΑ νόσο / ΚΑ ανεπάρκεια / ΧΝΝ
    • Στόχος: μείωση καρδιονεφρικού κινδύνου — ανεξάρτητα από την HbA1c
    Δοσολογία: Επίτευξη γλυκαιμικού στόχου ή χορήγηση μετφορμίνης · Συνεχής
  • ΒΗΜΑ ΙΝΣ A10BA02
    Ινσουλινοθεραπεία στον ΣΔ τύπου 2
    • Αδυναμία επίτευξης HbA1c ≤ 7% με μη ενέσιμη αγωγή
    • HbA1c > 9% + καταβολικά συμπτώματα υπό μονοθεραπεία μετφορμίνης → βασική ινσουλίνη
    Δοσολογία: Βασική: ανάλογο μακράς δράσης × 1 ή NPH × 1-2 · Συνεχής
  • ΒΗΜΑ ΙΝΣ A10BA02
    Ινσουλινοθεραπεία στον ΣΔ τύπου 2
    • Αδυναμία επίτευξης HbA1c ≤ 7% με μη ενέσιμη αγωγή
    • HbA1c > 9% + καταβολικά συμπτώματα υπό μονοθεραπεία μετφορμίνης → βασική ινσουλίνη
    Δοσολογία: Επί αποτυχίας → 2η/3η γευματική δόση · Συνεχής
  • ΒΗΜΑ ΣΔ1 A10BA02
    ΣΔ τύπου 1
    • Απόλυτη έλλειψη ενδογενούς ινσουλίνης — αναπλήρωση
    Δοσολογία: — · Συνεχής
  • ΒΗΜΑ ΠΑΙΔ A10BA02
    ΣΔ σε παιδιά & εφήβους
    • ΣΔτ1 (> 90% του παιδικού/εφηβικού ΣΔ) ή ΣΔτ2
    Δοσολογία: 500-1000 mg × 1, τιτλοποίηση, μέγιστη 1000 mg × 2 · Συνεχής
  • ΒΗΜΑ ΚΥΗ A10BA02
    ΣΔ κατά την κύηση
    • ΣΔ κύησης ή προϋπάρχων ΣΔ σε εγκυμοσύνη
    Δοσολογία: — · Κύηση
trending_down

Απόσυρση / Deprescribing

IMPACT

Αντιυπεργλυκαιμικά

Άμεση διακοπή CR: Μεσαίο DP: Μεσαίο
open_in_new Δείτε στον οδηγό IMPACT arrow_forward

Επιστημονικό Προφίλ

expand_more
CID
4091
Μοριακός τύπος
C4H11N5
Μοριακό βάρος
129.16
IUPAC
3-(diaminomethylidene)-1,1-dimethylguanidine
InChIKey
XZWYZXLIPXDOLR-UHFFFAOYSA-N
Κατάταξη MeSH
Ουσίες που μειώνουν τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα.