VIDARABINE
Βιδαραβίνη
**Ενδείξεις** Για τη θεραπεία της ανεμοβλογιάς, του έρπητα ζωστήρα και του απλού έρπητα.
Κλινική Σύνοψη
Προτεραιότητα πηγών: SPC, ΕΟΦ, DrugBank
clinical_notes
DrugBank
Ενδείξεις
expand_more
Ενδείξεις
neurology
DrugBank
Μηχανισμός δράσης
expand_more
Μηχανισμός δράσης
monitor_heart
DrugBank
Φαρμακοδυναμική
expand_more
Φαρμακοδυναμική
biotech
PubChem
Φαρμακοκινητική
expand_more
Φαρμακοκινητική
hub
PubChem
Μεταβολισμός
expand_more
Μεταβολισμός
bloodtype
PubChem
Απέκκριση
expand_more
Απέκκριση
Σκευάσματα & Τιμολόγηση
Μονογραφίες Πηγών
Αναλυτικό περιεχόμενο ανά πηγή για τεκμηρίωση και έλεγχο
DrugBank
Description
expand_more
Description
Περιγραφή
Αντιβιοτικό νουκλεοσιδίου που απομονώνεται από το Streptomyces antibioticus. Έχει κάποιες αντικαρκινικές ιδιότητες και ευρύ φάσμα δραστηριότητας έναντι ιών DNA σε κυτταρικές καλλιέργειες, καθώς και σημαντική αντι-ιική δράση κατά λοιμώξεων που προκαλούνται από διάφορους ιούς, όπως οι ιοί του έρπητα, ο ιός vaccinia και ο ιός του ανεμοβλογιάς-ζωστήρα. [PubChem]
DrugBank
Indication
expand_more
Indication
Ενδείξεις
Για τη θεραπεία της ανεμοβλογιάς, του έρπητα ζωστήρα και του απλού έρπητα.
DrugBank
Pharmacology
expand_more
Pharmacology
Φαρμακολογία
Η βιδαραβίνη είναι ένα συνθετικό ανάλογο νουκλεοσιδίου πουρινών με in vitro και in vivo ανασταλτική δράση κατά των ιών του απλού έρπητα τύπου 1 (HSV-1), 2 (HSV-2) και του ιού του ανεμοβλογιάς-ζωστήρα (VZV). Η ανασταλτική δράση της Βιδαραβίνης είναι ιδιαίτερα εκλεκτική λόγω της συγγένειάς της με το ένζυμο θυμιδική κινάση (TK) που κωδικοποιείται από τους ιούς HSV και VZV. Αυτό το ιικό ένζυμο μετατρέπει τη Βιδαραβίνη σε Βιδαραβίνη μονοφωσφορική, ένα νουκλεοτιδικό ανάλογο. Η μονοφωσφορική μορφή μετατρέπεται περαιτέρω σε διφωσφορική από την κυτταρική γουανυλική κινάση και σε τριφωσφορική από διάφορα κυτταρικά ένζυμα. In vitro, η Βιδαραβίνη τριφωσφορική σταματά την αντιγραφή του DNA των ιών του έρπητα. Όταν χρησιμοποιείται ως υπόστρωμα για την ιική DNA πολυμεράση, η Βιδαραβίνη τριφωσφορική ανταγωνιστικά αναστέλλει την dATP, οδηγώντας στο σχηματισμό ‘ελαττωματικού’ DNA. Σε αυτή την περίπτωση, η Βιδαραβίνη τριφωσφορική ενσωματώνεται στην αλυσίδα του DNA, αντικαθιστώντας πολλές από τις αδενοσίνες βάσεις. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την αναστολή της σύνθεσης DNA, καθώς οι φωσφοδιεστερικές γέφυρες δεν μπορούν πλέον να δημιουργηθούν, αποσταθεροποιώντας την αλυσίδα.
DrugBank
Mechanism of action
expand_more
Mechanism of action
Μηχανισμός Δράσης
Η Βιδαραβίνη σταματά την αντιγραφή του DNA των ιών του έρπητα με 2 τρόπους: 1) ανταγωνιστική αναστολή της ιικής DNA πολυμεράσης, και κατά συνέπεια 2) ενσωμάτωση και τερματισμός της αναπτυσσόμενης αλυσίδας DNA του ιού. Αυτό το φάρμακο είναι ένα ανάλογο νουκλεοσιδίου και επομένως πρέπει να φωσφορυλιωθεί για να είναι ενεργό. Η Βιδαραβίνη φωσφορυλιώνεται διαδοχικά από κινάσες στην τριφωσφορική ara-ATP. Αυτή είναι η ενεργή μορφή της βιδαραβίνης και είναι τόσο αναστολέας όσο και υπόστρωμα της ιικής DNA πολυμεράσης. Όταν χρησιμοποιείται ως υπόστρωμα για την ιική DNA πολυμεράση, η ara-ATP ανταγωνιστικά αναστέλλει την dATP, οδηγώντας στο σχηματισμό ‘ελαττωματικού’ DNA. Σε αυτή την περίπτωση, η ara-ATP ενσωματώνεται στην αλυσίδα του DNA, αντικαθιστώντας πολλές από τις αδενοσίνες βάσεις. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την αναστολή της σύνθεσης DNA, καθώς οι φωσφοδιεστερικές γέφυρες δεν μπορούν πλέον να δημιουργηθούν, αποσταθεροποιώντας την αλυσίδα.
DrugBank
Absorption
expand_more
Absorption
Απορρόφηση
Δεν αναμένεται συστηματική απορρόφηση της βιδαραβίνης μετά από οφθαλμική χορήγηση και κατάποση δακρυϊκών εκκρίσεων.
DrugBank
Protein binding
expand_more
Protein binding
Σύνδεση με Πρωτεΐνες
24-38%
DrugBank
Toxicity
expand_more
Toxicity
Τοξικότητα
Οξεία μαζική υπερδοσολογία μέσω από του στόματος λήψης της οφθαλμικής αλοιφής δεν έχει συμβεί. Ωστόσο, η ταχεία απενεργοποίηση (αμίνωση) σε αραβινοσυλ-υποξανθίνη θα πρέπει να αποκλείει οποιαδήποτε δυσκολία. Η από του στόματος LD50 για τη βιδαραβίνη είναι μεγαλύτερη από 5020 mg/kg σε ποντίκια και αρουραίους. Δεν αναμένονται ανεπιθύμητες επιδράσεις από την κατάποση ολόκληρου του περιεχομένου του σωληναρίου. Η υπερδοσολογία μέσω οφθαλμικής ενστάλαξης είναι απίθανη, καθώς οποιαδήποτε περίσσεια θα πρέπει να αποβάλλεται γρήγορα από τον επιπεφυκοτικό σάκο.
science
PubChem
Φαρμακοδυναμική
expand_more
Φαρμακοδυναμική
Φαρμακοδυναμική
Η βιδαραβίνη είναι ένα συνθετικό ανάλογο νουκλεοσιδίου πουρινών με in vitro και in vivo ανασταλτική δράση κατά των ιού 1 (HSV-1), 2 (HSV-2) και του ιού του ανεμοβλογιάς-ζωστήρα (VZV).
Η ανασταλτική δράση της βιδαραβίνης είναι ιδιαίτερα επιλεκτική λόγω της συγγένειάς της με το ένζυμο θυμιδινική κινάση (TK) που κωδικοποιείται από τους ιούς HSV και VZV. Αυτό το ιικό ένζυμο μετατρέπει τη βιδαραβίνη σε μονοφωσφορική βιδαραβίνη, ένα νουκλεοτιδικό ανάλογο. Η μονοφωσφορική μορφή μετατρέπεται περαιτέρω σε διφωσφορική από την κυτταρική γουανυλική κινάση και σε τριφωσφορική από διάφορα κυτταρικά ένζυμα.
In vitro, η τριφωσφορική βιδαραβίνη σταματά την αντιγραφή του DNA του ερπητοϊού με ενσωμάτωσή της στην αλυσίδα DNA, εμποδίζοντας το σχηματισμό φωσφοδιεστερικών γεφυρών μεταξύ των βάσεων. Αυτό οδηγεί τελικά στην αποσταθεροποίηση των ιικών αλυσίδων DNA.
neurology
PubChem
Μηχανισμός δράσης
expand_more
Μηχανισμός δράσης
Μηχανισμός Δράσης
Η βιδαραβίνη σταματά την αντιγραφή του ιικού DNA του ερπητοϊού με 2 τρόπους:
- Ανταγωνιστική αναστολή της ιικής DNA πολυμεράσης.
- Ενσωμάτωση και τερματισμός της αναπτυσσόμενης ιικής αλυσίδας DNA.
Η βιδαραβίνη φωσφορυλιώνεται διαδοχικά από κινάσες στην τριφωσφορική μορφή ara-ATP, η οποία είναι η ενεργή μορφή της βιδαραβίνης και δρα τόσο ως αναστολέας όσο και ως υπόστρωμα της ιικής DNA πολυμεράσης. Δρώντας ως υπόστρωμα για την ιική DNA πολυμεράση, το ara-ATP ανταγωνιστικά αναστέλλει το dATP, οδηγώντας στο σχηματισμό «ελαττωματικού» DNA. Το ara-ATP μπορεί επίσης να ενσωματωθεί στην αλυσίδα DNA αντικαθιστώντας πολλές από τις αδενοσινικές βάσεις, με αποτέλεσμα τη διαταραχή της σύνθεσης DNA.
Ο αντιιικός μηχανισμός δράσης δεν έχει εδραιωθεί πλήρως. Η βιδαραβίνη φαίνεται να παρεμβαίνει στα πρώιμα στάδια της σύνθεσης του ιικού DNA.
Ο αντιιικός μηχανισμός της βιδαραβίνης δεν είναι πλήρως κατανοητός, αλλά η βιδαραβίνη είναι αναστολέας της σύνθεσης του ιικού DNA.
Ενδοκυτταρικά ένζυμα φωσφορυλιώνουν τη βιδαραβίνη στην τριφωσφορική της μορφή, η οποία αναστέλλει τη δραστηριότητα της ιικής DNA πολυμεράσης με τρόπο ανταγωνιστικό προς την δεοξυαδενοσινοτριφωσφορική. Η τριφωσφορική βιδαραβίνη ενσωματώνεται τόσο στο κυτταρικό όσο και στο ιικό DNA, όπου μπορεί να δρα ως τερματιστής αλυσίδας. Η τριφωσφορική βιδαραβίνη αναστέλλει επίσης την ριβονουκλεοσιδική αναγωγάση, την πολυαδενυλίωση του RNA και την S-αδενοσιλ-ομοκυστεΐνη υδρολάση (SAHH), ένα ένζυμο που εμπλέκεται σε αντιδράσεις μεταμεθυλίωσης.
biotech
PubChem
Απορρόφηση / κατανομή / απέκκριση
expand_more
Απορρόφηση / κατανομή / απέκκριση
Απορρόφηση, Κατανομή & Απέκκριση
Δεν αναμένεται συστηματική απορρόφηση της βιδαραβίνης μετά από οφθαλμική χορήγηση και κατάποση δακρυϊκών εκκρίσεων.
Η Vira-A αποαμιδώνεται γρήγορα σε αραβινοζυλοϋποξανθίνη (Ara-Hx), τον κύριο μεταβολίτη. Λόγω της χαμηλής διαλυτότητας της Vira-A, ίχνη τόσο της Vira-A όσο και της Ara-Hx μπορούν να ανιχνευθούν στον υδατοειδή χοανοειδή θάλαμο μόνο εάν υπάρχει επιθηλιακό έλλειμμα στον κερατοειδή. Εάν ο κερατοειδής είναι φυσιολογικός, μόνο ίχνη Ara-Hx μπορούν να ανιχνευθούν στον υδατοειδή χοανοειδή θάλαμο.
Η βιδαραβίνη απορροφάται ελάχιστα μετά από από του στόματος, ενδομυϊκή (im) ή υποδόρια (SC) χορήγηση. Μετά από ενδοφλέβια (iv) χορήγηση βιδαραβίνης, το 75-87% της δόσης αποαμιδώνεται γρήγορα από την αδενοσινο-αμινο-δεαμινάση σε αρα-υποξανθίνη. Η αρα-υποξανθίνη έχει επίσης αντιιική δράση, αλλά σημαντικά μικρότερη από αυτή της βιδαραβίνης.
Μετά από αργή ενδοφλέβια χορήγηση βιδαραβίνης 10 mg/kg σε ενήλικες, οι μέγιστες συγκεντρώσεις στο πλάσμα του φαρμάκου κυμαίνονται από 0,2-0,4 μg/mL και οι μέγιστες συγκεντρώσεις αρα-υποξανθίνης κυμαίνονται από 3-6 μg/mL. Οι συγκεντρώσεις στο πλάσμα της βιδαραβίνης και της αρα-υποξανθίνης είναι υψηλότερες και παρατεταμένες σε ασθενείς με νεφρική δυσλειτουργία.
Η βιδαραβίνη και η αρα-υποξανθίνη κατανέμονται ευρέως στους ιστούς και τα σωματικά υγρά και διαπερνούν εύκολα τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό. Σε ασθενείς με φυσιολογικές μήνιγγες, οι συγκεντρώσεις αρα-υποξανθίνης στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό (CSF) είναι περίπου 33-35% των ταυτόχρονων συγκεντρώσεων στο πλάσμα. Η βιδαραβίνη διαπερνά τον πλακούντα σε ζώα. Δεν είναι γνωστό εάν η βιδαραβίνη κατανέμεται στο μητρικό γάλα.
Η βιδαραβίνη συνδέεται κατά 20-30% και η αρα-υποξανθίνη κατά 0-3% με τις πρωτεΐνες του πλάσματος.
Η βιδαραβίνη και η αρα-υποξανθίνη απεκκρίνονται κυρίως από τους νεφρούς. Εντός 24 ωρών μετά από ενδοφλέβια χορήγηση βιδαραβίνης 15 mg/kg σε ασθενείς με φυσιολογική νεφρική λειτουργία, το 1-3% της δόσης απεκκρίνεται στα ούρα ως βιδαραβίνη και το 41-53% της δόσης απεκκρίνεται ως αρα-υποξανθίνη. Δεν υπάρχουν ενδείξεις ηπατικής απέκκρισης του φαρμάκου ή του μεταβολίτη.
water_drop
PubChem
Δέσμευση πρωτεϊνών
expand_more
Δέσμευση πρωτεϊνών
Σύνδεση με Πρωτεΐνες
20-30%
hub
PubChem
Μεταβολισμός
expand_more
Μεταβολισμός
Μεταβολισμός
Σε εργαστηριακά ζώα, η βιδαραβίνη αποαμιδώνεται γρήγορα στον γαστρεντερικό σωλήνα σε Ara-Hx.
Η βιδαραβίνη αποαμιδώνεται γρήγορα, πιθανώς εντός του κερατοειδούς, από την αδενοσινο-αμινο-δεαμινάση σε αρα-υποξανθίνη. Η αρα-υποξανθίνη έχει επίσης αντιιική δράση, αλλά σημαντικά μικρότερη από αυτή της βιδαραβίνης.
Η ενδοκυτταρική αδενοσίνη μεταβολίζεται γρήγορα είτε μέσω φωσφορυλίωσης σε αδενοσινο-μονοφωσφορική από την αδενοσινο-κινάση, είτε μέσω αποαμίδωσης σε ινοσίνη από την αδενοσινο-αμινο-δεαμινάση στο κυτταρόπλασμα.
hourglass
PubChem
Ημίσεια ζωή
expand_more
Ημίσεια ζωή
Χρόνος Ημίσειας Ζωής
Ο χρόνος ημίσειας ζωής της βιδαραβίνης στο πλάσμα σε ενήλικες με φυσιολογική νεφρική λειτουργία είναι 1,5 ώρα, και ο χρόνος ημίσειας ζωής της αρα-υποξανθίνης είναι 3,3 ώρες.
category
PubChem
MeSH classification
expand_more
MeSH classification
MeSH Φαρμακολογική Ταξινόμηση
Φάρμακα που είναι χημικά παρόμοια με φυσικά μεταβολίτες, αλλά διαφέρουν αρκετά ώστε να παρεμβαίνουν στις φυσιολογικές μεταβολικές οδούς (Από AMA Drug Evaluations Annual, 1994, p2033).
Παράγοντες που χρησιμοποιούνται στην πρόληψη ή θεραπεία ιικών ασθενειών. Μερικοί από τους τρόπους δράσης τους περιλαμβάνουν την αναστολή της αντιγραφής του ιού αναστέλλοντας την ιική DNA πολυμεράση· τη δέσμευση σε ειδικούς υποδοχείς της κυτταρικής επιφάνειας και την αναστολή της διείσδυσης ή αποδιάταξης του ιού· την αναστολή της σύνθεσης ιικών πρωτεϊνών· ή την παρεμπόδιση των όψιμων σταδίων συναρμολόγησης του ιού.
Ημίσεια ζωή
Δέσμευση πρωτεϊνών
Απέκκριση
Scientific Profile
MeSH Φαρμακολογική Ταξινόμηση
Φάρμακα που είναι χημικά παρόμοια με φυσικά μεταβολίτες, αλλά διαφέρουν αρκετά ώστε να παρεμβαίνουν στις φυσιολογικές μεταβολικές οδούς (Από AMA Drug Evaluations Annual, 1994, p2033).
Παράγοντες που χρησιμοποιούνται στην πρόληψη ή θεραπεία ιικών ασθενειών. Μερικοί από τους τρόπους δράσης τους περιλαμβάνουν την αναστολή της αντιγραφής του ιού αναστέλλοντας την ιική DNA πολυμεράση· τη δέσμευση σε ειδικούς υποδοχείς της κυτταρικής επιφάνειας και την αναστολή της διείσδυσης ή αποδιάταξης του ιού· την αναστολή της σύνθεσης ιικών πρωτεϊνών· ή την παρεμπόδιση των όψιμων σταδίων συναρμολόγησης του ιού.