ZALCITABINE
Ζαλσιταβίνη
**Ένδειξη** Για τη θεραπεία λοιμώξεων από τον ιό της ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας (HIV) σε συνδυασμό με άλλα αντιιικά φάρμακα.
Πληροφορίες Συνταγογράφησης
Επιμελημένα δεδομένα από το SPC
medication
Δοσολογία
ΕΟΦ Συνταγολόγιο 2007
expand_more
Δοσολογία
block
Αντενδείξεις
ΕΟΦ Συνταγολόγιο 2007
expand_more
Αντενδείξεις
warning
Προειδοποιήσεις & Προφυλάξεις
ΕΟΦ Συνταγολόγιο 2007
expand_more
Προειδοποιήσεις & Προφυλάξεις
swap_horiz
Αλληλεπιδράσεις
ΕΟΦ Συνταγολόγιο 2007
expand_more
Αλληλεπιδράσεις
sick
Ανεπιθύμητες ενέργειες
ΕΟΦ Συνταγολόγιο 2007
expand_more
Ανεπιθύμητες ενέργειες
biotech
Φαρμακολογία
Φαρμακοδυναμική & Φαρμακοκινητική
expand_more
Φαρμακολογία
Σκευάσματα & Τιμολόγηση
Μονογραφίες Πηγών
Αναλυτικό περιεχόμενο ανά πηγή για τεκμηρίωση και έλεγχο
DrugBank
Description
expand_more
Description
Περιγραφή
Μια διδεοξυονοσιδιουνική ένωση στην οποία η 3’-υδροξυλομάδα στην τροχιά του σακχάρου έχει αντικατασταθεί από υδρογόνο. Αυτή η τροποποίηση αποτρέπει τον σχηματισμό φωσφοδιεστερικών δεσμών 5’ έως 3’, οι οποίες είναι απαραίτητες για την επιμήκυνση των αλυσίδων DNA, οδηγώντας έτσι στον τερματισμό της ανάπτυξης του ιικού DNA. Η ένωση είναι ένας ισχυρός αναστολέας της αναπαραγωγής του HIV σε χαμηλές συγκεντρώσεις, λειτουργώντας ως παραλληλο-τερματιστής του ιικού DNA μέσω πρόσδεσης στην αντίστροφη μεταγραφοενζυμική. Η κύρια τοξική παρενέργεια είναι η εκφυλιστική εκφυλιστική νόσος των νεύρων που οδηγεί σε περιφερική νευροπάθεια. [PubChem]
DrugBank
Indication
expand_more
Indication
Ένδειξη
Για τη θεραπεία λοιμώξεων από τον ιό της ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας (HIV) σε συνδυασμό με άλλα αντιιικά φάρμακα.
DrugBank
Pharmacology
expand_more
Pharmacology
Φαρμακολογία
Η ζαλσιταβίνη είναι ένα ανάλογο της 2’-δεοξυσιτιδίνης που σχετίζεται φαρμακολογικά αλλά διαφέρει δομικά από άλλους αναστολείς της αντίστροφης μεταγραφοενζυμικής νουκλεοσιδίων (NRTIs). Η ζαλσιταβίνη αναστέλλει τη δραστηριότητα της αντίστροφης μεταγραφοενζυμικής (RT) του HIV-1, ανταγωνιζόμενη το φυσικό υπόστρωμα dGTP και ενσωματούμενη στο ιικό DNA.
DrugBank
Mechanism of action
expand_more
Mechanism of action
Μηχανισμός Δράσης
Η ζαλσιταβίνη είναι ένας αναστολέας της αντίστροφης μεταγραφοενζυμικής νουκλεοσιδίων (NRTI) με δράση κατά του Ιού της Ανθρώπινης Ανοσοανεπάρκειας Τύπου 1 (HIV-1). Εντός των κυττάρων, η ζαλσιταβίνη μετατρέπεται στον ενεργό μεταβολίτη της, τη διδεοξυσιτιδίνη 5’-τριφωσφορική (ddCTP), μέσω της διαδοχικής δράσης κυτταρικών ενζύμων. Η ddCTP παρεμβαίνει στην ιική RNA-εξαρτώμενη DNA πολυμεράση (αντίστροφη μεταγραφοενζυμική) ανταγωνιζόμενη για τη χρήση του φυσικού υποστρώματος δεοξυσιτιδίνη 5’-τριφωσφορική (dCTP), καθώς και ενσωματούμενη στο ιικό DNA. Λόγω της έλλειψης 3’-ΟΗ ομάδας, αναστέλλεται ο σχηματισμός ενός φωσφοδιεστερικού δεσμού 5’ έως 3’ που είναι απαραίτητος για την επιμήκυνση της αλυσίδας DNA, οδηγώντας έτσι στον τερματισμό της ανάπτυξης του ιικού DNA.
DrugBank
Absorption
expand_more
Absorption
Απορρόφηση
Η βιοδιαθεσιμότητα είναι πάνω από 80% μετά από από του στόματος χορήγηση.
DrugBank
Half life
expand_more
Half life
Χρόνος Ημίσειας Ζωής
2 ώρες
DrugBank
Protein binding
expand_more
Protein binding
Πρωτεϊνική Σύνδεση
Λιγότερο από 4%
DrugBank
Route of elimination
expand_more
Route of elimination
Οδός Απέκκρισης
Η νεφρική απέκκριση του αμετάβλητου φαρμάκου φαίνεται να είναι η κύρια οδός απέκκρισης, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 80% μιας ενδοφλέβιας δόσης και το 60% μιας από του στόματος χορηγούμενης δόσης εντός 24 ωρών μετά τη χορήγηση (n=19). Η νεφρική κάθαρση υπερβαίνει τον ρυθμό σπειραματικής διήθησης, υποδηλώνοντας ότι η νεφρική σωληνώδης έκκριση συμβάλλει στην απέκκριση της ζαλσιταβίνης από τους νεφρούς.
DrugBank
Volume of distribution
expand_more
Volume of distribution
Όγκος Κατανομής
- 0,304 έως 0,734 L/kg
DrugBank
Clearance
expand_more
Clearance
Κάθαρση
- 285 mL/min [Ασθενείς με HIV που έλαβαν έγχυση 1,5 mg IV για 1 ώρα]
DrugBank
Toxicity
expand_more
Toxicity
Τοξικότητα
Οξεία υπερδοσολογία: Έχουν συμβεί ακούσιες παιδιατρικές υπερδοσολογίες με δόσεις ζαλσιταβίνης έως 1,5 mg/kg. Χρόνια υπερδοσολογία: σε μια αρχική μελέτη εύρεσης δόσης στην οποία χορηγήθηκε ζαλσιταβίνη σε δόσεις 25 φορές (0,25 mg/kg κάθε 8 ώρες) της συνιστώμενης δόσης, ένας ασθενής διέκοψε τη ζαλσιταβίνη μετά από 1½ εβδομάδες θεραπείας λόγω εμφάνισης εξανθήματος και πυρετού.
science
PubChem
Φαρμακοδυναμική
expand_more
Φαρμακοδυναμική
Φαρμακοδυναμική
Η ζαλσιταβίνη είναι ανάλογο της 2’-δεοξυσιτιδίνης που σχετίζεται φαρμακολογικά αλλά διαφέρει δομικά από άλλους αναστολείς νουκλεοσιδικής ανάστροφης μεταγραφάσης (NRTIs).
Η ζαλσιταβίνη αναστέλλει τη δραστηριότητα της ανάστροφης μεταγραφάσης (RT) του HIV-1, ανταγωνιζόμενη το φυσικό υπόστρωμα dGTP και ενσωματούμενη στο ιικό DNA.
neurology
PubChem
Μηχανισμός δράσης
expand_more
Μηχανισμός δράσης
Μηχανισμός Δράσης
Η ζαλσιταβίνη είναι ένας αναστολέας νουκλεοσιδικής ανάστροφης μεταγραφάσης (NRTI) με δράση κατά του Ιού της Ανθρώπινης Ανοσοανεπάρκειας Τύπου 1 (HIV-1).
Εντός των κυττάρων, η ζαλσιταβίνη μετατρέπεται στον ενεργό της μεταβολίτη, τη διδεοξυσιτιδίνη 5’-τριφωσφορική (ddCTP), μέσω της διαδοχικής δράσης κυτταρικών ενζύμων. Η ddCTP παρεμβαίνει στην ιική RNA-εξαρτώμενη DNA πολυμεράση (ανάστροφη μεταγραφάση) ανταγωνιζόμενη για τη χρήση του φυσικού υποστρώματος δεοξυσιτιδίνη 5’-τριφωσφορική (dCTP), καθώς και ενσωματούμενη στο ιικό DNA. Λόγω της έλλειψης ομάδας 3’-ΟΗ, αναστέλλεται ο σχηματισμός φωσφοδιεστερικού δεσμού 5’ προς 3’ που είναι απαραίτητος για την επιμήκυνση της αλυσίδας DNA, οδηγώντας έτσι στον τερματισμό της ανάπτυξης του ιικού DNA.
Η ζαλσιταβίνη εισέρχεται στο κύτταρο μέσω μηχανισμών που σχετίζονται με φορείς και μη σχετιζόμενων με φορείς. Αρχικά φωσφορυλιώνεται από τη δεοξυσιτιδίνη κινάση και στη συνέχεια από κυτταρικές κινάσες στον ενεργό της μεταβολίτη, τη διδεοξυσιτιδίνη 5’-τριφωσφορική. Σε αντίθεση με άλλα ανάλογα νουκλεοσιδίων, η ζαλσιταβίνη τριφωσφορυλιώνεται πιο αποτελεσματικά σε κύτταρα μονοπύρηνα περιφερικού αίματος σε ηρεμία. Η τριφωσφορική μορφή τερματίζει την επιμήκυνση του ιικού DNA. Η ζαλσιταβίνη μειώνει την ενδοκυτταρική δεξαμενή της δεοξυσιτιδίνης τριφωσφορικής και συνδέεται κάπως με τις βήτα και γάμμα DNA πολυμεράσες του ξενιστή.
biotech
PubChem
Απορρόφηση / κατανομή / απέκκριση
expand_more
Απορρόφηση / κατανομή / απέκκριση
Απορρόφηση, Κατανομή & Απέκκριση
Η βιοδιαθεσιμότητα είναι πάνω από 80% μετά από από του στόματος χορήγηση.
Η νεφρική απέκκριση του αμετάβλητου φαρμάκου φαίνεται να είναι η κύρια οδός αποβολής, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 80% μιας ενδοφλέβιας δόσης και το 60% μιας από του στόματος χορηγούμενης δόσης εντός 24 ωρών μετά τη χορήγηση (n=19). Η νεφρική κάθαρση υπερβαίνει τον ρυθμό σπειραματικής διήθησης, υποδηλώνοντας ότι η νεφρική σωληναριακή έκκριση συμβάλλει στην αποβολή της ζαλσιταβίνης από τους νεφρούς.
0.304 έως 0.734 L/kg
285 mL/min [Ασθενείς με HIV που λαμβάνουν έγχυση 1.5 mg IV για 1 ώρα]
Η ζαλσιταβίνη αποβάλλεται κυρίως στα ούρα. Περίπου το 60-70% μιας από του στόματος δόσης ή το 75-80% μιας δόσης IV του φαρμάκου αποβάλλεται αμετάβλητο στα ούρα εντός 24 ωρών. Περίπου το 10% μιας από του στόματος χορηγούμενης δόσης αποβάλλεται στα κόπρανα ως αμετάβλητο φάρμακο και ddU.
Υπάρχουν περιορισμένες πληροφορίες σχετικά με τη φαρμακοκινητική της ζαλσιταβίνης σε παιδιά. Ωστόσο, η από του στόματος βιοδιαθεσιμότητα του φαρμάκου φαίνεται να είναι χαμηλότερη σε παιδιά παρά σε ενήλικες. Σε μελέτη σε παιδιά ηλικίας 6 μηνών έως 13 ετών με συμπτωματική λοίμωξη από HIV, η από του στόματος βιοδιαθεσιμότητα της ζαλσιταβίνης κυμάνθηκε κατά μέσο όρο στο 54% (εύρος: 29-100%). Μετά από από του στόματος χορήγηση δόσεων 0,03- ή 0,04-mg/kg ζαλσιταβίνης κάθε 6 ώρες σε αυτά τα παιδιά, οι μέγιστες συγκεντρώσεις στο πλάσμα ήταν 23,1-52,5 ή 31,5-63 ng/mL, αντίστοιχα. Μετά από ενδοφλέβια χορήγηση διάρκειας 1 ώρας δόσεων 0,03- ή 0,04-mg/kg ζαλσιταβίνης κάθε 6 ώρες σε αυτά τα παιδιά, οι μέγιστες συγκεντρώσεις στο πλάσμα ήταν 39,9-44,1 ή 79,8-165,9 ng/mL, αντίστοιχα.
Έγκυες μαϊμούδες ρήσους (Macaca mulatta) που ήταν κοντά στον τοκετό (146 ημερών) έλαβαν σημασμένη με ραδιοϊσότοπο ζαλσιταβίνη ως εφάπαξ δόση 0,6 mg/kg σωματικού βάρους μέσω της κερκιδικής φλέβας. Κατά τη διάρκεια 3 ωρών δειγματοληψίας τόσο της μητέρας όσο και του εμβρύου, ο λόγος εμβρύου:μητέρας της ολοκληρωμένης περιοχής κάτω από την καμπύλη της συγκέντρωσης στο πλάσμα-χρόνου ήταν 0,32 +/- 0,02, και οι εμβρυϊκοί ιστοί βρέθηκαν να περιέχουν ζαλσιταβίνη (ισοδύναμα 0,05-0,8 umol/l) και ζαλσιταβίνη μονοφωσφορική (0,008-0,09 nmol/g).
Περίπου το 10% του φαρμάκου εμφανίζεται στα κόπρανα και περίπου το 75% απεκκρίνεται αμετάβλητο στα ούρα, υποδηλώνοντας ότι η νεφρική ακεραιότητα είναι σημαντική για την κάθαρση.
Για περισσότερα δεδομένα Απορρόφησης, Κατανομής και Απέκκρισης (Ολοκληρωμένα) για τη ΖΑΛΣΙΤΑΒΙΝΗ (9 συνολικά), επισκεφθείτε τη σελίδα του αρχείου HSDB.
water_drop
PubChem
Δέσμευση πρωτεϊνών
expand_more
Δέσμευση πρωτεϊνών
Σ δέσμευση με πρωτεΐνες
Λιγότερο από 4%
hub
PubChem
Μεταβολισμός
expand_more
Μεταβολισμός
Μεταβολισμός
Η ζαλσιταβίνη δεν αναφέρεται ότι υφίσταται σημαντικό ηπατικό μεταβολισμό· κυρίως φωσφορυλιώνεται ενδοκυτταρικά σε ζαλσιταβίνη τριφωσφορική, το ενεργό υπόστρωμα για την HIV-ανάστροφη μεταγραφάση. Η συγκέντρωση της ζαλσιταβίνης τριφωσφορικής παραμένει χαμηλή για ποσοτική ανίχνευση και μέτρηση στο πλάσμα μετά τη χορήγηση θεραπευτικών δόσεων.
Η μεταβολική μοίρα της ζαλσιταβίνης δεν έχει πλήρως αξιολογηθεί σε ανθρώπους. Η διδεοξυουριδίνη (ddU) είναι ο κύριος μεταβολίτης που έχει ταυτοποιηθεί για τη ζαλσιταβίνη. Τόσο στα ούρα όσο και στα κόπρανα, η ddU αντιπροσωπεύει λιγότερο από 15% μιας από του στόματος δόσης ζαλσιταβίνης. Η ζαλσιταβίνη δεν μεταβολίζεται ουσιαστικά στο ήπαρ και είναι σχετικά ανθεκτική στην ανθρώπινη σιτιδίνη δεαμινάση, ένα καταβολικό ένζυμο που αποικοδομεί πολλά παράγωγα σιτιδίνης. Επειδή η ζαλσιταβίνη είναι σχετικά ανθεκτική στην αποικοδόμηση από τη σιτιδίνη δεαμινάση, το φάρμακο είναι σταθερό στο πλάσμα και ανθεκτικό στον μεταβολισμό πρώτης διόδου στο ήπαρ.
Δεν έχουν παρατηρηθεί ηπατικοί μεταβολίτες. Η αντιική δράση της ζαλσιταβίνης, όπως και αυτή της ζιδοβουδίνης και της διδοξυσιτιδίνης, εξαρτάται από τη φωσφορυλίωση και την ενσωμάτωση στο DNA. Το πρώτο βήμα είναι ο σχηματισμός ζαλσιταβίνης μονοφωσφορικής από το ένζυμο 2’-δεοξυσιτιδίνη κινάση, το οποίο ακολουθείται από τον σχηματισμό των διφωσφορικών και τριφωσφορικών μεταβολιτών μέσω της δράσης των ενζύμων κυτιδίνη μονοφωσφορική κινάση και νουκλεοτιδική διφωσφορική κινάση, αντίστοιχα.
Ηπατικοί.
hourglass
PubChem
Ημίσεια ζωή
expand_more
Ημίσεια ζωή
Βιολογικός Χρόνος Ημίσειας Ζωής
2 ώρες
Ο μέσος χρόνος ημίσειας ζωής αποβολής ήταν 1,4 ώρες (εύρος, 1,0-3,5) σε 23 παιδιά με ήπια συμπτωματικό ιό της ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας (μέση ηλικία, 4,2 ετών).
… Ο χρόνος ημίσειας ζωής στο πλάσμα αναφέρεται ότι είναι 1-2,7 ώρες.
category
PubChem
MeSH classification
expand_more
MeSH classification
Ταξινόμηση MeSH Φαρμακολογίας
Φάρμακα που είναι χημικά παρόμοια με φυσικά μεταβολίτες, αλλά διαφέρουν αρκετά ώστε να παρεμβαίνουν στις φυσιολογικές μεταβολικές οδούς. (Από AMA Drug Evaluations Annual, 1994, σ. 2033)
Αναστολείς της ανάστροφης μεταγραφάσης (POLIMERASE DNA ΕΞΑΡΤΩΜΕΝΗ ΑΠΟ RNA), ενός ενζύμου που συνθέτει DNA σε ένα πρότυπο RNA.
Παράγοντες που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία του AIDS ή/και τη διακοπή της εξάπλωσης της λοίμωξης από HIV. Αυτοί δεν περιλαμβάνουν φάρμακα που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία συμπτωμάτων ή ευκαιριακών λοιμώξεων που σχετίζονται με το AIDS.
Ημίσεια ζωή
Δέσμευση πρωτεϊνών
Βιοδιαθεσιμότητα
Απέκκριση
Επιστημονικό Προφίλ
expand_more
Ταξινόμηση MeSH Φαρμακολογίας
Φάρμακα που είναι χημικά παρόμοια με φυσικά μεταβολίτες, αλλά διαφέρουν αρκετά ώστε να παρεμβαίνουν στις φυσιολογικές μεταβολικές οδούς. (Από AMA Drug Evaluations Annual, 1994, σ. 2033)
Αναστολείς της ανάστροφης μεταγραφάσης (POLIMERASE DNA ΕΞΑΡΤΩΜΕΝΗ ΑΠΟ RNA), ενός ενζύμου που συνθέτει DNA σε ένα πρότυπο RNA.
Παράγοντες που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία του AIDS ή/και τη διακοπή της εξάπλωσης της λοίμωξης από HIV. Αυτοί δεν περιλαμβάνουν φάρμακα που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία συμπτωμάτων ή ευκαιριακών λοιμώξεων που σχετίζονται με το AIDS.