ΔΡΑΣΤΙΚΗ ΟΥΣΙΑ J05AF01 SPC ΕΟΦ DrugBank PubChem Σκευάσματα

ZIDOVUDINE

Ζιδοβουδίνη

### Φαρμακοδυναμικές ιδιότητες **Φαρμακοθεραπευτική κατηγορία**: νουκλεοσιδικό ανάλογο, κωδικός ATC: J05A F01.

Εμπορικά Ονόματα

RETROVIR

Ενδείξεις

Εγκεκριμένες ενδείξεις από το SPC, ομαδοποιημένες κατά ICD-10

clinical_notes

B24 Μη καθορισμένη νόσος από τον ιό της ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας [HIV]

Περιλαμβάνει (όροι από SPC): Μετάδοση HIV από τη μητέρα στο έμβρυο
B20 Νόσος από τον ιό της ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας (HIV), με εκδηλώσεις λοιμώδους και παρασιτικής νόσου

Περιλαμβάνει (όροι από SPC): HIV λοίμωξη · Λοίμωξη από τον ιό της Ανθρώπινης Ανοσοανεπάρκειας

search Αναζήτηση φαρμάκων ανά ένδειξη arrow_forward

Πληροφορίες Συνταγογράφησης

Επιμελημένα δεδομένα από το SPC

SPC

medication

Μορφή & Εμφάνιση

ΠΧΠ (SPC) §3 · περιγραφή σκευάσματος RETROVIR

expand_more

Πυκνό διάλυμα για παρασκευή διαλύματος προς έγχυση (στείρο πυκνό

διάλυμα).

Το Ζιδοβουδίνη IV για έγχυση είναι ένα διαυγές, σχεδόν άχρωμο στείρο υδατικό

διάλυμα με pH περίπου 5.5.

medication

Δοσολογία

ΠΧΠ (SPC)

expand_more

Οδός:
Χορήγηση:
Δόση έναρξης:

Ενήλικες

Δόση250 mg ή 300 mg δύο φορές την ημέρα (από του στόματος), ή 1-2 mg/kg κάθε 4 ώρες (ενδοφλέβια)

Η ενδοφλέβια χορήγηση γίνεται μόνο όταν ο ασθενής δεν μπορεί να λάβει από του στόματος θεραπεία.
Παιδιά

Δόση80-160 mg/m2 ανά 6ωρο (ενδοφλέβια) ή 1,5 mg/kg ανά 6ωρο (ενδοφλέβια έγχυση 30 λεπτών, αν δεν είναι δυνατή η από του στόματος)

Τα δεδομένα για ενδοφλέβια σε παιδιά είναι περιορισμένα. Η δόση 120 mg/m2 κάθε 6 ώρες ενδοφλέβια αντιστοιχεί σε 180 mg/m2 κάθε 6 ώρες από του στόματος. Η δόση 360-480 mg/m2 την ημέρα από του στόματος αντιστοιχεί σε 240-320 mg/m2/ημέρα ενδοφλέβια.
Έγκυες γυναίκες (πρόληψη μετάδοσης HIV)

Δόση500 mg ημερησίως (100 mg πέντε φορές την ημέρα) από του στόματος μέχρι τον τοκετό.

Μετά τη 14η εβδομάδα της κύησης. Κατά τον τοκετό: 2 mg/kg σωματικού βάρους ενδοφλέβια σε 1 ώρα, ακολουθούμενη από συνεχή ενδοφλέβια έγχυση 1 mg/kg σωματικού βάρους ανά ώρα μέχρι την αποκοπή του ομφάλιου λώρου. Για προγραμματισμένη καισαρική: έναρξη έγχυσης 4 ώρες πριν την επέμβαση. Σε περίπτωση νόθου τοκετού, διακοπή IV και επανέναρξη στοματικής δόσης.
Νεογέννητα (πρόληψη μετάδοσης HIV)

Δόση0,2 ml/kg (2 mg/kg) βάρους σώματος ανά 6ωρο από του στόματος

Έναρξη εντός 12 ωρών από τη γέννηση και συνέχιση μέχρι την ηλικία των 6 εβδομάδων. Χρήση σύριγγας με βαθμολόγηση 0,1 ml για ακριβή χορήγηση.
Ασθενείς με ανεπιθύμητες ενέργειες από το αιμοποιητικό σύστημα

Εάν τα επίπεδα αιμοσφαιρίνης ή ο αριθμός των ουδετερόφιλων μειωθούν σε κλινικά σημαντικά επίπεδα, εξετάζεται αντικατάσταση της ζιδοβουδίνης. Αν δεν υπάρχουν εναλλακτικές θεραπείες, εξετάζεται μείωση της δόσης ή διακοπή.
Ηλικιωμένοι

Δεν υπάρχουν ειδικά δεδομένα. Απαιτείται ειδική μέριμνα και κατάλληλη παρακολούθηση (νεφρική λειτουργία, αιματολογικές παράμετροι) λόγω ηλικιακών αλλαγών.
Ασθενείς με ηπατική ανεπάρκεια

Η ζιδοβουδίνη μπορεί να συσσωρευτεί. Ενδέχεται να απαιτηθεί μείωση της δοσολογίας ή αύξηση των μεσοδιαστημάτων χορήγησης, αλλά δεν είναι δυνατές ακριβείς δοσολογικές υποδείξεις λόγω μεγάλης μεταβλητότητας. Παρακολούθηση για σημεία δυσανεξίας, ιδιαίτερα αιματολογικών ανεπιθύμητων ενεργειών.

block

Αντενδείξεις

ΠΧΠ (SPC)

expand_more

Υπερευαισθησία στη ζιδοβουδίνη ή κάποιο από τα έκδοχα που αναφέρονται στο τμήμα 6.1
Παθολογικά χαμηλός αριθμός ουδετεροφίλων (κάτω των 0,75x10^9/l)
Παθολογικά χαμηλά επίπεδα αιμοσφαιρίνης (κάτω των 7,5 g/dl ή 4,65 mmol/l)
Υπερχολερυθριναιμία που απαιτεί θεραπεία εκτός της φωτοθεραπείας

Πληθυσμόςνεογέννητα βρέφη
Αυξημένα επίπεδα τρανσαμινάσης πέντε φορές πάνω από τα φυσιολογικά

Πληθυσμόςνεογέννητα βρέφη

warning

Προειδοποιήσεις & Προφυλάξεις

ΠΧΠ (SPC)

expand_more

Θεραπεία HIV/AIDS

ΠληθυσμόςΑσθενείς που λαμβάνουν Ζιδοβουδίνη ή οποιαδήποτε άλλη αντιρετροϊκή θεραπεία

Μπορεί να συνεχίσουν να εμφανίζουν ευκαιριακές λοιμώξεις και άλλες επιπλοκές από τη λοίμωξη του HIV.
Ταυτόχρονη χορήγηση ριφαμπικίνης ή σταβουδίνης
προσοχή

Θα πρέπει να αποφεύγεται
Ανεπιθύμητες ενέργειες από το αιμοποιητικό σύστημα (αναιμία, ουδετεροπενία, λευκοπενία)

ΠληθυσμόςΑσθενείς που λαμβάνουν Ζιδοβουδίνη IV για Έγχυση, ιδιαίτερα σε υψηλότερες δόσεις και με πτωχές μυελικές εφεδρείες πριν την έναρξη της θεραπείας, σε προχωρημένη νόσο HIV

Αναμένεται η εμφάνιση. Συμβαίνουν συχνότερα σε υψηλότερες δόσεις και σε ασθενείς με πτωχές μυελικές εφεδρείες.
Αναιμία

ΠληθυσμόςΑσθενείς με σοβαρή αναιμία

Η αναπροσαρμογή της δοσολογίας δεν εξαλείφει απαραίτητα την ανάγκη μεταγγίσεων.
Γαλακτική οξέωση
σοβαρό

Η θεραπεία με ζιδοβουδίνη θα πρέπει να διακόπτεται
Παράγοντες κινδύνου για γαλακτική οξέωση

ΠληθυσμόςΑσθενείς (ιδιαίτερα παχύσαρκες γυναίκες) με ηπατομεγαλία, ηπατίτιδα ή άλλους παράγοντες κινδύνου για ηπατική νόσο και ηπατική στεάτωση

Χρειάζεται προσοχή.
Παράγοντες κινδύνου για γαλακτική οξέωση σε συνδυασμό με ηπατίτιδα C θεραπεία
προσοχή

ΠληθυσμόςΑσθενείς που έχουν επίσης μολυνθεί από ηπατίτιδα C και κάνουν θεραπεία με ιντερφερόνη άλφα και ριμπαβιρίνη

Πρέπει να παρακολουθούνται στενά.
Μιτοχονδριακή δυσλειτουργία μετά από ενδομήτρια έκθεση

ΠληθυσμόςHIV-αρνητικά βρέφη τα οποία είχαν εκτεθεί ενδομήτρια και/ή μετά τη γέννηση σε νουκλεοσιδικά ανάλογα

Τα ευρήματα αυτά θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη για οποιοδήποτε παιδί που παρουσιάζει σοβαρά κλινικά ευρήματα αγνώστου αιτιολογίας, ιδίως νευρολογικά ευρήματα.
Λιποατροφία

ΠληθυσμόςΑσθενείς υπό θεραπεία με ζιδοβουδίνη και προϊόντα που περιέχουν ζιδοβουδίνη

Τακτική αξιολόγηση για σημεία λιποατροφίας. Εάν υπάρχει υποψία για ανάπτυξη λιποατροφίας, θα πρέπει να γίνεται μετάβαση σε ένα εναλλακτικό θεραπευτικό σχήμα.
Μεταβολικές διαταραχές (αύξηση σωματικού βάρους, λιπίδια, γλυκόζη)

ΠληθυσμόςΑσθενείς υπό αντιρετροϊκή θεραπεία

Οι διαταραχές των λιπιδίων θα πρέπει να αντιμετωπίζονται όπως ενδείκνυται κλινικά.
Ηπατική νόσος
αντένδειξη

ΠληθυσμόςΑσθενείς με μέτρια έως σοβαρή ηπατική νόσο (Child-Pugh score 7-15)

Δεν συνιστάται η χρήση της ζιδοβουδίνης.
Σοβαρές ηπατικές ανεπιθύμητες ενέργειες

ΠληθυσμόςΑσθενείς με χρόνια ηπατίτιδα Β ή C που αντιμετωπίζονται με συνδυασμένη αντιρετροϊκή θεραπεία

Βρίσκονται σε αυξημένο κίνδυνο σοβαρών και δυνητικά θανατηφόρων ηπατικών ανεπιθύμητων ενεργειών.
Επιδείνωση ηπατικής νόσου

ΠληθυσμόςΑσθενείς με προϋπάρχουσα ηπατική δυσλειτουργία

Παρακολούθηση σύμφωνα με την κοινή πρακτική. Εάν υπάρχει ένδειξη επιδείνωσης, πρέπει να εξετάζεται το ενδεχόμενο προσωρινής ή οριστικής διακοπής της θεραπείας (βλ. Δοσολογία).
Σύνδρομο Ανοσολογικής Αποκατάστασης (IRIS)

ΠληθυσμόςΜολυσμένοι από τον HIV ασθενείς με σοβαρή ανοσολογική ανεπάρκεια κατά την έναρξη της CART

Εκτίμηση φλεγμονωδών συμπτωμάτων και ορισμός θεραπείας όταν απαιτείται.
Αυτοάνοσες διαταραχές (π.χ. νόσος Graves, αυτοάνοση ηπατίτιδα) στο πλαίσιο IRIS

ΠληθυσμόςΜολυσμένοι από τον HIV ασθενείς υπό CART

Έχουν αναφερθεί. Πρέπει να λαμβάνονται υπόψη.
Ταυτόχρονη χρήση άλλων φαρμάκων

ΠληθυσμόςΑσθενείς

Πρέπει να εφιστάται η προσοχή των ασθενών σχετικά με την ταυτόχρονη χρήση άλλων φαρμάκων που ενδεχομένως λαμβάνουν από μόνοι τους (βλ. Αλληλεπιδράσεις).
Οστεονέκρωση

ΠληθυσμόςΑσθενείς με προχωρημένη λοίμωξη HIV και/ή μακράς διάρκειας έκθεση σε CART

Οι ασθενείς θα πρέπει να ζητούν ιατρική συμβουλή εάν παρουσιάζουν ενοχλήσεις και άλγος στις αρθρώσεις, δυσκαμψία άρθρωσης ή δυσκολία στην κίνηση.
Συγχορήγηση ριμπαβιρίνης
προσοχή

ΠληθυσμόςΑσθενείς με ταυτόχρονη λοίμωξη από τον ιό της ηπατίτιδας C

Δεν συνιστάται λόγω αυξημένου κινδύνου αναιμίας (βλ. Αλληλεπιδράσεις).
Αλλεργία στο λάτεξ

ΠληθυσμόςΆτομα ευαίσθητα στο λάτεξ

Προσοχή λόγω περιεκτικότητας του ελαστικού πώματος των φιαλιδίων σε ξηρό φυσικό ελαστικό λάτεξ.
Περιεκτικότητα σε Νάτριο

Το φάρμακο αυτό περιέχει λιγότερο από 1 mmol νατρίου (23 mg) ανά μονάδα δόσης και θεωρείται «ελεύθερο νατρίου».

swap_horiz

Αλληλεπιδράσεις

ΠΧΠ (SPC)

expand_more

Ριφαμπικίνη
αντένδειξη

Μείωση AUC της ζιδοβουδίνης, πιθανή απώλεια αποτελεσματικότητας

ΣύστασηΠρέπει να αποφεύγεται
Σταβουδίνη
αντένδειξη

Ανταγωνιστική δράση in vitro

ΣύστασηΠρέπει να αποφεύγεται
Προβενεσίδη
προσοχή

Αύξηση AUC της ζιδοβουδίνης

ΣύστασηΣτενή παρακολούθηση για αιματολογική τοξικότητα
Λαμιβουδίνη
παρακολούθηση

Μικρή αύξηση Cmax της ζιδοβουδίνης (28%), AUC ανεπηρέαστη. Η ζιδοβουδίνη δεν επηρεάζει τη φαρμακοκινητική της λαμιβουδίνης.
Φαινυτοΐνη
παρακολούθηση

Αλλαγές στα επίπεδα φαινυτοΐνης στο αίμα (χαμηλά ή υψηλά)

ΣύστασηΠροσεκτική παρακολούθηση των επιπέδων φαινυτοΐνης
Ατοβακουόνη
προσοχή

Μείωση μεταβολισμού ζιδοβουδίνης σε γλυκουρονικό μεταβολίτη (αύξηση AUC ζιδοβουδίνης, μείωση Cmax γλυκουρονιδίου)

ΣύστασηΕπιπλέον μέριμνα στην παρακολούθηση ασθενών που λαμβάνουν παρατεταμένη αγωγή
Βαλπροϊκό οξύ
προσοχή

Αύξηση AUC και μείωση κάθαρσης της ζιδοβουδίνης

ΣύστασηΣτενή παρακολούθηση για πιθανή τοξικότητα από ζιδοβουδίνη
Φλουκοναζόλη
προσοχή

Αύξηση AUC και μείωση κάθαρσης της ζιδοβουδίνης

ΣύστασηΣτενή παρακολούθηση για πιθανή τοξικότητα από ζιδοβουδίνη
Μεθαδόνη
προσοχή

Αύξηση AUC και μείωση κάθαρσης της ζιδοβουδίνης

ΣύστασηΣτενή παρακολούθηση για πιθανή τοξικότητα από ζιδοβουδίνη
Ριμπαβιρίνη
αντένδειξη

Παροξύνσεις αναιμίας, αυξημένος κίνδυνος αναιμίας

ΣύστασηΔεν συνιστάται η συγχορήγηση. Εξέταση αντικατάστασης της ζιδοβουδίνης.
Συστηματική πενταμιδίνη
προσοχή

Αυξημένος κίνδυνος ανεπιθύμητων ενεργειών από ζιδοβουδίνη (νεφροτοξικότητα/μυελοκαταστολή)

ΣύστασηΈλεγχος νεφρικής λειτουργίας και αιματολογικών παραμέτρων, μείωση δόσης αν χρειαστεί
Δαψόνη
προσοχή

Αυξημένος κίνδυνος ανεπιθύμητων ενεργειών από ζιδοβουδίνη (νεφροτοξικότητα/μυελοκαταστολή)

ΣύστασηΈλεγχος νεφρικής λειτουργίας και αιματολογικών παραμέτρων, μείωση δόσης αν χρειαστεί
Πυριμεθαμίνη
προσοχή

Αυξημένος κίνδυνος ανεπιθύμητων ενεργειών από ζιδοβουδίνη (νεφροτοξικότητα/μυελοκαταστολή)

ΣύστασηΈλεγχος νεφρικής λειτουργίας και αιματολογικών παραμέτρων, μείωση δόσης αν χρειαστεί
Κοτριμοξαζόλη
προσοχή

Αυξημένος κίνδυνος ανεπιθύμητων ενεργειών από ζιδοβουδίνη (νεφροτοξικότητα/μυελοκαταστολή)

ΣύστασηΈλεγχος νεφρικής λειτουργίας και αιματολογικών παραμέτρων, μείωση δόσης αν χρειαστεί
Αμφοτερικίνη
προσοχή

Αυξημένος κίνδυνος ανεπιθύμητων ενεργειών από ζιδοβουδίνη (νεφροτοξικότητα/μυελοκαταστολή)

ΣύστασηΈλεγχος νεφρικής λειτουργίας και αιματολογικών παραμέτρων, μείωση δόσης αν χρειαστεί
Φλουκυτοσίνη
προσοχή

Αυξημένος κίνδυνος ανεπιθύμητων ενεργειών από ζιδοβουδίνη (νεφροτοξικότητα/μυελοκαταστολή)

ΣύστασηΈλεγχος νεφρικής λειτουργίας και αιματολογικών παραμέτρων, μείωση δόσης αν χρειαστεί
Γκανσικλοβίρη
προσοχή

Αυξημένος κίνδυνος ανεπιθύμητων ενεργειών από ζιδοβουδίνη (νεφροτοξικότητα/μυελοκαταστολή)

ΣύστασηΈλεγχος νεφρικής λειτουργίας και αιματολογικών παραμέτρων, μείωση δόσης αν χρειαστεί
Ιντερφερόνη
προσοχή

Αυξημένος κίνδυνος ανεπιθύμητων ενεργειών από ζιδοβουδίνη (νεφροτοξικότητα/μυελοκαταστολή)

ΣύστασηΈλεγχος νεφρικής λειτουργίας και αιματολογικών παραμέτρων, μείωση δόσης αν χρειαστεί
Βινκριστίνη
προσοχή

Αυξημένος κίνδυνος ανεπιθύμητων ενεργειών από ζιδοβουδίνη (νεφροτοξικότητα/μυελοκαταστολή)

ΣύστασηΈλεγχος νεφρικής λειτουργίας και αιματολογικών παραμέτρων, μείωση δόσης αν χρειαστεί
Βινμπλαστίνη
προσοχή

Αυξημένος κίνδυνος ανεπιθύμητων ενεργειών από ζιδοβουδίνη (νεφροτοξικότητα/μυελοκαταστολή)

ΣύστασηΈλεγχος νεφρικής λειτουργίας και αιματολογικών παραμέτρων, μείωση δόσης αν χρειαστεί
Δοξορουβικίνη
προσοχή

Αυξημένος κίνδυνος ανεπιθύμητων ενεργειών από ζιδοβουδίνη (νεφροτοξικότητα/μυελοκαταστολή)

ΣύστασηΈλεγχος νεφρικής λειτουργίας και αιματολογικών παραμέτρων, μείωση δόσης αν χρειαστεί
Κοτριμοξαζόλη (προφυλακτικές δόσεις)
παρακολούθηση

Δεν παρατηρήθηκε σημαντικά αυξημένος κίνδυνος ανεπιθύμητων ενεργειών
Εισπνεόμενη πενταμιδίνη (προφυλακτικές δόσεις)
παρακολούθηση

Δεν παρατηρήθηκε σημαντικά αυξημένος κίνδυνος ανεπιθύμητων ενεργειών
Πυριμεθαμίνη (προφυλακτικές δόσεις)
παρακολούθηση

Δεν παρατηρήθηκε σημαντικά αυξημένος κίνδυνος ανεπιθύμητων ενεργειών
Ακυκλοβίρη (προφυλακτικές δόσεις)
παρακολούθηση

Δεν παρατηρήθηκε σημαντικά αυξημένος κίνδυνος ανεπιθύμητων ενεργειών

sick

Ανεπιθύμητες ενέργειες

ΠΧΠ (SPC)

expand_more

Αίμα

Αναιμία
Ουδετεροπενία
Λευκοπενία
Πανκυτταροπενία
Υποπλασία του μυελού των οστών
Θρομβοκυτταροπενία
Αμιγής απλασία ερυθράς σειράς
Απλαστική αναιμία

Μεταβολισμός

Γαλακτική οξέωση
Ανορεξία
Αύξηση σωματικού βάρους
Αύξηση επιπέδων λιπιδίων αίματος
Αύξηση γλυκόζης αίματος
Απώλεια υποδόριου λίπους
Λιποατροφία

Ψυχιατρικές

Άγχος
Κατάθλιψη
Αϋπνία

Νευρικό

Κεφαλαλγία
Ζάλη
Σπασμοί
Απώλεια νοητικής εγρήγορσης
Παραισθησία
Υπνηλία
Διαταραχή γεύσης

Καρδιά

Καρδιομυοπάθεια

Αναπνευστικό

Δύσπνοια
Βήχας

Γαστρεντερικό

Ναυτία
Έμετος
Διάρροια
Κοιλιακό άλγος
Μετεωρισμός
Υπέρχρωση στοματικού βλεννογόνου
Δυσπεψία
Παγκρεατίτιδα

Διαταραχές ήπατος και χοληφόρων

Αυξημένα επίπεδα ηπατικών ενζύμων στο αίμα
Αυξημένα επίπεδα χολερυθρίνης στο αίμα

Ήπαρ

Ηπατομεγαλία με στεάτωση

Δέρμα

Εξάνθημα
Κνησμός
Κνίδωση
Εφίδρωση

Διαταραχές δέρματος και υποδόριου ιστού

Υπέρχρωση των ονύχων
Υπέρχρωση του δέρματος

Μυοσκελετικό

Μυαλγία
Μυοπάθεια
Οστεονέκρωση

Νεφρά/Ουροποιητικό

Συχνουρία

Αναπαραγωγικό

Γυναικομαστία

Γενικές

Αδυναμία
Αδιαθεσία
Πυρετός
Γενικευμένο άλγος
Θωρακικό άλγος
Ρίγη

Λοιμώξεις

Γριππώδες σύνδρομο

Διαταραχές ανοσοποιητικού συστήματος

Φλεγμονώδης αντίδραση σε ευκαιριακές λοιμώξεις (σε HIV ασθενείς με ανοσολογική ανεπάρκεια)
Αυτοάνοσες διαταραχές (π.χ. νόσος Graves, αυτοάνοση ηπατίτιδα)

Λεπτομέρειες κατά συχνότητα expand_more

Κεφαλαλγία

Νευρικό

Πολύ συχνές
Ναυτία

Γαστρεντερικό

Πολύ συχνές
Έμετος

Γαστρεντερικό

Συχνές
Αδυναμία

Γενικές

Συχνές
Αναιμία

Αίμα

Συχνές
Αυξημένα επίπεδα ηπατικών ενζύμων στο αίμα

Διαταραχές ήπατος και χοληφόρων

Συχνές
Αυξημένα επίπεδα χολερυθρίνης στο αίμα

Διαταραχές ήπατος και χοληφόρων

Συχνές
Διάρροια

Γαστρεντερικό

Συχνές
Ζάλη

Νευρικό

Συχνές
Κοιλιακό άλγος

Γαστρεντερικό

Συχνές
Λευκοπενία

Αίμα

Συχνές
Μυαλγία

Μυοσκελετικό

Συχνές
Ουδετεροπενία

Αίμα

Συχνές
Αδιαθεσία

Γενικές

Όχι συχνές
Γενικευμένο άλγος

Γενικές

Όχι συχνές
Δύσπνοια

Αναπνευστικό

Όχι συχνές
Εξάνθημα

Δέρμα

Όχι συχνές
Θρομβοκυτταροπενία

Αίμα

Όχι συχνές
Κνησμός

Δέρμα

Όχι συχνές
Μετεωρισμός

Γαστρεντερικό

Όχι συχνές
Μυοπάθεια

Μυοσκελετικό

Όχι συχνές
Πανκυτταροπενία

Αίμα

Όχι συχνές
Πυρετός

Γενικές

Όχι συχνές
Υποπλασία του μυελού των οστών

Αίμα

Όχι συχνές
Άγχος

Ψυχιατρικές

Σπάνιες
Αμιγής απλασία ερυθράς σειράς

Αίμα

Σπάνιες
Ανορεξία

Μεταβολισμός

Σπάνιες
Απώλεια νοητικής εγρήγορσης

Νευρικό

Σπάνιες
Αϋπνία

Ψυχιατρικές

Σπάνιες
Βήχας

Αναπνευστικό

Σπάνιες
Γαλακτική οξέωση

Μεταβολισμός

Σπάνιες
Γριππώδες σύνδρομο

Λοιμώξεις

Σπάνιες
Γυναικομαστία

Αναπαραγωγικό

Σπάνιες
Διαταραχή γεύσης

Νευρικό

Σπάνιες
Δυσπεψία

Γαστρεντερικό

Σπάνιες
Εφίδρωση

Δέρμα

Σπάνιες
Ηπατομεγαλία με στεάτωση

Ήπαρ

Σπάνιες
Θωρακικό άλγος

Γενικές

Σπάνιες
Καρδιομυοπάθεια

Καρδιά

Σπάνιες
Κατάθλιψη

Ψυχιατρικές

Σπάνιες
Κνίδωση

Δέρμα

Σπάνιες
Παγκρεατίτιδα

Γαστρεντερικό

Σπάνιες
Παραισθησία

Νευρικό

Σπάνιες
Ρίγη

Γενικές

Σπάνιες
Σπασμοί

Νευρικό

Σπάνιες
Συχνουρία

Νεφρά/Ουροποιητικό

Σπάνιες
Υπέρχρωση στοματικού βλεννογόνου

Γαστρεντερικό

Σπάνιες
Υπέρχρωση του δέρματος

Διαταραχές δέρματος και υποδόριου ιστού

Σπάνιες
Υπέρχρωση των ονύχων

Διαταραχές δέρματος και υποδόριου ιστού

Σπάνιες
Υπνηλία

Νευρικό

Σπάνιες
Απλαστική αναιμία

Αίμα

Πολύ σπάνιες
Απώλεια υποδόριου λίπους

Μεταβολισμός

Μη γνωστές
Αυτοάνοσες διαταραχές (π.χ. νόσος Graves, αυτοάνοση ηπατίτιδα)

Διαταραχές ανοσοποιητικού συστήματος

Μη γνωστές
Αύξηση γλυκόζης αίματος

Μεταβολισμός

Μη γνωστές
Αύξηση επιπέδων λιπιδίων αίματος

Μεταβολισμός

Μη γνωστές
Αύξηση σωματικού βάρους

Μεταβολισμός

Μη γνωστές
Λιποατροφία

Μεταβολισμός

Μη γνωστές
Οστεονέκρωση

Μυοσκελετικό

Μη γνωστές
Φλεγμονώδης αντίδραση σε ευκαιριακές λοιμώξεις (σε HIV ασθενείς με ανοσολογική ανεπάρκεια)

Διαταραχές ανοσοποιητικού συστήματος

Μη γνωστές

pregnant_woman

Κύηση / Γαλουχία

ΠΧΠ (SPC)

Επίπεδο κινδύνου: Με προσοχή expand_more

Κύηση
Το Ζιδοβουδίνη μπορεί να χρησιμοποιηθεί κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, εάν κρίνεται κλινικά απαραίτητο.

Ένας μεγάλος όγκος δεδομένων (περισσότερες από 3.000 εκβάσεις μετά από έκθεση στο πρώτο τρίμηνο και περισσότερες από 3.000 εκβάσεις μετά από έκθεση στο δεύτερο και τρίτο τρίμηνο) υποδηλώνουν απουσία δυσμορφικής τοξικότητας και ο κίνδυνος εμφάνισης δυσπλασίας στον άνθρωπο δεν είναι πιθανός. Ωστόσο, η ζιδοβουδίνη έχει συσχετιστεί με ευρήματα τοξικότητας στην αναπαραγωγή σε μελέτες σε ζώα (βλ. Προκλινικά δεδομένα) και η κλινική σημασία αυτών των ευρημάτων είναι άγνωστη. Έχουν αναφερθεί δυσλειτουργίες των μιτοχονδρίων σε HIV-αρνητικά βρέφη που εκτέθηκαν ενδομήτρια και/ή μετά τη γέννηση σε νουκλεοσιδικά ανάλογα (βλ. Ειδικές προειδοποιήσεις). Η μεταφορά ζιδοβουδίνη μέσω του πλακούντα έχει αποδειχθεί ότι συμβαίνει σε ανθρώπους.
Γονιμότητα
Δεν είναι γνωστό κατά πόσο η ζιδοβουδίνη μπορεί να επηρεάσει τη γονιμότητα στον άνθρωπο.

Η ζιδοβουδίνη δεν εμπόδισε την αναπαραγωγική λειτουργία σε άρρενες και θήλεις αρουραίους. Στους άνδρες δεν έχει αποδειχθεί η επίδρασή της στον αριθμό, τη μορφολογία και την κινητικότητα των σπερματοζωαρίων.
Γαλουχία
Συνιστάται οι γυναίκες που ζούν με τον ιό HIV να μη θηλάζουν τα βρέφη τους προκειμένου να αποφευχθεί η μετάδοση του ιού HIV.

Μετά τη χορήγηση μίας εφάπαξ δόσης 200 mg ζιδοβουδίνης σε γυναίκες μολυσμένες με HIV, η μέση συγκέντρωση της ζιδοβουδίνης ήταν παρόμοια στο μητρικό γάλα και τον ορό.

e911_emergency

Υπερδοσολογία

ΠΧΠ (SPC)

expand_more

Αντιμετώπιση

Οι ασθενείς πρέπει να παρακολουθούνται στενά για τυχόν συμπτώματα τοξικότητας (βλ. Ανεπιθύμητες ενέργειες) και να τους χορηγείται η κατάλληλη υποστηρικτική θεραπεία. Η περαιτέρω διαχείριση θα πρέπει να γίνεται όπως ενδείκνυται κλινικά ή όπως συνιστάται από το εθνικό κέντρο δηλητηριάσεων, όπου υπάρχει.

ΑιμοκάθαρσηΜερικώς

science

Έκδοχα

ΠΧΠ (SPC) §2 & §6.1

expand_more

(E965) Διάλυμα μαλτιτόλης

Γλυκερόλη

Κιτρικό οξύ

Βενζοϊκό νάτριο

Νατριούχος σακχαρίνη

Γεύση φράουλας (περιέχει προπυλενογλυκόλη (Ε1520))

Γεύση λευκής ζάχαρης (περιέχει προπυλενογλυκόλη (Ε1520))

Κεκαθαρμένο ύδωρ

biotech

Φαρμακολογία

Φαρμακοδυναμική & Φαρμακοκινητική

expand_more

Φαρμακοδυναμική

Φαρμακοδυναμικές ιδιότητες

Φαρμακοθεραπευτική κατηγορία: νουκλεοσιδικό ανάλογο, κωδικός ATC: J05A F01.

Μηχανισμός δράσης

Η ζιδοβουδίνη είναι ένας αντιιικός παράγοντας, που είναι εξαιρετικά δραστικός in vitro έναντι των ρετροϊών, συμπεριλαμβανομένου και του ιού της Ανοσολογικής Ανεπάρκειας του Ανθρώπου (HIV). Η ζιδοβουδίνη φωσφορυλιώνεται, τόσο στα μολυσμένα όσο και τα μη-μολυσμένα κύτταρα από την κυτταρική κινάση της θυμιδίνης, στο μονοφωσφορικό (ΜΡ) παράγωγό του. Η επακόλουθη φωσφορυλίωση της ζιδοβουδίνης-MP στο διφωσφορικό (DP) και στη συνέχεια στο τριφωσφορικό (ΤΡ) παράγωγό του καταλύεται από την κυτταρική θυμιδυλική κινάση και από μη ειδικές κινάσες, αντίστοιχα. Η ζιδοβουδίνη-TP δρα ως αναστολέας και ως υπόστρωμα της ιικής ανάστροφης μεταγραφάσης. Ο περαιτέρω σχηματισμός προ-ιικού DNA αναστέλλεται με την ενσωμάτωση της ζιδοβουδίνης-MP στην άλυσο και με τον επακόλουθο τερματισμό της αλύσου. O ανταγωνισμός της ζιδοβουδίνης-ΤΡ για την HIV ανάστροφη μεταγραφάση είναι περίπου 100 φορές μεγαλύτερος, απ’ ό,τι για την κυτταρική DNA πολυμεράση άλφα.

Κλινική ιολογία

Οι σχέσεις μεταξύ της in vitro ευαισθησίας του HIV στη ζιδοβουδίνη και της κλινικής ανταπόκρισης στη θεραπεία ερευνώνται ακόμη. Ο έλεγχος της ευαισθησίας in vitro δεν έχει τυποποιηθεί και επομένως τα αποτελέσματα είναι δυνατόν να ποικίλουν ανάλογα με τη μέθοδο. Μειωμένη in vitro ευαισθησία στη ζιδοβουδίνη έχει αναφερθεί για απομονωθέντα στελέχη του HIV από ασθενείς που είχαν λάβει μακροχρόνια θεραπεία με Ζιδοβουδίνη. Τα υπάρχοντα στοιχεία υποδεικνύουν ότι για HIV νόσο σε πρώιμο στάδιο, η συχνότητα και ο βαθμός μείωσης της in vitro ευαισθησίας είναι αισθητά μικρότερος από ό,τι σε προχωρημένο στάδιο της νόσου. H μείωση της ευαισθησίας και εμφάνιση ανθεκτικών στελεχών στη ζιδοβουδίνη περιορίζει την κλινική χρησιμότητα της μονοθεραπείας με ζιδοβουδίνη. Τα αποτελέσματα των κλινικών δοκιμών υποδεικνύουν ότι η ζιδοβουδίνη, ιδιαίτερα σε συνδυασμό με λαμιβουδίνη και επίσης με διδανοσίνη ή ζαλκιταβίνη, έχει ως αποτέλεσμα μία σημαντική μείωση του κινδύνου της εξέλιξης της νόσου και της θνησιμότητας. Η χρήση ενός αναστολέα πρωτεάσης σε ένα συνδυασμό ζιδοβουδίνης και λαμιβουδίνης, απεδείχθη ότι παρέχει επιπρόσθετο όφελος στην επιβράδυνση της εξέλιξης της νόσου και τη βελτίωση της επιβίωσης σε σχέση με το διπλό συνδυασμό μόνο του. Μελετάται η in vitro αντιιική δραστικότητα διαφόρων συνδυασμών αντιιικών παραγόντων. Κλινικές και in vitro μελέτες με ζιδοβουδίνη σε συνδυασμό με λαμιβουδίνη υποδεικνύουν ότι τα ιικά στελέχη που είναι ανθεκτικά στη ζιδοβουδίνη, μπορεί να γίνουν ευαίσθητα στη ζιδοβουδίνη όταν ταυτόχρονα αποκτούν αντοχή στη λαμιβουδίνη. Επίσης έχει αποδειχθεί κλινικά ότι η ζιδοβουδίνη, σε συνδυασμό με λαμιβουδίνη επιβραδύνει την εμφάνιση αντοχής στη ζιδοβουδίνη, σε ασθενείς που δεν έχουν λάβει ξανά αντιρετροϊκά φάρμακα. Δεν παρατηρήθηκαν ανταγωνιστικές επιδράσεις in vitro με ζιδοβουδίνη και άλλα αντιρετροϊκά (εξετασθέντες παράγοντες: αβακαβίρη, διδανοσίνη, λαμιβουδίνη και ιντερφερόνη άλφα). Η αντοχή στα ανάλογα θυμιδίνης (ένα εκ των οποίων είναι η ζιδοβουδίνη), είναι γνωστή και αποδίδεται στη σταδιακή συνάθροιση έως 6 ειδικών μεταλλάξεων στην αντίστροφη μεταγραφάση του HIV στα κωδικόνια 41, 67, 70, 210, 215 και 219. Οι ιοί αποκτούν φαινοτυπική αντίσταση στα ανάλογα της θυμιδίνης μέσω συνδυασμού μεταλλάξεων στα κωδικόνια 41 και 215, ή από τη συνάθροιση τουλάχιστον 4 έως 6 μεταλλάξεων. Αυτές οι μεταλλάξεις των αναλόγων θυμιδίνης από μόνες τους δεν προκαλούν διασταυρούμενη αντίσταση υψηλού επιπέδου σε κανένα από τα άλλα νουκλεοσίδια, επιτρέποντας έτσι την επακόλουθη χρήση άλλων εγκεκριμένων αναστολέων μεταγραφάσης. Δύο τρόποι μεταλλάξεων πολυφαρμακευτικής αντίστασης, ο πρώτος χαρακτηριζόμενος από μεταλλάξεις της αντίστροφης μεταγραφάσης του HIV στα κωδικόνια 62, 75, 77, 116 και 151 και ο δεύτερος που αφορά σε μία Τ69S μετάλλαξη και εισαγωγή ενός ζεύγους 6-βάσεων στην ίδια θέση, έχουν σαν αποτέλεσμα ανάπτυξη φαινοτυπικής αντίστασης στο AZT, όπως επίσης και σε άλλους εγκεκριμένους νουκλεοσιδικούς αναστολείς της αντίστροφης μεταγραφάσης. Ο καθένας από αυτούς τους δύο τρόπους μεταλλάξεων πολυνουκλεοσιδικής αντοχής περιορίζει σημαντικά τις μελλοντικές θεραπευτικές επιλογές. Στην Αμερικάνικη μελέτη ACTG076 το Ζιδοβουδίνη φάνηκε να είναι αποτελεσματικό στη μείωση της συχνότητας μετάδοσης του HIV-1 από τη μητέρα στο έμβρυο (23% συχνότητα μόλυνσης με το εικονικό φάρμακο έναντι 8% με τη ζιδοβουδίνη), όταν χορηγείται (100 mg πέντε φορές την ημέρα) σε οροθετικές εγκύους γυναίκες (από τη 14η-34η εβδομάδα κυήσεως) και τα νεογέννητα βρέφη τους (2 mg/ml κάθε 6 ώρες) ηλικίας μέχρι 6 εβδομάδων. Στη μικρότερης διάρκειας μελέτη Τhailand CDC του 1998, η χρήση μόνο από του στόματος θεραπείας με Ζιδοβουδίνη (300 mg δύο φορές την ημέρα) από την 36η εβδομάδα της κυήσεως μέχρι την γέννηση, επίσης μείωσε σημαντικά τη συχνότητα της μετάδοσης του HIV από τη μητέρα στο έμβρυο (19% συχνότητα μόλυνσης με το εικονικό φάρμακο έναντι 9% με τη ζιδοβουδίνη). Αυτά τα στοιχεία και τα στοιχεία από δημοσιευμένη μελέτη στην οποία συγκρίθηκαν σχήματα με ζιδοβουδίνη στην πρόληψη της μετάδοσης του HIV από τη μητέρα στο έμβρυο, έδειξαν ότι βραχείας διάρκειας θεραπεία στη μητέρα (από την 36η εβδομάδα της κυήσεως) είναι λιγότερο αποτελεσματική από μεγαλύτερης διάρκειας θεραπεία στη μητέρα (από την 14η-34η εβδομάδα της κυήσεως) ως προς τη μείωση της περινεογνικής μετάδοσης του HIV.

Φαρμακοκινητική

Φαρμακοκινητικές ιδιότητες

Ενήλικες

Απορρόφηση Η φαρμακοκινητική εικόνα που παρατηρήθηκε σε ασθενείς που ελάμβαναν ωριαίες εγχύσεις 1-5 mg/kg 3 έως 6 φορές ημερησίως, ήταν δοσοεξαρτώμενη. Οι μέσες μέγιστες (Cssmax) και οι μέσες ελάχιστες (Cssmin) συγκεντρώσεις στο πλάσμα σε σταθεροποιημένη κατάσταση μετά από ωριαία έγχυση δόσεως 2,5 mg/kg ανά 4ωρο ήταν 4 και 0,4 μΜ αντίστοιχα (ή 1,1 και 0,1 μg/ml).

Κατανομή Ο τελικός χρόνος ημιζωής της στο πλάσμα ήταν περίπου 1,1 ώρες, ο μέσος ρυθμός ολικής σωματικής κάθαρσης ήταν 27,1 ml/min/kg και ο φαινόμενος όγκος κατανομής ήταν 1,6 litres/kg. Στους ενήλικες, η μέση αναλογία του βαθμού συγκέντρωσης της ζιδοβουδίνης σε εγκεφαλονωτιαίο υγρό σε σχέση με το πλάσμα, 2 έως 4 ώρες μετά τη χορήγηση, βρέθηκε ότι είναι περίπου 0,5. Υπάρχουν στοιχεία που δείχνουν ότι η ζιδοβουδίνη διαπερνά τον πλακούντα και εισέρχεται στο αμνιακό υγρό και το αίμα του εμβρύου. Επίσης η ζιδοβουδίνη έχει ανιχνευθεί και στο σπέρμα και το γάλα. Η σύνδεση με τις πρωτεΐνες του πλάσματος είναι σχετικά χαμηλή (34-38%) και συνεπώς δεν αναμένονται φαρμακευτικές αλληλεπιδράσεις που να οφείλονται σε παρεκτόπιση από τις θέσεις της πρωτεϊνικής σύνδεσης.

Βιομετασχηματισμός Η ζιδοβουδίνη βασικά αποβάλλεται με ηπατική σύζευξη σε ένα αδρανή γλυκουρονιδιομένο μεταβολίτη. Το 5’-γλυκουρονίδιο της ζιδοβουδίνης αποτελεί τον κύριο μεταβολίτη, τόσο στο πλάσμα, όσο και στα ούρα και αντιστοιχεί περίπου στο 50 έως 80% της χορηγούμενης δόσης, που αποβάλλεται από τους νεφρούς. Η ένωση 3α-μινο-3-δεσοξυθυμιδίνη (ΑΜΤ) έχει προσδιορισθεί ως ένας μεταβολίτης της ζιδοβουδίνης μετά από ενδοφλέβια χορήγηση.

Αποβολή Η νεφρική κάθαρση της ζιδοβουδίνης υπερβαίνει κατά πολύ την κάθαρση κρεατινίνης, κάτι που υποδεικνύει ότι λαμβάνει χώρα σημαντική σωληναριακή έκκριση.

Παιδιατρική

Απορρόφηση Στα παιδιά ηλικίας άνω των 5-6 μηνών, η φαρμακοκινητική εικόνα της ζιδοβουδίνης είναι παρόμοια με αυτήν των ενηλίκων. Τα επίπεδα (Cssmax) ήταν 1,46 μg/ml μετά από ενδοφλέβια χορήγηση δόσεως 80 mg ζιδοβουδίνης/m2 σώματος, 2,26 μg/ml μετά από δόση 120 mg/m2 σώματος και 2,96 μg/ml μετά από δόση 160 mg /m2 σώματος.

Κατανομή Μετά από ενδοφλέβια χορήγηση, ο μέσος τελικός χρόνος ημιζωής στο πλάσμα βρέθηκε ότι ήταν περίπου 1,5 ώρες και ο ρυθμός ολικής σωματικής κάθαρσης ήταν 30,9 ml/min/kg αντίστοιχα. Στα παιδιά, η μέση αναλογία του βαθμού συγκέντρωσης της ζιδοβουδίνης στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό σε σχέση με το πλάσμα, κυμαίνεται από 0,52-0,85, όπως προσδιορίσθηκε κατά τη διάρκεια θεραπείας από το στόμα, 0,5 έως 4 ώρες μετά από τη χορήγηση του φαρμάκου και ήταν 0,87 όπως προσδιορίσθηκε κατά τη διάρκεια ενδοφλέβιας θεραπείας, 1-5 ώρες μετά από μία ωριαία έγχυση. Κατά τη διάρκεια συνεχούς ενδοφλέβιας έγχυσης, η μέση αναλογία σε εγκεφαλονωτιαίο υγρό/πλάσμα, σε σταθερή κατάσταση, ήταν 0,24.

Βιομετασχηματισμός Ο κύριος μεταβολίτης είναι το 5’-γλυκουρονίδιο. Μετά από ενδοφλέβια χορήγηση, 29% της δόσης απεκκρίνεται αναλλοίωτο στα ούρα και το 45% απεκκρίνεται ως γλυκουρονίδιο.

Αποβολή Η νεφρική κάθαρση της ζιδοβουδίνης υπερβαίνει κατά πολύ την κάθαρση της κρεατινίνης, γεγονός που υποδηλώνει ότι επισυμβαίνει σε σημαντικό βαθμό σωληναριακή απέκκριση του φαρμάκου. Τα διαθέσιμα φαρμακοκινητικά δεδομένα σε νεογνά και βρέφη μικρής ηλικίας υποδεικνύουν μείωση της γλυκουρονιδίωσης της ζιδοβουδίνης με επακόλουθη αύξηση της βιοδιαθεσιμότητας, μείωση της κάθαρσης και μεγαλύτερη ημιπερίοδο ζωής σε βρέφη ηλικίας κάτω των 14 ημερών. Μετά από αυτήν την ηλικία η φαρμακοκινητική εικόνα φαίνεται να είναι παρόμοια με αυτήν των ενηλίκων.

Κύηση

Η φαρμακοκινητική της ζιδοβουδίνης έχει ερευνηθεί σε μελέτη με οκτώ γυναίκες κατά το τελευταίο τρίμηνο της κύησης. Καθώς προχωρούσε η κύηση, δεν υπήρχε ένδειξη συσσώρευσης του φαρμάκου. Η φαρμακοκινητική της ζιδοβουδίνης ήταν παρόμοια με εκείνη σε μη-εγκύους ενήλικες. Ως συνέπεια της παθητικής διέλευσης του φαρμάκου διαμέσου του πλακούντα, οι συγκεντρώσεις της ζιδοβουδίνης στο πλάσμα του νεογνού κατά τη γέννηση, ήταν ουσιαστικά ίδιες με εκείνες του πλάσματος της μητέρας κατά τον τοκετό.

Ηλικιωμένοι

Δεν υπάρχουν διαθέσιμα ειδικά στοιχεία για τη φαρμακοκινητική της ζιδοβουδίνης σε ηλικιωμένους.

Νεφρική δυσλειτουργία

Συγκριτικά με υγιή άτομα, οι ασθενείς με προχωρημένη νεφρική ανεπάρκεια έχουν 50% υψηλότερη μέγιστη συγκέντρωση στο πλάσμα μετά από του στόματος χορήγηση. Η συστηματική έκθεση (μετρώμενη ως εμβαδόν κάτω από την καμπύλη χρόνου συγκέντρωσης της ζιδοβουδίνης) αυξήθηκε κατά 100% ενώ η ημίσεια ζωή δεν μεταβλήθηκε σημαντικά. Σε νεφρική ανεπάρκεια υπάρχει σημαντική συσσώρευση του κύριου γλυκορουνιδικού μεταβολίτη, αλλά αυτό δεν φαίνεται να προκαλεί τοξικότητα. Η αιμοδιύλυση και η περιτοναϊκή κάθαρση δεν έχουν σημαντική επίδραση στην αποβολή της ζιδοβουδίνης ενώ αυξάνεται η αποβολή του ανενεργού γλυκουρονιδικού μεταβολίτη (βλ. Δοσολογία).

Ηπατική δυσλειτουργία

Υπάρχουν περιορισμένα δεδομένα για τη φαρμακοκινητική της ζιδοβουδίνης σε ασθενείς με ηπατική δυσλειτουργία (βλ. Δοσολογία).

Μηχανισμός δράσης

Μηχανισμός Δράσης Η ζιδοβουδίνη, ένας δομικός ανάλογος της θυμιδίνης, αναστέλλει τη δραστηριότητα της αντίστροφης μεταγραφάσης (RT) του HIV-1, ανταγωνιζόμενη τόσο το φυσικό υπόστρωμα dGTP όσο και μέσω της ενσωμάτωσής της στο ιικό DNA.

Φαρμακοδυναμική

Φαρμακοδυναμικές ιδιότητες Φαρμακοθεραπευτική κατηγορία: νουκλεοσιδικό ανάλογο, κωδικός ATC: J05A F01. ### Μηχανισμός δράσης Η ζιδοβουδίνη είναι ένας αντιιικός παράγοντας, που είναι εξαιρετικά δραστικός in vitro έναντι των ρετροϊών,…

Φαρμακοκινητική

Φαρμακοκινητικές ιδιότητες ### Ενήλικες Απορρόφηση Η φαρμακοκινητική εικόνα που παρατηρήθηκε σε ασθενείς που ελάμβαναν ωριαίες εγχύσεις 1-5 mg/kg 3 έως 6 φορές ημερησίως, ήταν δοσοεξαρτώμενη. Οι μέσες μέγιστες (Cssmax) και οι μέσες ελάχιστες (Cssmin)…

Μεταβολισμός

Μεταβολισμός Ηπατικός. Μεταβολίζεται με γλυκουρονιδική σύζευξη σε κύριο, ανενεργό μεταβολίτη, τη 3’-αζιδο-3’-δεοξυ-5’-O-βήτα-D-γλυκοπυρανονουροσυλθυμιδίνη (GZDV). Το ένζυμο UGT2B7 είναι η κύρια ισομορφή UGT που είναι υπεύθυνη για τη γλυκουρονιδίωση. Σε…

Απέκκριση

Νεφρά

Παρακολούθηση Αγωγής

Εργαστηριακοί & κλινικοί έλεγχοι από το SPC, ανά σύστημα

event_available

science

Εργαστηριακές εξετάσεις (αίμα / ούρα)

Έλεγχος	Σύστημα	Συχνότητα	Προϋπόθεση
Ηπατική λειτουργία	gastroenterologyΗπατική λειτουργία	—	Προϋπάρχουσα ηπατική δυσλειτουργία (χρόνια ενεργός ηπατίτιδα) υπό συνδυασμένη αντιρετροϊκή θεραπεία
Αιματολογικός έλεγχος	bloodtypeΑιματολογικός έλεγχος	Τουλάχιστον εβδομαδιαίως	Θεραπεία με Retrovir IV
Αιμοσφαιρίνη (Hb)	bloodtypeΑιματολογικός έλεγχος	—	Επίπεδα αιμοσφαιρίνης μεταξύ 7,5 g/dl και 9 g/dl
Ουδετερόφιλα	bloodtypeΑιματολογικός έλεγχος	—	Αριθμός ουδετεροφίλων μεταξύ 0,75x10^9/l και 1,0x10^9/l
Γλυκόζη αίματος	glucoseΓλυκαιμικός έλεγχος / διαβήτης	—	Κατά τη διάρκεια της αντιρετροϊκής θεραπείας
Λιπίδια αίματος	monitoringΛιπιδαιμικός έλεγχος	—	Κατά τη διάρκεια της αντιρετροϊκής θεραπείας

stethoscope

Κλινική εξέταση & ζωτικά

Έλεγχος	Σύστημα	Συχνότητα	Προϋπόθεση
Λιποατροφία	stethoscopeΚλινική παρακολούθηση (γενική)	Τακτικά	Κατά τη διάρκεια της θεραπείας

checklist Συνδυάζετε πολλά φάρμακα; Δείτε το συγκεντρωτικό πρόγραμμα παρακολούθησης arrow_forward

Σκευάσματα & Τιμολόγηση

Δεδομένα ΕΟΦ (04/2026)

Τα συμπτώματα υπερδοσολογίας περιλαμβάνουν κόπωση, κεφαλαλγία, ναυτία και έμετο. LD50 είναι 3084 mg/kg (από το στόμα σε ποντίκια).

science

PubChem

Φαρμακοδυναμική

expand_more

Φαρμακοδυναμική

Η ζιδοβουδίνη είναι ένας αναστολέας νουκλεοσιδικής ανάστροφης μεταγραφάσης (NRTI) με δράση κατά του Ιού της Ανθρώπινης Ανοσοανεπάρκειας Τύπου 1 (HIV-1). Η ζιδοβουδίνη φωσφορυλιώνεται σε ενεργούς μεταβολίτες που ανταγωνίζονται για την ενσωμάτωση στο ιικό DNA. Αναστέλλουν ανταγωνιστικά το ένζυμο της ανάστροφης μεταγραφάσης του HIV και δρουν ως τερματιστές αλυσίδας της σύνθεσης DNA. Η απουσία ομάδας 3’-OH στον ενσωματωμένο αναλόγου νουκλεοσιδίου αποτρέπει τον σχηματισμό του φωσφοδιεστερικού δεσμού 5’ προς 3’ που είναι απαραίτητος για την επιμήκυνση της αλυσίδας DNA, και ως εκ τούτου, η ανάπτυξη του ιικού DNA τερματίζεται.

neurology

PubChem

Μηχανισμός δράσης

expand_more

Μηχανισμός Δράσης

Η ζιδοβουδίνη, ένας δομικός αναλόγος της θυμιδίνης, είναι ένα προφάρμακο που πρέπει να φωσφορυλιωθεί στον ενεργό μεταβολίτη της 5′-τριφωσφορικής της μορφής, τη ζιδοβουδίνη τριφωσφορική (ZDV-TP). Αναστέλλει τη δραστηριότητα της ανάστροφης μεταγραφάσης (RT) του HIV-1 μέσω τερματισμού της αλυσίδας DNA μετά την ενσωμάτωση του αναλόγου νουκλεοτιδίου. Ανταγωνίζεται το φυσικό υπόστρωμα dGTP και ενσωματώνεται στο ιικό DNA. Είναι επίσης ασθενής αναστολέας της κυτταρικής DNA πολυμεράσης α και γ.

Η ζιδοβουδίνη τριφωσφορική μπορεί να συνδεθεί και να αναστείλει κάποιες ζωικές κυτταρικές DNA πολυμεράσες, ιδιαίτερα τις βήτα και γάμμα πολυμεράσες, in vitro. Ωστόσο, η ζιδοβουδίνη τριφωσφορική φαίνεται να έχει πολύ μεγαλύτερη συγγένεια για την ιική RNA-εξαρτώμενη DNA πολυμεράση παρά για τις ζωικές DNA πολυμεράσες.

Η αντιρετροϊκή δράση της ζιδοβουδίνης φαίνεται να εξαρτάται από την ενδοκυτταρική μετατροπή του φαρμάκου σε τριφωσφορικό μεταβολίτη· επομένως, η ζιδοβουδίνη τριφωσφορική και όχι η αμετάβλητη ζιδοβουδίνη φαίνεται να είναι η φαρμακολογικά ενεργή μορφή του φαρμάκου. Η ζιδοβουδίνη μετατρέπεται σε ζιδοβουδίνη μονοφωσφορική από την κυτταρική θυμιδινική κινάση· το μονοφωσφορικό φωσφορυλιώνεται σε ζιδοβουδίνη διφωσφορική μέσω της κυτταρικής θυμιδιλατικής κινάσης και στη συνέχεια σε τριφωσφορική μέσω άλλων κυτταρικών ενζύμων. Η μετατροπή του φαρμάκου στο ενεργό τριφωσφορικό παράγωγο συμβαίνει τόσο σε μολυσμένα όσο και σε μη μολυσμένα κύτταρα.

Η ζιδοβουδίνη τριφωσφορική φαίνεται να ανταγωνίζεται τη θυμιδίνη τριφωσφορική για την ιική RNA-εξαρτώμενη DNA πολυμεράση και την ενσωμάτωση στο ιικό DNA. Μετά την ενσωμάτωση της ζιδοβουδίνης τριφωσφορικής στην ιική αλυσίδα DNA αντί της θυμιδίνης τριφωσφορικής, η σύνθεση DNA τερματίζεται πρόωρα επειδή η 3’-αζιδομάδα της ζιδοβουδίνης εμποδίζει περαιτέρω φωσφοδιεστερικούς δεσμούς 5’ προς 3’. Επιπλέον, η ζιδοβουδίνη μονοφωσφορική αναστέλλει ανταγωνιστικά τη θυμιδιλατική κινάση, με αποτέλεσμα τη μείωση του σχηματισμού θυμιδίνης τριφωσφορικής· έτσι, το φάρμακο μπορεί να μειώσει τις συγκεντρώσεις αυτού του φυσικού υποστρώματος για την RNA-εξαρτώμενη DNA πολυμεράση και να διευκολύνει τη σύνδεση της ζιδοβουδίνης τριφωσφορικής με το ένζυμο. Το φάρμακο φαίνεται επίσης να μειώνει τις συγκεντρώσεις 2’-δεοξυσιτιδίνης τριφωσφορικής, αλλά ο μηχανισμός αυτής της επίδρασης δεν είναι γνωστός.

Η αντιβακτηριακή δράση της ζιδοβουδίνης φαίνεται να οφείλεται στον πρόωρο τερματισμό της σύνθεσης βακτηριακού DNA δευτεροπαθώς στην ενσωμάτωση της φωσφορυλιωμένης ζιδοβουδίνης στην αλυσίδα βακτηριακού DNA. Η έκθεση in vitro ευαίσθητων βακτηρίων στο φάρμακο οδηγεί σε επιμήκυνση και θάνατο των βακτηρίων δευτεροπαθώς σε λύση των κυττάρων. Η αντιβακτηριακή δράση φαίνεται να εξαρτάται από τη μετατροπή της ζιδοβουδίνης στην ενεργό φωσφορυλιωμένη μορφή μέσω βακτηριακών ενζύμων και όχι μέσω ενζύμων του ξενιστή. Η ζιδοβουδίνη μονοφωσφορική, διφωσφορική και τριφωσφορική εμφανίζουν αντιβακτηριακή δράση in vitro, με την τριφωσφορική να είναι η πιο δραστική και τη μονοφωσφορική η λιγότερο δραστική. Η ευαισθησία των βακτηρίων στη ζιδοβουδίνη φαίνεται να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την παρουσία βακτηριακής θυμιδινικής κινάσης. Οργανισμοί που στερούνται θυμιδινικής κινάσης… έχουν αναπτύξει αντοχή στη ζιδοβουδίνη, ενώ αυτοί με σχετικά υψηλές συγκεντρώσεις του ενζύμου… ήταν ιδιαίτερα ευαίσθητοι στο φάρμακο· επιπλέον, μεταλλάξεις ανθεκτικές στο φάρμακο είχαν σχετικά χαμηλές συγκεντρώσεις του ενζύμου. Η αντιβακτηριακή δράση της ζιδοβουδίνης φαίνεται επίσης να εξαρτάται εν μέρει από άλλους παράγοντες, όπως η διαπερατότητα του οργανισμού στο φάρμακο.

Η ζιδοβουδίνη φαίνεται να μεταβάλλει τον μεταβολισμό των νουκλεοσιδίων εντός των κυττάρων του ξενιστή, με αποτέλεσμα μειωμένα επίπεδα θυμιδίνης τριφωσφορικής, 2’-δεοξυσιτιδίνης τριφωσφορικής και πολλών άλλων δεοξυ νουκλεοσιδικών τριφωσφορικών.

biotech

PubChem

Απορρόφηση / κατανομή / απέκκριση

expand_more

Απορρόφηση, Κατανομή & Απέκκριση

Απορρόφηση: Ταχεία και σχεδόν πλήρης απορρόφηση από το γαστρεντερικό σωλήνα μετά από από του στόματος χορήγηση. Ωστόσο, λόγω του μεταβολισμού πρώτης διόδου, η συστηματική βιοδιαθεσιμότητα των καψουλών και του διαλύματος ζιδοβουδίνης είναι περίπου 65% (εύρος, 52-75%). Η βιοδιαθεσιμότητα σε νεογνά έως 14 ημερών είναι περίπου 89% και μειώνεται σε περίπου 61% και 65% σε νεογνά άνω των 14 ημερών και παιδιά 3 μηνών έως 12 ετών, αντίστοιχα. Η χορήγηση με γεύμα πλούσιο σε λιπαρά μπορεί να μειώσει τον ρυθμό και την έκταση της απορρόφησης.
Κατανομή: Φαινόμενος όγκος κατανομής σε ασθενείς με HIV, IV χορήγηση = 1.6 ± 0.6 L/kg.
Απέκκριση:
- Όπως και σε ενήλικες ασθενείς, η κύρια οδός απέκκρισης ήταν μέσω μεταβολισμού σε GZDV. Μετά από ενδοφλέβια χορήγηση, περίπου το 29% της δόσης απεκκρίθηκε αμετάβλητο στα ούρα και περίπου το 45% της δόσης απεκκρίθηκε ως GZDV.
- Σε ασθενείς με διαταραγμένη νεφρική λειτουργία, οι συγκεντρώσεις της ζιδοβουδίνης στο πλάσμα μπορεί να αυξηθούν και ο χρόνος ημίσειας ζωής να παραταθεί. Σε μια μελέτη σε ενήλικες με διαταραγμένη νεφρική λειτουργία (κάθαρση κρεατινίνης 6-31 ml/min) χωρίς HIV λοιμώξεις, ο βήτα χρόνος ημίσειας ζωής της ζιδοβουδίνης ήταν κατά μέσο όρο 1,4 ώρες και ήταν παρόμοιος με αυτόν που αναφέρθηκε για ενήλικες με HIV λοιμώξεις που είχαν φυσιολογική νεφρική λειτουργία. Ωστόσο, ο βήτα χρόνος ημίσειας ζωής της γλυκουρονιδικής μορφής σε αυτούς τους ενήλικες με διαταραγμένη νεφρική λειτουργία ήταν κατά μέσο όρο 8 ώρες και παρατάθηκε σημαντικά σε σύγκριση με αυτόν που αναφέρθηκε για ενήλικες με HIV λοιμώξεις που είχαν φυσιολογική νεφρική λειτουργία.
- Μετά από από του στόματος χορήγηση ζιδοβουδίνης σε ασθενείς με HIV λοιμώξεις, 63-95% της δόσης απεκκρίνεται στα ούρα· περίπου 14-18% της δόσης απεκκρίνεται ως αμετάβλητη ζιδοβουδίνη και 72-74% ως ζιδοβουδίνη 5’-O-γλυκουρονίδη εντός 6 ωρών.
- Μετά από IV χορήγηση του φαρμάκου σε ενήλικες ή παιδιά με HIV λοιμώξεις, περίπου 18-29% της δόσης απεκκρίνεται στα ούρα ως αμετάβλητο φάρμακο και 45-60% ως ζιδοβουδίνη 5’-O-γλυκουρονίδη εντός 6 ωρών.
- Η ζιδοβουδίνη και η 3’-αζο-3’-δεοξυ-5’-O-βήτα-d-γλυκοπυρανονουροσυλθυμιδίνη αποβάλλονται κυρίως στα ούρα μέσω τόσο της σπειραματικής διήθησης όσο και της σωληνικής έκκρισης.
- Μετά από από του στόματος ή IV χορήγηση σε ενήλικες με HIV λοίμωξη, η συνολική κάθαρση του σώματος της ζιδοβουδίνης είναι κατά μέσο όρο 1,6 L/hr/kg (εύρος: 0,8-2,7 L/hr/kg) και η νεφρική κάθαρση του φαρμάκου είναι κατά μέσο όρο 0,34 L/hr/kg.
- Σε παιδιά 3 μηνών έως 12 ετών, η συνολική κάθαρση του σώματος ήταν κατά μέσο όρο 1,85 L/hr/kg.
- Σε μια περιορισμένη μελέτη σε νεογνά και βρέφη κάτω των 3 μηνών, η συνολική κάθαρση του σώματος του φαρμάκου ήταν κατά μέσο όρο 0,65 L/hr/kg σε αυτά ηλικίας 14 ημερών ή νεότερων και 1,14 L/hr/kg σε αυτά άνω των 14 ημερών.
- Οι μεταφορείς ABCB1, ABCC4, ABCC5 και ABCG2 εμπλέκονται στην κάθαρση της ζιδοβουδίνης.
- Η ζιδοβουδίνη μεταβολίζεται ταχέως μέσω γλυκουρονιδίωσης στο ήπαρ σε ζιδοβουδίνη 5’-O-γλυκουρονίδη (GAZT)· ο μεταβολίτης έχει φαινόμενο χρόνο ημίσειας ζωής 1 ώρα (εύρος: 0,6-1,7 ώρες). Η ζιδοβουδίνη 5’-O-γλυκουρονίδη δεν φαίνεται να έχει αντιική δράση κατά του HIV.

water_drop

PubChem

Δέσμευση πρωτεϊνών

expand_more

Πρωτεϊνική Δέσμευση

30-38%

hub

PubChem

Μεταβολισμός

expand_more

Μεταβολισμός

Ηπατικός. Μεταβολίζεται με γλυκουρονιδική σύζευξη σε κύριο, ανενεργό μεταβολίτη, τη 3’-αζιδο-3’-δεοξυ-5’-O-βήτα-D-γλυκοπυρανονουροσυλθυμιδίνη (GZDV). Το ένζυμο UGT2B7 είναι η κύρια ισομορφή UGT που είναι υπεύθυνη για τη γλυκουρονιδίωση. Σε σύγκριση με τη ζιδοβουδίνη, η περιοχή κάτω από την καμπύλη (AUC) του GZDV είναι περίπου 3 φορές μεγαλύτερη. Οι ισοένζυμες του κυτοχρώματος P450 είναι υπεύθυνες για την αναγωγή της αζιδο-ομάδας για τον σχηματισμό της 3’-αμινο-3’-δεοξυθυμιδίνης (AMT).

Η ζιδοβουδίνη μεταβολίζεται ταχέως μέσω γλυκουρονιδίωσης στο ήπαρ κυρίως σε 3-αζιδο-3-δεοξυ-5-O-βήτα-d-γλυκοπυρανονουροσυλθυμιδίνη (GZDV· παλαιότερα GAZT)· η ζιδοβουδίνη μεταβολίζεται επίσης σε GZDV στα ηπατικά μικροσώματα. Το GZDV έχει φαινόμενο χρόνο ημίσειας ζωής 1 ώρα (εύρος: 0,6-1,7 ώρες) και δεν φαίνεται να έχει αντιική δράση κατά του HIV. Επιπλέον, δύο άλλοι ηπατικοί μεταβολίτες της ζιδοβουδίνης έχουν αναγνωριστεί ως 3-αμινο-3-δεοξυθυμιδίνη (AMT) και το γλυκουρονίδιο παράγωγό του (GAMT). Ενδοκυτταρικά, τόσο σε μολυσμένα όσο και σε μη μολυσμένα κύτταρα, η ζιδοβουδίνη μετατρέπεται σε ζιδοβουδίνη μονοφωσφορική από την κυτταρική θυμιδινική κινάση· το μονοφωσφορικό παράγωγο φωσφορυλιώνεται σε ζιδοβουδίνη διφωσφορική μέσω της κυτταρικής dTMP κινάσης (θυμιδιλατική κινάση) και στη συνέχεια σε ζιδοβουδίνη τριφωσφορική μέσω άλλων κυτταρικών ενζύμων. Η ενδοκυτταρική (κυττάρων ξενιστή) μετατροπή της ζιδοβουδίνης στο τριφωσφορικό παράγωγο είναι απαραίτητη για την αντιική δράση του φαρμάκου. Η ενεργοποίηση για αντιβακτηριακή δράση, ωστόσο, δεν εξαρτάται από τη φωσφορυλίωση εντός των κυττάρων του ξενιστή, αλλά μάλλον εξαρτάται από τη μετατροπή εντός των βακτηριακών κυττάρων.

Μελετήθηκαν οι μηχανισμοί εντερικής βλεννογόνιας μεταφοράς και μεταβολισμού της ζιδοβουδίνης και άλλων αναλόγων θυμιδίνης. Κανένας μεταβολίτης της ζιδοβουδίνης δεν εμφανίστηκε σε κανένα μέρος του γαστρεντερικού σωλήνα. Άλλα ανάλογα θυμιδίνης μεταβολίστηκαν ταχέως στο ανώτερο γαστρεντερικό σωλήνα, αλλά όχι στο κόλον.

Οδός Απέκκρισης: Όπως και σε ενήλικες ασθενείς, η κύρια οδός απέκκρισης ήταν μέσω μεταβολισμού σε GZDV. Μετά από ενδοφλέβια χορήγηση, περίπου το 29% της δόσης απεκκρίθηκε αμετάβλητο στα ούρα και περίπου το 45% της δόσης απεκκρίθηκε ως GZDV.

Χρόνος Ημίσειας Ζωής: Χρόνος ημίσειας ζωής αποβολής, ασθενείς με HIV, IV χορήγηση = 1,1 ώρες (εύρος 0,5 - 2,9 ώρες).

hourglass

PubChem

Ημίσεια ζωή

expand_more

Βιολογικός Χρόνος Ημίσειας Ζωής

Χρόνος ημίσειας ζωής αποβολής, ασθενείς με HIV, IV χορήγηση = 1,1 ώρες (εύρος 0,5 - 2,9 ώρες).

Ο χρόνος ημίσειας ζωής στο πλάσμα της ζιδοβουδίνης στους ενήλικες είναι κατά μέσο όρο περίπου 0,53 ώρες μετά από από του στόματος ή IV χορήγηση. Μετά από IV χορήγηση της ζιδοβουδίνης σε ενήλικες ή παιδιά, οι συγκεντρώσεις του φαρμάκου στο πλάσμα φαίνεται να μειώνονται διφασικά. Ο χρόνος ημίσειας ζωής στους ενήλικες είναι λιγότερο από 10 λεπτά στην αρχική φάση και 1 ώρα στην τελική φάση. Μετά από IV χορήγηση διάρκειας 1 ώρας μιας εφάπαξ δόσης 80, 120 ή 160 mg/m² σε παιδιά 1-13 ετών με συμπτωματική HIV λοίμωξη, ο άλφα χρόνος ημίσειας ζωής της ζιδοβουδίνης ήταν κατά μέσο όρο 0,16-0,25 ώρες και ο βήτα χρόνος ημίσειας ζωής ήταν κατά μέσο όρο 1-1,7 ώρες.

Ο χρόνος ημίσειας ζωής στο πλάσμα της ζιδοβουδίνης είναι γενικά μεγαλύτερος στα νεογνά από ό,τι σε μεγαλύτερα παιδιά και ενήλικες, αλλά μειώνεται με την ωρίμανση του νεογνού. Σε μια περιορισμένη μελέτη σε νεογνά και βρέφη κάτω των 3 μηνών, ο χρόνος ημίσειας ζωής της ζιδοβουδίνης στο πλάσμα ήταν κατά μέσο όρο 3,1 ώρες σε αυτά ηλικίας 14 ημερών ή νεότερων και 1,9 ώρες σε αυτά άνω των 14 ημερών. Σε μια μελέτη σε πρόωρα νεογνά (26-32 εβδομάδες κύησης· βάρος γέννησης 0,7-1,9 kg), ο χρόνος ημίσειας ζωής στο πλάσμα της ζιδοβουδίνης ήταν κατά μέσο όρο 7,3 ώρες σε μέση ηλικία μετά τη γέννηση 6,3 ημερών και 4,4 ώρες σε μέση ηλικία μετά τη γέννηση 17,7 ημερών.

Η τιμή για τον χρόνο ημίσειας ζωής της ζιδοβουδίνης είναι 1-2 ώρες.

MeSH classification

expand_more

Ταξινόμηση MeSH

Φάρμακα που είναι χημικά παρόμοια με φυσικά μεταβολιζόμενα, αλλά διαφέρουν αρκετά ώστε να παρεμβαίνουν σε φυσιολογικές μεταβολικές οδούς. (Από AMA Drug Evaluations Annual, 1994, σ.2033)
Αναστολείς της ανάστροφης μεταγραφάσης (RNA-DIRECTED DNA POLYMERASE), ενός ενζύμου που συνθέτει DNA σε ένα RNA πρότυπο.
Παράγοντες που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία του AIDS ή/και για την αναστολή της εξάπλωσης της λοίμωξης HIV. Αυτοί δεν περιλαμβάνουν φάρμακα που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία συμπτωμάτων ή ευκαιριακών λοιμώξεων που σχετίζονται με το AIDS.

fact_check

PubChem

FDA classification

expand_more

Ταξινόμηση FDA

4B9XT59T7S

ZIDOVUDINE

Καθιερωμένη Φαρμακολογική Κατηγορία [EPC] - Αναλόγου Νουκλεοσιδίου Αντιρετροϊκού Αναστολέα Αντίστροφης Μεταγραφάσης του Ανθρώπινου Ιού της Ανοσοανεπάρκειας

Μηχανισμοί Δράσης [MoA] - Αναστολείς Νουκλεοσιδικής Αντίστροφης Μεταγραφάσης

Η ζιδοβουδίνη είναι ένας Αναλόγου Νουκλεοσιδίου Αντιρετροϊκού Αναστολέας Αντίστροφης Μεταγραφάσης του Ανθρώπινου Ιού της Ανοσοανεπάρκειας. Ο μηχανισμός δράσης της ζιδοβουδίνης είναι ως Αναστολέας Νουκλεοσιδικής Αντίστροφης Μεταγραφάσης.

ZIDOVUDINE

Επιστημονικό Προφίλ

expand_more

CID

35370

Μοριακός τύπος

C10H13N5O4

Μοριακό βάρος

267.24

IUPAC

1-[(2R,4S,5S)-4-azido-5-(hydroxymethyl)oxolan-2-yl]-5-methylpyrimidine-2,4-dione

InChIKey

HBOMLICNUCNMMY-XLPZGREQSA-N

Κατάταξη MeSH

Ταξινόμηση MeSH

Φάρμακα που είναι χημικά παρόμοια με φυσικά μεταβολιζόμενα, αλλά διαφέρουν αρκετά ώστε να παρεμβαίνουν σε φυσιολογικές μεταβολικές οδούς. (Από AMA Drug Evaluations Annual, 1994, σ.2033)
Αναστολείς της ανάστροφης μεταγραφάσης (RNA-DIRECTED DNA POLYMERASE), ενός ενζύμου που συνθέτει DNA σε ένα RNA πρότυπο.
Παράγοντες που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία του AIDS ή/και για την αναστολή της εξάπλωσης της λοίμωξης HIV. Αυτοί δεν περιλαμβάνουν φάρμακα που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία συμπτωμάτων ή ευκαιριακών λοιμώξεων που σχετίζονται με το AIDS.