Παχυσαρκία

Κατευθυντήριες Οδηγίες Υπ. Υγείας 2024 / ΕΟΠΥΥ

ΔΙΑΓΝΩΣΗ & ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ

1. Διάγνωση, Σταδιοποίηση (ΔΜΣ) & Περίμετρος Μέσης

Κριτήρια για βάρος, υπέρβαρο και τα 3 στάδια της Παχυσαρκίας.

Χαρακτηρισμός Ατόμου	ΔΜΣ (kg/m²)
Λιποβαρές	< 18.5
Φυσιολογικό	18.5 - 24.9
Υπέρβαρο	25.0 - 29.9
Παχυσαρκία Σταδίου Ι (Ήπια)	30.0 - 34.9
Παχυσαρκία Σταδίου ΙΙ (Μέτρια)	35.0 - 39.9
Παχυσαρκία Σταδίου ΙΙΙ (Σοβαρή)	≥ 40.0

Περίμετρος Μέσης / Σπλαγχνικό Λίπος

Υποδηλώνει ύπαρξη κεντρικού τύπου κατανομής λίπους, με αυξημένο κίνδυνο για καρδιομεταβολικά νοσήματα.

Άνδρες: Περίμετρος > 102 cm (ή WHR > 1.00)
Γυναίκες: Περίμετρος > 88 cm (ή WHR > 0.85)

Αντιμετώπιση (Διαιτητική): Μείωση 500-1000 θερμίδες ημερησίως (για απώλεια ~0.5-1 kg/εβδομάδα). Μια ολιγοθερμιδική δίαιτα συχνά περιέχει 800-2000 θερμίδες ανάλογα το αρχικό βάρος.

ΦΑΡΜΑΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

2. Φαρμακευτική Θεραπεία

DRUGS: Ορλιστάτη , Λιραγλουτίδη , Σεμαγλουτίδη , Τιρζεπατίδη & Κανόνες Αποζημίωσης.

Ενδείκνυται φαρμακοθεραπεία (σε συνδυασμό με δίαιτα και άσκηση) σε ενήλικες με ΔΜΣ ≥ 30 ή με ΔΜΣ ≥ 27 + συμβατές συννοσηρότητες.

Φάρμακο	Μηχανισμός / Δόση	Αποτελεσματικότητα (Απώλεια Βάρους)
Ορλιστάτη (A08AB01)	Αναστολέας των γαστρεντερικών λιπασών (μακράς δράσης). Δόση: 120 mg x 3 / ημέρα (μαζί με τα γεύματα).	Ποσοστό 37-60% των ασθενών επιτυγχάνει >5% απώλεια σε 12 εβδ. (Στο 1 έτος το 20% των ασθενών χάνει >10%).
Ναλτρεξόνη & Βουπροπιόνη (A08AA62)	Ναλτρεξόνη (ανταγωνιστής οπιοειδών) + Βουπροπιόνη (αναστολέας επαναπρόσληψης ντοπαμίνης/νορεπινεφρίνης). Δόση: 16mg/180mg x 2 / ημέρα. (Δεν ενδείκνυται < 18 ετών).	Απώλεια >5% σε ποσοστό 42-69% σε 28 εβδ. Απώλεια >10% στο 26% όσων ολοκλήρωσαν.
Λιραγλουτίδη (A10BJ02)	Ανάλογο GLP-1 (Ημερήσια SC Ένεση). Στόχος δόση: 3 mg / ημέρα. Σταδιακή αύξηση: 0.6mg × 1 εβδ → 1.2mg × 1 εβδ → 1.8mg × 1 εβδ → 2.4mg × 1 εβδ → 3.0mg (διατήρηση). Ένδειξη και σε παιδιά >12 ετών (BMI ~30 ενήλικα) >60kg.	Σε 12 εβδομάδες >50% έχει χάσει >5%. Μέση απώλεια 11.2% στο έτος στους early responders. *Μείωση MACEs κατά 20% (έχει ένδειξη σε διαβήτη).
Σεμαγλουτίδη (A10BJ06)	Ανάλογο GLP-1 (Εβδομαδιαία SC Ένεση). Στόχος δόση: 2.4 mg / εβδομάδα. Σταδιακή αύξηση: 0.25mg × 4 εβδ → 0.5mg × 4 εβδ → 1mg × 4 εβδ → 1.7mg × 4 εβδ → 2.4mg (διατήρηση). Και σε εφήβους >12 ετών >60kg.	~87% των ασθενών χάνει >5% στις 68 εβδομάδες. Μέση συνολική απώλεια ~15-16% στις 68 εβδ.
Τιρζεπατίδη (A10BX16)	Διπλός αγωνιστής GIP & GLP-1 (Εβδομαδιαία SC Ένεση). Δόσεις: 5, 10, και 15 mg / εβδομάδα. Έναρξη: 2.5mg × 4 εβδ → αύξηση 2.5mg κάθε 4 εβδομάδες → στόχος 5/10/15mg.	Μέση απώλεια: 16% (για τα 5mg), 21.4% (για τα 10mg) και 22.5% (για τα 15mg) στο 1.5 έτος (72 εβδ).

Κριτήρια Αποζημίωσης (ΕΟΠΥΥ) για Λιραγλουτίδη (Saxenda 3mg)

Ασθενείς: Ηλικίας 18-74 ετών, με σωματικό βάρος 60-234 kg, και ΒΜΙ ≥ 40 Kg/m².
Συνοσηρότητες (απαιτείται): Εγκατεστημένη καρδιοαγγειακή νόσος (στεφανιαία/περιφερική αγγειοπάθεια) Ή/ΚΑΙ Υπνική Άπνοια (απαιτούσα χρήση μάσκας CPAP).
Αντένδειξη: Καρδιακή Ανεπάρκεια σταδίου IV κατά NYHA.
Διαδικασία: Προέγκριση ΑΥΣ πριν την έναρξη, και επανεκτίμηση:
- Στις 12 εβδομάδες (δόση 3mg): Απαιτείται απώλεια τουλάχιστον ≥5% του αρχικού βάρους.
- Στο 1 έτος: Απαιτείται απώλεια τουλάχιστον ≥10% του αρχικού βάρους.
Η μέγιστη διάρκεια φαρμακευτικής αγωγής ορίζεται στα 2 έτη. Εφόσον δεν επιτευχθούν οι στόχοι η θεραπεία διακόπτεται οριστικά.

ΒΑΡΙΑΤΡΙΚΗ ΧΕΙΡ.

3. Μεταβολική Χειρουργική

Ενδείξεις Λαπαροσκοπικής Επέμβασης:

Επί αποτυχίας δίαιτας, άσκησης και φαρμάκων.

Άτομα με ΒΜΙ ≥ 40 kg/m².
Άτομα με ΒΜΙ ≥ 35 kg/m² ΚΑΙ Συννοσηρότητες: (ΣΔτ2, Υπέρταση, OSAS, Στεφανιαία, Υπογονιμότητα, βαριά οστεοαρθρίτιδα).

Προϋποθέσεις ασθενούς:

Ηλικία: 18 - 65 ετών
Παχύσαρκος για > 5 χρόνια
Απουσία άλλης νόσου που προκαλεί παχυσαρκία (π.χ. αθεράπευτος υποθυρεοειδισμός/Cushing/Prader Willi).
Όχι χρήση ναρκωτικών / κατάχρηση αλκοόλ.
Ικανότητα συμμόρφωσης στη διατροφή και μετεγχειρητική παρακολούθηση. Διαφωνία για χειρουργικό κίνδυνο.

ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ

4. Έλεγχος & Προσυμπτωματικός

Πρώτη Επίσκεψη (Εξετάσεις):

Γεν. αίματος, Γλυκόζη, Ουρία, Κρεατινίνη (eGFR), Κ, Νa, Ca, Mg, P, Λευκωματίνη. AST/ALT/CPK/γGT/ALP. HbA1c, TSH, CRP, Ολική-Χολ/HDL/LDL/TG. Ινσουλίνη. Ουρικό Οξύ. LP(a) άπαξ. Φερριτίνη, 25(OH)D. Γεν. Ούρων.
Απεικόνιση: U/S Ήπατος-Χοληφόρων, ΗΚΓ / Triplex.

Παρακολούθηση (Follow Up):

Ζύγισμα σε κάθε επίσκεψη.
Ετησίως: Γενικές εξετάσεις αίματος/ούρων.
Σε συνύπαρξη ΣΔτ2: Τρεις μετρήσεις Λόγου Λευκωματίνης/Κρεατινίνης ούρων (Αρχικά, σε 3-6μ., και ανά έτος).
Σε έναρξη λιπιδαιμικής αγωγής: Lipid panel, ALT, CPK (επί μυαλγιών) στο 3-μηνο.

Έλεγχος για ΣΔ (OGTT Καμπύλη):

Διενεργείται με 75g γλυκόζης EAN η γλυκόζη νηστείας είναι φυσιολογική ΑΛΛΑ υπάρχει ισχυρή υποψία / αυξημένη >140mg/dL μεταγευματικά, Ή όταν υπάρχει IFG 100-125mg/dL.