SUTRIPTAN

Μηχανισμός δράσης

Η σουματριπτάνη είναι ένας εκλεκτικός αγωνιστής των αγγειακών υποδοχέων της 5-υδροξυτρυπταμίνης-1 (5-ΗΤ1D), χωρίς να επιδρά σε άλλους 5-ΗΤ υποτύπους υποδοχέων (5-ΗΤ2-5-ΗΤ7). Ο αγγειακός 5-ΗΤ1D υποδοχέας βρίσκεται κυρίως στα αιμοφόρα αγγεία του κρανίου και εμπλέκεται στην αγγειοσύσπαση. Στα πειραματόζωα η σουματριπτάνη προκαλεί εκλεκτική σύσπαση των καρωτιδικών αρτηριών, οι οποίες τροφοδοτούν με αίμα τους εξωκρανιακούς και ενδοκρανιακούς ιστούς, όπως είναι οι μήνιγγες. Διαστολή και/ή σχηματισμός οιδήματος σε αυτά τα αγγεία πιστεύεται ότι είναι ο υποκείμενος μηχανισμός πρόκλησης της ημικρανίας στον άνθρωπο. Επιπλέον, στοιχεία από μελέτες σε πειραματόζωα υποδηλώνουν ότι η σουματριπτάνη αναστέλλει τη δραστηριότητα του τριδύμου νεύρου. Οι δύο αυτές ενέργειες (κρανιακή αγγειοσύσπαση και αναστολή της δραστηριότητα του τριδύμου νεύρου) είναι δυνατόν να συντελούν στην αντι-ημικρανιακή δράση της σουματριπτάνης στους ανθρώπους.

Φαρμακοδυναμικές επιδράσεις

Η κλινική ανταπόκριση αρχίζει 10-15 λεπτά μετά τη χορήγηση 6 mg σουματριπτάνης με υποδόρια ένεση και 30 περίπου λεπτά μετά τη χορήγηση της σουματριπτάνης από το στόμα. Παρ’ όλον ότι η συνιστώμενη δόση Σουματριπτάνη από το στόμα είναι 50 mg, οι ημικρανιακές κρίσεις διαφέρουν στη σοβαρότητα μεταξύ των ασθενών. Σε κλινικές μελέτες δόσεις 25-100 mg έχουν δείξει μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα από εικονικό φάρμακο, αλλά δόση 25 mg στατιστικά είναι σημαντικά λιγότερο αποτελεσματική από 50 και 100 mg. Ένας αριθμός κλινικών μελετών ελεγχόμενων με εικονικό φάρμακο αξιολόγησε την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα της από του στόματος χορήγησης σουματριπτάνης σε 600 έφηβους με ημικρανία ηλικίας 12 έως 17 ετών. Αυτές οι μελέτες απέτυχαν να δείξουν σχετικές διαφορές μεταξύ εικονικού φαρμάκου και οποιασδήποτε δόσης σουματριπτάνης ως προς την ανακούφιση της κεφαλαλγίας εντός 2 ωρών. Το προφίλ ανεπιθύμητων ενεργειών της από του στόματος χορηγούμενης σουματριπτάνης σε εφήβους 12 έως 17 ετών ήταν παρόμοιο με αυτό που αναφέρθηκε από μελέτες σε ενήλικο πληθυσμό.

Μετά από υποδόρια ένεση Σουματριπτάνη, η μέγιστη βιοδιαθεσιμότητα φθάνει μέχρι 96% και οι μέγιστες συγκεντρώσεις στον ορό επιτυγχάνονται μέσα σε 10-15 λεπτά. Μετά από χορήγηση δόσης 6 mg υποδόρια, η μέση ανώτατη συγκέντρωση στον ορό είναι 72 ng/mL. Μετά από χορήγηση Σουματριπτάνη από το στόμα, το φάρμακο απορροφάται γρήγορα και το 70% της μέγιστης συγκέντρωσής του επιτυγχάνεται σε 45 λεπτά. Μετά από χορήγηση δόσης 100 mg από το στόμα, η μέγιστη συγκέντρωση στον ορό είναι 54 ng/mL. H μέση απόλυτη βιοδιαθεσιμότητα από το στόμα είναι 14%, που εν μέρει οφείλεται σε προσυστηματικό μεταβολισμό και εν μέρει σε ατελή απορρόφηση. Ο χρόνος ημιζωής είναι περίπου 2 ώρες.Η σύνδεση με τις πρωτεΐνες του πλάσματος είναι χαμηλή (14-21%) και ο μέσος όγκος κατανομής είναι 170 L. Η μέση ολική κάθαρση πλάσματος είναι περίπου 1160 mL/λεπτό και η μέση νεφρική κάθαρση είναι περίπου 260 mL/λεπτό. Η μη νεφρική κάθαρση υπολογίζεται περίπου στο 80% της ολικής κάθαρσης, πράγμα που υποδηλώνει ότι το Σουματριπτάνη απομακρύνεται κυρίως μέσω μεταβολισμού. Η απομάκρυνση γίνεται κυρίως μέσω οξειδωτικού μεταβολισμού στον οποίο μεσολαβεί η μονοαμινοξειδάση Α. Ο κύριος μεταβολίτης είναι το ινδολοξικό ανάλογο της σουματριπτάνης και αποβάλλεται κυρίως στα ούρα ως ελεύθερο οξύ και ως γλυκουρονική ένωση. Ο μεταβολίτης αυτός δεν έχει 5-HT ή 5-ΗΤ δράση. Άλλοι μεταβολίτες δεν έχουν ταυτοποιηθεί. Η φαρμακοκινητική των δισκίων Σουματριπτάνη δεν φαίνεται να επηρεάζεται σημαντικά από τις κρίσεις της ημικρανίας. Σε μία πιλοτική μελέτη, δεν βρέθηκαν σημαντικές διαφορές στις φαρμακοκινητικές παραμέτρους μεταξύ ηλικιωμένων και νεότερων υγιών εθελοντών.

Ασθενείς με ηπατική δυσλειτουργία

• Σουματριπτάνη 50 mg και 100 mg επικαλυμμένα με λεπτό υμένιο δισκία: Μετά από του στόματος χορήγηση, η προ-συστηματική κάθαρση είναι μειωμένη σε ασθενείς με ήπια έως μέτρια ηπατική δυσλειτουργία με αποτέλεσμα την αύξηση κατά περίπου 80% των επιπέδων της σουματριπτάνης (βλ. Ειδικές προειδοποιήσεις). Η φαρμακοκινητική σε ασθενείς με σοβαρή ηπατική δυσλειτουργία δεν έχει μελετηθεί (βλ. Αντενδείξεις και Ειδικές προειδοποιήσεις).
• Σουματριπτάνη 6 mg/0,5 mL ενέσιμο διάλυμα: Η επίδραση της μέτριας ηπατικής νόσου (Child Pugh βαθμού Β) στη φαρμακοκινητική της υποδορίως χορηγούμενης σουματριπτάνης έχει αξιολογηθεί. Δεν υπήρχαν σημαντικές διαφορές στη φαρμακοκινητική της υποδορίως χορηγούμενης σουματριπτάνης σε άτομα με μέτρια ηπατική ανεπάρκεια συγκριτικά με υγιείς μάρτυρες (βλ. Ειδικές προειδοποιήσεις).

Μηχανισμός δράσης Η σουματριπτάνη είναι ένας εκλεκτικός αγωνιστής των αγγειακών υποδοχέων της 5-υδροξυτρυπταμίνης-1 (5-ΗΤ1D), χωρίς να επιδρά σε άλλους 5-ΗΤ υποτύπους υποδοχέων (5-ΗΤ2-5-ΗΤ7). Ο αγγειακός 5-ΗΤ1D υποδοχέας βρίσκεται κυρίως στα αιμοφόρα…