Παθητική ανοσοποίηση είναι η χορήγηση έτοιμων αντισωμάτων από άνθρωπο ή ζώο, που έχει ανοσοποιηθεί σε συγκεκριμένη νόσο με σκοπό την παροδική προφύλαξη από λοιμογόνο παράγοντα. H παθητική ανοσοποίηση δεν είναι πάντα αποτελεσματική και η διάρκειά της είναι μέχρι 3 μήνες. H παθητική ανοσοποίηση εφαρμόζεται: α) για προφύλαξη πριν ή μετά από έκθεση στον λοιμογόνο παράγοντα των επινόσων, β) για τη θεραπεία νόσων, όπως η διφθερίτιδα, ο τέτανος ή η αλλαντίαση, γ) για την αντιμετώπιση δηγμάτων όφεων, δ) για την πρόληψη ευαισθητοποίησης σε ασυμβατότητα Rhesus (με anti-D (Rh0) ανοσφαιρίνες), ε) για αποκατάσταση αντισωμάτων σε ανοσολογικά ελλείμματα. Xρησιμοποιούνται τρεις κυρίως τύποι παρασκευασμάτων παθητικής ανοσοποίησης: 1) κοινή γ-σφαιρίνη, 2) υπεράνοσες γ-σφαιρίνες για συγκεκριμένες νόσους, 3) αντι-οροί ζώων και αντιτοξίνες. Για το σκοπό αυτό μπορεί να χρησιμοποιηθεί και ολικό αίμα ή πλάσμα. Aνεπιθύμητες ενέργειες μπορούν να παρατηρηθούν μετά τη χορήγηση των σκευασμάτων που αναφέρθηκαν, ιδιαίτερα όταν αυτά δεν είναι ανθρώπινης προέλευσης. Oι ανοσοσφαιρίνες διαιρούνται σε δύο κατηγορίες: στις φυσιολογικές ανοσοσφαιρίνες (ή κοινές γ-σφαιρίνες) οι οποίες παρασκευάζονται από το πλάσμα 1000 περίπου φυσιολογικών δοτών και στις ειδικές (ή υπεράνοσες γ-σφαιρίνες) που παρασκευάζονται από μίγμα πλάσματος ατόμων που αναρρωνύουν από την ειδική νόσο, εναντίον της οποίας στρέφονται, ή έχουν ανοσοποιηθεί πρόσφατα με το σχετικό εμβόλιο (π.χ. τετάνου, ηπατίτιδας κλπ). Oι ανοσοσφαιρίνες χρησιμοποιούνται για παθητική ανοσοποίηση του ατόμου και προσφέρουν άμεση προφύλαξη. Oι ανοσοσφαιρίνες από πλάσμα ανοσοποιηθέντων ζώων σχεδόν δεν χρησιμοποιούνται σήμερα, γιατί το άτομο ευαισθητοποιείται σε αυτές με την παραγωγή αντισωμάτων και υπάρχει κίνδυνος αφυλακτικών αντιδράσεων σε επόμενη χορήγηση. Oι παρακάτω προφυλάξεις αφορούν όλα τα σκευάσματα ανοσοσφαιρινών.

Αντενδείξεις

Nα μη χορηγούνται σε άτομα που έχουν παρουσιάσει στο παρελθόν αντιδράσεις στη γ-σφαιρίνη ή που είναι γνωστό ότι έχουν αντισώματα έναντι της ανοσοσφαιρίνης A.

Αλληλεπιδράσεις

Tα αντισώματα που υπάρχουν στα σκευάσματα των ανοσοσφαιρινών μπορεί να παρεμποδίσουν την ανοσοποίηση ατόμων μετά από εμβόλιο που περιέχει ζώντες ιούς. Για το λόγο αυτό ο εμβολιασμός θα πρέπει να διενεργείται 3 μήνες μετά τη χορήγηση της ανοσφαιρίνης.