Οξεία Ρινοκολπίτιδα

ΟΡΙΣΜΟΣ

1. Ορισμός & Κλινική Εικόνα

Πότε χορηγείται αντιβιοτικό;

Ορισμός: Φλεγμονή του βλεννογόνου ρινικών οδών και παραρρινίων κόλπων, διάρκειας ≤4 εβδομάδων.

Σημαντικό: Μόνο το 2-10% οφείλεται σε βακτήρια (ΟΒΡΝ) και χρειάζεται αντιβιοτικό!

Στρατηγική "Watch and Wait": Στα πρώτα 10 ημέρες ΔΕΝ χορηγείται αντιβιοτικό (ακόμα και με πυώδεις εκκρίσεις — πιθανή ιογενής αιτία). Επανεκτίμηση εφόσον επιμένουν ή επιδεινώνονται.

Κλινική διάγνωση - Απαραίτητα και τα δύο:

Πρόσθια ή οπίσθια πυώδης ρινική καταρροή <4 εβδομάδων
Ρινική συμφόρηση ή απόφραξη

Υποστηρικτικά: Αίσθημα πίεσης προσώπου, υποσμία/ανοσμία, πυρετός, κεφαλαλγία

ΚΡΙΤΗΡΙΑ

2. Κριτήρια Οξείας Βακτηριακής Ρινοκολπίτιδας (ΟΒΡΝ)

Χρειάζεται ΕΠΙΠΛΕΟΝ ένα από τα παρακάτω:

Επιμονή: Συμπτώματα >10 ημέρες χωρίς βελτίωση
Οξεία έναρξη: Πυρετός ≥39°C + πυώδεις εκκρίσεις ή άλγος προσώπου για ≥3-4 ημέρες
Διπλή νόσηση: Ύφεση → επιδείνωση με πυρετό, κεφαλαλγία

ΘΕΡΑΠΕΙΑ

3. Θεραπευτική Αγωγή - Βήμα 1

Χωρίς παράγοντες κινδύνου για ανθεκτικά παθογόνα

1ης Γραμμής (Θεραπεία Εκλογής):

Amoxicillin/Clavulanate 1g x2 για 5-7 ημέρες
Amoxicillin/Clavulanate 625mg x3 για 5-7 ημέρες

2ης Γραμμής (Εναλλακτική):

Doxycycline 100mg x2 ή 200mg x1 για 5-7 ημέρες

Αλλεργία σε β-λακτάμες:

Doxycycline 100mg x2 για 5-7 ημέρες
Cefditoren 400mg x2 + Clindamycin 300mg x3 (εναλλακτική)

ΕΠΙΛΟΓΕΣ

4. Θεραπευτική Αγωγή - Βήμα 2 & 3

Βήμα 2: Αποτυχία αρχικής αγωγής (3-5 ημέρες)

Αν αρχική: Doxycycline → Amoxicillin/Clavulanate 1g x2
Αν αρχική: Amox/Clav → Κινολόνη (Levo/Moxi/Pruli)
Αν αρχική: Doxy λόγω αλλεργίας → Κινολόνη

Βήμα 3: Παράγοντες κινδύνου για ανθεκτικά παθογόνα

Ηλικία >65 ετών, παιδικός σταθμός
Αντιβιοτικό τον τελευταίο μήνα
Νοσηλεία τις τελευταίες 5 ημέρες

Αγωγή: (Levofloxacin 500mg, Moxifloxacin 400mg, Prulifloxacin 600mg) για 5-7 ημέρες

ΕΞΑΙΡΕΣΕΙΣ

5. Εξαιρέσεις & Επείγοντα

Δεν καλύπτονται από το πρωτόκολλο:

Χρόνια ρινοκολπίτιδα (J32)
Υποξεία/Υποτροπιάζουσα ρινοκολπίτιδα

ΕΠΕΙΓΟΝ - Άμεση παραπομπή:

Περιοφθαλμικό οίδημα/ερυθρότητα
Διπλωπία, οφθαλμοπληγία
Μείωση οπτικής οξύτητας
Σημεία μηνιγγίτιδας

ΒΟΗΘΗΜΑΤΑ

6. Επικουρική Θεραπεία

Συνιστάται:

Ενδορρινικές εκπλύσεις με φυσιολογικό ορό ή υπέρτονο διάλυμα
Ενδορρινικά κορτικοστεροειδή (ιδιαίτερα με αλλεργική ρινίτιδα)

Εναλλακτικά επικουρικά (βραχυπρόθεσμα):

Τοπικά αποσυμφορητικά (π.χ. ξυλομεταζολίνη) — max 5-7 ημέρες (κίνδυνος rebound)
NSAID/παρακεταμόλη για ανακούφιση πόνου

Δεν συνιστάται:

Αντιισταμινικά (εκτός αλλεργικής ρινίτιδας)
Βρωμιούχο ιπρατρόπιο, χρωμογλυκικό νάτριο
Ψευδάργυρος, βλεννολυτικά