FISTERID

Φαρμακοθεραπευτική κατηγορία: Άλλοι δερματολογικοί παράγοντες Κωδικός ATC: D11AX10

Μηχανισμός δράσης

Η φιναστερίδη είναι ένα 4-αζαστεροειδές, το οποίο αναστέλλει την ανθρώπινη 5α-αναγωγάση τύπου ΙΙ (απαντάται στα τριχοθυλάκια) με περισσότερο από εκατό φορές υψηλότερη εκλεκτικότητα από την ανθρώπινη 5α-αναγωγάση τύπου Ι, και αποκλείει την περιφερική μετατροπή της τεστοστερόνης στο ανδρογόνο διυδροτεστοστερόνη (DHT). Στους άνδρες με ανδρογενετική τριχόπτωση υπάρχουν μικρότερα τριχοθυλάκια και μεγαλύτερες ποσότητες DHT στο τριχωτό της κεφαλής. Η φιναστερίδη αναστέλλει τη διαδικασία που οδηγεί στη μείωση των τριχοθυλακίων στο τριχωτό της κεφαλής, αντιρροπώντας συνεπώς την ανδρική τριχόπτωση.

Κλινική αποτελεσματικότητα και ασφάλεια

Μελέτες σε άνδρες:

Η επίδραση του Φιναστερίδη έχει καταδειχθεί σε τρεις μελέτες σε 1.879 άνδρες ηλικίας 18 έως 41 ετών, με ήπια έως μέτριου βαθμού, αλλά όχι πλήρη, τριχόπτωση στην κορυφή και στη μετωπιαία περιοχή του τριχωτού της κεφαλής. Στις μελέτες αυτές, η επανεμφάνιση τριχοφυΐας αξιολογήθηκε με τέσσερις διαφορετικές μεθόδους που περιελάμβαναν την εκτίμηση του αριθμού των τριχών, την αξιολόγηση φωτογραφιών της κορυφής της κεφαλής από μια ομάδα εμπειρογνωμόνων δερματολόγων, την αξιολόγηση από τους θεράποντες γιατρούς και τις αξιολογήσεις των ίδιων των ασθενών.

Σε δύο μελέτες σε άνδρες με τριχόπτωση στην κορυφή της κεφαλής, η θεραπεία με φιναστερίδη 1 mg συνεχίστηκε για 5 έτη. Κατά την περίοδο αυτή, οι ασθενείς παρουσίασαν βελτίωση σε σύγκριση με την αρχική αξιολόγηση καθώς και με το εικονικό φάρμακο, με τη βελτίωση να ξεκινάει μετά τους 3 έως 6 μήνες. Η μετρούμενη βελτίωση αναφορικά με την επανεμφάνιση τριχοφυΐας σε άνδρες που έλαβαν θεραπεία με φιναστερίδη σε σύγκριση με την αρχική αξιολόγηση ήταν μεγαλύτερη στα 2 έτη και μειώθηκε σταδιακά στη συνέχεια (π.χ. ο αριθμός των τριχών αυξήθηκε σε μια αντιπροσωπευτική περιοχή 5,1 cm² κατά 88 τρίχες στα 2 έτη σε σύγκριση με την αρχική αξιολόγηση, και κατά 38 τρίχες στα 5 έτη), η τριχόπτωση συνεχίστηκε στην ομάδα του εικονικού φαρμάκου και επιδεινώθηκε σε σύγκριση με την αρχική αξιολόγηση (μείωση 50 τριχών στα 2 έτη και 239 τριχών στα 5 έτη). Αυτό καταδεικνύει ότι μολονότι η βελτίωση σε σύγκριση με την αρχική αξιολόγηση σε άνδρες που έλαβαν θεραπεία με φιναστερίδη δεν αυξήθηκε περαιτέρω μετά από τα 2 έτη, η διαφορά μεταξύ των δύο ομάδων θεραπείας συνέχισε να αυξάνει κατά τη διάρκεια των 5 ετών των μελετών. Η θεραπεία με φιναστερίδη επί 5 χρόνια οδήγησε στη σταθεροποίηση της τριχόπτωσης στο 90% των ανδρών σύμφωνα με την αξιολόγηση των φωτογραφιών, και στο 93% σύμφωνα με την αξιολόγηση των γιατρών. Επιπλέον, αυξημένη επανεμφάνιση τριχοφυΐας παρατηρήθηκε στο 65% των ανδρών που έλαβαν θεραπεία με φιναστερίδη σύμφωνα με την εκτίμηση του αριθμού των τριχών, στο 48% σύμφωνα με την αξιολόγηση των φωτογραφιών και στο 77% σύμφωνα με την αξιολόγηση των γιατρών. Αντιθέτως, στην ομάδα του εικονικού φαρμάκου παρατηρήθηκε συνεχής τριχόπτωση στο 100% των ανδρών σύμφωνα με την εκτίμηση του αριθμού των τριχών, στο 75% σύμφωνα με την αξιολόγηση των φωτογραφιών και στο 38% σύμφωνα με την αξιολόγηση των γιατρών. Επιπλέον, κατά τη διάρκεια των 5 ετών θεραπείας με φιναστερίδη 1 mg, οι αξιολογήσεις των ίδιων των ασθενών υπέδειξαν σημαντική αύξηση στην πυκνότητα των τριχών, μειωμένη τριχόπτωση και βελτιωμένη εμφάνιση των μαλλιών. (Βλ. τον επόμενο πίνακα).

• Τυχαιοποίηση 1:1 φιναστερίδη 1 mg έναντι εικονικού φαρμάκου ** Τυχαιοποίηση 9:1 φιναστερίδη 1 mg έναντι εικονικού φαρμάκου

Σε μια μελέτη διάρκειας 12 μηνών σε άνδρες με μετωπιαία τριχόπτωση ο αριθμός των τριχών υπολογίστηκε σε μια αντιπροσωπευτική περιοχή 1 cm² (περίπου το 1/5 της περιοχής που χρησιμοποιήθηκε στη μελέτη των ανδρών με αλωπεκία στην κορυφή της κεφαλής). Ο αριθμός των τριχών, προσαρμοσμένος για μια περιοχή 5,1 cm2, αυξήθηκε κατά 49 τρίχες (5%) σε σύγκριση με την αρχική αξιολόγηση και κατά 59 τρίχες (6%) σε σύγκριση με το εικονικό φάρμακο. Η μελέτη αυτή κατέδειξε επίσης σημαντική βελτίωση σύμφωνα με την αξιολόγηση των ασθενών και των ερευνητών καθώς και την αξιολόγηση των τυποποιημένων φωτογραφιών από την ομάδα των εμπειρογνωμόνων.

Δύο μελέτες διάρκειας 12 και 24 εβδομάδων αντίστοιχα, κατέδειξαν ότι μια δόση 5 φορές μεγαλύτερη από τη συνιστώμενη δόση (5 mg φιναστερίδης ημερησίως) προκάλεσε μια μέση μείωση του όγκου εκσπερμάτισης κατά περίπου 0,5 ml (-25%) σε σύγκριση με το εικονικό φάρμακο. Η μείωση αυτή ήταν αναστρέψιμη μετά τη διακοπή της θεραπείας. Σε μια μελέτη 48 εβδομάδων, η χορήγηση φιναστερίδης 1 mg ημερησίως προκάλεσε μια μέση μείωση του όγκου εκσπερμάτισης κατά 0,3 ml (-11%) σε σύγκριση με τη μείωση των 0,2 ml (-8%) στην ομάδα του εικονικού φαρμάκου. Δεν παρατηρήθηκαν επιδράσεις στον αριθμό, την κινητικότητα ή τη μορφολογία των σπερματοζωαρίων. Δεν υπάρχουν μακροπρόθεσμα δεδομένα. Δεν κατέστη δυνατή η πραγματοποίηση κλινικών μελετών για την άμεση αξιολόγηση τυχόν αρνητικών επιδράσεων στη γονιμότητα. Τέτοιες επιδράσεις, ωστόσο, θεωρούνται εξαιρετικά απίθανες (βλ. Προκλινικά δεδομένα).

Μελέτες σε γυναίκες:

Καμία αποτελεσματικότητα δεν παρατηρήθηκε σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες με ανδρογενετική αλωπεκία που έλαβαν θεραπεία με φιναστερίδη 1 mg για 12 μήνες.

Απορρόφηση

Η από στόματος βιοδιαθεσιμότητα της φιναστερίδης είναι περίπου 80% και δεν επηρεάζεται από την τροφή. Οι μέγιστες συγκεντρώσεις στο πλάσμα επιτυγχάνονται περίπου δύο ώρες μετά τη χορήγηση της δόσης και η απορρόφηση είναι πλήρης εντός 6-8 ωρών.

Κατανομή

Η δέσμευση σε πρωτεΐνες είναι περίπου 93%. Ο όγκος κατανομής είναι περίπου 76 λίτρα (44-96 l). Σε σταθεροποιημένη κατάσταση μετά από ημερήσια δόση 1 mg, η μέγιστη συγκέντρωση της φιναστερίδης στο πλάσμα ήταν κατά μέσο όρο 9,2 ng/ml και επιτεύχθηκε 1-2 ώρες μετά τη χορήγηση της δόσης. Η τιμή της AUC (0-24 ώρες) ήταν 53 ng x ώρες/ml.

Η φιναστερίδη έχει ανακτηθεί στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό (ΕΝΥ), αλλά το φάρμακο δεν φαίνεται να συγκεντρώνεται επιλεκτικά στο ΕΝΥ. Μια πολύ μικρή ποσότητα φιναστερίδης ανιχνεύθηκε επίσης στο σπερματικό υγρό των υπό εξέταση ατόμων. Μελέτες σε πιθήκους Rhesus κατέδειξαν ότι είναι απίθανο η ποσότητα αυτή να θεωρείται επικίνδυνη για ένα άρρεν έμβρυο (βλ. Κύηση και γαλουχία και Προκλινικά δεδομένα)

Βιομετασχηματισμός

Η φιναστερίδη μεταβολίζεται κυρίως από το κυτόχρωμα P450 3A4, αλλά δεν το επηρεάζει. Μετά από μια από στόματος δόση 14C φιναστερίδης, ταυτοποιήθηκαν δύο μεταβολίτες του φαρμάκου που έχουν χαμηλή ανασταλτική δράση επί της 5α-αναγωγάσης.

Αποβολή

Μετά από μια από στόματος δόση 14C φιναστερίδης σε άνδρες, περίπου το 39% (32-46%) της δόσης απεκκρίθηκε στα ούρα με τη μορφή μεταβολιτών. Ουσιαστικά στα ούρα δεν ανακτήθηκε καθόλου αμετάβλητη φιναστερίδη, και το 57% (51-64%) της συνολικής δόσης απεκκρίθηκε στα κόπρανα.

Η κάθαρση πλάσματος είναι περίπου 165 ml/min (70-279 ml/min).

Ο ρυθμός αποβολής μειώνεται ελαφρώς με την ηλικία. Ο μέσος τελικός χρόνος ημίσειας ζωής στο πλάσμα είναι 5-6 ώρες (3-14 ώρες), και σε άνδρες ηλικίας άνω των 70 ετών είναι 8 ώρες (6-15 ώρες). Τα ευρήματα αυτά δεν έχουν κλινική σημασία, συνεπώς μια μείωση της δοσολογίας στους ηλικιωμένους δεν είναι απαραίτητη.

Ηπατική δυσλειτουργία

Η επίδραση της ηπατικής δυσλειτουργίας στη φαρμακοκινητική της φιναστερίδης δεν έχει μελετηθεί.

Νεφρική δυσλειτουργία

Σε ασθενείς με χρόνια νεφρική ανεπάρκεια, με κάθαρση κρεατινίνης 9-55 ml/min, οι τιμές της AUC, των μέγιστων συγκεντρώσεων στο πλάσμα, του χρόνου ημίσειας ζωής και του βαθμού πρωτεϊνικής σύνδεσης της αμετάβλητης φιναστερίδης μετά από εφάπαξ δόση 14C φιναστερίδης ήταν συγκρίσιμες με αυτές που βρέθηκαν σε υγιείς εθελοντές.

Απορρόφηση Η από στόματος βιοδιαθεσιμότητα της φιναστερίδης είναι περίπου 80% και δεν επηρεάζεται από την τροφή. Οι μέγιστες συγκεντρώσεις στο πλάσμα επιτυγχάνονται περίπου δύο ώρες μετά τη χορήγηση της δόσης και η απορρόφηση είναι πλήρης εντός 6-8 ωρών….