IMOVANE

Φαρμακοθεραπευτική κατηγορία: Υπνωτικά και ηρεμιστικά, Φάρμακα παρόμοιας δράσης με τις Βενζοδιαζεπίνες, κωδικός ATC: N05CF01

Μηχανισμός δράσης

Η ζοπικλόνη είναι ένα υπνωτικό ανάλογο των βενζοδιαζεπινών, που ανήκει στην ομάδα των παραγώγων της κυκλοπυρρολόνης. Οι φαρμακοδυναμικές της δράσεις είναι αγχολυτικές, κατευναστικές, υπνωτικές, αντισπασμωδικές και μυοχαλαρωτικές. Αυτά τα αποτελέσματα συνδέονται με μια ειδική αγωνιστική δράση στους υποδοχείς του ΚΝΣ που ανήκουν στο σύμπλοκο του “GABA-omega (BZ1 και BZ2) μακρομοριακού υποδοχέα” που ρυθμίζει τη διάνοιξη των “διαύλων” των ιόντων χλωρίου.

Φαρμακοδυναμικές επιδράσεις

Το Ζοπικλόνη έχει βρεθεί πως μειώνει το χρόνο μέχρι την έναρξη του ύπνου και τη συχνότητα των νυχτερινών αφυπνίσεων, αυξάνει τη διάρκεια του ύπνου και βελτιώνει την ποιότητα του ύπνου και της αφύπνισης. Στις συνιστώμενες δόσεις που μελετήθηκαν, οι επιδράσεις του Ζοπικλόνη συνδέονται με ένα ειδικό ηλεκτρο-εγκεφαλικό προφίλ που διαφέρει από εκείνο των βενζοδιαζεπινών. Σε ασθενείς με αϋπνία, το Ζοπικλόνη μειώνει το στάδιο I του ύπνου, αυξάνει το στάδιο II, ενώ ταυτόχρονα διατηρεί ή παρατείνει τα στάδια του βαθέως ύπνου (III and IV) και τον παράδοξο ύπνο.

Μία κλινική μελέτη για τα φαινόμενα απόσυρσης, η οποία πραγματοποιήθηκε μέσω πολυυπνογραφήματος, δεν κατέδειξε σημαντικού βαθμού αϋπνία υπερακόντισης (rebound insomnia) έπειτα από παρέλευση έως 28 ημερών θεραπείας. Έχει επίσης δειχθεί μέσα από άλλες μελέτες απουσία ανοχής στην υπνωτική δράση του Ζοπικλόνη για θεραπευτικές περιόδους έως 17 εβδομάδων.

Απορρόφηση

Η ζοπικλόνη απορροφάται ταχέως. Οι μέγιστες συγκεντρώσεις επιτυγχάνονται μέσα σε 1,5 έως 2 ώρες και είναι περίπου 30, 60 και 115 ng/ml μετά από χορήγηση 3,75 mg, 7,5 mg και 15 mg αντιστοίχως. Η απορρόφηση δεν επηρεάζεται από το φύλο, τον χρόνο της πρόσληψης, την τροφή ή την επανάληψη των δόσεων.

Κατανομή

Το προϊόν εγκαταλείπει ταχέως το αγγειακό σύστημα. Η δέσμευσή του στις πρωτεΐνες του πλάσματος είναι ασθενής (περίπου 45%) και μη κορέσιμη. Ο κίνδυνος αλληλεπιδράσεων με άλλα φάρμακα λόγω δέσμευσης στις πρωτεΐνες είναι ελάχιστος. Μείωση των επιπέδων του φαρμάκου στο πλάσμα μεταξύ δόσεων 3,75 mg και 15 mg, η μείωση του επιπέδου στο πλάσμα δεν είναι δοσοεξαρτώμενη. Ο όγκος κατανομής είναι 91,8 - 104,6 λίτρα. Κατά τη γαλουχία, τα κινητικά προφίλ της ζοπικλόνης στο μητρικό γάλα και στο πλάσμα είναι παρόμοια. Εκτιμάται ότι το ποσοστό του φαρμάκου που προσλαμβάνεται από το παιδί μέσω του μητρικού γάλακτος δεν υπερβαίνει το 1,0% της δόσης που χορηγείται στη μητέρα μέσα σε 24 ώρες. Η ημιπερίοδος ζωής της αποβολής είναι περίπου 5 ώρες. Μετά από επανειλημμένη χορήγηση δεν παρατηρείται συσσώρευση του φαρμάκου και οι διαφορές από άτομο σε άτομο φαίνεται να είναι πολύ μικρές. Κατά την περίοδο του θηλασμού τα φαρμακοκινητικά χαρακτηριστικά της ζοπικλόνης στο πλάσμα και στο μητρικό γάλα είναι παρόμοια.

Βιομετασχηματισμός

Στον άνθρωπο η ζοπικλόνη μεταβολίζεται εκτενώς σε δύο κύριους μεταβολίτες, το Ν-oξείδιο (φαρμακολογικά ενεργό στα ζώα) και τον Ν-απομεθυλιωμένο μεταβολίτη (φαρμακολογικά ανενεργό στα ζώα). Μια in vitro μελέτη έδειξε ότι το κυτόχρωμα P450 (CYP) 3A4 είναι το κύριο ισοένζυμο που εμπλέκεται στο μεταβολισμό της ζοπικλόνης στους δύο μεταβολίτες καθώς και ότι το CYP2C8 εμπλέκεται επίσης στο σχηματισμό του Ν-απομεθυλιωμένου μεταβολίτη. Οι φαινόμενοι χρόνοι ημιζωής, όπως αυτοί εκτιμώνται από μετρήσεις στα ούρα, είναι περίπου 4,5 ώρες και 7,5 ώρες, αντιστοίχως, γεγονός που βρίσκεται σε συμφωνία με την απουσία σημαντικής συσσώρευσης μετά από επαναλαμβανόμενη χορήγηση (15 mg) 14 ημερών. Στα ζώα δεν παρατηρήθηκε ενζυμική επαγωγή ακόμη και σε υψηλές δόσεις.

Αποβολή

Η χαμηλή τιμή νεφρικής κάθαρσης της μη μεταβολισθείσας ζοπικλόνης (μ.ο. 8,4 ml/min) συγκρινόμενη με αυτή του πλάσματος (232 ml/min) δείχνει ότι η απομάκρυνση της ζοπικλόνης γίνεται κυρίως με το μεταβολισμό. Το φάρμακο αποβάλλεται μέσω των ούρων (περίπου 80%) με τη μορφή ελευθέρων μεταβολιτών (Ν-οξείδιο και Ν-απομεθυλιωμένο παράγωγο) και στα κόπρανα (περίπου 16%).

Ειδικοί πληθυσμοί

Ηλικιωμένοι Διάφορες μελέτες που πραγματοποιήθηκαν σε ηλικιωμένους ασθενείς, με μικρή μείωση στον ηπατικό μεταβολισμό και μια επιμήκυνση του χρόνου ημιζωής της αποβολής σε περίπου 7 ώρες, δεν έδειξαν συσσώρευση του φαρμάκου στο πλάσμα κατόπιν επανειλημμένης χορήγησης.

Ηπατική δυσλειτουργία Στην περίπτωση νεφρικής ανεπάρκειας δεν έχει ανιχνευθεί συσσώρευση της ζοπικλόνης ή των μεταβολιτών της μετά από παρατεταμένη χορήγηση. Η ζοπικλόνη διαπερνά τη μεμβράνη διύλισης. Σε ασθενείς με κίρρωση η αποβολή της ζοπικλόνης από το πλάσμα μειώνεται κατά περίπου 40% συσχετιζόμενη με την επιβράδυνση της διαδικασίας απομεθυλίωσης. Για το λόγο αυτό η δοσολογία πρέπει να τροποποιηθεί σε αυτούς τους ασθενείς.

Νεφρική δυσλειτουργία Κατά τη νεφρική δυσλειτουργία, δεν έχει διαπιστωθεί συσσώρευση της ζοπικλόνης και των μεταβολιτών της έπειτα από παρατεταμένη χορήγηση. Η ζοπικλόνη μπορεί να αποβληθεί με αιμοδιάλυση. Ωστόσο, η αιμοδιάλυση δεν προσφέρεται για τη θεραπευτική αντιμετώπιση της υπερδοσολογίας λόγω του μεγάλου όγκου κατανομής της ζοπικλόνης (βλ. Υπερδοσολογία).

Απορρόφηση Η ζοπικλόνη απορροφάται ταχέως. Οι μέγιστες συγκεντρώσεις επιτυγχάνονται μέσα σε 1,5 έως 2 ώρες και είναι περίπου 30, 60 και 115 ng/ml μετά από χορήγηση 3,75 mg, 7,5 mg και 15 mg αντιστοίχως. Η απορρόφηση δεν επηρεάζεται από το φύλο, τον χρόνο…