QUTENZA

Φαρμακοθεραπευτική κατηγορία: Αναισθητικά, άλλα τοπικά αναισθητικά, κωδικός ATC: N01BX04

Μηχανισμός δράσης

Η καψαϊκίνη, ή 6-εννεανοεναμίδιο, N-[(4-υδροξυ-3-μεθοξυφαίνυλο) μέθυλο]-8-μέθυλο, (6E), είναι ένας εξαιρετικά εκλεκτικός αγωνιστής του υποδοχέα βανιλλοειδών τύπου 1 (TRPV1- transient receptor potential vanilloid 1). Η αρχική επίδραση της καψαϊκίνης είναι η ενεργοποίηση δερματικών αλγοϋποδοχέων με έκφραση TRPV1, η οποία έχει ως αποτέλεσμα την πρόκληση δριμύτητας και ερυθήματος λόγω της έκκρισης αγγειοενεργών νευροπεπτιδίων.

Φαρμακοδυναμικές επιδράσεις

Μετά την έκθεση στην καψαϊκίνη, οι δερματικοί αλγοϋποδοχείς γίνονται λιγότερο ευαίσθητοι σε διάφορα ερεθίσματα. Αυτές οι μεταγενέστερες επιδράσεις της καψαϊκίνης αναφέρονται συχνά ως «απευαισθητοποίηση» και θεωρείται ότι αποτελούν τον βασικό λόγο ανακούφισης από το άλγος. Η αίσθηση στα δερματικά νεύρα χωρίς έκφραση TRPV1 αναμένεται να παραμείνει αμετάβλητη, περιλαμβανομένης της ικανότητας ανίχνευσης μηχανικών και παλμικών ερεθισμάτων. Οι αλλαγές στους δερματικούς αλγοϋποδοχείς που προκαλούνται από την καψαϊκίνη είναι αναστρέψιμες και έχει αναφερθεί και παρατηρηθεί ότι σε υγιείς εθελοντές η φυσιολογική λειτουργία (εντοπισμός επιβλαβών αισθήσεων) επανέρχεται σε μερικές εβδομάδες.

Κλινική αποτελεσματικότητα και ασφάλεια

Η αποτελεσματικότητα της εφαρμογής του Καψαϊκίνη για 30 λεπτά στα πόδια έχει καταδειχθεί σε ελεγχόμενες κλινικές δοκιμές διάρκειας 12 εβδομάδων που διενεργήθηκαν σε ασθενείς με επώδυνη νευροπάθεια σχετιζόμενη με τον HIV (HIV-AN) και με επώδυνη διαβητική περιφερική νευροπάθεια (pDPN). Η αποτελεσματικότητα της εφαρμογής του Καψαϊκίνη για 60 λεπτά σε άλλα μέρη του σώματος, πέραν των ποδιών, έχει καταδειχθεί σε ελεγχόμενες κλινικές δοκιμές διάρκειας 12 εβδομάδων που διενεργήθηκαν σε ασθενείς με μεθερπητική νευραλγία (PHN). Ο μέσος όρος μείωσης της αίσθησης του άλγους μετά από εφάπαξ εφαρμογή του Καψαϊκίνη σε σύγκριση με την αρχική τιμή την εβδομάδα 2 έως 12 στις βασικές μελέτες κυμαίνονταν μεταξύ -22.8% και -32.3%, σε σύγκριση με ένα εύρος του 10.7% έως -25.0% για τα επιθέματα ελέγχου. Τα ποσοστά ανταπόκρισης (ανταπόκριση που ορίζεται ως μείωση κατά 30% στο μέσο όρο του πόνου από την αρχική τιμή) κυμαίνονταν μεταξύ 34% και 47%, σε σύγκριση με το εύρος 18% έως 36% για τα επιθέματα ελέγχου. Αυτά τα αποτελέσματα ήταν στατιστικά σημαντικά έναντι χαμηλής δόσης καψαϊκίνης (PHN και HIV-PN) ή με εικονικό φάρμακο (pDPN). Η μείωση στην αίσθηση του άλγους παρατηρήθηκε από την 1η εβδομάδα στους ασθενείς με PHN, στην 2η εβδομάδα στους ασθενείς με HIV-AN και στην 3η εβδομάδα στους ασθενείς με pDPN. Και για τις τρεις αιτιολογίες η αποτελεσματικότητα διατηρήθηκε καθ’ όλη τη διάρκεια των 12 εβδομάδων της μελέτης.

Σταθερή και αναπαραγώγιμη αποτελεσματικότητα και ανεκτικότητα έχει αποδειχθεί με επαναλαμβανόμενες θεραπείες κατά τη διάρκεια μιας περιόδου 52 εβδομάδων σε δύο κλινικές δοκιμές (STRIDE και PACE). Σε αυτές τις δύο μελέτες, μία σε ασθενείς με pDPN (PACE) και μία σε ασθενείς με HIV-AN, Μετατραυματική Βλάβη των Νευρώνων (PNI) και PHN (STRIDE), ο μέσος χρόνος (τυπική απόκλιση) για την επαναληπτική θεραπεία ήταν 68,4 (23,31) και 107 (43,58) ημέρες αντίστοιχα. Σε αυτές τις δοκιμές, το 25% των ασθενών είχε χρόνο επαναληπτικής θεραπείας μικρότερο από 61,5 και 78,8 ημέρες αντίστοιχα και το 25% των ασθενών είχαν χρόνο επαναληπτικής θεραπείας μεγαλύτερο από 64,6 και 118,7 ημέρες αντίστοιχα. Αύξηση συχνότητας έως περίπου 5% των γνωστών αντιδράσεων στο σημείο εφαρμογής, όπως πόνος και αίσθημα καύσου, αναφέρθηκε σε ασθενείς που υποβλήθηκαν σε επαναληπτική θεραπεία με Καψαϊκίνη νωρίτερα από 90 ημέρες.

Το προφίλ ασφαλείας του Καψαϊκίνη σε διαβητικούς ασθενείς ήταν σε συμφωνία με αυτό που παρατηρήθηκε σε μη διαβητικό πληθυσμό.

Το Καψαϊκίνη καταδείχθηκε αποτελεσματικό χορηγούμενο ως μονοθεραπεία ή σε συνδυασμό με συστημικά φαρμακευτικά προϊόντα για το νευροπαθητικό άλγος.

Η καψαϊκίνη που περιέχεται στο Καψαϊκίνη προορίζεται για χορήγηση στο δέρμα. Τα in vitro δεδομένα (δοκιμές διάλυσης δραστικής ουσίας και εισχώρησης στο δέρμα) καταδεικνύουν ότι ο ρυθμός αποδέσμευσης της καψαϊκίνης από το Καψαϊκίνη είναι γραμμικός κατά τη διάρκεια του χρόνου εφαρμογής. Βάσει in vitro μελετών, εκτιμάται ότι περίπου 1% της καψαϊκίνης απορροφάται στο επιδερμικό και δερμικό στρώμα της επιδερμίδας σε ωριαίες εφαρμογές του επιθέματος. Καθώς η ποσότητα της καψαϊκίνης που απελευθερώνεται από το επίθεμα ανά ώρα είναι ανάλογη με την επιφάνεια εφαρμογής, η μέγιστη υπολογιζόμενη συνολική πιθανή δόση για επιφάνεια εφαρμογής 1.000 cm2 είναι περίπου 7 mg. Θεωρώντας ότι ένα επίθεμα επιφάνειας 1.000 cm2 παρέχει περίπου 1% καψαϊκίνης σε ένα άτομο βάρους 60 kg, η μέγιστη πιθανή έκθεση στην καψαϊκίνη είναι περίπου 0,12 mg/kg, μία φορά κάθε 3 μήνες.

Σύμφωνα με την Επιστημονική Επιτροπή Τροφίμων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η μέση ημερήσια πρόσληψη καψαϊκίνης από το στόμα στην Ευρώπη είναι 1,5 mg/ημέρα (0,025 mg/kg/ημέρα για ένα άτομο 60 kg) και η μέγιστη έκθεση από τη διατροφή είναι 25 έως 200 mg/ημέρα (έως 3,3 mg/kg/ημέρα για ένα άτομο 60 kg).

Τα φαρμακοκινητικά δεδομένα σε ανθρώπους κατέδειξαν παροδική, μικρή (< 5 ng/ml) συστημική έκθεση στην καψαϊκίνη σε περίπου ένα τρίτο των ασθενών με μεθερπητική νευραλγία (PHN), σε 3% των ασθενών με επώδυνη διαβητική περιφερική νευροπάθεια και σε κανέναν ασθενή με επώδυνη νευροπάθεια σχετιζόμενη με τον HIV μετά από 60-λεπτη χορήγηση Καψαϊκίνη. Δεν υπάρχουν διαθέσιμα δεδομένα μετά από 30-λεπτες αγωγές. Γενικά, τα ποσοστά των ασθενών με μεθερπητική νευραλγία (PHN) οι οποίοι έχουν υποβληθεί σε συστημική έκθεση στην καψαϊκίνη αυξάνονται καθώς αυξάνεται η επιφάνεια εφαρμογής του επιθέματος και η διάρκεια της θεραπείας. Η υψηλότερη συγκέντρωση καψαϊκίνης που ανιχνεύθηκε σε ασθενείς μετά από 60λεπτη εφαρμογή του Καψαϊκίνη ήταν 4,6 ng/mL και παρατηρήθηκε αμέσως μετά την αφαίρεση του επιθέματος. Τα περισσότερα ποσοτικώς προσδιορίσιμα επίπεδα παρατηρήθηκαν κατά την αφαίρεση του Καψαϊκίνη, με σαφή τάση εξαφάνισης σε 3 έως 6 ώρες μετά την αφαίρεση του Καψαϊκίνη. Σε κανένα υποκείμενο της μελέτης δεν παρατηρήθηκαν ανιχνεύσιμα επίπεδα μεταβολιτών.

Η φαρμακοκινητική ανάλυση πληθυσμού ασθενών στους οποίους τοποθετήθηκε επίθεμα για 60 και 90 λεπτά έδειξε ότι τα επίπεδα καψαϊκίνης στο πλάσμα ανήλθαν στα ανώτερα επίπεδα περίπου 20 λεπτά μετά την αφαίρεση του Καψαϊκίνη και μειώθηκαν ταχύτατα με μέση διάρκεια ημιζωής περίπου 130 λεπτά.