PIRACETAM
Πιρακετάμη
### Φαρμακοδυναμικές ιδιότητες Φαρμακοθεραπευτική κατηγορία: Ψυχοδιεγερτικά και Νοοτρόπα.
Πληροφορίες Συνταγογράφησης
Επιμελημένα δεδομένα από το SPC
medication
Δοσολογία
ΠΧΠ (SPC)
expand_more
Δοσολογία
- Οδός: Από του στόματος
- Χορήγηση: με ή χωρίς τροφή
- Δόση έναρξης: 7,2g ημερησίως
- Τιτλοποίηση: Για μυοκλονίες φλοιϊκής προέλευσης: προοδευτική προσθήκη 4,8g ημερησίως κάθε 3-4 ημέρες μέχρι την μέγιστη δόση των 24g ημερησίως. Για μείωση/διακοπή της θεραπείας: μείωση της δόσης ανά 1,2g κάθε δύο ημέρες (ή κάθε τρεις ή τέσσερις ημέρες στην περίπτωση συνδρόμου Lance Adams).
-
ΕνήλικεςΔόση2,4g ημερησίωςΓια αγγειακή άνοια, σε 2-4 διηρημένες δόσεις.
-
Ενήλικες > 16 ετώνΔόση7,2g ημερησίωςΜέγ. δόση24g ημερησίωςΓια μυοκλονίες φλοιϊκής προέλευσης. Με προοδευτική προσθήκη 4,8g ημερησίως κάθε 3-4 ημέρες μέχρι τη μέγιστη δόση, σε 2-3 ημερήσιες λήψεις.
-
ΗλικιωμένοιΣε ηλικιωμένους ασθενείς με ελαττωμένη νεφρική λειτουργία συνιστάται η προσαρμογή της δόσης (βλ. Ασθενείς με νεφρική ανεπάρκεια). Για μακροχρόνια θεραπεία, απαιτείται η τακτική αξιολόγηση της κάθαρσης της κρεατινίνης.
-
Παιδιατρικός πληθυσμόςΠεριορισμένη εμπειρία, οι ενδείξεις αναφέρονται σε ενήλικες.
-
Ασθενείς με ηπατική ανεπάρκειαΣε ασθενείς με ηπατική ανεπάρκεια μόνο, δεν απαιτείται προσαρμογή της δόσης. Σε ασθενείς με ηπατική και νεφρική ανεπάρκεια, συνιστάται προσαρμογή της δόσης (βλ. Ασθενείς με νεφρική ανεπάρκεια).
block
Αντενδείξεις
ΠΧΠ (SPC)
expand_more
Αντενδείξεις
-
Υπερευαισθησία στην πιρακετάμη ή σε κάποιο από τα έκδοχα που αναφέρονται στην παράγραφο 6.1 ή άλλα παράγωγα της πυρρολιδόνης
-
Νεφρική ανεπάρκεια τελικού σταδίουΠληθυσμόςΑσθενείς
-
Εγκεφαλική αιμορραγίαΠληθυσμόςΑσθενείς
-
Χορεία του HuntingtonΠληθυσμόςΑσθενείς
-
Ηλικία κάτω των 16 ετώνΠληθυσμόςΆτομα
warning
Προειδοποιήσεις & Προφυλάξεις
ΠΧΠ (SPC)
expand_more
Προειδοποιήσεις & Προφυλάξεις
-
Επιδράσεις στο μηχανισμό συσσωμάτωσης των αιμοπεταλίωνπροσοχήΠληθυσμόςασθενείς με σοβαρή αιμορραγία, ασθενείς με κίνδυνο αιμορραγίας (όπως έλκος του γαστρεντερικού σωλήνα), ασθενείς με υποκείμενες διαταραχές αιμόστασης, ασθενείς με ιστορικό αιμορραγικού αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου (ΑΕΕ), ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε μεγάλες χειρουργικές επεμβάσεις (συμπεριλαμβανομένης οδοντιατρικής επέμβασης) και ασθενείς που χρησιμοποιούν αντιπηκτικά ή φάρμακα που εμποδίζουν τη συγκόλληση των αιμοπεταλίων (συμπεριλαμβανομένης της χαμηλής δόσης ακετυλοσαλικυλικού οξέος)Συνιστάται προσοχή
-
Νεφρική ανεπάρκειαπροσοχήΠληθυσμόςπεριπτώσεις νεφρικής ανεπάρκειαςΕπιβάλλεται προσοχή (βλ. Δοσολογία)
-
Μακροχρόνια θεραπεία σε ηλικιωμένουςΠληθυσμόςηλικιωμένοιΑπαιτείται τακτική αξιολόγηση της κάθαρσης της κρεατινίνης προκειμένου να επιτρέπεται η προσαρμογή της δόσης, αν είναι αναγκαίο (βλ. Δοσολογία)
-
Απότομη διακοπή θεραπείαςπροσοχήΠληθυσμόςασθενείς με μυοκλονίεςΠρέπει να αποφεύγεται, επειδή αυτό μπορεί να προκαλέσει αιφνίδια υποτροπή ή σπασμούς απόσυρσης
-
Έκδοχα: Παραϋδροξυβενζοϊκός μεθυλεστέρας και παραϋδροξυβενζοϊκός προπυλεστέραςπροσοχήμπορεί να προκαλέσουν αλλεργικές αντιδράσεις (πιθανόν με καθυστέρηση)
-
Έκδοχο: Γλυκερόληπροσοχήμπορεί να προκαλέσει πονοκέφαλο, στομαχική ενόχληση και διάρροια
-
Έκδοχο: Νάτριο (Νοοτρόπ 1200 mg επικαλυμμένα με λεπτό υμένιο δισκία)προσοχήΠληθυσμόςασθενείς που ακολουθούν άναλο δίαιταΠρέπει να λαμβάνεται υπόψη
-
Έκδοχο: Νάτριο (Νοοτρόπ 1000 mg/5 ml πόσιμο διάλυμα)προσοχήΠληθυσμόςασθενείς που ακολουθούν άναλο δίαιταΠρέπει να λαμβάνεται υπόψη
swap_horiz
Αλληλεπιδράσεις
ΠΧΠ (SPC)
expand_more
Αλληλεπιδράσεις
-
Θυρεοειδικές ορμόνες (Τ3 και Τ4)προσοχήευερεθιστότητα, σύγχυση και διαταραχές ύπνου
-
παρακολούθησημείωση της συσσωμάτωσης των αιμοπεταλίων, της απελευθέρωσης της β-θρομβοσφαιρίνης, των επιπέδων ινωδογόνου και παραγόντων von Willebrand (VIII: C, VIII: vW:Ag, VIII: vW: RCo) καθώς και της γλοιότητας του αίματος και του πλάσματος
sick
Ανεπιθύμητες ενέργειες
ΠΧΠ (SPC)
expand_more
Ανεπιθύμητες ενέργειες
- αιμορραγική διαταραχή
- Αναφυλακτοειδής αντίδραση
- Αντίδραση υπερευαισθησίας
- Νευρικότητα
- Κατάθλιψη
- Διέγερση
- Άγχος
- Σύγχυση
- Αϋπνία
- Παραισθησίες
- Υπερκινησία
- Υπνηλία
- Αταξία
- Διαταραχές ισορροπίας
- Κεφαλαλγία
- Ίλιγγος
- επιδείνωση της επιληψίας
- Κοιλιακό άλγος
- Επιγαστραλγία
- Διάρροια
- Ναυτία
- Έμετος
- Αγγειονευρωτικό οίδημα
- Δερματίτιδα
- Κνησμός
- Κνίδωση
- Αύξηση βάρους
- Εξασθένιση
Λεπτομέρειες κατά συχνότητα expand_more
-
Μη γνωστέςΆγχοςΨυχιατρικές
-
Μη γνωστέςΈμετοςΓαστρεντερικό
-
Όχι συχνήΊλιγγοςΝευρικό
-
Μη γνωστέςΑγγειονευρωτικό οίδημαΔέρμα
-
Μη γνωστέςΑναφυλακτοειδής αντίδρασηΑνοσοποιητικό
-
Μη γνωστέςΑντίδραση υπερευαισθησίαςΑνοσοποιητικό
-
Μη γνωστέςΑταξίαΝευρικό
-
Μη γνωστέςΑϋπνίαΨυχιατρικές
-
ΣυχνήΑύξηση βάρουςΜεταβολισμός
-
Μη γνωστέςΔερματίτιδαΔέρμα
-
Μη γνωστέςΔιάρροιαΓαστρεντερικό
-
Μη γνωστέςΔιέγερσηΨυχιατρικές
-
Μη γνωστέςΔιαταραχές ισορροπίαςΝευρικό
-
Όχι συχνήΕξασθένισηΓενικές
-
Μη γνωστέςΕπιγαστραλγίαΓαστρεντερικό
-
Όχι συχνήΚατάθλιψηΨυχιατρικές
-
Μη γνωστέςΚεφαλαλγίαΝευρικό
-
Μη γνωστέςΚνίδωσηΔέρμα
-
Μη γνωστέςΚνησμόςΔέρμα
-
Μη γνωστέςΚοιλιακό άλγοςΓαστρεντερικό
-
Μη γνωστέςΝαυτίαΓαστρεντερικό
-
ΣυχνήΝευρικότηταΨυχιατρικές
-
Μη γνωστέςΠαραισθησίεςΝευρικό
-
Μη γνωστέςΣύγχυσηΨυχιατρικές
-
ΣυχνήΥπερκινησίαΝευρικό
-
Όχι συχνήΥπνηλίαΝευρικό
-
Μη γνωστέςαιμορραγική διαταραχήΔιαταραχές του αιμοποιητικού και του λεμφικού συστήματος
-
Μη γνωστέςεπιδείνωση της επιληψίαςΔιαταραχές νευρικού συστήματος
pregnant_woman
Κύηση / Γαλουχία
ΠΧΠ (SPC)
Επίπεδο κινδύνου: Αποφεύγεται
expand_more
Κύηση / Γαλουχία
-
ΚύησηΑποφεύγεταιΔεν υπάρχουν επαρκή δεδομένα από την χρήση της πιρακετάμης σε εγκύους. Από τις μελέτες σε πειραματόζωα δεν προκύπτουν άμεσες ή έμμεσες επιβλαβείς ενέργειες στην κύηση, την εμβρυϊκή ανάπτυξη, τον τοκετό ή την μετανεογνική ανάπτυξη (βλ. Προκλινικά δεδομένα). Η πιρακετάμη διαπερνά το φραγμό του πλακούντα. Τα επίπεδα φαρμάκου στο νεογνό είναι περίπου 70% έως 90% των επιπέδων της μητέρας. Η ασφάλεια της χρήσης στην εγκυμοσύνη δεν έχει αποδειχθεί.
-
ΓαλουχίαΑποφεύγεταιΗ πιρακετάμη στον άνθρωπο εκκρίνεται στο μητρικό γάλα. Η πιρακετάμη δεν πρέπει να χορηγείται κατά το θηλασμό, ή πρέπει να διακόπτεται ο θηλασμός. Θα πρέπει να ληφθεί η απόφαση για το εάν θα διακοπεί ο θηλασμός ή εάν θα διακοπεί η θεραπεία με πιρακετάμη λαμβάνοντας υπόψη το όφελος του θηλασμού για το παιδί και το όφελος της θεραπείας για τη γυναίκα. Οι νέες γυναίκες που χρησιμοποιούν το προϊόν θα πρέπει να λαμβάνουν την κατάλληλη αντισυλληπτική αγωγή.
-
ΓονιμότηταΆγνωστοΔεν υπάρχουν διαθέσιμα κλινικά δεδομένα για την επίδραση της πιρακετάμης στην γονιμότητα. Μελέτες σε ζώα έδειξαν ότι η πιρακετάμη δεν έχει επίδραση στη γονιμότητα αρσενικών και θηλυκών αρουραίων.
biotech
Φαρμακολογία
Φαρμακοδυναμική & Φαρμακοκινητική
expand_more
Φαρμακολογία
Φαρμακοδυναμικές ιδιότητες
Φαρμακοθεραπευτική κατηγορία: Ψυχοδιεγερτικά και Νοοτρόπα. Κωδικός ATC: Ν06ΒΧ03. Η δραστική ουσία, η πιρακετάμη, είναι μια πυρολιδόνη (2-οξο-1-πυρολιδιν-ακεταμίδιο), ένα κυκλικό παράγωγο του γαμα-αμινο-βουτυρικού οξέος (GABA).
Μηχανισμός δράσης
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα δεδομένα ο βασικός μηχανισμός δράσης της πιρακετάμης δεν είναι ειδικός ούτε για κύτταρα, ούτε για όργανα. Η πιρακετάμη δεσμεύεται με δοσοεξαρτώμενο τρόπο στις πολωμένες κεφαλές των φωσφολιπιδίων σε μοντέλα κυτταρικής μεμβράνης, προκαλώντας την αποκατάσταση της δομής της κυτταρικής μεμβράνης (φωσφωλιπιδική διπλοστοιβάδα) που χαρακτηρίζεται από τον σχηματισμό ευκίνητων συμπλόκων φαρμάκου-φωσφολιπιδίου. Σε αυτό πιθανόν οφείλεται η βελτιωμένη σταθερότητα της μεμβράνης, επιτρέποντας στη μεμβράνη και στις δια-μεμβρανικές πρωτεΐνες να διατηρούνται στην ίδια κατάσταση ή να ανακτούν την τρισδιάστατη δομή ή την πτύχωση τους, ιδιότητες που είναι ουσιώδεις προκειμένου να ασκούν την λειτουργία τους. Η πιρακετάμη ασκεί δράσεις στους νευρώνες και τα αγγεία.
Φαρμακοδυναμικές επιδράσεις
Δράση στους νευρώνες Σε επίπεδο νευρώνων, η πιρακετάμη ασκεί τη μεμβρανική της δράση κατά διαφόρους τρόπους. Σε πειραματόζωα, η πιρακετάμη ενισχύει πολλούς τύπους νευροδιαβίβασης, κυρίως μέσω της μετασυναπτικής ρύθμισης της πυκνότητας και της δράσης των υποδοχέων. Τόσο σε πειραματόζωα όσο και στον άνθρωπο, οι λειτουργίες που εμπλέκονται στις γνωσιακές εξεργασίες όπως η μάθηση, η μνήμη, η προσοχή και η συνείδηση ενισχύθηκαν, σε φυσιολογικά άτομα και σε άτομα με καταστάσεις με γνωσιακά ελλείμματα, χωρίς να αναπτυχθούν κατασταλτικές ή ψυχοδιεγερτικές ενέργειες. Η πιρακετάμη προστατεύει και αποκαθιστά τις γνωσιακές ικανότητες σε πειραματόζωα και στον άνθρωπο μετά την επίδραση διαφόρων τοξικών παραγόντων όπως η υποξία, και η ηλεκτροσπασμωδική θεραπεία κλπ. Παρέχει προστασία από μεταβολές που προκλήθηκαν στη λειτουργία και την επίδοση του εγκεφάλου από υποξία, όπως αξιολογούνται με ηλεκτροεγκεφαλογράφημα (EEG) και με ψυχομετρικές αξιολογήσεις.
Δράσεις στο κυκλοφορικό H πιρακετάμη ασκεί την αιμορρεολογική της δράση στα αιμοπετάλια, τα ερυθροκύτταρα και τα τοιχώματα των αγγείων, αυξάνοντας την ερυθροκυτταρική παραμορφωσιμότητα, ελαττώνοντας τη συσσωμάτωση των αιμοπεταλίων και την προσκόλληση των ερυθροκυττάρων στο αγγειακό ενδοθήλιο και το σπασμό των τριχοειδών.
Δράσεις στα ερυθροκύτταρα Σε ασθενείς με δρεπανοκυτταρική νόσο η πιρακετάμη βελτιώνει την ερυθροκυτταρική παραμορφωσιμότητα της μεμβράνης των ερυθροκυττάρων ελαττώνει τη γλοιότητα του αίματος και παρεμποδίζει το σχηματισμό στηλών (rouleaux).
Δράσεις στα αιμοπετάλια Σε ανοικτές μελέτες επί υγιών εθελοντών και ασθενών με φαινόμενο Raynaud, αυξανόμενες δόσεις πιρακετάμης μέχρι 12g σχετίζονται με δοσοεξαρτώμενη ελάττωση των αιμοπεταλιακών λειτουργιών σε σύγκριση με τις προ θεραπείας τιμές (δοκιμασίες συσσωμάτωσης που προκαλείται από ADP, κολλαγόνο, επινεφρίνη και απελευθερώνει βTG (β- Θρομβοσφαιρίνη), χωρίς σημαντική μεταβολή στον αριθμό των αιμοπεταλίων. Σ’ αυτές τις μελέτες η πιρακετάμη παρέτεινε το χρόνο ροής του αίματος.
Δράσεις στα αιμοφόρα αγγεία Σε μελέτες με πειραματόζωα η πιρακετάμη ανέστειλε τον αγγειοσπασμό και ανταγωνίστηκε τη δράση διαφόρων σπασμογόνων παραγόντων. Δεν εμφάνισε οποιαδήποτε αγγειοδιασταλτική δράση και δεν προκάλεσε φαινόμενο υποκλοπής, ούτε υποτασική δράση. Σε υγιείς εθελοντές η πιρακετάμη ελάττωσε την προσκόλληση των ερυθροκυττάρων στο ενδοθήλιο των αγγείων και προκάλεσε διέγερση της σύνθεσης προστακυκλίνης από το υγιές ενδοθήλιο.
Δράσεις στους παράγοντες πήξης Σε υγιείς εθελοντές, σε σύγκριση με τις προ θεραπείας τιμές, η πιρακετάμη σε δόση μέχρι 9,6g ελάττωσε τα επίπεδα ινωδογόνου και παραγόντος von Willebrand (VIII: C; VIII R: AG; VIII R: vW) στο πλάσμα κατά 30% μέχρι 40% αυξάνοντας το χρόνο ροής του αίματος. Σε ασθενείς που εμφάνιζαν πρωτοπαθές ή δευτεροπαθές φαινόμενο Raynaud, σε σύγκριση με τις προ θεραπείας τιμές, η πιρακετάμη σε ημερήσια δόση 8g επί 6 μήνες, ελάττωσε τα επίπεδα ινωδογόνου και παράγοντος von Willebrand (VIII: C; VIII R: AG; VIII R: vW και RCF) στο πλάσμα κατά 30% μέχρι 40%, ελάττωσε τη γλοιότητα του πλάσματος και αύξησε το χρόνο ροής του αίματος. Σε μια άλλη μελέτη σε υγιείς εθελοντές δεν παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική διαφορά μεταξύ της πιρακετάμης (έως 12 g δύο φορές την ημέρα) και του εικονικού φαρμάκου ως προς τις δράσεις στις παραμέτρους αιμόστασης και το χρόνο της ροής.
Φαρμακοκινητικές ιδιότητες
H φαρμακοκινητική εικόνα πιρακετάμης είναι γραμμική και ανεξάρτητη του χρόνου με μικρή διακύμανση μεταξύ των ανθρώπων σε μεγάλο εύρος δόσεων. Αυτό είναι σε συμφωνία με την υψηλή διαπερατότητα, την υψηλή διαλυτότητα και τον ελάχιστο μεταβολισμό της πιρακετάμης. Η ημιπερίοδος ζωής της πιρακετάμης στο πλάσμα είναι 5 ώρες. Είναι όμοιος σε ενήλικες υγιείς εθελοντές και σε ασθενείς. Αυξάνεται στους ηλικιωμένους (οφείλεται κυρίως στη μειωμένη νεφρική κάθαρση) και σε άτομα με νεφρική ανεπάρκεια. Οι συγκεντρώσεις στο πλάσμα σε σταθερή κατάσταση επιτυγχάνονται μέσα σε 3 ημέρες μετά τη χορήγηση της δόσης.
Απορρόφηση
Η πιρακετάμη απορροφάται πλήρως και γρήγορα μετά τη χορήγηση από το στόμα. Σε άτομα σε νηστεία, οι μέγιστες συγκεντρώσεις στο πλάσμα επιτυγχάνονται 1 ώρα μετά την χορήγηση της δόσης. Η απόλυτη βιοδιαθεσιμότητα των από του στόματος μορφών της πιρακετάμης πλησιάζει το 100%. Η τροφή δεν επηρεάζει την έκταση της απορρόφησης της πιρακετάμης, αλλά μειώνει την τιμή Cmax κατά 17% και αυξάνει την τιμή tmax από 1 σε 1,5 ώρες. Οι μέγιστες συγκεντρώσεις είναι συνήθως 84 µg/ml και 115 µg/ml μετά από εφάπαξ δόση από του στόματος δόση 3,2 g και επαναλαμβανόμενη 3,2 g τρεις φορές την ημέρα, αντίστοιχα.
Κατανομή
Η πιρακετάμη δεν δεσμεύεται με τις πρωτεΐνες του πλάσματος και ο όγκος κατανομής είναι περίπου 0,6 l/kg. Η πιρακετάμη διαπερνά τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό, επειδή έχει μετρηθεί στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό μετά από ενδοφλέβια χορήγηση. Στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό, η τιμή tmax επιτυγχανόταν 5 ώρες περίπου μετά την χορήγηση της δόσης και η ημιπερίοδος ζωής ήταν 8,5 ώρες περίπου. Σε πειραματόζωα οι πιο υψηλές συγκεντρώσεις της πιρακετάμης στον εγκέφαλο ήταν στον εγκεφαλικό φλοιό (μετωπιαίο, βρεγματικό και ινιακό λοβό), στο φλοιό της παρεγκεφαλίδας και στα βασικά γάγγλια. Η πιρακετάμη κατανέμεται σε όλους τους ιστούς εκτός από τους λιπώδεις ιστούς, διαπερνά τον φραγμό του πλακούντα και διαπερνά τις μεμβράνες απομονωμένων ερυθρών αιμοσφαιρίων.
Βιομετασχηματισμός
Η πιρακετάμη δεν είναι γνωστό ότι μεταβολίζεται στον ανθρώπινο οργανισμό. Η απουσία αυτή μεταβολισμού υποστηρίζεται από την μακρά ημιπερίοδο ζωής στο πλάσμα σε ανουρικούς ασθενείς και τα υψηλά επίπεδα ανάκτησης της μητρικής ουσίας στα ούρα.
Αποβολή
Η ημιπερίοδος ζωής της πιρακετάμης στο πλάσμα σε ενήλικες είναι περίπου 5 ώρες μετά από ενδοφλέβια ή από του στόματος χορήγηση. Η φαινομενική ολική κάθαρση είναι 80-90 ml/min. Η κύρια οδός απέκκρισης είναι διά των ούρων, δια των οποίων απεκκρίνεται το 80 έως 100% της δόσης. Η πιρακετάμη απεκκρίνεται με σπειραματική διήθηση.
Γραμμικότητα
Η φαρμακοκινητική της πιρακετάμης είναι γραμμική σε εύρος δόσης από 0,8 έως 12g. Οι φαρμακοκινητικές μεταβλητές όπως η ημιπερίοδος ζωής και η κάθαρση δεν αλλάζουν σε σχέση με τη δόση και τη διάρκεια της θεραπείας.
Ειδικοί πληθυσμοί
- Φύλο Σε μια μελέτη βιοϊσοδυναμίας που συνέκρινε διάφορες μορφές σε δόση 2,4 g, οι τιμές Cmax και AUC ήταν περίπου κατά 30% υψηλότερες στις γυναίκες (N=6) σε σύγκριση με άνδρες (N=6). Ωστόσο, οι τιμές κάθαρσης του φαρμάκου, προσαρμοσμένες για το σωματικό βάρος, ήταν συγκρίσιμες.
- Φυλή Δεν έχουν διεξαχθεί τυπικές φαρμακοκινητικές μελέτες για τις επιδράσεις της φυλής. Ωστόσο, από διασταυρούμενες συγκρίσεις σε δεδομένα μελετών σε καυκάσιους και ασιάτες προκύπτει ότι τα φαρμακοκινητικά χαρακτηριστικά της πιρακετάμης ήταν συγκρίσιμα μεταξύ των δύο φυλετικών πληθυσμών. Επειδή η πιρακετάμη απεκκρίνεται κυρίως δια των νεφρών και δεν υπάρχουν σημαντικές φυλετικές διαφορές στην κάθαρση κρεατινίνης, δεν αναμένονται φαρμακοκινητικές διαφορές οι οποίες να οφείλονται στη φυλή.
- Ηλικιωμένοι Στους ηλικιωμένους, η ημιπερίοδος ζωής της πιρακετάμης αυξάνεται και η αύξηση σχετίζεται με τη μείωση της νεφρικής λειτουργίας στον πληθυσμό αυτό (βλ. Δοσολογία).
- Παιδιατρικός πληθυσμός Δεν έχει διεξαχθεί τυπική μελέτη φαρμακοκινητικής σε παιδιά.
- Νεφρική ανεπάρκεια Η κάθαρση της πιρακετάμης συσχετίζεται με την κάθαρση της κρεατινίνης. Συνεπώς, σε ασθενείς με νεφρική ανεπάρκεια, η ημερήσια δόση της πιρακετάμης συνιστάται να προσαρμόζεται με βάση την κάθαρση της κρεατινίνης (βλ. Δοσολογία). Σε ανουρικούς ασθενείς με νεφρική ανεπάρκεια η ημιπερίοδος ζωής της πιρακετάμης αυξάνεται μέχρι 59 ώρες. Η ποσοστιαία απομάκρυνση της πιρακετάμης ήταν το 50 έως το 60% κατά την τυπική διάρκεια συνεδρίας αιμοκάθαρσης 4 ωρών.
- Ηπατική ανεπάρκεια Η επίδραση της ηπατικής ανεπάρκειας στα φαρμακοκινητικά χαρακτηριστικά της πιρακετάμης δεν έχει αξιολογηθεί. Επειδή το 80 έως το 100% της δόσης απεκκρίνεται στα ούρα ως αμετάβλητο φάρμακο, η ηπατική ανεπάρκεια μόνο δεν αναμένεται να έχει σημαντική επίδραση στην αποβολή της πιρακετάμης.
Φαρμακοδυναμικές ιδιότητες Φαρμακοθεραπευτική κατηγορία: Ψυχοδιεγερτικά και Νοοτρόπα. Κωδικός ATC: Ν06ΒΧ03. Η δραστική ουσία, η πιρακετάμη, είναι μια πυρολιδόνη (2-οξο-1-πυρολιδιν-ακεταμίδιο), ένα κυκλικό παράγωγο του γαμα-αμινο-βουτυρικού οξέος (GABA)….
Φαρμακοκινητικές ιδιότητες H φαρμακοκινητική εικόνα πιρακετάμης είναι γραμμική και ανεξάρτητη του χρόνου με μικρή διακύμανση μεταξύ των ανθρώπων σε μεγάλο εύρος δόσεων. Αυτό είναι σε συμφωνία με την υψηλή διαπερατότητα, την υψηλή διαλυτότητα και τον…
Παρακολούθηση Αγωγής
Εργαστηριακοί & κλινικοί έλεγχοι από το SPC, ανά σύστημα
Εργαστηριακές εξετάσεις (αίμα / ούρα)
| Έλεγχος | Σύστημα | Συχνότητα | Προϋπόθεση |
|---|---|---|---|
| Κάθαρση κρεατινίνης | water_dropΝεφρική λειτουργία | τακτική | Μακροχρόνια θεραπεία σε ηλικιωμένους |
Σκευάσματα & Τιμολόγηση
Μονογραφίες Πηγών
Αναλυτικό περιεχόμενο ανά πηγή για τεκμηρίωση και έλεγχο
science
PubChem
Φαρμακοδυναμική
expand_more
Φαρμακοδυναμική
Φαρμακοδυναμικές Δράσεις
-
Νευρωνικές Επιδράσεις:
- Η ρακετάμη ρυθμίζει τη χολινεργική, σεροτονινεργική, νοραδρενεργική και γλουταματεργική νευροδιαβίβαση, αν και δεν παρουσιάζει υψηλή συγγένεια για τους σχετικούς υποδοχείς (Ki >10μM).
- Αυξάνει την πυκνότητα των μετασυναπτικών υποδοχέων και/ή αποκαθιστά τη λειτουργία τους σταθεροποιώντας τη ρευστότητα της μεμβράνης.
- Στον πρόσθιο εγκέφαλο ποντικών που γερνούν, η πυκνότητα των NMDA υποδοχέων αυξήθηκε κατά περίπου 20% μετά από 14 ημέρες θεραπείας με ρακετάμη.
- Βελτιώνει τις γνωστικές διεργασίες (μάθηση, μνήμη, προσοχή, συνείδηση) χωρίς να προκαλεί καταστολή ή ψυχοδιεγερτικές επιδράσεις.
- Παρουσιάζει νευροπροστατευτικές επιδράσεις έναντι βλάβης από υποξία, δηλητηριάσεις και ηλεκτροσπασμοθεραπεία.
- Σε αρουραίους με απώλεια νευρώνων σχετιζόμενη με στέρηση αλκοόλης, μείωσε την έκταση της νευρωνικής απώλειας και αύξησε τις συνάψεις στον ιππόκαμπο έως και 20%.
- Προάγει τη νευροπλαστικότητα όταν υπάρχουν αναστρέψιμα νευρωνικά κυκλώματα.
- Μειώνει τη σοβαρότητα των επιληπτικών κρίσεων και ενισχύει την αντιεπιληπτική δράση συμβατικών φαρμάκων (π.χ., καρβαμαζεπίνη, διαζεπάμη).
-
Αγγειακές Επιδράσεις:
- Αυξάνει την παραμορφωσιμότητα των ερυθρών αιμοσφαιρίων.
- Μειώνει τη συσσωμάτωση των αιμοπεταλίων δοσοεξαρτώμενα.
- Μειώνει την προσκόλληση των ερυθρών αιμοσφαιρίων στο αγγειακό ενδοθήλιο και το αγγειοσπασμό.
- Ενισχύει άμεσα τη σύνθεση προστακυκλίνης.
- Μειώνει τα επίπεδα ινωδογόνου και του παράγοντα von Willebrand (VIII:C; VIII R:AG; VIII R:vW) στο πλάσμα κατά 30-40%.
- Η βελτιωμένη μικροκυκλοφορία οφείλεται σε συνδυαστική δράση σε ερυθρά αιμοσφαίρια, αγγεία και πήξη του αίματος.
neurology
PubChem
Μηχανισμός δράσης
expand_more
Μηχανισμός δράσης
Μηχανισμός Δράσης
- Αλληλεπιδρά με τους πολικούς πόλους των φωσφολιπιδίων της μεμβράνης, δημιουργώντας κινητά φαρμακο-λιπιδικά συμπλέγματα που αναδιοργανώνουν τα λιπίδια και επηρεάζουν τη λειτουργία και τη ρευστότητα της μεμβράνης.
- Αντιμετωπίζει την αποδιοργάνωση των λιπιδίων των κυτταρικών μεμβρανών που προκαλείται από πεπτίδια βήτα-αμυλoειδούς, μειώνοντας τις αποσταθεροποιητικές τους επιδράσεις.
- Προκαλεί θετική καμπυλότητα της μεμβράνης, αντισταθμίζοντας την αρνητική καμπυλότητα που προκαλείται από τα αμυλοειδή πεπτίδια, μειώνοντας την πιθανότητα σύντηξης της μεμβράνης.
- Βελτιώνει τη σταθερότητα της μεμβράνης, επιτρέποντας τη διατήρηση και αποκατάσταση της τρισδιάστατης δομής ή αναδίπλωσης των πρωτεϊνών για φυσιολογική λειτουργία (μεταφορά, έκκριση, πρόσδεση υποδοχέων).
- Μέσω της αποκατεστημένης ρευστότητας της μεμβράνης, προάγει την αποκατάσταση της νευροδιαβίβασης (γλουταματεργική, χολινεργική), ενισχύει τη νευροπλαστικότητα και μεσολαβεί νευροπροστατευτικές και αντιεπιληπτικές δράσεις.
- Βελτιώνει τη ρευστότητα των μεμβρανών των αιμοπεταλίων.
- Στο αγγειακό επίπεδο, μειώνει την προσκόλληση των ερυθρών αιμοσφαιρίων στα τοιχώματα των αγγείων και μειώνει τον αγγειοσπασμό, βελτιώνοντας τη μικροκυκλοφορία (συμπεριλαμβανομένης της εγκεφαλικής και νεφρικής ροής αίματος).
- Έχει αντιυποξικές ιδιότητες, εξαλείφει διαταραχές του καρδιακού ρυθμού που προκαλούνται από χλωριούχο ασβέστιο και αυξάνει το κατώφλι κολπικής μαρμαρυγής.
- Η αντιαρρυθμική του δράση συνοδεύεται από μείωση του καρδιακού ρυθμού και αύξηση του πλάτους των συσπάσεων.
- Μειώνει το δυναμικό μεμβράνης των ερυθρών αιμοσφαιρίων, παρόμοια με τη λιδοκαΐνη, αποκαθιστώντας τον φυσιολογικό ρυθμό των συσπάσεων, πιθανώς μέσω θετικής επίδρασης στις μεταβολικές διαδικασίες του μυοκαρδίου.
biotech
PubChem
Απορρόφηση / κατανομή / απέκκριση
expand_more
Απορρόφηση / κατανομή / απέκκριση
Απορρόφηση, Κατανομή & Απέκκριση
-
Απορρόφηση:
- Γραμμική και χρονικά εξαρτώμενη φαρμακοκινητική με χαμηλή διακύμανση μεταξύ ατόμων.
- Ταχεία και εκτεταμένη απορρόφηση μετά από από του στόματος χορήγηση.
- Μέγιστη πλασματική συγκέντρωση (Cmax) εντός 1 ώρας σε νηστικούς.
- Μετά από εφάπαξ δόση 3.2 g, Cmax = 84 µg/mL.
- Η λήψη τροφής μειώνει την Cmax κατά 17% και αυξάνει τον χρόνο επίτευξης Cmax (Tmax) από 1 σε 1.5 ώρες.
- Tmax στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό (ΕΝΥ) περίπου 5 ώρες μετά τη χορήγηση.
- Απόλυτη βιοδιαθεσιμότητα από του στόματος σκευάσματα ≈ 100%.
- Επίπεδα σταθερής κατάστασης επιτυγχάνονται εντός 3 ημερών.
- Μέγιστα επίπεδα και AUC είναι ανάλογα της δόσης.
- Ταχεία και σχεδόν πλήρης απορρόφηση. Μέγιστα πλασματικά επίπεδα εντός 1.5 ώρες.
-
Κατανομή:
- Όγκος κατανομής (Vd) ≈ 0.6 L/kg (ή 0.7 L/kg).
- Διέρχεται τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό (ανιχνεύεται στο ΕΝΥ).
- Διέρχεται τον πλακουντιακό φραγμό.
- Διηθεί σε όλους τους ιστούς εκτός από τους λιπώδεις.
- Διηθεί τις μεμβράνες των ερυθρών αιμοσφαιρίων.
- Διέρχεται τις μεμβράνες αιμοκάθαρσης.
- Εκκρίνεται στο μητρικό γάλα.
-
Απέκκριση:
- Κυρίως μέσω νεφρικής απέκκρισης.
- 80-100% της δόσης ανακτάται στα ούρα ως αμετάβλητο φάρμακο (περίπου 90%).
- Η απέκκριση στα ούρα είναι ανεξάρτητη της δόσης.
- Η κάθαρση (clearance) είναι εξαρτώμενη από την κάθαρση κρεατινίνης των νεφρών και αναμένεται να μειωθεί σε νεφρική ανεπάρκεια.
- Φαινόμενη συνολική κάθαρση σώματος: 80-90 mL/min.
water_drop
PubChem
Δέσμευση πρωτεϊνών
expand_more
Δέσμευση πρωτεϊνών
Πρωτεϊνική Σύνδεση
- Δεν αναφέρεται σύνδεση της ρακετάμης με πρωτεΐνες του πλάσματος.
hub
PubChem
Μεταβολισμός
expand_more
Μεταβολισμός
Μεταβολισμός
- Μεγάλο ποσοστό της χορηγούμενης ρακετάμης απεκκρίνεται ως αμετάβλητο φάρμακο.
- Δεν υπάρχει γνωστός σημαντικός μεταβολισμός της ρακετάμης.
- Δεν έχει βρεθεί κανένας μεταβολίτης της ρακετάμης.
hourglass
PubChem
Ημίσεια ζωή
expand_more
Ημίσεια ζωή
Βιολογικός Χρόνος Ημίσειας Ζωής
- Ο πλασματικός χρόνος ημίσειας ζωής είναι περίπου 5 ώρες μετά από από του στόματος ή ενδοφλέβια χορήγηση.
- Ο χρόνος ημίσειας ζωής στο ΕΝΥ ήταν 8.5 ώρες.
- Ο πλασματικός χρόνος ημίσειας ζωής είναι 5.0 ώρες σε νεαρούς ενήλικες άνδρες.
category
PubChem
MeSH classification
expand_more
MeSH classification
Ταξινόμηση MeSH
- Φάρμακα που στοχεύουν στην πρόληψη βλάβης στον εγκέφαλο ή τον νωτιαίο μυελό από ισχαιμία, εγκεφαλικό επεισόδιο, σπασμούς ή τραύμα. Δρουν με ποικίλους μηχανισμούς, συχνά ελαχιστοποιώντας τη βλάβη από ενδογενείς διεγερτικούς αμινοξέους.
- Φάρμακα που χρησιμοποιούνται για τη διευκόλυνση της μάθησης ή της μνήμης, ιδίως για την πρόληψη των γνωστικών ελλειμμάτων που σχετίζονται με άνοιες. Δρουν με ποικίλους μηχανισμούς.
Ημίσεια ζωή
Δέσμευση πρωτεϊνών
Απέκκριση
Επιστημονικό Προφίλ
expand_more
Ταξινόμηση MeSH
- Φάρμακα που στοχεύουν στην πρόληψη βλάβης στον εγκέφαλο ή τον νωτιαίο μυελό από ισχαιμία, εγκεφαλικό επεισόδιο, σπασμούς ή τραύμα. Δρουν με ποικίλους μηχανισμούς, συχνά ελαχιστοποιώντας τη βλάβη από ενδογενείς διεγερτικούς αμινοξέους.
- Φάρμακα που χρησιμοποιούνται για τη διευκόλυνση της μάθησης ή της μνήμης, ιδίως για την πρόληψη των γνωστικών ελλειμμάτων που σχετίζονται με άνοιες. Δρουν με ποικίλους μηχανισμούς.