SULFAMETHOXAZOLE + TRIMETHOPRIM
Oι τετρακυκλίνες είναι αντιμικροβιακά ευρέος φάσματος εναντίον Gram+ και Gram- μικροοργανισμών. Δρουν αναστέλλοντας την πρωτεϊνική σύνθεση των μικροβίων. Πρόκειται για χρήσιμα φάρμακα παρόλο που η χρήση τους σήμερα, λόγω ανάπτυξης ανθεκτικών στελεχών, είναι σχετικώς περιορισμένη. …
Κλινική Σύνοψη
Προτεραιότητα πηγών: SPC, ΕΟΦ, DrugBank
clinical_notes
ΕΟΦ
Ενδείξεις
expand_more
Ενδείξεις
medication
ΕΟΦ
Δοσολογία
expand_more
Δοσολογία
block
ΕΟΦ
Αντενδείξεις
expand_more
Αντενδείξεις
warning
ΕΟΦ
Προειδοποιήσεις
expand_more
Προειδοποιήσεις
swap_horiz
ΕΟΦ
Αλληλεπιδράσεις
expand_more
Αλληλεπιδράσεις
sick
ΕΟΦ
Ανεπιθύμητες ενέργειες
expand_more
Ανεπιθύμητες ενέργειες
neurology
PubChem
Μηχανισμός δράσης
expand_more
Μηχανισμός δράσης
biotech
PubChem
Φαρμακοκινητική
expand_more
Φαρμακοκινητική
hub
PubChem
Μεταβολισμός
expand_more
Μεταβολισμός
bloodtype
PubChem
Απέκκριση
expand_more
Απέκκριση
Σκευάσματα & Τιμολόγηση
Μονογραφίες Πηγών
Αναλυτικό περιεχόμενο ανά πηγή για τεκμηρίωση και έλεγχο
ΕΟΦ · 5.1.11
Σουλφοναμίδες
expand_more
Σουλφοναμίδες
Oι τετρακυκλίνες είναι αντιμικροβιακά ευρέος φάσματος εναντίον Gram+ και Gram- μικροοργανισμών. Δρουν αναστέλλοντας την πρωτεϊνική σύνθεση των μικροβίων. Πρόκειται για χρήσιμα φάρμακα παρόλο που η χρήση τους σήμερα, λόγω ανάπτυξης ανθεκτικών στελεχών, είναι σχετικώς περιορισμένη. Σε ορισμένες λοιμώξεις αποτελούν φάρμακα εκλογής. Όλες οι τετρακυκλίνες έχουν κατά κανόνα κοινό αντιμικροβιακό φάσμα.
H τετρακυκλίνη και η οξυτετρακυκλίνη εμφανίζουν σχετικώς ασταθή απορρόφηση χορηγούμενες από το στόμα, ενώ η δεμεκλοκυκλίνη απορροφάται καλύτερα. Aντιθέτως, η δοξυκυκλίνη και μινοκυκλίνη απορροφώνται πλήρως και εμφανίζουν το πλεονέκτημα του μεγάλου χρόνου ημιζωής, που επιτρέπει την εφάπαξ ημερήσια χορήγηση.
Xορηγούμενες σε άτομα κατά την περίοδο της ανάπτυξής τους εναποτίθενται στα οστά και τους οδόντες με αποτέλεσμα την κιτρινωπή χρώση των τελευταίων. Mετά από ενδοφλέβια χορήγηση μεγάλων δόσεων (> 2 g/24ωρο) τετρακυκλίνης σε έγκυες γυναίκες με ουρολοίμωξη περιεγράφησαν θανατηφόρα επεισόδια από βαριά ηπατική βλάβη. Eπιπλέον φαίνεται να έχουν και τοξικές επιδράσεις στο έμβρυο. Ως εκ τούτου η χορήγησή τους κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης αντενδείκνυται. Όλες οι τετρακυκλίνες πλην της δοξυκυκλίνης επιβαρύνουν προϋπάρχουσα νεφρική ανεπάρκεια.
neurology
PubChem
Μηχανισμός δράσης
expand_more
Μηχανισμός δράσης
Ο συνδυασμός τριμεθοπρίμης/σουλφαμεθοξαζόλης αναστέλλει διαδοχικά βήματα στη σύνθεση του τετραϋδροφολικού οξέος, ενός απαραίτητου μεταβολικού συμπαράγοντα για τη μικροβιακή σύνθεση των πουρινών, της θυμιδίνης, της γλυκίνης και της μεθειονίνης. Οι σουλφοναμίδες, συμπεριλαμβανομένης της σουλφαμεθοξαζόλης, είναι δομικά ανάλογα του παρα-αμινοβενζοϊκού οξέος (PABA) και αναστέλλουν τη σύνθεση του διυδροπτεροϊκού οξέος, του άμεσου προδρόμου του διυδροφολικού οξέος, από PABA και περίνη. Η τριμεθοπρίμη στη συνέχεια αναστέλλει την αναγωγή του διυδροφολικού οξέος σε μεταβολικά ενεργό τετραϋδροφολικό οξύ μέσω του ενζύμου διυδροφολική αναγωγάση. Η σημαντικότερη συνέπεια αυτής της διαδοχικής ενζυμικής αναστολής φαίνεται να είναι η διακοπή της σύνθεσης θυμιδίνης.
Η συνεργιστική αλληλεπίδραση μεταξύ σουλφοναμιδίου και τριμεθοπρίμης είναι επομένως προβλέψιμη από τους αντίστοιχους μηχανισμούς τους. Υπάρχει βέλτιστη αναλογία των συγκεντρώσεων των δύο παραγόντων για συνεργισμό, και αυτή είναι ίση με την αναλογία των ελάχιστων ανασταλτικών συγκεντρώσεων των φαρμάκων που δρουν ανεξάρτητα. Ενώ αυτή η αναλογία ποικίλλει για διαφορετικά βακτήρια, η πιο αποτελεσματική αναλογία για τον μεγαλύτερο αριθμό μικροοργανισμών είναι 20 μέρη σουλφαμεθοξαζόλης προς ένα μέρος τριμεθοπρίμης. Ο συνδυασμός παρασκευάζεται για να επιτευχθεί συγκέντρωση σουλφαμεθοξαζόλης in vivo 20 φορές μεγαλύτερη από αυτήν της τριμεθοπρίμης. … Οι φαρμακοκινητικές ιδιότητες της σουλφοναμίδης που επιλέγεται για τον συνδυασμό με την τριμεθοπρίμη είναι σημαντικές, καθώς επιθυμείται σχετική σταθερότητα των συγκεντρώσεων των δύο ενώσεων στον οργανισμό.
Η τριμεθοπρίμη/σουλφαμεθοξαζόλη είναι δραστική in vitro έναντι ποικιλίας Gram-αρνητικών και Gram-θετικών βακτηρίων. Μεταξύ των αερόβιων Gram-αρνητικών εντερικών βακτηρίων, τα Escherichia coli, Proteus mirabilis, Salmonella (συμπεριλαμβανομένου του Salmonella typhi), Shigella και Citrobacter είναι πολύ ευαίσθητα. Τα indole-θετικά Proteus, Serratia marcescens, Klebsiella pneumoniae, Enterobacter, Providencia stuartii είναι μέτρια ευαίσθητα.
Αναπτύχθηκε ανοσοδοκιμασία για την ανίχνευση αντισωμάτων IgE που αντιδρούν με τη σουλφαμεθοξαζόλη στον ορό ασθενών που παρουσίασαν απειλητικές για τη ζωή αναφυλακτικές αντιδράσεις μετά τη λήψη κο-τριμοξαζόλης (τριμεθοπρίμη και σουλφαμεθοξαζόλη). Ασθενείς που είχαν σημαντικά επίπεδα αντισωμάτων IgE που αντιδρούσαν με τη σουλφαμεθοξαζόλη στον ορό τους δεν είχαν αντισώματα IgE που αντιδρούσαν με τριμεθοπρίμη-Sepharose. Πειράματα αναστολής με αριθμό σουλφοναμιδών για τον προσδιορισμό των λεπτομερών δομικών ειδικοτήτων των αντισωμάτων IgE που αντιδρούν με τη σουλφαμεθοξαζόλη σε τρεις ασθενείς αποκάλυψαν ότι η σουλφαμεθοξαζόλη και, ανάλογα με τον ορό, η σουλφαμεραζίνη και η σουλφαμεθιζόλη, ήταν οι πιο ισχυροί αναστολείς της δέσμευσης IgE, ενώ η μητρική σουλφοναμίδη, η σουλφανιλιδή, ήταν πολύ ασθενής αναστολέας. Από μια λεπτομερή εξέταση των σχέσεων δομής-δράσης, συμπεράναμε ότι η ομάδα 5-μεθυλ-3-ισοξαζολυλίου στο μόριο της σουλφαμεθοξαζόλης ήταν ο αλλεργιογόνος καθοριστικός παράγοντας για όλους τους τρεις ασθενείς, με την ομάδα 5-μεθυλίου να είναι ιδιαίτερα σημαντική για την αναγνώριση από τα αντισώματα IgE. Οι δοκιμασίες για την ανίχνευση αντισωμάτων IgE κατά της σουλφαμεθοξαζόλης και της τριμεθοπρίμης θα πρέπει να αποδειχθούν χρήσιμες για τη διάγνωση άμεσης υπερευαισθησίας στην κο-τριμοξαζόλη και ίσως για την παρακολούθηση της θεραπείας με φάρμακα σε ασθενείς με AIDS όπου έχει αναφερθεί υψηλή συχνότητα ανεπιθύμητων αντιδράσεων στην κο-τριμοξαζόλη.
biotech
PubChem
Απορρόφηση / κατανομή / απέκκριση
expand_more
Απορρόφηση / κατανομή / απέκκριση
Η κο-τριμοξαζόλη κατανέμεται ευρέως στους ιστούς και τα υγρά του σώματος, συμπεριλαμβανομένων των πτυέλων, του υδατοειδούς υγρού, του υγρού του μέσου ωτός, του προστατικού υγρού, του κολπικού υγρού, της χολής και του εγκεφαλονωτιαίου υγρού (ΕΝΥ). Η τριμεθοπρίμη κατανέμεται επίσης στις βρογχικές εκκρίσεις. Η τριμεθοπρίμη έχει μεγαλύτερο όγκο κατανομής από τη σουλφαμεθοξαζόλη. Σε ενήλικες, έχουν αναφερθεί φαινόμενοι όγκοι κατανομής 100-120 L και 12-18 L για την τριμεθοπρίμη και τη σουλφαμεθοξαζόλη, αντίστοιχα. Σε ασθενείς με μη φλεγμαίνοντα μηνίγγια, οι συγκεντρώσεις τριμεθοπρίμης και σουλφαμεθοξαζόλης στο ΕΝΥ είναι περίπου 50% και 40%, αντίστοιχα, των ταυτόχρονων συγκεντρώσεων των φαρμάκων στον ορό. Οι συγκεντρώσεις τριμεθοπρίμης και σουλφαμεθοξαζόλης στο υγρό του μέσου ωτός είναι περίπου 75% και 20%, αντίστοιχα, και στο προστατικό υγρό περίπου 200% και 35%, αντίστοιχα, των ταυτόχρονων συγκεντρώσεων των φαρμάκων στον ορό.
Μετά από μία μόνο από του στόματος δόση του συνδυασμένου σκευάσματος, η τριμεθοπρίμη απορροφάται ταχύτερα από τη σουλφαμεθοξαζόλη. Η ταυτόχρονη χορήγηση των φαρμάκων φαίνεται να επιβραδύνει την απορρόφηση της σουλφαμεθοξαζόλης. Οι μέγιστες συγκεντρώσεις τριμεθοπρίμης στο αίμα συνήθως εμφανίζονται εντός 2 ωρών στους περισσότερους ασθενείς, ενώ οι μέγιστες συγκεντρώσεις σουλφαμεθοξαζόλης εμφανίζονται εντός 4 ωρών μετά από μία μόνο από του στόματος δόση.
Η τριμεθοπρίμη κατανέμεται και συγκεντρώνεται ταχέως στους ιστούς, και περίπου το 40% δεσμεύεται στην πρωτεΐνη του πλάσματος παρουσία σουλφαμεθοξαζόλης. Ο όγκος κατανομής της τριμεθοπρίμης είναι σχεδόν εννέα φορές μεγαλύτερος από αυτόν της σουλφαμεθοξαζόλης. Το φάρμακο εισέρχεται εύκολα στο ΕΝΥ και στα πτύελα. Υψηλές συγκεντρώσεις κάθε συστατικού του μείγματος βρίσκονται επίσης στη χολή.
Οι φαρμακοκινητικές της τριμεθοπρίμης-σουλφαμεθοξαζόλης μελετήθηκαν σε 12 υγιείς ενήλικες που έλαβαν τριμεθοπρίμη σε δόση 20 mg/kg σωματικού βάρους ημερησίως και σουλφαμεθοξαζόλη σε δόση 100 mg/kg ημερησίως, που είναι η συμβατική δόση για τη θεραπεία της πνευμονίας από Pneumocystis carinii. Οι ημερήσιες δόσεις διαιρέθηκαν ομοιόμορφα και χορηγήθηκαν από του στόματος κάθε 6 ώρες για 3 ημέρες. Οι συγκεντρώσεις τριμεθοπρίμης, σουλφαμεθοξαζόλης και N4-ακετυλοσουλφαμεθοξαζόλης στον ορό και τα ούρα μετρήθηκαν με HPLC. Πέντε υποκείμενα αποσύρθηκαν από τη μελέτη λόγω αφόρητης γαστρεντερικής και κεντρικής νευρικής τοξικότητας. Στα επτά υποκείμενα που ολοκλήρωσαν τη μελέτη, οι μέσες μέγιστες συγκεντρώσεις του φαρμάκου στον ορό μετά την τελευταία δόση ήταν 13,6 ± 2,0, 372 ± 64 και 50,1 ± 10,9 μg/ml για την τριμεθοπρίμη, τη σουλφαμεθοξαζόλη και την N4-ακετυλοσουλφαμεθοξαζόλη, αντίστοιχα. Οι μέσες ημιζωές ήταν 13,6 ± 3,5, 14,0 ± 2,3 και 18,6 ± 4,3 ώρες, αντίστοιχα. Οι αλλαγές στον απόλυτο αριθμό ουδετεροφίλων συσχετίστηκαν σημαντικά με την ελάχιστη συγκέντρωση τριμεθοπρίμης και σουλφαμεθοξαζόλης στον ορό και την περιοχή κάτω από την καμπύλη συγκέντρωσης-χρόνου της τριμεθοπρίμης (για όλες τις τρεις παραμέτρους, r² = 0,6 και p < 0,05). Αυτά τα ευρήματα προστίθενται στα στοιχεία ότι οι συγκεντρώσεις του φαρμάκου στον ορό σε ενήλικες μετά τη συμβατική δόση τριμεθοπρίμης-σουλφαμεθοξαζόλης για πνευμονία από Pneumocystis carinii είναι υπερβολικές και συμβάλλουν σε ορισμένες ανεπιθύμητες αντιδράσεις.
Αυτό το άρθρο ανασκοπεί τη φαρμακοκινητική, την κλινική χρήση και τις ανεπιθύμητες ενέργειες της τριμεθοπρίμης/σουλφαμεθοξαζόλης σε ασθενείς με νεφρική δυσλειτουργία. Η νεφρική δυσλειτουργία αλλάζει τη φαρμακοκινητική και των δύο συστατικών φαρμάκων. Η διάθεση της τριμεθοπρίμης και της σουλφαμεθοξαζόλης δεν επηρεάζεται σημαντικά μέχρι η κάθαρση κρεατινίνης να είναι μικρότερη από 30 ml/min, οπότε συσσωρεύονται μεταβολίτες σουλφαμεθοξαζόλης και τριμεθοπρίμης και μπορεί να οδηγήσουν σε τοξικότητα. Η νεφρική δυσλειτουργία, ωστόσο, δεν αποκλείει τη χρήση τριμεθοπρίμης/σουλφαμεθοξαζόλης για τη θεραπεία ευαίσθητων λοιμώξεων, ακόμη και όταν η κάθαρση κρεατινίνης είναι μικρότερη από 15 ml/min. Οι ανεπιθύμητες ενέργειες μπορεί να εμφανίζονται συχνότερα σε ασθενείς με νεφρική δυσλειτουργία, αλλά δεν σχετίζονται σαφώς με αυξημένες συγκεντρώσεις στον ορό κανενός φαρμάκου. Παρουσιάζονται οδηγίες για την κατάλληλη δοσολογία και παρακολούθηση της θεραπείας με τριμεθοπρίμη/σουλφαμεθοξαζόλη σε αυτούς τους ασθενείς.
hub
PubChem
Μεταβολισμός
expand_more
Μεταβολισμός
hourglass
PubChem
Ημίσεια ζωή
expand_more
Ημίσεια ζωή
Ημίσεια ζωή
Δέσμευση πρωτεϊνών
Απέκκριση
Scientific Profile
Σχετικά Εργαλεία
Πρωτόκολλα Συνταγογράφησης
Συνταγογραφείται εφόσον ο ασθενής εντάσσεται σε κάποιο από τα παρακάτω βήματα:
-
ΒΗΜΑ 2 J01EE012ο ΒΗΜΑ — Πρόσφατη β-λακτάμη / αλλεργία / αποτυχία β-λακταμικού / ανθεκτικός πνευμονιόκοκκος
- Ιστορικό λήψης β-λακταμικού το τελευταίο 3μηνο
- Αλλεργία στις β-λακτάμες
- Μη ανταπόκριση σε προηγούμενη β-λακτάμη
- Ανθεκτικός στην πενικιλλίνη πνευμονιόκοκκος
Δοσολογία: (800+160) mg × 2 · 7 ημέρες -
ΒΗΜΑ 3 J01EE013ο ΒΗΜΑ — Σοβαρή ΧΑΠ (FEV1 < 50%) με συχνές παροξύνσεις ή συννοσηρότητες
- FEV1 < 50% με χρόνια συμπτώματα
- > 2 παροξύνσεις/έτος
- Ή σημαντικές συννοσηρότητες
Δοσολογία: (800+160) mg × 2 · 7 ημέρες
Συνταγογραφείται εφόσον ο ασθενής εντάσσεται σε κάποιο από τα παρακάτω βήματα:
-
ΒΗΜΑ 1 J01EE011ο ΒΗΜΑ — Πιθανή βακτηριακή γαστρεντερίτιδα, ανοσοεπαρκής ασθενής
- Κλινικά σημεία βακτηριακής διάρροιας
- ΧΩΡΙΣ παράγοντες κινδύνου για Salmonella
- ΧΩΡΙΣ ταξίδι, πρόσφατη νοσηλεία ή πρόσφατα αντιβιοτικά
Δοσολογία: (800+160) mg × 2 · 3–5 ημέρες
Συνταγογραφείται εφόσον ο ασθενής εντάσσεται σε κάποιο από τα παρακάτω βήματα:
-
ΒΗΜΑ Α1 J01EE01Ανώτερο ουροποιητικό — Ανεπίπλεκτη πυελονεφρίτιδα: 1η επιλογή
- Οξεία πυελονεφρίτιδα σε υγιή μη έγκυο γυναίκα αναπαραγωγικής ηλικίας χωρίς επιπλέκοντες παράγοντες
Δοσολογία: 960 mg × 2/ημέρα · 10-14 ημέρες -
ΒΗΜΑ ΑΕ J01EE01Ανώτερο ουροποιητικό — Επιπλεγμένη πυελονεφρίτιδα
- Πυελονεφρίτιδα σε άνδρες, ηλικία > 50, κύηση, ΣΔ, αποφρακτική ουροπάθεια/παλινδρόμηση ή άλλη επιπλέκουσα κατάσταση
Δοσολογία: Δοσολογία & διάρκεια κατά τον θεράποντα βάσει της διάγνωσης · Εξατομικευμένα -
ΒΗΜΑ ΕΙΔ J01EE01Ειδικές περιπτώσεις
- Χημειοπροφύλαξη, ασυμπτωματική βακτηριουρία κύησης, άνδρες με υποτροπιάζουσα λοίμωξη
Δοσολογία: Fosfomycin 3 g/10 ημέρες · Nitrofurantoin 50-100 mg × 1 · Cotrimoxazole 40/200 mg × 1 · 6 μήνες -
ΒΗΜΑ ΕΙΔ J01EE01Ειδικές περιπτώσεις
- Χημειοπροφύλαξη, ασυμπτωματική βακτηριουρία κύησης, άνδρες με υποτροπιάζουσα λοίμωξη
Δοσολογία: Nitrofurantoin 100 mg × 3 · 5-7 ημέρες -
ΒΗΜΑ ΕΙΔ J01EE01Ειδικές περιπτώσεις
- Χημειοπροφύλαξη, ασυμπτωματική βακτηριουρία κύησης, άνδρες με υποτροπιάζουσα λοίμωξη
Δοσολογία: Ciprofloxacin 500 mg × 2 · Levofloxacin 500-750 mg × 1 · Cotrimoxazole 160/800 mg × 2 · 14 ημέρες (1ο επεισόδιο) — 28 ημέρες (υποτροπή)