Αλκοόλ — Εκτίμηση & Διαχείριση στην ΠΦΥ

Ερωτηματολόγιο AUDIT · Βραχείες παρεμβάσεις · Φαρμακευτική αγωγή

ΜΟΝΑΔΕΣ

Τι είναι μια Μονάδα Αλκοόλ;

1 μονάδα = 10 ml (8 g) καθαρής αλκοόλης

Ποτό	Περιεκτικότητα	Μέγεθος σερβιρίσματος	Μονάδες / σερβίρισμα
🍺 Μπύρα (κανονική)	5% vol	330 ml (κουτάκι) / 500 ml (μεγάλη)	1,6 / 2,5 μονάδες
🍺 Μπύρα (light)	3,5% vol	330 ml	1,2 μονάδες
🍷 Κρασί (κόκκινο/λευκό)	12% vol	150 ml (ποτήρι εστιατορίου)	1,8 μονάδες
🥂 Κρασί (σαμπάνια/rosé)	12% vol	125 ml	1,5 μονάδες
🥃 Βότκα / Τζιν / Ρούμι / Ουίσκι	40% vol	25 ml (σφηνάκι / single measure)	1,0 μονάδα
🍹 Βότκα / Τζιν σε cocktail	40% vol	50 ml (double)	2,0 μονάδες
🥃 Ούζο / Τσίπουρο	40–46% vol	50 ml (μεγάλο σφηνάκι)	2,0–2,3 μονάδες
🍸 Κρασί (οινοποιείο)	13% vol	750 ml (μπουκάλι)	9,75 μονάδες

Τύπος υπολογισμού: Μονάδες = (ml × % vol) / 1000
Ασφαλή όρια (WHO): Άνδρες ≤14 μονάδες/εβδ. (≤4/ημέρα) · Γυναίκες ≤7 μονάδες/εβδ. (≤3/ημέρα)
Κανένα επίπεδο κατανάλωσης αλκοόλ δεν είναι απόλυτα ασφαλές.

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ

Στρατηγική Διαχείρισης ανά Κατηγορία AUDIT

Χαμηλός κίνδυνος · Επισφαλής · Επιβλαβής · Εξάρτηση

AUDIT Score	Κατηγορία	Παρεμβάσεις	Παρακολούθηση
0–7	Χαμηλού κινδύνου Low risk	✓ Πρόληψη και προαγωγή υγείας ✓ Σύντομη συμβουλευτική (1–2 λεπτά) ✓ Ενίσχυση θετικής συμπεριφοράς	Τακτικός επανέλεγχος
8–15	Επισφαλής χρήση Hazardous use	✓ Βραχεία παρέμβαση (5–20 λεπτά) ✓ Εκτίμηση συννοσηρότητας ✓ Φαρμακευτική αγωγή υπό ειδικές περιστάσεις ✓ Συνεχιζόμενη παρακολούθηση (follow-up)	Επανεκτίμηση σε 1–3 μήνες
16–19	Επιβλαβής χρήση Harmful use	✓ Βραχείες παρεμβάσεις (πολλαπλές) ✓ Εκτίμηση προόδου ✓ Φαρμακευτική αγωγή ✓ Εκτίμηση για παραπομπή σε ειδικό ✓ Συνεχιζόμενη παρακολούθηση	Επανεκτίμηση σε 1 μήνα
≥ 20	Πιθανή εξάρτηση Probable dependence	✓ Παραπομπή σε ειδικό — Εξειδικευμένη θεραπεία ✓ Αξιολόγηση συνδρόμου στέρησης ✓ Φαρμακευτική αγωγή (ναλτρεξόνη, ακαμπροσάτη) ✓ Ψυχοκοινωνική υποστήριξη ✓ Συνεχιζόμενη παρακολούθηση	Άμεση παραπομπή

ΒΡΑΧΕΙΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ

Βραχείες Παρεμβάσεις στην ΠΦΥ

Τεχνική FRAMES · Δομή συνεδρίας · Αποτελεσματικότητα

Τεχνική FRAMES

F	Feedback — Ανατροφοδότηση αποτελεσμάτων AUDIT στον ασθενή
R	Responsibility — Έμφαση στη συνειδητοποίηση της ευθύνης του ασθενή
A	Advice — Σαφής σύσταση μείωσης ή αποχής
M	Menu — Προσφορά εναλλακτικών στρατηγικών αλλαγής
E	Empathy — Ενσυναισθητική, μη κρίνουσα στάση
S	Self-efficacy — Ενίσχυση αυτοαποτελεσματικότητας ασθενή

Δομή Συνεδρίας Βραχείας Παρέμβασης

Κοινοποίηση αποτελεσμάτων AUDIT με μη-κρίνοντα τρόπο
Εκτίμηση του επιπέδου ενδιαφέροντος για αλλαγή (σταδίο αλλαγής)
Παροχή πληροφοριών για τους κινδύνους της χρήσης αλκοόλ
Συζήτηση στόχων — μείωση (ορισμός ασφαλών ορίων) ή αποχή
Πρακτικές στρατηγικές: ημερολόγιο ποτών, αποφυγή trigger situations
Ορισμός ημερομηνίας follow-up

Αποδοτικότητα: Οι βραχείες παρεμβάσεις (5–20 λεπτά) μειώνουν κατά ~25% την κατανάλωση αλκοόλ σε άτομα με επισφαλή χρήση — NNT ~8.

Ασφαλή όρια κατανάλωσης (WHO):
Άνδρες: ≤14 μονάδες/εβδ. | Γυναίκες: ≤7 μονάδες/εβδ.
1 μονάδα = 10 ml καθαρής αλκοόλης (ποτηράκι κρασί / ½ μπύρα / 1 ποτό ούζο)

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

Φαρμακευτική Υποστήριξη Αποχής / Μείωσης

Ναλτρεξόνη · Ακαμπροσάτη · Σύνδρομο στέρησης

Φάρμακο	Δόση	Μηχανισμός	Σχόλια
	50 mg/24ωρο	Ανταγωνιστής οπιοειδών — μειώνει την ευφορία αλκοόλ	Αντένδειξη σε ηπατική ανεπάρκεια / χρήση οπιοειδών
Ακαμπροσάτη (N07BB03 — δεν διατίθεται στην Ελλάδα)	666 mg × 3/24ωρο	Γλουταμινεργική/GABA ισορροπία — μειώνει λαχτάρα	Ασφαλής σε ηπατοπαθείς — αντένδειξη σε νεφρική ανεπάρκεια

⚠ Σύνδρομο Στέρησης Αλκοόλ: Κίνδυνος σε άτομα με εξάρτηση που διακόπτουν απότομα. Συμπτώματα: τρόμος, εφίδρωση, ταχυκαρδία, αγχος, επιληπτικές κρίσεις, delirium tremens. Χρήση κλίμακας CIWA-Ar για αξιολόγηση. Παραπομπή για αντιμετώπιση.