Οσφυαλγία — Αντιμετώπιση στην ΠΦΥ
Red flags · Διαγνωστικός έλεγχος · Ιεράρχηση φαρμακευτικής αγωγής
ΜΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ
Μη Φαρμακευτικές Παρεμβάσεις
Φυσικοθεραπεία · ΓΣΘ · Εκπαίδευση ασθενούς · Μη συμβατικές θεραπείες
Φυσικοθεραπεία & Άσκηση
- Ενεργός παραμονή σε φυσιολογικές δραστηριότητες (αποφυγή ανάπαυσης στο κρεβάτι)
- Εξατομικευμένο πρόγραμμα ασκήσεων (ενδυνάμωση κορμού)
- Χειροθεραπεία / σπονδυλοθεραπεία σε επιλεγμένους ασθενείς
- Επιφανειακή ή βαθιά θερμότητα για ανακούφιση
Ψυχολογικές Παρεμβάσεις
- Γνωστική-Συμπεριφορική Θεραπεία (ΓΣΘ) — ιδιαίτερα για χρόνιο πόνο
- Θεραπεία βασισμένη στην αποδοχή (ACT)
- Αντιμετώπιση ψυχοκοινωνικών yellow flags (καταστροφολογία, αποφυγή δραστηριοτήτων)
Μη Συμβατικές Θεραπείες
- Βελονισμός — μέτρια ένδειξη για χρόνια οσφυαλγία
- Διεπιστημονικά προγράμματα αποκατάστασης (χρόνια οσφυαλγία)
Εκπαίδευση ασθενούς: Ενθαρρύνετε σωστή στάση σώματος, εργονομία χώρου εργασίας, απώλεια βάρους εφόσον χρειάζεται, και σταδιακή επιστροφή στις δραστηριότητες.
ΑΙΤΙΑ
Αίτια Οσφυαλγίας
Μηχανικά · Φλεγμονώδη · Νεοπλασματικά · Άλλα
Μηχανικά αίτια (~90%)
- Μυοσυνδεσμική βλάβη
- Οστεοαρθρίτιδα οσφυϊκής μοίρας ΣΣ
- Κήλη μεσοσπονδυλίου δίσκου
- Σπονδυλολίσθηση
- Στένωση σπονδυλικού σωλήνα
Φλεγμονώδη / Σπονδυλαρθρίτιδες
- Αγκυλοποιητική σπονδυλαρθρίτιδα
- Ψωριασική αρθρίτιδα
- Αντιδραστική αρθρίτιδα
- Εντεροπαθητική αρθρίτιδα
Σοβαρές / Συστηματικές αιτίες
- Οστεοπόρωση (συμπιεστικά κατάγματα)
- Νεοπλάσματα (μυέλωμα, μεταστάσεις, οστεοειδές οστέωμα)
- Λοιμώξεις (σπονδυλοδισκίτιδα)
- Αγγειακές παθήσεις (ανεύρυσμα κοιλιακής αορτής)
Άλλα
- Ινομυαλγία
- Νόσος Paget
- Αιμοσφαιρινοπάθειες
- Ψυχιατρικές παθήσεις (σωματοποίηση)
ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ
Παράγοντες Κινδύνου Χρονιοποίησης
Φυσικοί · Κοινωνικοί · Ψυχοκοινωνικοί (Yellow Flags)
Φυσικοί παράγοντες
- • Βαριά σωματική καταπόνηση
- • Άρση βάρους σε λάθος στάση
- • Παρατεταμένη ορθοστασία
- • Δόνηση (οδηγοί βαρέων οχημάτων)
- • Παρατεταμένη καθιστική εργασία
Κοινωνικοί / Δημογραφικοί
- • Μεγάλη ηλικία
- • Παχυσαρκία
- • Κάπνισμα
- • Κατάχρηση αλκοόλ
- • Χαμηλό κοινωνικο-οικονομικό επίπεδο
Ψυχοκοινωνικοί (Yellow Flags)
- • Χαμηλή ικανοποίηση από εργασία
- • Άγχος / κατάθλιψη
- • Καταστροφολογία (pain catastrophizing)
- • Κινησιοφοβία (fear-avoidance)
- • Αναμονή παθητικής θεραπείας
ΠΑΡΑΠΟΜΠΗ
Κριτήρια Παραπομπής σε Ειδικό
Άμεση vs εκλεκτική — κανόνας 3 μηνών
🚨 Άμεση παραπομπή
- • Ιππουριδική συνδρομή (ΕΠΕΙΓΟΝ — ΤΕΠ)
- • Σημεία κακοήθειας, λοίμωξης ΣΣ, κατάγματος
- • Προοδευτικό νευρολογικό έλλειμμα
- • Αγκυλοποιητική σπονδυλαρθρίτιδα (ρευματολόγος)
📋 Εκλεκτική παραπομπή
- • Μη ειδική οξεία οσφυαλγία χωρίς βελτίωση μετά 3 μήνες
- • Χρόνια οσφυαλγία που δεν ανταποκρίνεται στη θεραπεία
- • Ανάγκη διεπιστημονικού προγράμματος αποκατάστασης
- • Ριζοπάθεια με νευρολογικό έλλειμμα (νευροχειρουργός/ορθοπεδικός)