FORVEL

Φαρμακοθεραπευτική ομάδα: Αντίδοτα, κωδικός-ATC: V03AB15

Μηχανισμός δράσης και φαρμακοδυναμικές επιδράσεις

Η υδροχλωρική ναλοξόνη, ένα ημισυνθετικό παράγωγο της μορφίνης (N-αλλυλο-νοροξυμορφόνη), είναι ένας εξειδικευμένος ανταγωνιστής οπιοειδών που δρα συναγωνιστικά σε υποδοχείς οπιοειδών. Παρουσιάζει πολύ υψηλή χημική συγγένεια προς τις θέσεις των υποδοχέων οπιοειδών και συνεπώς εκτοπίζει τόσο τους αγωνιστές οπιοειδών όσο και τους μερικώς δρώντες ανταγωνιστές, όπως την πενταζοκίνη, για παράδειγμα, αλλά επίσης και τη ναλορφίνη. Η υδροχλωρική ναλοξόνη δεν εξουδετερώνει κεντρική καταστολή οφειλόμενη σε υπνωτικά ή άλλα μη-οπιοειδή και δεν διαθέτει τις ιδιότητες «αγωνιστή» ή ιδιότητες ομοιάζουσες της μορφίνης που είναι χαρακτηριστικές άλλων ανταγωνιστών των οπιοειδών. Ακόμα υψηλότερες δόσεις του φαρμάκου (10 φορές η συνήθης θεραπευτική δόση) επιφέρουν ασήμαντη αναλγησία, μόνο ελαφρά ζαλάδα και καθόλου αναπνευστική καταστολή, ψυχοσωμιμητικές δράσεις, αλλαγές στο κυκλοφορικό ή μύση. Με απουσία οπιοειδών ή συναγωνιστικών δράσεων άλλων ανταγωνιστών οπιοειδών, δεν παρουσιάζει καμία φαρμακολογική δραστηριότητα. Επειδή η υδροχλωρική ναλοξόνη, σε αντίθεση με τη ναλορφίνη, δεν προκαλεί έξαρση της αναπνευστικής καταστολής που προκαλούν άλλες ουσίες, μπορεί συνεπώς να χρησιμοποιηθεί επίσης και για διαφορετική διάγνωση. Δεν έχει αποδειχτεί αν η υδροχλωρική ναλοξόνη επιφέρει ανοχή ή προκαλεί φυσική ή ψυχική εξάρτηση. Σε περίπτωση εξάρτησης από οπιοειδή, η χορήγηση υδροχλωρικής ναλοξόνης θα ενισχύσει τα συμπτώματα της φυσικής εξάρτησης. Όταν χορηγείται ενδοφλεβίως, η φαρμακολογική δράση της υδροχλωρικής ναλοξόνης θα είναι συνήθως εμφανής μέσα σε δύο λεπτά. Η διάρκεια της ανταγωνιστικής δράσης εξαρτάται από τη δόση, αλλά βρίσκεται γενικά στο φάσμα των 1-4 ωρών. Η ανάγκη για επανειλημμένες δόσεις εξαρτάται από την ποσότητα, τον τύπο και την οδό χορήγησης του οπιοειδούς το οποίο θα ανταγωνιστεί.

Απορρόφηση

Η υδροχλωρική ναλοξόνη απορροφάται γρήγορα από τη γαστρεντερική οδό αλλά υφίσταται εκτεταμένο μεταβολισμό «πρώτης - διόδου» και απενεργοποιείται γρήγορα μετά από χορήγηση από το στόμα. Αν και το φάρμακο είναι αποτελεσματικό όταν χορηγείται από το στόμα, για τον πλήρη ανταγωνισμό των οπιοειδών, απαιτούνται δόσεις πολύ μεγαλύτερες από αυτές που απαιτούνται για παρεντερική χορήγηση. Έτσι, η υδροχλωρική ναλοξόνη χορηγείται παρεντερικά. Η έναρξη της δράσης ποικίλλει από μισό έως δύο λεπτά μετά από ενδοφλέβια χορήγηση, σε τρία λεπτά μετά από ενδομυϊκή χορήγηση. Η διάρκεια της δράσης μετά από ενδοφλέβια χορήγηση είναι περίπου 20 έως 30 λεπτά, ενώ μετά από ενδομυϊκή χορήγηση είναι από 2 ώρες και 30 λεπτά έως 3 ώρες.

Κατανομή

Μετά από παρεντερική χορήγηση, η υδροχλωρική ναλοξόνη κατανέμεται γρήγορα στους ιστούς και τα υγρά του σώματος, ιδιαίτερα στον εγκέφαλο, επειδή το φάρμακο είναι πολύ λιπόφιλο. Η διάχυση της ναλοξόνης στον εγκέφαλο είναι καλή: στις μέγιστες συγκεντρώσεις στον ορό (δηλ. 15 λεπτά μετά την ένεση), οι συγκεντρώσεις στον εγκέφαλο είναι ενάμισι φορές υψηλότερες από τις συγκεντρώσεις στο πλάσμα. Στους ενήλικες, ο όγκος κατανομής στη σταθεροποιημένη κατάσταση αναφέρεται γύρω στα 2 l/kg. Η δέσμευση πρωτεϊνών κυμαίνεται μεταξύ 32 και 45%. Η υδροχλωρική ναλοξόνη διαπερνά εύκολα τον πλακούντα όμως, δεν είναι γνωστό αν η υδροχλωρική ναλοξόνη περνάει στο μητρικό γάλα.

Βιομετασχηματισμός

Η υδροχλωρική ναλοξόνη μεταβολίζεται γρήγορα στο ήπαρ, κυρίως με σύζευξη με γλυκουρονικό οξύ και απεκκρίνεται στα ούρα. Μετά από ενδοφλέβια ένεση, η ναλοξόνη υφίσταται ταχεία αποικοδόμηση: μικρές μόνο ποσότητες μη μεταβολισμένης ναλοξόνης ανευρίσκονται στο πλάσμα. Η αποικοδόμηση της ναλοξόνης λαμβάνει χώρα σύμφωνα με έναν εντεροηπατικό κύκλο: η αποαλκυλίωση με αναγωγή της 6-κετοομάδας και της σύζευξης με γλυκουρονίδιο οδηγεί σε διαφορετικούς μεταβολίτες, συμπεριλαμβανομένου ιδίως του 2-naloxone-glycuronide.

Απέκκριση

Η υδροχλωρική ναλοξόνη έχει σύντομο χρόνο ημιζωής στο πλάσμα, της τάξης των 45-90 λεπτών περίπου, μετά από παρεντερική χορήγηση. Ο χρόνος ημιζωής στο πλάσμα στα νεογνά είναι 3 ώρες περίπου. Η συνολική σωματική κάθαρση ανέρχεται στα 22 ml/min/kg. Η αποβολή της ναλοξόνης και των μεταβολιτών της γίνεται μέσω των ούρων (70% σε 72 ώρες).

Φαρμακοθεραπευτική ομάδα: Αντίδοτα, κωδικός-ATC: V03AB15 ### Μηχανισμός δράσης και φαρμακοδυναμικές επιδράσεις Η υδροχλωρική ναλοξόνη, ένα ημισυνθετικό παράγωγο της μορφίνης (N-αλλυλο-νοροξυμορφόνη), είναι ένας εξειδικευμένος ανταγωνιστής οπιοειδών που…

Απορρόφηση Η υδροχλωρική ναλοξόνη απορροφάται γρήγορα από τη γαστρεντερική οδό αλλά υφίσταται εκτεταμένο μεταβολισμό «πρώτης - διόδου» και απενεργοποιείται γρήγορα μετά από χορήγηση από το στόμα. Αν και το φάρμακο είναι αποτελεσματικό όταν χορηγείται από…