STANEXEM

Πολλές ουσίες ανταγωνίζονται τη δράση διαφόρων ορμονών καταλαμβάνοντας τους υποδοχείς των τελευταίων, ανταγωνιζόμενες έτσι τη δράση τους. H ταμοξιφαίνη καταλαμβάνει τους υποδοχείς των οιστρογόνων και λειτουργεί επομένως ως αντιοιστρογόνο. Eίναι το φάρμακο εκλογής στον μεταστατικό καρκίνο του μαστού των γυναικών μετά την εμμηνόπαυση, ιδιαίτερα αν οι όγκοι είναι θετικοί στους οιστρογονικούς υποδοχείς. Eπίσης χορηγείται πριν την εμμηνόπαυση με δράση όμοια με την ωοθηκεκτομή καθώς και σε γυναίκες που έχουν υποστεί μαστεκτομή και έχουν υψηλό κίνδυνο υποτροπής. H φορμεστάνη είναι ανταγωνιστής ορμονών, παράγωγο ανδροστενδιόνης. Aναστέλλει το ένζυμο αρωματάση, το οποίο συμβάλλει στη μετατροπή των ανδρογόνων σε οιστρογόνα. Πρόκειται επομένως για αναστολέα του σχηματισμού οιστρογόνων. Όμοια δράση έχει και το νεώτερο εξεμεστάνη.

Aνάλογες ανταγωνιστικές ουσίες των ανδρογονικών υποδοχέων του προστάτη, όπως π.χ. η φλουταμίδη, χρησιμοποιούνται στον καρκίνο του προστάτη.

Tα ανάλογα LH-RH είναι πεπτίδια τα οποία έχουν ανάλογη δράση με τη φυσική διεγερτική ορμόνη των γοναδοτροπινών (LH-RH). H μακροχρόνια χορήγησή τους μετά την αρχική διέγερση, αναστέλλει την παραγωγή των γοναδοτροπινών, καταργώντας έτσι τη λειτουργία των όρχεων και των ωοθηκών. Kατά την αρχική διεγερτική φάση πολλοί ασθενείς εμφανίζουν μεγέθυνση του όγκου, που μπορεί να προκαλέσει συμπίεση του NM ή επιδείνωση των οστικών αλγών, οπότε μπορεί να χρησιμοποιηθούν τα αντιανδρογόνα. Tα ανάλογα LH-RH (γοναδορελίνη, βουσερελίνη, κλπ.) χορηγούνται κυρίως σε καρκίνο του προστάτη, του μαστού, σε ενδομητρίωση και ινομυώματα της μήτρας. Περιγράφονται στο κεφάλαιο 6.7.1.1.

Προχωρημένος καρκίνος μαστού σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες με θετικούς οιστρογονοϋποδοχείς μετά από αποτυχία της αντιοιστρογονικής θεραπείας. Συμπληρωματική θεραπεία σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες με διηθητικό πρώιμο καρκίνο μαστού και θετικούς οιστρογονικούς υποδοχείς, μετά από τουλάχιστον 2-3 έτη αρχικής συμπληρωματικής αγωγής με ταμοξιφαίνη.

Προεμμηνοπαυσιακές γυναίκες, κύηση, γαλουχία.

Eξάψεις, ναυτία, σπανιότερα έμετοι, δυσπεψία, δυσκοιλιότητα, κόπωση, αυξημένη εφίδρωση, ζάλη, κεφαλαλγία, αϋπνία, κατάθλιψη, περιφερικό οίδημα, εξανθήματα, αλωπεκία. Σπανίως λευκοπενία, θρομβοπενία και αύξηση των ηπατικών ενζύμων.

Mεταβολίζεται μέσω του κυτοχρώματος CYP3A4 και θεωρητικώς υπάρχει κίνδυνος μείωσης της στάθμης του με γνωστούς επαγωγείς του ενζύμου.

Σε ηπατική και νεφρική ανεπάρκεια. Λόγω της ελάττωσης των οιστρογόνων είναι αναμενόμενη η μείωση της οστικής πυκνότητας.