ΔΡΑΣΤΙΚΗ ΟΥΣΙΑ D11AX26 SPC ΕΟΦ DrugBank PubChem Σκευάσματα

CAFFEINE

Καφεΐνη

### Φαρμακοθεραπευτική κατηγορία Ψυχοαναληπτικά, παράγωγα ξανθίνης, κωδικός ATC: N06BC01 ### Μηχανισμός δράσης Η καφεΐνη σχετίζεται δομικά με τις μεθυλοξανθίνες θεοφυλλίνη και θεοβρωμίνη.

Εμπορικά Ονόματα

GENCEBOK PEYONA

Ενδείξεις

Εγκεκριμένες ενδείξεις από το SPC, ομαδοποιημένες κατά ICD-10

clinical_notes

R06 Άλλες ανωμαλίες της αναπνοής

Περιλαμβάνει (όροι από SPC): Άπνοια

search Αναζήτηση φαρμάκων ανά ένδειξη arrow_forward

Πληροφορίες Συνταγογράφησης

Επιμελημένα δεδομένα από το SPC

SPC

medication

Δοσολογία

ΠΧΠ (SPC)

expand_more

Οδός:
Χορήγηση:
Δόση έναρξης:
Τιτλοποίηση:

Βρέφη που δεν έχουν λάβει προηγούμενη θεραπεία

ΔόσηΔόση φόρτισης 20 mg/kg, Δόση συντήρησης 5 mg/kg

Δόση φόρτισης: βραδείας ενδοφλέβιας έγχυσης επί 30 λεπτά. Δόση συντήρησης: βραδείας ενδοφλέβιας έγχυσης επί 10 λεπτά ή από του στόματος χορήγηση (π.χ. μέσω ρινογαστρικού σωλήνα), ξεκινώντας 24 ώρες μετά τη δόση φόρτισης.
Πρόωρα νεογέννητα βρέφη με ανεπαρκή κλινική ανταπόκριση

ΔόσηΔεύτερη δόση φόρτισης 10-20 mg/kg, Υψηλότερες δόσεις συντήρησης 10 mg/kg

Μέγ. δόση20 mg/kg (δεύτερη φόρτιση), 10 mg/kg (συντήρηση)

Η δεύτερη δόση φόρτισης χορηγείται το μέγιστο ύστερα από 24 ώρες. Κατά τις υψηλότερες δόσεις συντήρησης λαμβάνεται υπόψη το ενδεχόμενο συσσώρευσης και πρέπει να παρακολουθούνται τα επίπεδα καφεΐνης στο πλάσμα.
Ασθενείς με υποτροπιάζουσα άπνοια

Δόσηδόση συντήρησης ή μισή δόση φόρτισης

Η δόση εξαρτάται από το χρονικό διάστημα που μεσολάβησε από τη διακοπή της κιτρικής καφεΐνης μέχρι την υποτροπή της άπνοιας.

block

Αντενδείξεις

ΠΧΠ (SPC)

expand_more

Υπερευαισθησία στη δραστική ουσία ή σε κάποιο από τα έκδοχα

warning

Προειδοποιήσεις & Προφυλάξεις

ΠΧΠ (SPC)

expand_more

Άπνοια

ΠληθυσμόςΠρόωρα νεογνά

Άλλα αίτια άπνοιας (π.χ. διαταραχές του κεντρικού νευρικού συστήματος, πρωτοπαθής πνευμονοπάθεια, αναιμία, σηψαιμία, μεταβολικές διαταραχές, καρδιαγγειακές ανωμαλίες, ή αποφρακτική άπνοια) θα πρέπει να αποκλειστούν ή να αντιμετωπιστούν καταλλήλως πριν από την έναρξη της θεραπείας με κιτρική καφεΐνη. Η αδυναμία ανταπόκρισης στη θεραπεία με καφεΐνη μπορεί να αποτελεί ένδειξη κάποιου άλλου αιτίου άπνοιας.
Κατανάλωση καφεΐνης από μητέρες

ΠληθυσμόςΝεογέννητα βρέφη που γεννήθηκαν από μητέρες οι οποίες κατανάλωσαν μεγάλες ποσότητες καφεΐνης πριν τον τοκετό

Οι βασικές συγκεντρώσεις καφεΐνης στο πλάσμα θα πρέπει να μετριούνται πριν την έναρξη της θεραπείας με κιτρική καφεΐνη.
Κατανάλωση καφεΐνης από μητέρες

ΠληθυσμόςΜητέρες που θηλάζουν νεογέννητα βρέφη στα οποία χορηγείται κιτρική καφεΐνη

Δεν θα πρέπει να καταναλώνουν τροφές και ποτά που περιέχουν καφεΐνη ή φαρμακευτικά προϊόντα που περιέχουν καφεΐνη.
Προηγούμενη θεραπεία με θεοφυλλίνη

ΠληθυσμόςΝεογνά που είχαν λάβει προηγούμενη θεραπεία με θεοφυλλίνη

Οι βασικές συγκεντρώσεις της καφεΐνης στο πλάσμα θα πρέπει να μετριούνται πριν από την έναρξη της θεραπείας με κιτρική καφεΐνη.
Επιληπτικές κρίσεις
Προσοχή

ΠληθυσμόςΝεογνά με διαταραχές επιληπτικών κρίσεων

Η χρησιμοποίηση της κιτρικής καφεΐνης πρέπει να πραγματοποιείται με εξαιρετική προσοχή.
Καρδιαγγειακές αντιδράσεις
Προσοχή

ΠληθυσμόςΝεογνά με γνωστή καρδιαγγειακή νόσο

Η κιτρική καφεΐνη θα πρέπει να χρησιμοποιείται με προσοχή.
Καρδιαγγειακές αντιδράσεις
Προσοχή

ΠληθυσμόςΒρέφη με ασυνήθιστες διαταραχές του ρυθμού σε καρδιοτοκογράφημα (ΚΤΓ) προτού γεννηθούν

Η κιτρική καφεΐνη θα πρέπει να χορηγείται με προσοχή.
Νεφρική ή ηπατική δυσλειτουργία
Προσοχή

ΠληθυσμόςΠρόωρα νεογέννητα βρέφη με διαταραγμένη νεφρική ή ηπατική λειτουργία

Η κιτρική καφεΐνη θα πρέπει να χορηγείται με προσοχή. Οι δόσεις θα πρέπει να ρυθμίζονται μέσω παρακολούθησης των συγκεντρώσεων της καφεΐνης στο πλάσμα προκειμένου να αποφευχθεί η τοξικότητα.
Νεκρωτική εντεροκολίτιδα

ΠληθυσμόςΠρόωρα βρέφη στα οποία χορηγείται κιτρική καφεΐνη

Θα πρέπει να παρακολουθούνται προσεκτικά για την ανάπτυξη νεκρωτικής εντεροκολίτιδας.
Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση
Προσοχή

ΠληθυσμόςΒρέφη που πάσχουν από γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση

Η κιτρική καφεΐνη θα πρέπει να χρησιμοποιείται με προσοχή, καθώς η θεραπεία ενδέχεται να επιδεινώσει την κατάσταση αυτή.
Αυξημένος μεταβολισμός

Μπορεί να καταλήξει σε μεγαλύτερες απαιτήσεις ενέργειας και θρέψης κατά τη διάρκεια της θεραπείας.
Διούρηση και απώλεια ηλεκτρολυτών

Ενδέχεται να επιβάλει διόρθωση των διαταραχών υγρών και ηλεκτρολυτών.
Περιεκτικότητα σε νάτριο

Το φαρμακευτικό προϊόν περιέχει λιγότερο από 1 mmol νατρίου (23 mg) ανά δόση, είναι αυτό που ονομάζουμε «ελεύθερο νατρίου».

swap_horiz

Αλληλεπιδράσεις

ΠΧΠ (SPC)

expand_more

Θεοφυλλίνη
αντένδειξη

Ενδομετατροπή μεταξύ της καφεΐνης και της θεοφυλλίνης

ΣύστασηΔεν θα πρέπει να χρησιμοποιούνται ταυτοχρόνως.
Σιμετιδίνη, κετοκοναζόλη (δραστικές ουσίες που μειώνουν την απέκκριση της καφεΐνης)
προσοχή

Ενδέχεται να χρειάζονται χαμηλότερες δόσεις κιτρικής καφεΐνης

ΣύστασηΌπου υπάρχει αμφιβολία, μετρούνται οι συγκεντρώσεις καφεΐνης στο πλάσμα.
Φαινοβαρβιτάλη, φαινυτοΐνη (δραστικές ουσίες που αυξάνουν την απέκκριση της καφεΐνης)
προσοχή

Ενδέχεται να χρειάζονται υψηλότερες δόσεις κιτρικής καφεΐνης

ΣύστασηΌπου υπάρχει αμφιβολία, μετρούνται οι συγκεντρώσεις καφεΐνης στο πλάσμα.
Αντιισταμινικά των αποκλειστών των Η2 υποδοχέων ή αναστολείς αντλίας πρωτονίων
προσοχή

Ενδέχεται θεωρητικά να αυξάνει τον κίνδυνο της νεκρωτικής εντεροκολίτιδας
Δοξαπράμη
προσοχή

Ενδέχεται να ενισχύσει τις διεγερτικές επιδράσεις στο καρδιοαναπνευστικό και στο κεντρικό νευρικό σύστημα

ΣύστασηΟ καρδιακός ρυθμός και η αρτηριακή πίεση πρέπει να παρακολουθούνται προσεκτικά.

sick

Ανεπιθύμητες ενέργειες

ΠΧΠ (SPC)

expand_more

Λοιμώξεις

Σηψαιμία

Ανοσοποιητικό

Αντίδραση υπερευαισθησίας

Μεταβολισμός

Υπεργλυκαιμία
Υπογλυκαιμία
Αποτυχία ανάπτυξης
Δυσανεξία σίτισης

Νευρικό

Σπασμοί
Τρέμουλο
Εγκεφαλική βλάβη

Ψυχιατρικές

Ευερεθιστότητα
Ανησυχία

Αυτί

Κώφωση

Καρδιά

Ταχυκαρδία
Αρρυθμία
Αυξημένη καρδιακή παροχή αριστερής κοιλίας
Αυξημένος όγκος παλμού

Γαστρεντερικό

Αναγωγή τροφής
Αυξημένη γαστρική εισρόφηση
Νεκρωτική εντεροκολίτιδα

Αγγειακές

Φλεβίτιδα στη θέση έγχυσης

Γενικές

Φλεγμονή της θέσης έγχυσης

Νεφρά/Ουροποιητικό

Αυξημένη απέκκριση ούρων

Παρακλινικές εξετάσεις

Αυξημένο νάτριο και ασβέστιο ούρων

Αίμα

Μειωμένη αιμοσφαιρίνη

Εργαστηριακές

Μειωμένη θυροξίνη

Λεπτομέρειες κατά συχνότητα expand_more

Αρρυθμία

Καρδιά

Συχνές
Ταχυκαρδία

Καρδιά

Συχνές
Υπεργλυκαιμία

Μεταβολισμός

Συχνές
Φλεβίτιδα στη θέση έγχυσης

Αγγειακές

Συχνές
Φλεγμονή της θέσης έγχυσης

Γενικές

Συχνές
Ανησυχία

Ψυχιατρικές

Όχι συχνές
Αποτυχία ανάπτυξης

Μεταβολισμός

Όχι συχνές
Δυσανεξία σίτισης

Μεταβολισμός

Όχι συχνές
Εγκεφαλική βλάβη

Νευρικό

Όχι συχνές
Ευερεθιστότητα

Ψυχιατρικές

Όχι συχνές
Σπασμοί

Νευρικό

Όχι συχνές
Τρέμουλο

Νευρικό

Όχι συχνές
Υπογλυκαιμία

Μεταβολισμός

Όχι συχνές
Αντίδραση υπερευαισθησίας

Ανοσοποιητικό

Σπάνιες
Αναγωγή τροφής

Γαστρεντερικό

Μη γνωστές
Αυξημένη απέκκριση ούρων

Νεφρά/Ουροποιητικό

Μη γνωστές
Αυξημένη γαστρική εισρόφηση

Γαστρεντερικό

Μη γνωστές
Αυξημένη καρδιακή παροχή αριστερής κοιλίας

Καρδιά

Μη γνωστές
Αυξημένο νάτριο και ασβέστιο ούρων

Παρακλινικές εξετάσεις

Μη γνωστές
Αυξημένος όγκος παλμού

Καρδιά

Μη γνωστές
Κώφωση

Αυτί

Μη γνωστές
Μειωμένη αιμοσφαιρίνη

Αίμα

Μη γνωστές
Μειωμένη θυροξίνη

Εργαστηριακές

Μη γνωστές
Νεκρωτική εντεροκολίτιδα

Γαστρεντερικό

Μη γνωστές
Σηψαιμία

Λοιμώξεις

Μη γνωστές

pregnant_woman

Κύηση / Γαλουχία

ΠΧΠ (SPC)

Επίπεδο κινδύνου: Αποφεύγεται expand_more

Κύηση
Η καφεΐνη σε μελέτες σε ζώα, σε υψηλές δόσεις, έχει φανεί ότι είναι εμβρυοτοξική και τερατογόνος.

Οι επιδράσεις αυτές δεν είναι σχετικές όσον αφορά την βραχυπρόθεσμη χορήγηση στον πληθυσμό των πρόωρων βρεφών (βλ. Προκλινικά δεδομένα).
Γαλουχία
Μητέρες που θηλάζουν νεογέννητα βρέφη στα οποία χορηγείται κιτρική καφεΐνη δεν θα πρέπει να καταναλώνουν τροφές, ποτά ή φαρμακευτικά προϊόντα που περιέχουν καφεΐνη.

Η καφεΐνη απεκκρίνεται στο μητρικό γάλα και διαπερνά εύκολα τον πλακούντα εντός της εμβρυϊκής κυκλοφορίας (βλ. Φαρμακοκινητικές). Σε νεογέννητα βρέφη που γεννήθηκαν από μητέρες οι οποίες κατανάλωσαν μεγάλες ποσότητες καφεΐνης πριν από τον τοκετό, οι βασικές συγκεντρώσεις της καφεΐνης στο πλάσμα θα πρέπει να μετριούνται πριν από την έναρξη της θεραπείας με κιτρική καφεΐνη (βλ. Ειδικές προειδοποιήσεις).
Γονιμότητα
Οι επιδράσεις στην αναπαραγωγική απόδοση που παρατηρήθηκαν σε ζώα δεν είναι σχετικές με την ένδειξή της σε πρόωρα νεογέννητα βρέφη.

(βλ. Προκλινικά δεδομένα)

e911_emergency

Υπερδοσολογία

ΠΧΠ (SPC)

expand_more

Συμπτώματα

υπεργλυκαιμία
υποκαλιαιμία
ελαφρύς τρόμος των άκρων
ανησυχία
υπερτονία
οπισθότονος
τονικοκλωνικές κινήσεις
επιληπτικές κρίσεις
ταχύπνοια
ταχυκαρδία
έμετος
γαστρικός ερεθισμός
γαστρεντερική αιμορραγία
πυρεξία
τρέμουλο
αυξημένη ουρία αίματος
αυξημένος αριθμός λευκών αιμοσφαιρίων
άσκοπες κινήσεις σιαγόνων και χειλέων
ενδοκοιλιακή αιμορραγία
μακροπρόθεσμα νευρολογικά επακόλουθα

Αντιμετώπιση

Η θεραπεία της υπερδοσολογίας καφεΐνης είναι κυρίως συμπτωματική και υποστηρικτική. Θα πρέπει να παρακολουθούνται οι συγκεντρώσεις καλίου και γλυκόζης στο πλάσμα και να διορθώνεται η υποκαλιαιμία και η υπεργλυκαιμία. Οι συγκεντρώσεις καφεΐνης στο πλάσμα έχει φανεί ότι μειώνονται μετά από μετάγγιση με ανταλλαγή. Οι σπασμοί μπορούν να αντιμετωπιστούν με ενδοφλέβια χορήγηση αντιεπιληπτικών (διαζεπάμη ή κάποιο βαρβιτουρικό όπως η νατριούχος πεντοβαρβιτάλη ή η φαινοβαρβιτάλη).

ΑιμοκάθαρσηΝαι

directions_car

Επίδραση στην οδήγηση

ΠΧΠ (SPC)

expand_more

Επηρεάζει την οδήγησηΑμελητέα

science

Έκδοχα

ΠΧΠ (SPC) §2 & §6.1

expand_more

Μονοϋδρικό κιτρικό οξύ

Κιτρικό νάτριο

Ύδωρ για ενέσιμα.

biotech

Φαρμακολογία

Φαρμακοδυναμική & Φαρμακοκινητική

expand_more

Φαρμακοδυναμική

Φαρμακοθεραπευτική κατηγορία

Ψυχοαναληπτικά, παράγωγα ξανθίνης, κωδικός ATC: N06BC01

Μηχανισμός δράσης

Η καφεΐνη σχετίζεται δομικά με τις μεθυλοξανθίνες θεοφυλλίνη και θεοβρωμίνη. Οι περισσότερες από τις επιδράσεις της έχουν αποδοθεί στον ανταγωνισμό των υποδοχέων αδενοσίνης, στους υποτύπους Α1 και στους Α2Α, έχουν καταδειχτεί σε προσδιορισμούς σύνδεσης υποδοχέα και έχουν παρατηρηθεί σε συγκεντρώσεις που προσεγγίζουν εκείνες που επιτεύχθηκαν θεραπευτικά σε αυτή την ένδειξη.

Φαρμακοδυναμικές επιδράσεις

Η καφεΐνη δρα κυρίως ως διεγερτικό του ΚΝΣ. Αυτή είναι η βάση της επίδρασης της καφεΐνης στην άπνοια πρόωρων νεογνών, για την οποία έχουν προταθεί διάφοροι μηχανισμοί για τις δράσεις της περιλαμβάνοντας: (1) διέγερση του αναπνευστικού κέντρου, (2) αυξημένο αερισμό ανά λεπτό, (3) μειωμένο ουδό σε υπερκαπνία, (4) αυξημένη ανταπόκριση σε υπερκαπνία, (5) αυξημένο τόνο σκελετικών μυών, (6) μειωμένη διαφραγματική κόπωση, (7) αυξημένο μεταβολικό ρυθμό, και (8) αυξημένη κατανάλωση οξυγόνου.

Κλινική αποτελεσματικότητα και ασφάλεια

Η κλινική αποτελεσματικότητα της κιτρικής καφεΐνης αξιολογήθηκε σε μια πολυκεντρική, τυχαιοποιημένη, διπλή τυφλή μελέτη η οποία συνέκρινε την κιτρική καφεΐνη με το εικονικό φάρμακο σε 85 πρόωρα βρέφη (ηλικία κυοφορίας 28 έως <33 εβδομάδες) με άπνοια πρόωρων νεογνών. Τα βρέφη έλαβαν ενδοφλεβίως δόση φόρτισης των 20 mg/kg κιτρικής καφεΐνης. Κατόπιν χορηγήθηκε ημερήσια δόση συντήρησης των 5 mg/kg κιτρικής καφεΐνης είτε ενδοφλεβίως είτε από του στόματος (διαμέσου σωλήνα σίτισης) για έως 10-12 ημέρες. Το πρωτόκολλο επέτρεψε στα βρέφη να «σωθούν» με ανοικτή θεραπεία με κιτρική καφεΐνη εάν η άπνοιά τους παρέμενε ανεξέλεγκτη. Στην περίπτωση εκείνη, τα βρέφη έλαβαν μια δεύτερη δόση φόρτισης των 20 mg/kg κιτρικής καφεΐνης έπειτα από την 1η ημέρα θεραπείας και πριν από την 8η ημέρα θεραπείας.

Υπήρξαν περισσότερες ημέρες χωρίς άπνοια υπό θεραπεία με κιτρική καφεΐνη (3.0 ημέρες, έναντι 1,2 ημέρας για το εικονικό φάρμακο, p=0,005). Επίσης, υπήρξε μεγαλύτερο ποσοστό ασθενών χωρίς καθόλου άπνοια για > 8 ημέρες (καφεΐνη 22% έναντι εικονικού φαρμάκου 0%).

Μια πρόσφατη μεγάλη πολυκεντρική μελέτη ελεγχόμενη με εικονικό φάρμακο (n=2006) διερεύνησε τις βραχυπρόθεσμες και τις μακροπρόθεσμες (18-21 μήνες) εκβάσεις των πρόωρων βρεφών στα οποία χορηγήθηκε κιτρική καφεΐνη. Τα βρέφη που τυχαιοποιήθηκαν στην κιτρική καφεΐνη έλαβαν ενδοφλέβια δόση φόρτισης 20 mg/kg και κατόπιν ημερήσια δόση συντήρησης 5 mg/kg. Εάν η άπνοια εξακολουθούσε να υπάρχει, η ημερήσια δόση συντήρησης μπορούσε να αυξηθεί έως και τα 10 mg/kg το μέγιστο κιτρικής καφεΐνης. Οι δόσεις συντήρησης προσαρμόζονταν εβδομαδιαία σε μεταβολές του βάρους σώματος και μπορούσαν να χορηγηθούν από το στόμα εφόσον το βρέφος είχε δείξει ανοχή σε πλήρη εντερική θρέψη. Η θεραπεία με καφεΐνη μείωσε το ποσοστό βρογχοπνευμονικής δυσπλασίας [λόγος πιθανοτήτων (95%CI) 0,63 (0,52 έως 0,76)] και βελτίωσε το ποσοστό επιβίωσης χωρίς νευροαναπτυξιακή αναπηρία [λόγος πιθανοτήτων (95%CI) 0,77 (0,64 έως 0,93)].

Το μέγεθος και η κατεύθυνση της επίδρασης της καφεΐνης στο θάνατο και την αναπηρία διέφεραν ανάλογα με το βαθμό της αναπνευστικής υποστήριξης που χρειάζονταν τα βρέφη κατά την τυχαιοποίηση, υποδεικνύοντας περισσότερο όφελος για τα υποστηριζόμενα βρέφη [λόγος πιθανοτήτων (95%CI) για θάνατο και αναπηρία, βλ. πίνακα παρακάτω].

Θάνατος ή αναπηρία σύμφωνα με τις υποομάδες αναπνευστικής υποστήριξης κατά την εισαγωγή στη μελέτη

Υποομάδες	Λόγος πιθανοτήτων (95% Δ.Ε.)
Καμία υποστήριξη	1,32 (0,81 έως 2,14)
Μη επεμβατική υποστήριξη	0,73 (0,52 έως 1,03)
Ενδοτραχειακός σωλήνας	0,73 (0,57 έως 0,94)

Φαρμακοκινητική

Φαρμακοκινητικές ιδιότητες

Η κιτρική καφεΐνη διασπάται εύκολα σε υδατικό διάλυμα. Το κιτρικό τμήμα μεταβολίζεται ταχέως κατά την έγχυση ή την κατάποση.

Απορρόφηση

Η έναρξη της δράσης της καφεΐνης από την κιτρική καφεΐνη είναι εντός λεπτών από την έναρξη της έγχυσης. Μετά την από του στόματος χορήγηση 10 mg καθαρής καφεΐνης/kg σωματικού βάρους σε πρόωρα νεογέννητα βρέφη, η μέγιστη συγκέντρωση της καφεΐνης στο πλάσμα (Cmax) κυμάνθηκε από 6 έως 10 mg/l και ο μέσος χρόνος για την απόκτηση της μέγιστης συγκέντρωσης (tmax) κυμάνθηκε από 30 λεπτά έως 2 ώρες. Η έκταση της απορρόφησης δεν επηρεάζεται από διατροφή σε φόρμουλα αλλά η tmax ενδέχεται να παραταθεί.

Κατανομή

Η καφεΐνη κατανέμεται ταχέως στον εγκέφαλο έπειτα από χορήγηση κιτρικής καφεΐνης. Οι συγκεντρώσεις της καφεΐνης στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό των πρόωρων νεογέννητων βρέφων προσεγγίζουν τα επίπεδα των συγκεντρώσεων στο πλάσμα. Ο μέσος όγκος κατανομής (Vd) της καφεΐνης στα βρέφη (0,8-0,9 l/kg) είναι ελαφρώς υψηλότερος από εκείνον στους ενήλικες (0,6 L/kg).

Δεν υπάρχουν διαθέσιμα δεδομένα για τη δέσμευση πρωτεϊνών πλάσματος σε νεογέννητα βρέφη ή βρέφη. Στους ενήλικες, η μέση in vitro δέσμευση πρωτεϊνών στο πλάσμα αναφέρεται ότι είναι περίπου 36%.

Η καφεΐνη διαπερνά εύκολα τον πλακούντα εντός της εμβρυϊκής κυκλοφορίας και απεκκρίνεται στο μητρικό γάλα.

Βιομετασχηματισμός

Ο μεταβολισμός της καφεΐνης στα πρόωρα νεογέννητα βρέφη είναι πολύ περιορισμένος λόγω των ανώριμων συστημάτων ηπατικών ενζύμων που έχουν και η περισσότερη από τη δραστική ουσία απεκκρίνεται στα ούρα. Το ηπατικό κυτόχρωμα P450 1A2 (CYP1A2) εμπλέκεται στο βιομετασχηματισμό της καφεΐνης σε μεγαλύτερα ηλικιακά άτομα.

Ενδομετατροπή μεταξύ της καφεΐνης και της θεοφυλλίνης έχει αναφερθεί σε πρόωρα νεογέννητα βρέφη. Τα επίπεδα της καφεΐνης είναι περίπου 25% των επιπέδων της θεοφυλλίνης έπειτα από χορήγηση θεοφυλλίνης και περίπου το 3-8% της καφεΐνης που χορηγήθηκε αναμένεται να μετατραπεί σε θεοφυλλίνη.

Αποβολή

Σε νεαρά βρέφη, η απέκκριση της καφεΐνης είναι πολύ βραδύτερη από ό,τι στους ενήλικες λόγω της ανώριμης ηπατικής ή/και νεφρικής λειτουργίας. Σε νεογέννητα βρέφη, η κάθαρση της καφεΐνης γίνεται σχεδόν εξ’ ολοκλήρου μέσω νεφρικής απέκκρισης. Η μέση ημίσεια ζωή (t1/2) και το κλάσμα της καφεΐνης που απεκκρίνεται αμετάβλητο στα ούρα (Ae) σε βρέφη είναι αντιστρόφως ανάλογα προς την ηλικία κυοφορίας / από την τελευταία εμμηνορρυσία. Στα νεογέννητα βρέφη, η t1/2 είναι περίπου 3-4 ημέρες και το Ae είναι περίπου 86% (εντός 6 ημερών). Μέχρι την ηλικία των 9 μηνών, ο μεταβολισμός της καφεΐνης προσεγγίζει εκείνον που παρατηρείται στους ενήλικες (t1/2 = 5 ώρες και Ae = 1%).

Δεν έχουν διεξαχθεί μελέτες που να εξετάζουν την φαρμακοκινητική της καφεΐνης σε νεογέννητα βρέφη με ηπατική ή νεφρική ανεπάρκεια.

Παρουσία σημαντικής νεφρικής δυσλειτουργίας, δεδομένου ότι υπάρχει αυξημένο ενδεχόμενο συσσώρευσης, απαιτείται μειωμένη ημερήσια δόση συντήρησης και οι δόσεις θα πρέπει να καθοδηγούνται από μετρήσεις της καφεΐνης στο πλάσμα. Σε πρόωρα βρέφη με χολοστατική ηπατίτιδα έχει παρατηρηθεί παρατεταμένος χρόνος ημίσειας ζωής για την απέκκριση της καφεΐνης με αύξηση στα επίπεδα πλάσματος πάνω από το φυσιολογικό όριο διακύμανσης, γεγονός που υποδηλώνει ότι πρέπει να δίδεται ιδιαίτερη προσοχή στη δοσολογία αυτών των ασθενών (βλ. Δοσολογία και Ειδικές προειδοποιήσεις).

Μηχανισμός δράσης

Φαρμακοδυναμική

Φαρμακοθεραπευτική κατηγορία Ψυχοαναληπτικά, παράγωγα ξανθίνης, κωδικός ATC: N06BC01 ### Μηχανισμός δράσης Η καφεΐνη σχετίζεται δομικά με τις μεθυλοξανθίνες θεοφυλλίνη και θεοβρωμίνη. Οι περισσότερες από τις επιδράσεις της έχουν αποδοθεί στον ανταγωνισμό…

Φαρμακοκινητική

Φαρμακοκινητικές ιδιότητες Η κιτρική καφεΐνη διασπάται εύκολα σε υδατικό διάλυμα. Το κιτρικό τμήμα μεταβολίζεται ταχέως κατά την έγχυση ή την κατάποση. ### Απορρόφηση Η έναρξη της δράσης της καφεΐνης από την κιτρική καφεΐνη είναι εντός λεπτών από την…

Μεταβολισμός

Μεταβολισμός Ο μεταβολισμός της καφεΐνης λαμβάνει χώρα κυρίως στο ήπαρ μέσω του ενζύμου κυτοχρώματος CYP1A2. Τα προϊόντα του μεταβολισμού της καφεΐνης περιλαμβάνουν την παραξανθίνη, τη θεοβρωμίνη και τη θεοφυλλίνη. Το πρώτο βήμα του μεταβολισμού της…

Απέκκριση

Σε νεαρά βρέφη η απέκκριση της καφεΐνης είναι πολύ πιο αργή από ό,τι στους ενήλικες λόγω ατελούς ηπατικής και/ή νεφρικής λειτουργίας.

Παρακολούθηση Αγωγής

Εργαστηριακοί & κλινικοί έλεγχοι από το SPC, ανά σύστημα

event_available

science

Εργαστηριακές εξετάσεις (αίμα / ούρα)

Έλεγχος	Σύστημα	Συχνότητα	Προϋπόθεση
Καφεΐνη πλάσματος	medicationΕπίπεδα φαρμάκου (TDM)	Εάν απαιτείται	Αδυναμία ανταπόκρισης σε θεραπεία με καφεΐνη
		Πριν από την έναρξη της θεραπείας	Νεογέννητα από μητέρες με κατανάλωση καφεΐνης πριν τον τοκετό
		Πριν από την έναρξη της θεραπείας	Νεογνά με προηγούμενη θεραπεία θεοφυλλίνης
		—	Πρόωρα νεογέννητα με διαταραγμένη νεφρική ή ηπατική λειτουργία

stethoscope

Κλινική εξέταση & ζωτικά

Έλεγχος	Σύστημα	Συχνότητα	Προϋπόθεση
Νεκρωτική εντεροκολίτιδα	stethoscopeΚλινική παρακολούθηση (γενική)	Προσεκτικά	Πρόωρα βρέφη με κιτρική καφεΐνη

checklist Συνδυάζετε πολλά φάρμακα; Δείτε το συγκεντρωτικό πρόγραμμα παρακολούθησης arrow_forward

Σκευάσματα & Τιμολόγηση

Δεδομένα ΕΟΦ (04/2026)

Φόρτωση...

expand_more

DrugBank

Volume of distribution

expand_more

0.8–0.9 L/kg [βρέφη] 0.6 L/kg [ενήλικες]

DrugBank

Toxicity

expand_more

LD50 = 127 mg/kg (όπου χορηγείται από το στόμα σε ποντίκια)

science

PubChem

Φαρμακοδυναμική

expand_more

Φαρμακοδυναμική

Η καφεΐνη διεγείρει το κεντρικό νευρικό σύστημα (ΚΝΣ), αυξάνοντας την εγρήγορση, και μερικές φορές προκαλώντας ανησυχία και διέγερση. Χαλαρώνει τους λείους μυς, διεγείρει τη συστολή του καρδιακού μυός και βελτιώνει την αθλητική απόδοση. Η καφεΐνη προάγει την έκκριση γαστρικών οξέων και αυξάνει την εντερική κινητικότητα. Συχνά συνδυάζεται σε προϊόντα με αναλγητικά και εργοταμίνης, ανακουφίζοντας τα συμπτώματα ημικρανίας και άλλων τύπων κεφαλαλγίας. Τέλος, η καφεΐνη δρα ως ήπιο διουρητικό.

neurology

PubChem

Μηχανισμός δράσης

expand_more

Μηχανισμός Δράσης

Ο μηχανισμός δράσης της καφεΐνης είναι πολύπλοκος, καθώς επηρεάζει πολλαπλά συστήματα του σώματος:

Γενικές και κυτταρικές δράσεις: Η καφεΐνη ασκεί πολλαπλές δράσεις στα κύτταρα, με ασαφή κλινική σημασία. Πιθανοί μηχανισμοί περιλαμβάνουν την αναστολή των ενζύμων φωσφοδιεστεράσης, των υποδοχέων αδενοσίνης, τη ρύθμιση της ενδοκυττάριας μεταφοράς ασβεστίου και τον ανταγωνισμό των υποδοχέων αδενοσίνης. Η καφεΐνη αναστέλλει ανταγωνιστικά τη φωσφοδιεστεράση, το ένζυμο που αποικοδομεί την κυκλική 3’,5’-αδενοσινομονοφωσφορική (cAMP). Αυξημένα ενδοκυττάρια επίπεδα cAMP διαμεσολαβούν τις περισσότερες φαρμακολογικές δράσεις της καφεΐνης. Αυτό οδηγεί σε λιπόλυση μέσω ενεργοποίησης των ευαίσθητων στην ορμόνη λιπάσες, απελευθερώνοντας λιπαρά οξέα και γλυκερόλη.
Αναπνευστικό σύστημα: Ο ακριβής μηχανισμός δράσης της καφεΐνης στη θεραπεία της άπνοιας της προωρότητας είναι άγνωστος, αλλά προτείνονται μηχανισμοί όπως η διέγερση του αναπνευστικού κέντρου στο ΚΝΣ, η μείωση του κατωφλίου για την υπερκαπνία με αυξημένη απόκριση και η αυξημένη κατανάλωση οξυγόνου. Ο αποκλεισμός των υποδοχέων αδενοσίνης ενισχύει την αναπνευστική ώθηση μέσω αυξημένης ανταπόκρισης του μεδουλλαρικού κέντρου στο διοξείδιο του άνθρακα, διεγείροντας το αερισμό και την αναπνευστική ώθηση, ενώ αυξάνει τη συσταλτικότητα του διαφράγματος.
Κεντρικό νευρικό σύστημα: Η καφεΐνη ασκεί ανταγωνισμό και στους 4 υποτύπους των υποδοχέων αδενοσίνης (A1, A2a, A2b, A3) στο ΚΝΣ. Οι επιδράσεις της στην εγρήγορση και την καταπολέμηση της υπνηλίας σχετίζονται ειδικά με τον ανταγωνισμό του υποδοχέα A2a. Η καφεΐνη διεγείρει όλα τα επίπεδα του ΚΝΣ. Οι φλοϊκές επιδράσεις της είναι ηπιότερες και βραχύτερης διάρκειας από αυτές των αμφεταμινών. Σε ελαφρώς μεγαλύτερες δόσεις, η καφεΐνη διεγείρει τα μεδουλλαρικά, πνευμονογαστρικά, αγγειοκινητικά και αναπνευστικά κέντρα, προκαλώντας βραδυκαρδία, αγγειοσύσπαση και αυξημένο αναπνευστικό ρυθμό.
Νεφρικό σύστημα: Η καφεΐνη έχει διουρητικές επιδράσεις λόγω των διεγερτικών της επιδράσεων στη ροή του αίματος των νεφρών, στην αύξηση της σπειραματικής διήθησης και στην αύξηση της απέκκρισης νατρίου.
Καρδιαγγειακό σύστημα: Ο ανταγωνισμός των υποδοχέων αδενοσίνης στον υποδοχέα A1 από την καφεΐνη διεγείρει τις ινότροπες επιδράσεις στην καρδιά. Ο αποκλεισμός των υποδοχέων αδενοσίνης προάγει την απελευθέρωση κατεχολαμινών, οδηγώντας σε διεγερτικές επιδράσεις στην καρδιά και στο υπόλοιπο σώμα. Στα αιμοφόρα αγγεία, η καφεΐνη ασκεί άμεσο ανταγωνισμό των υποδοχέων αδενοσίνης, προκαλώντας αγγειοδιαστολή. Διεγείρει τα ενδοθηλιακά κύτταρα στο τοίχωμα των αγγείων να απελευθερώσουν μονοξείδιο του αζώτου, ενισχύοντας τη χαλάρωση των αγγείων. Η απελευθέρωση κατεχολαμινών, ωστόσο, αντιτίθεται σε αυτό και ασκεί ινότροπες και χρονότροπες επιδράσεις στην καρδιά, οδηγώντας τελικά σε αγγειοσύσπαση. Τέλος, η καφεΐνη αυξάνει τις συστολικές τιμές της αρτηριακής πίεσης κατά 5-10 mmHg όταν δεν λαμβάνεται τακτικά, σε αντίθεση με καμία επίδραση σε αυτούς που την καταναλώνουν τακτικά. Οι αγγειοσυσταλτικές επιδράσεις της καφεΐνης είναι ευεργετικές σε ημικρανίες και άλλους τύπους κεφαλαλγίας, οι οποίοι συνήθως προκαλούνται από αγγειοδιαστολή στον εγκέφαλο. Η καφεΐνη συστέλλει τα εγκεφαλικά αγγεία. Αντίθετα, το φάρμακο διαστέλλει άμεσα τα περιφερικά αιμοφόρα αγγεία.

biotech

PubChem

Απορρόφηση / κατανομή / απέκκριση

expand_more

Απορρόφηση, Κατανομή & Απέκκριση

Η καφεΐνη απορροφάται ταχέως μετά από από του στόματος ή παρεντερική χορήγηση, φθάνοντας τη μέγιστη πλασματική συγκέντρωση εντός 30 λεπτών έως 2 ωρών μετά τη χορήγηση. Μετά από από του στόματος χορήγηση, η έναρξη δράσης λαμβάνει χώρα εντός 45 λεπτών έως 1 ώρας. Το φαγητό μπορεί να καθυστερήσει την απορρόφηση της καφεΐνης. Η μέγιστη πλασματική τιμή για την καφεΐνη κυμαίνεται από 6-10 mg/L. Η απόλυτη βιοδιαθεσιμότητα δεν είναι διαθέσιμη σε νεογνά, αλλά φθάνει περίπου το 100% σε ενήλικες.

Οι κύριοι μεταβολίτες της καφεΐνης ανευρίσκονται απεκκρινόμενοι στα ούρα. Περίπου 0,5% έως 2% μιας δόσης καφεΐνης ανευρίσκεται στα ούρα, καθώς είναι εκτενώς επαναρροφούμενη στους νεφρικούς σωληνίσκους.

Η καφεΐνη έχει την ικανότητα να διασχίζει ταχέως τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό. Είναι υδατοδιαλυτή και λιποδιαλυτή και κατανέμεται σε ολόκληρο το σώμα. Οι συγκεντρώσεις καφεΐνης στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό πρόωρων νεογνών είναι παρόμοιες με τις συγκεντρώσεις που ανευρίσκονται στο πλάσμα. Ο μέσος όγκος κατανομής της καφεΐνης σε βρέφη είναι 0,8-0,9 L/kg και 0,6 L/kg στον ενήλικο πληθυσμό.

Η κάθαρση της καφεΐνης ποικίλλει, αλλά κατά μέσο όρο, είναι περίπου 0,078 L/kg/h (1,3 mL/min/kg).

Παγκοσμίως, πολλά έμβρυα και βρέφη εκτίθενται σε μεθυλοξανθίνες μέσω της μητρικής κατανάλωσης καφέ και άλλων ποτών που περιέχουν αυτές τις ουσίες. Οι μεθυλοξανθίνες (καφεΐνη, θεοφυλλίνη και αμινοφυλλίνη) χρησιμοποιούνται επίσης συχνά ως φάρμακο για την άπνοια της προωρότητας. … Οι μεθυλοξανθίνες διαπερνούν εύκολα τον πλακουντιακό φραγμό και εισέρχονται σε όλους τους ιστούς, επηρεάζοντας έτσι το έμβρυο/νεογνό οποιαδήποτε στιγμή κατά τη διάρκεια της κύησης ή της μεταγεννητικής ζωής, εφόσον τα συστήματα δράσης είναι ώριμα.

Η καφεΐνη και η κιτρική καφεΐνη απορροφώνται καλά μετά από από του στόματος χορήγηση. Η απορρόφηση της καφεΐνης μετά από από του στόματος χορήγηση μπορεί να είναι ταχύτερη από αυτήν μετά από ενδομυϊκή ένεση καφεΐνης και βενζοϊκού νατρίου. Η απορρόφηση μετά από ορθική χορήγηση καφεΐνης σε υπόθετα μπορεί να είναι αργή και ακανόνιστη. … Μετά από από του στόματος χορήγηση 100 mg καφεΐνης (ως καφές), μέγιστες πλασματικές συγκεντρώσεις περίπου 1,5-1,8 μg/mL επιτυγχάνονται μετά από 50-75 λεπτά.

Μετά από από του στόματος χορήγηση 10 mg καφεΐνης βάσης/kg σε πρόωρα νεογνά, η μέγιστη πλασμική συγκέντρωση καφεΐνης κυμαινόταν από 6-10 mg/L και ο μέσος χρόνος για την επίτευξη μέγιστης συγκέντρωσης /Tmax/ κυμαινόταν από 30 λεπτά έως 2 ώρες. Το /Tmax/ δεν επηρεάστηκε από τη σίτιση με φόρμουλα.

Η καφεΐνη κατανέμεται ταχέως στους ιστούς του σώματος, διασχίζοντας εύκολα τον πλακούντα και τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό. Η συγκέντρωση της καφεΐνης στο ΕΝΥ πρόωρων νεογνών προσεγγίζει την πλασμική συγκέντρωση. Ο μέσος όγκος κατανομής της καφεΐνης σε βρέφη (0,8-0,9 L/kg) είναι ελαφρώς υψηλότερος από αυτόν σε ενήλικες (0,6 L/kg). … Η καφεΐνη έχει αποδειχθεί ότι κατανέμεται στο γάλα με λόγο συγκέντρωσης γάλα προς ορό 0,5-0,76.

Για περισσότερα δεδομένα Απορρόφησης, Κατανομής και Απέκκρισης (Πλήρη) για την ΚΑΦΕΪΝΗ (11 σύνολο), παρακαλώ επισκεφθείτε τη σελίδα του αρχείου HSDB.

water_drop

PubChem

Δέσμευση πρωτεϊνών

expand_more

Πρωτεϊνική Σύνδεση

Η πρωτεϊνική σύνδεση της καφεΐνης στο πλάσμα δεν έχει προσδιοριστεί σε νεογνά ή βρέφη. Μελέτες in vitro υποδεικνύουν πρωτεϊνική σύνδεση περίπου 10%-36%. Η καφεΐνη συνδέεται αναστρέψιμα με τις πρωτεΐνες του πλάσματος.

hub

PubChem

Μεταβολισμός

expand_more

Μεταβολισμός

Ο μεταβολισμός της καφεΐνης λαμβάνει χώρα κυρίως στο ήπαρ μέσω του ενζύμου κυτοχρώματος CYP1A2. Τα προϊόντα του μεταβολισμού της καφεΐνης περιλαμβάνουν την παραξανθίνη, τη θεοβρωμίνη και τη θεοφυλλίνη. Το πρώτο βήμα του μεταβολισμού της καφεΐνης είναι η απομεθυλίωση, που οδηγεί στη δημιουργία παραξανθίνης (κύριος μεταβολίτης), ακολουθούμενη από τη θεοβρωμίνη και τη θεοφυλλίνη, οι οποίες είναι και οι δύο δευτερεύοντες μεταβολίτες. Στη συνέχεια απεκκρίνονται στα ούρα ως ουρικά άλατα μετά από περαιτέρω μεταβολισμό. Τα ένζυμα ξανθινοξειδάση και Ν-ακετυλοτρανσφεράση 2 (NAT2) συμμετέχουν επίσης στο μεταβολισμό της καφεΐνης.

Η καφεΐνη μεταβολίζεται από το σύστημα ενζύμων κυτοχρώματος P-450 (CYP), κυρίως από την ισοένζυμη 1A2. Επομένως, η καφεΐνη έχει τη δυνατότητα να αλληλεπιδρά με φάρμακα που μεταβολίζονται από το CYP1A2 ή με φάρμακα που επάγουν ή αναστέλλουν αυτό το ισοένζυμο.

Σε ενήλικες, το φάρμακο μεταβολίζεται ταχέως στο ήπαρ σε 1-μεθυλουρικό οξύ, 1-μεθυλοξανθίνη και 7-μεθυλοξανθίνη.

Αναφέρεται αλληλομετατροπή μεταξύ καφεΐνης και θεοφυλλίνης σε πρόωρα νεογνά.

Σε πειράματα in vivo και in vitro παρατηρήθηκε προοδευτική αύξηση της δραστηριότητας των ηπατικών μικροσωμικών ενζύμων που μεταβολίζουν την καφεΐνη κατά την ανάπτυξη του νεογνού. Σε κουτάβια Beagle, η μεταβολή της κάθαρσης της καφεΐνης καθορίστηκε από τον ρυθμό ωρίμανσης της καφεΐνης-7-δεμεθυλάσης. Η καφεΐνη αποβάλλεται σε ζώα μέσω βιομετατροπής στο ήπαρ σε διμεθυλοξανθίνες, διμεθυλο- και μονομεθυλουρικά οξέα και παραγώγα ουρακίλης· έχουν παρατηρηθεί σημαντικές ποσοτικές διαφορές στο σχηματισμό και την απέκκριση μεταβολιτών σε αρουραίους, ποντίκια και κινέζικα χάμστερ. Αυτές οι διαφορές είναι ακόμη πιο σημαντικές σε πιθήκους, όπου η καφεΐνη μεταβολίζεται σχεδόν πλήρως σε θεοφυλλίνη. … Έχουν εντοπιστεί ορισμένοι μεταβολίτες ειδικοί για το είδος. Η τριμεθυλαλλαντοΐνη αναφέρθηκε για πρώτη φορά σε αρουραίους. Ένα … παράγωγο της παραξανθίνης βρέθηκε σε ποντίκια και ταυτοποιήθηκε ως η 3-βήτα-D-γλυκουρονίδη της παραξανθίνης. Μεθυλιωμένες ουρίες και θειούχα παράγωγα που ανευρίσκονται στα ούρα σε ίχνη παράγονται από την εντερική χλωρίδα. Αντίθετα, το ακετυλιωμένο παράγωγο ουρακίλης, 5-ακετυλαμινο-6-φορμυλαμινο-3-μεθυλουρακίλη, ένας από τους σημαντικότερους μεταβολίτες της καφεΐνης σε ανθρώπους, δεν έχει ταυτοποιηθεί σε τρωκτικά ή άλλα ζωικά είδη. Άλλα παράγωγα ουρακίλης που παράγονται από καφεΐνη, θεοβρωμίνη και παραξανθίνη σε αρουραίους βρέθηκαν στα ανθρώπινα ούρα. Σε αρουραίους, η ηπατική απομεθυλίωση της καφεΐνης παρουσιάζει μείωση σχετιζόμενη με την ηλικία, οδηγώντας σε σημαντικά αυξημένο χρόνο ημίσειας ζωής σε γηραιότερους ενήλικους αρουραίους.

Ο μεταβολισμός της καφεΐνης είναι ποιοτικά σχετικά παρόμοιος σε ζώα και ανθρώπους. Οι κύριες μεταβολικές οδοί είναι: απομεθυλίωση και υδροξυλίωση στη θέση 8, που οδηγούν στο σχηματισμό των αντίστοιχων παραγώγων ουρακίλης και ουρικού οξέος. Υπάρχουν, ωστόσο, ορισμένες ποσοτικές διαφορές στο μεταβολικό προφίλ. Οι άνθρωποι χαρακτηρίζονται από τη σημασία της 3-μεθυλο-απομεθυλίωσης που οδηγεί στο σχηματισμό παραξανθίνης και ειδικά των μεταβολιτών της μέσω επόμενων μεταβολικών βημάτων. Οι κύριοι ουρικοί μεταβολίτες στους ανθρώπους είναι το 1-μεθυλουρικό οξύ, η 1-μεθυλοξανθίνη, η 5-ακετυλαμινο-6-φορμυλαμινο-3-μεθυλουρακίλη (δεν ανευρίσκεται σε αρουραίους και ποντίκια), η 1,7-διμεθυλουρική ουσία και η παραξανθίνη. Σε αρουραίους και ποντίκια, ο μεταβολισμός της καφεΐνης γίνεται κυρίως μέσω της θεοβρωμίνης και της θεοφυλλίνης. Οι κύριοι ουρικοί μεταβολίτες είναι η 1,3-διμεθυλουρακίλη, η παραξανθίνη, η τριμεθυλουρική ουσία, η θεοφυλλίνη και η θεοβρωμίνη. Ο μεταβολισμός της καφεΐνης μειώνεται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, οδηγώντας σε υψηλότερες συγκεντρώσεις ορού.

Η καφεΐνη έχει γνωστούς ανθρώπινους μεταβολίτες που περιλαμβάνουν 1,3,7-Τριμεθυλουρική ουσία, παραξανθίνη, θεοβρωμίνη και θεοφυλλίνη.

Το ηπατικό κυτοχρώμα P450 1A2 (CYP 1A2) εμπλέκεται στη βιομετατροπή της καφεΐνης. Περίπου το 80% μιας δόσης καφεΐνης μεταβολίζεται σε παραξανθίνη (1,7-διμεθυλοξανθίνη), το 10% σε θεοβρωμίνη (3,7-διμεθυλοξανθίνη) και το 4% σε θεοφυλλίνη (1,3-διμεθυλοξανθίνη).

Οδός Απέκκρισης: Σε μικρά βρέφη, η απέκκριση της καφεΐνης είναι πολύ πιο αργή από ό,τι σε ενήλικες λόγω ανώριμης ηπατικής ή/και νεφρικής λειτουργίας.

hourglass

PubChem

Ημίσεια ζωή

expand_more

Χρόνος Ημίσειας Ζωής

Σε έναν μέσο ενήλικα ή παιδί άνω των 9 ετών, ο χρόνος ημίσειας ζωής της καφεΐνης είναι περίπου 5 ώρες. Διάφορα χαρακτηριστικά και συνθήκες μπορούν να αλλάξουν τον χρόνο ημίσειας ζωής της καφεΐνης. Μπορεί να μειωθεί έως και 50% σε καπνιστές. Έγκυες γυναίκες παρουσιάζουν αυξημένο χρόνο ημίσειας ζωής 15 ωρών ή παραπάνω, ειδικά στο τρίτο τρίμηνο. Ο χρόνος ημίσειας ζωής σε νεογέννητα παρατείνεται σε περίπου 8 ώρες σε τελειόμηνα και 100 ώρες σε πρόωρα βρέφη, πιθανότατα λόγω μειωμένης ικανότητας μεταβολισμού. Η ηπατική νόσος ή φάρμακα που αναστέλλουν το CYP1A2 μπορούν να αυξήσουν τον χρόνο ημίσειας ζωής της καφεΐνης.

Χρόνος ημίσειας ζωής απέκκρισης σε ενήλικες = 2,5-4,5 ώρες.

Η καφεΐνη έχει χρόνο ημίσειας ζωής στο πλάσμα (t1/2) 3 έως 5 ώρες σε ενήλικες. Σε μία μελέτη, όταν χορηγήθηκε σε έγκυες γυναίκες πριν τον τοκετό, η καφεΐνη είχε παρατεταμένο μέσο χρόνο ημίσειας ζωής 80 ωρών στα νεογνά μετά τον τοκετό.

Ο μέσος χρόνος ημίσειας ζωής /T 1/2/ και το κλάσμα που απεκκρίνεται αμετάβλητο στα ούρα της καφεΐνης σε βρέφη έχουν αποδειχθεί ότι είναι αντιστρόφως ανάλογοι με την ηλικία κύησης/μετασύλληψης. Σε νεογνά, ο /T 1/2/ είναι περίπου 3-4 ημέρες.

Ο χρόνος ημίσειας ζωής της καφεΐνης είναι 0,7-1,0 ώρες σε αρουραίους και ποντίκια, 1-1,6 ώρες σε κουνέλια, 3-5 ώρες σε πιθήκους, 4-4,3 ώρες σε σκύλους και 11-12 ώρες σε μπαμπουίνους.

Μελέτησαν 17 πρόωρα βρέφη που λάμβαναν καφεΐνη και μέτρησαν τα επίπεδα καφεΐνης στο πλάσμα τους και τον μεταβολίτη της θεοφυλλίνης με χρωματογραφία υγρής υψηλής απόδοσης. Ο χρόνος ημίσειας ζωής υπολογίστηκε με ανάλυση υπολογιστή χρησιμοποιώντας τη μέθοδο των ελάχιστων τετραγώνων. Η μέση ηλικία κύησης των ασθενών μας ήταν 29,7 ± 1,9 εβδομάδες (μέσος όρος ± Τυπική Απόκλιση) και μελετήθηκαν σε 20,7 ± 6,6 ημέρες (μέσος όρος ± Τυπική Απόκλιση) μετά τη γέννηση. Ο χρόνος ημίσειας ζωής της καφεΐνης ήταν 52,03 ± 23,87 ώρες (μέσος όρος ± Τυπική Απόκλιση) και ο χρόνος ημίσειας ζωής της θεοφυλλίνης ήταν 77,04 ± 65,01 ώρες (μέσος όρος ± Τυπική Απόκλιση).

Συνοπτικά:

Ενήλικες: 3-7 ώρες
Νεογνά: 65-130 ώρες

MeSH classification

expand_more

Ταξινόμηση MeSH

Μια χαλαρά καθορισμένη ομάδα φαρμάκων που τείνουν να αυξάνουν την ψυχοκινητική εγρήγορση, την ανησυχία ή τη διέγερση. Δρουν μέσω ποικίλων μηχανισμών, αλλά συνήθως όχι μέσω άμεσης νευρωνικής διέγερσης. Πολλά φάρμακα που έχουν τέτοιες δράσεις ως παρενέργειες της κύριας θεραπευτικής τους χρήσης δεν περιλαμβάνονται εδώ.
Ενώσεις που αναστέλλουν ή ανταγωνίζονται τη βιοσύνθεση ή τις δράσεις των φωσφοδιεστερασών.
Ενώσεις που συνδέονται και μπλοκάρουν τη διέγερση των ΠΟΥΡΙΝΕΡΓΙΚΩΝ ΥΠΟΔΟΧΕΩΝ P1.

fact_check

PubChem

FDA classification

expand_more

Ταξινόμηση FDA

Κύρια Φαρμακολογική Κατηγορία [EPC]: Διεγερτικό του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος
Φυσιολογικές Επιδράσεις [PE]: Διέγερση του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος
Κύρια Φαρμακολογική Κατηγορία [EPC]: Μεθυλοξανθίνη
Χημική Δομή [CS]: Ξανθίνες

Η καφεΐνη είναι Διεγερτικό του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος και Μεθυλοξανθίνη. Η φυσιολογική επίδραση της καφεΐνης οφείλεται σε Διέγερση του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος.

query_stats Κρίσιμα Στοιχεία

Ημίσεια ζωή

3 to 7 hours in adults, 65 to 130 hours in neonates

DrugBank

Δέσμευση πρωτεϊνών

25-36%

DrugBank

Απέκκριση

Νεφρά

PubChem

Καθαρίζει (~5×t½)

≈ 20 ημέρες

Εργαλείο washout arrow_forward

science

Επιστημονικό Προφίλ

expand_more

CID

2519

Μοριακός τύπος

C8H10N4O2

Μοριακό βάρος

194.19

IUPAC

1,3,7-trimethylpurine-2,6-dione

InChIKey

RYYVLZVUVIJVGH-UHFFFAOYSA-N

Κατάταξη MeSH

Ταξινόμηση MeSH

Μια χαλαρά καθορισμένη ομάδα φαρμάκων που τείνουν να αυξάνουν την ψυχοκινητική εγρήγορση, την ανησυχία ή τη διέγερση. Δρουν μέσω ποικίλων μηχανισμών, αλλά συνήθως όχι μέσω άμεσης νευρωνικής διέγερσης. Πολλά φάρμακα που έχουν τέτοιες δράσεις ως παρενέργειες της κύριας θεραπευτικής τους χρήσης δεν περιλαμβάνονται εδώ.
Ενώσεις που αναστέλλουν ή ανταγωνίζονται τη βιοσύνθεση ή τις δράσεις των φωσφοδιεστερασών.
Ενώσεις που συνδέονται και μπλοκάρουν τη διέγερση των ΠΟΥΡΙΝΕΡΓΙΚΩΝ ΥΠΟΔΟΧΕΩΝ P1.