PARACETAMOL(Παρακεταμόλη)
Ημίσεια ζωή
Ο χρόνος στον οποίο η συγκέντρωση του φαρμάκου στο πλάσμα πέφτει στο μισό. Από αυτόν προκύπτει κάθε πότε δίνεται: το μεσοδιάστημα των δόσεων ακολουθεί χονδρικά την ημιζωή, οπότε μικρή ημιζωή σημαίνει πολλές δόσεις την ημέρα και μεγάλη ημιζωή μία δόση ημερησίως ή αραιότερα. Σταθερά επίπεδα στο αίμα επιτυγχάνονται μετά από 4-5 ημιζωές. Ο κανόνας είναι ενδεικτικός — οι μορφές παρατεταμένης αποδέσμευσης και η εγκεκριμένη δοσολογία της ΠΧΠ υπερισχύουν.
Κατά την πηγή: Περίπου 2 ώρες
- PubChem: 1-4 ώρες
Δέσμευση πρωτεϊνών
Το ποσοστό του φαρμάκου που κυκλοφορεί δεσμευμένο σε πρωτεΐνες του πλάσματος. Δρα μόνο το ελεύθερο κλάσμα, γι' αυτό η υψηλή δέσμευση αυξάνει τον κίνδυνο αλληλεπιδράσεων εκτόπισης.
Απέκκριση
Η κύρια οδός αποβολής του φαρμάκου. Δείχνει πού χρειάζεται προσαρμογή δόσης — σε νεφρική ή σε ηπατική ανεπάρκεια.
Καθαρίζει (~5×t½)
Φαρμακοκινητική εκτίμηση, όχι κλινικός κανόνας. Μετά από 5 ημιζωές έχει αποβληθεί πάνω από το 95% της ουσίας από το πλάσμα. Ο αριθμός προκύπτει αυτόματα από τη μεγαλύτερη ημιζωή που αναφέρει η πηγή — συχνά την τελική φάση αποβολής ή την κατανομή στους ιστούς — γι' αυτό μπορεί να δείχνει εβδομάδες ή μήνες. ΔΕΝ είναι το διάστημα διακοπής πριν από επέμβαση ή πριν από φάρμακο που αλληλεπιδρά: αυτό καθορίζεται από τη φαρμακοδυναμική (η ασπιρίνη δρα στα αιμοπετάλια αφού φύγει από το πλάσμα), τους ενεργούς μεταβολίτες, τις μορφές depot, τη νεφρική και ηπατική λειτουργία, τον κίνδυνο της επέμβασης και τον λόγο της αγωγής. Ακολουθήστε την ΠΧΠ και το πρωτόκολλο της επέμβασης.
Σκευάσματα και τιμές
Ενδείξεις κατά έγγραφο
Ατομικές ενδείξεις όπως δηλώνονται στα πιστοποιημένα κείμενα των SPC, με τεκμηρίωση
- Φόρτωση…
Πληροφορίες Συνταγογράφησης
Επιμελημένα δεδομένα από το SPC
clinical_notes
Ενδείξεις
ΠΧΠ (SPC) §4.1
expand_more
Ενδείξεις
-
Συμπτωματική θεραπεία του ήπιου έως μέτριου πόνου
- R52 Πόνος, αλλού ταξινομημένος
-
Συμπτωματική θεραπεία του πυρετού
- R50 Πυρετός άλλης αιτιολογίας
-
Συμπτωματική θεραπεία του ήπιου έως μέτριου πόνου και/ή του πυρετού
σε: Εφήβους και παιδιά βάρους από 14 έως 50 kg (ηλικίας περίπου 2 έως 15 ετών)
Για το DEPON InSticks 250 mg
-
Συμπτωματική θεραπεία του ήπιου έως μέτριου πόνου και/ή του πυρετού
σε: Ενήλικες, εφήβους και παιδιά βάρους άνω των 27 kg (ηλικίας περίπου 8 ετών ή άνω)
Για το DEPON InSticks 500 mg
-
Συμπτωματική θεραπεία του ήπιου έως μέτριου πόνου και/ή του πυρετού
σε: Ενήλικες και εφήβους βάρους 50 kg ή άνω (ηλικίας άνω των 15 ετών)
Για το DEPON InSticks 1000 mg
medication
Δοσολογία
ΠΧΠ (SPC)
expand_more
Δοσολογία
- Οδός: Από του στόματος
- Χορήγηση: Διάρκεια θεραπείας: Εάν ο πόνος επιμένει >5 ημέρες, ή ο πυρετός >3 ημέρες, ή σε ανεπαρκή αποτελεσματικότητα, η θεραπεία πρέπει να επανεκτιμηθεί. Δεν συνιστάται παρατεταμένη ή συχνή χρήση.
- Δόση έναρξης: 500 mg έως 1000 mg
-
Παιδιά και έφηβοιΔόση250 mgΜέγ. δόση750 mg - 1000 mg14 kg έως <21 kg (2 έως <6 ετών), διάστημα 6 ώρες (για 250 mg σκεύασμα)
-
Παιδιά και έφηβοιΔόση250 mgΜέγ. δόση1250 mg - 1500 mg21 kg έως <27 kg (6 έως <8 ετών), διάστημα τουλάχιστον 4 ώρες (για 250 mg σκεύασμα)
-
Παιδιά και έφηβοιΔόση500 mgΜέγ. δόση1500 mg - 2000 mg27 kg έως <41 kg (8 έως <10 ετών), διάστημα 6 ώρες (για 250 mg σκεύασμα)
-
Παιδιά και έφηβοιΔόση500 mgΜέγ. δόση2500 mg - 3000 mg41 kg έως <50 kg (10 έως ≤15 ετών), διάστημα τουλάχιστον 4 ώρες (για 250 mg σκεύασμα)
-
Παιδιά και έφηβοιΔόση500 mgΜέγ. δόση1500 mg - 2000 mg27 kg έως <41 kg (8 έως <10 ετών), διάστημα 6 ώρες (για 500 mg σκεύασμα)
-
Παιδιά και έφηβοιΔόση500 mgΜέγ. δόση2500 mg - 3000 mg41 kg έως <50 kg (10 έως ≤15 ετών), διάστημα τουλάχιστον 4 ώρες (για 500 mg σκεύασμα)
-
Ενήλικες και έφηβοιΔόση500 mg έως 1000 mgΜέγ. δόση3000 mg (έως 4000 mg με ιατρική συμβουλή)≥50 kg (>15 ετών), διάστημα τουλάχιστον 4 ώρες (για 500 mg σκεύασμα)
-
Ενήλικες και έφηβοιΔόση1000 mgΜέγ. δόση3000 mg (έως 4000 mg με ιατρική συμβουλή)≥50 kg (>15 ετών), διάστημα τουλάχιστον 4 ώρες (για 1000 mg σκεύασμα)
-
Παιδιάκάτω των 14 kg (ηλικίας 2 ετών ή μικρότερα): θα χρησιμοποιούνται άλλα σκευάσματα και περιεκτικότητες.
-
Παιδιάκάτω των 27 kg (ηλικίας κάτω των 8 ετών, για σκεύασμα 500 mg): θα χρησιμοποιούνται άλλες περιεκτικότητες αυτού του φαρμάκου.
-
Έφηβοικάτω των 50 kg (ηλικίας 15 ετών ή μικρότεροι, για σκεύασμα 1000 mg): θα χρησιμοποιούνται άλλες περιεκτικότητες αυτού του φαρμάκου.
-
Ειδικοί πληθυσμοίΜέγ. δόση60 mg/kg/ημέρα ή 3000 mg/ημέρα (όποια είναι χαμηλότερη)Για χρόνιο υποσιτισμό, αφυδάτωση, ενήλικες με βάρος κάτω των 50 kg.
-
Ηλικιωμένοι ασθενείςΔεν απαιτείται συνήθως προσαρμογή της δόσης. Λαμβάνονται υπόψη ταυτόχρονοι παράγοντες κινδύνου.
-
Ηπατική δυσλειτουργία / Χρόνιος αλκοολισμόςΜέγ. δόση2000 mg/ημέραΓια ηπατοκυτταρική ανεπάρκεια (ήπια έως μέτρια), σύνδρομο Gilbert, χρόνιος αλκοολισμός. Σε χρόνια κατανάλωση αλκοόλ, το χρονικό διάστημα μεταξύ δύο δόσεων θα πρέπει να είναι τουλάχιστον 8 ώρες.
description Πρωτότυπο κείμενο ΠΧΠ expand_more
block
Αντενδείξεις
ΠΧΠ (SPC)
expand_more
Αντενδείξεις
-
Υπερευαισθησία στη δραστική ουσία ή σε κάποιο από τα έκδοχα
-
Σοβαρή ηπατοκυτταρική ανεπάρκεια
description Πρωτότυπο κείμενο ΠΧΠ expand_more
warning
Προειδοποιήσεις & Προφυλάξεις
ΠΧΠ (SPC)
expand_more
Προειδοποιήσεις & Προφυλάξεις
-
Επίμονος πόνος ή πυρετός / Ανεπαρκής αποτελεσματικότηταπροσοχήΗ θεραπεία δεν πρέπει να συνεχιστεί χωρίς να συμβουλευτείτε έναν γιατρό εάν ο πόνος επιμένει για περισσότερες από 5 ημέρες ή ο πυρετός για περισσότερες από 3 ημέρες, ή σε περίπτωση ανεπαρκούς αποτελεσματικότητας ή εμφάνισης οποιουδήποτε άλλου σημείου.
-
Κίνδυνος υπερδοσολογίαςπροσοχήΕλέγξτε ότι άλλα φάρμακα δεν περιέχουν παρακεταμόλη. Τηρήστε τις μέγιστες συνιστώμενες δόσεις χωρίς υπέρβαση του μέγιστου αριθμού φακελίσκων ανά ημέρα (βλ. Δοσολογία και Υπερδοσολογία).
-
Σοβαρή ηπατική βλάβηπροσοχήΖητείτε άμεση ιατρική βοήθεια σε περίπτωση υπερδοσολογίας, ακόμη και αν ο ασθενής αισθάνεται καλά, λόγω του κινδύνου μη αναστρέψιμης ηπατικής βλάβης (βλ. Υπερδοσολογία).
-
Κατανάλωση αλκοόλπροσοχήΠληθυσμόςΑσθενείς υπό θεραπείαΔεν συνιστάται η κατανάλωση αλκοόλ κατά τη διάρκεια της θεραπείας.
-
Παράγοντες κινδύνου ηπατικών διαταραχών / Μειωμένο όριο ηπατοτοξικότηταςπροσοχήΠληθυσμόςΑσθενείς με σωματικό βάρος κάτω των 50 kg (έφηβοι, ενήλικες), ήπια έως μέτρια ηπατοκυτταρική ανεπάρκεια, νεφρική ανεπάρκεια, σύνδρομο Gilbert, χρόνιο αλκοολισμό, ταυτόχρονη θεραπεία με φαρμακευτικά προϊόντα που επηρεάζουν τις ηπατικές λειτουργίες, ανεπάρκεια αφυδρογονάσης της 6-φωσφορικής γλυκόζης, αιμολυτική αναιμία, χρόνιο υποσιτισμό (χαμηλά αποθέματα ηπατικής γλουταθειόνης), ανορεξία, καχεξία, νηστεία, αφυδάτωσηΣυνιστάται προσοχή. Η δόση θα πρέπει να προσαρμόζεται και οπωσδήποτε δεν πρέπει να γίνεται υπέρβαση της μέγιστης ημερήσιας δόσης (βλ. Δοσολογία).
-
Οξεία ιογενής ηπατίτιδαπροσοχήΠληθυσμόςΑσθενείς με οξεία ιογενή ηπατίτιδαΗ θεραπεία πρέπει να διακόπτεται.
-
Μεταβολική οξέωση υψηλού χάσματος ανιόντων (HAGMA) λόγω πυρογλουταμικής οξέωσηςπροσοχήΠληθυσμόςΑσθενείς με σοβαρή ασθένεια (σοβαρή νεφρική δυσλειτουργία, σήψη) ή υποσιτισμό/έλλειψη γλουταθειόνης (π.χ. χρόνιος αλκοολισμός), που έλαβαν παρακεταμόλη σε θεραπευτική δόση για παρατεταμένο χρονικό διάστημα ή σε συνδυασμό με φλουκλοξακιλλίνηΕάν υπάρχει υποψία HAGMA, συνιστάται άμεση διακοπή της παρακεταμόλης και στενή παρακολούθηση.
-
Συνδυασμός με άλλο αντιπυρετικόπροσοχήΠληθυσμόςΠαιδιά και έφηβοι που έλαβαν τη συνιστώμενη μέγιστη ημερήσια δόση παρακεταμόλης (60 mg/kg ανά ημέρα)Δεν δικαιολογείται ο συνδυασμός με άλλο αντιπυρετικό, εκτός σε περίπτωση αναποτελεσματικότητας. Σε περίπτωση επίμονου πυρετού, απαιτείται ιατρική συμβουλή.
-
Σοβαρές δερματικές αντιδράσειςπροσοχήΟι ασθενείς θα πρέπει να ενημερώνονται για τα πρώιμα σημάδια αυτών των σοβαρών δερματικών αντιδράσεων. Η εμφάνιση εξανθήματος ή οποιουδήποτε άλλου σημείου υπερευαισθησίας απαιτεί διακοπή της θεραπείας.
-
Κεφαλαλγία λόγω υπερβολικής χρήσης φαρμάκωνπροσοχήΠληθυσμόςΑσθενείς με χρόνια κεφαλαλγία (μακροχρόνια χρήση, υψηλή δόση ή λανθασμένη χρήση αναλγητικών)Η κεφαλαλγία ενδέχεται να εμφανιστεί ή να επιδεινωθεί και δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζεται με υψηλότερες δόσεις. Η χρήση αναλγητικών θα πρέπει να διακόπτεται κατόπιν ιατρικής συμβουλής.
-
Βενζοϊκό νάτριο (E211)Περιέχει βενζοϊκό νάτριο. Η περιεκτικότητα αναγράφεται ανά φακελίσκο (6,8 mg / 14 mg / 27 mg).
-
Βενζυλική αλκοόληπροσοχήΠληθυσμόςΈγκυες και θηλάζουσες γυναίκες, άτομα με ηπατική ή νεφρική ανεπάρκεια, μικρά παιδιά (κάτω των 3 ετών)Μπορεί να προκαλέσει αλλεργικές αντιδράσεις. Πρέπει να λαμβάνονται προφυλάξεις λόγω του κινδύνου συσσώρευσης και τοξικότητας (μεταβολική οξέωση). Δεν θα πρέπει να χρησιμοποιείται για διάστημα μεγαλύτερο από μία εβδομάδα σε μικρά παιδιά (κάτω των 3 ετών).
-
ΝάτριοΠεριέχει λιγότερο από 1 mmol νατρίου (23 mg) ανά φακελίσκο («ελεύθερο νατρίου»).
-
Σορβιτόλη (E420)προσοχήΗ αθροιστική επίδραση της ταυτόχρονης χορήγησης προϊόντων που περιέχουν σορβιτόλη και η με τη διατροφή λήψη σορβιτόλης πρέπει να λαμβάνονται υπόψη. Μπορεί να επηρεάσει τη βιοδιαθεσιμότητα άλλων φαρμακευτικών προϊόντων.
-
Διοξείδιο του θείου (E220)προσοχήΜπορεί σπάνια να προκαλέσει σοβαρές αντιδράσεις υπερευαισθησίας και βρογχόσπασμο.
description Πρωτότυπο κείμενο ΠΧΠ expand_more
swap_horiz
Αλληλεπιδράσεις
ΠΧΠ (SPC)
expand_more
Αλληλεπιδράσεις
-
ΠροβενεσίδηπροσοχήΜειώνει την κάθαρση της παρακεταμόλης κατά 2 φορές περίπουΣύστασηΗ δόση της παρακεταμόλης θα πρέπει να μειωθεί.
-
ΣαλικυλαμίδηΠαρατείνει τον χρόνο ημίσειας ζωής (t½) της παρακεταμόλης
-
Ενζυμικοί επαγωγείς (βαρβιτουρικά, ισονιαζίδη, καρβαμαζεπίνη, ριφαμπικίνη, αιθανόλη, αντισπασμωδικά)προσοχήΜπορεί να οδηγήσουν σε ηπατοτοξικές αντιδράσεις, ειδικά με υψηλές δόσεις παρακεταμόλης
-
προσοχήΚίνδυνος ηπατοτοξικότηταςΣύστασηΝα αποφεύγονται μεγάλες ή/και χρόνιες δόσεις παρακεταμόλης. Παρακολούθηση για ενδείξεις ηπατοτοξικότητας.
-
Ζιδοβουδίνη (AZT)προσοχήΕνισχύει την τάση για ουδετεροπενίαΣύστασηΣυγχορήγηση μόνο κατόπιν ιατρικής συμβουλής.
-
προσοχήΜειώνει την απορρόφηση της παρακεταμόληςΣύστασηΔεν θα πρέπει να χορηγείται εντός μίας ώρας μετά τη χορήγηση της παρακεταμόλης.
-
προσοχήΣυσχετίζεται με μεταβολική οξέωση υψηλού χάσματος ανιόντων λόγω πυρογλουταμικής οξέωσης
-
Φαρμακευτικά προϊόντα που επιταχύνουν τη γαστρική κένωση (π.χ. Μετοκλοπραμίδη)παρακολούθησηΕπιταχύνει την απορρόφηση και την έναρξη δράσης της παρακεταμόλης
-
Φαρμακευτικά προϊόντα που επιβραδύνουν τη γαστρική κένωσηπαρακολούθησηΜπορεί να καθυστερήσει την απορρόφηση και την έναρξη δράσης της παρακεταμόλης
-
Αντιπηκτικά (ιδιαίτερα βαρφαρίνη)παρακολούθησηΗ επαναλαμβανόμενη λήψη παρακεταμόλης για διάστημα μεγαλύτερο από μία εβδομάδα ενισχύει την επίδραση των αντιπηκτικώνΣύστασηΜακροχρόνια χορήγηση μόνο υπό ιατρική παρακολούθηση. Αυξημένη παρακολούθηση των τιμών INR.
-
Κουμαρίνες (συμπεριλαμβανομένης της βαρφαρίνης)παρακολούθησηΜπορεί να οδηγήσει σε μικρές διακυμάνσεις των τιμών INRΣύστασηΑυξημένη παρακολούθηση των τιμών INR κατά την περίοδο της ταυτόχρονης χρήσης, καθώς και για μία εβδομάδα μετά τη διακοπή της παρακεταμόλης.
description Πρωτότυπο κείμενο ΠΧΠ expand_more
sick
Ανεπιθύμητες ενέργειες
ΠΧΠ (SPC)
expand_more
Ανεπιθύμητες ενέργειες
- Βρογχόσπασμος
- Μεταβολική οξέωση υψηλού χάσματος ανιόντων
- Θρομβοπενία
- Λευκοπενία
- Ουδετεροπενία
- Υπερευαισθησία
- Αναφυλακτικό σοκ
- Αναφυλακτική αντίδραση (συμπεριλαμβανομένης της υπότασης)
- Αγγειοοίδημα (οίδημα Quincke)
- Κοιλιακό άλγος
- Διάρροια
- Αυξημένα επίπεδα ηπατικών ενζύμων
- Εξάνθημα
- Πορφύρα
- Κνίδωση
- Ερύθημα
- Σοβαρές δερματικές αντιδράσεις
- Σταθερό φαρμακευτικό εξάνθημα
Λεπτομέρειες κατά συχνότητα expand_more
-
Πολύ σπάνιεςΑγγειοοίδημα (οίδημα Quincke)Διαταραχές του ανοσοποιητικού συστήματος
-
Πολύ σπάνιεςΑναφυλακτική αντίδραση (συμπεριλαμβανομένης της υπότασης)Διαταραχές του ανοσοποιητικού συστήματος
-
Πολύ σπάνιεςΑναφυλακτικό σοκΑνοσοποιητικό
-
Πολύ σπάνιεςΒρογχόσπασμοςΑναπνευστικό
-
Πολύ σπάνιεςΕξάνθημαΔέρμα
-
Πολύ σπάνιεςΕρύθημαΔέρμα
-
Πολύ σπάνιεςΚνίδωσηΔέρμα
-
Πολύ σπάνιεςΜεταβολική οξέωση υψηλού χάσματος ανιόντωνΔιαταραχές του μεταβολισμού και της θρέψης
-
Πολύ σπάνιεςΠορφύραΔέρμα
-
Πολύ σπάνιεςΣοβαρές δερματικές αντιδράσειςΔέρμα
-
Πολύ σπάνιεςΣταθερό φαρμακευτικό εξάνθημαΔέρμα
-
Πολύ σπάνιεςΥπερευαισθησίαΑνοσοποιητικό
-
Μη γνωστέςΑυξημένα επίπεδα ηπατικών ενζύμωνΕργαστηριακές
-
Μη γνωστέςΔιάρροιαΓαστρεντερικό
-
Μη γνωστέςΘρομβοπενίαΑίμα
-
Μη γνωστέςΚοιλιακό άλγοςΓαστρεντερικό
-
Μη γνωστέςΛευκοπενίαΑίμα
-
Μη γνωστέςΟυδετεροπενίαΑίμα
description Πρωτότυπο κείμενο ΠΧΠ expand_more
pregnant_woman
Κύηση / Γαλουχία
ΠΧΠ (SPC)
Επίπεδο κινδύνου: Με προσοχή
expand_more
Κύηση / Γαλουχία
-
ΚύησηΜε προσοχήΈνας μεγάλος αριθμός δεδομένων από εγκύους δεν υποδεικνύει ούτε δυσμορφική ούτε εμβρυϊκή/νεογνική τοξικότητα. Εάν η χρήση της παρακεταμόλης κριθεί κλινικά απαραίτητη, μπορεί να χρησιμοποιηθεί κατά τη διάρκεια της κύησης. Θα πρέπει να χρησιμοποιείται η μικρότερη αποτελεσματική δόση για το μικρότερο δυνατό χρονικό διάστημα και με τη μικρότερη δυνατή συχνότητα.
-
ΓαλουχίαΜε προσοχήΜετά την από του στόματος χορήγηση, η παρακεταμόλη απεκκρίνεται στο μητρικό γάλα σε μικρές ποσότητες. Η παρακεταμόλη θεωρείται ότι είναι συμβατή με τον θηλασμό. Παρ’ όλα αυτά, θα πρέπει να δίνεται προσοχή κατά τη χορήγηση Παρακεταμόλη Παρακεταμόλη σε θηλάζουσες γυναίκες.
-
ΓονιμότηταΑποφεύγεταιΛόγω του πιθανού μηχανισμού δράσης στην κυκλοοξυγενάση και τη σύνθεση των προσταγλανδινών, η παρακεταμόλη μπορεί να βλάψει τη γονιμότητα στις γυναίκες, επηρεάζοντας την ωορρηξία. Αυτό είναι αναστρέψιμο με τη διακοπή της θεραπείας. Επιδράσεις στην ανδρική γονιμότητα παρατηρήθηκαν σε μία μελέτη σε ζώα (βλ. Προκλινικά δεδομένα). Η σημασία αυτών των επιδράσεων στον άνθρωπο δεν είναι γνωστή.
description Πρωτότυπο κείμενο ΠΧΠ expand_more
e911_emergency
Υπερδοσολογία
ΠΧΠ (SPC)
expand_more
Υπερδοσολογία
- ναυτία
- έμετος
- ανορεξία
- ωχρότητα
- κακουχία
- εφίδρωση
- κοιλιακό άλγος
- κυτταρολυτική ηπατίτιδα
- πλήρης και μη αναστρέψιμη νέκρωση
- ηπατοκυτταρική ανεπάρκεια
- μεταβολική οξέωση (από γαλακτικό οξύ ή πυρογλουταμινικό οξύ)
- εγκεφαλοπάθεια
- κώμα
- θάνατος
- αυξημένα επίπεδα ηπατικών τρανσαμινασών (AST, ALT)
- αυξημένα επίπεδα γαλακτικής αφυδρογονάσης
- αυξημένα επίπεδα χολερυθρίνης
- μειωμένα επίπεδα προθρομβίνης
- οξεία παγκρεατίτιδα
- οξεία νεφρική ανεπάρκεια
- διάχυτη ενδαγγειακή πήξη
directions_car
Επίδραση στην οδήγηση
ΠΧΠ (SPC)
expand_more
Επίδραση στην οδήγηση
science
Έκδοχα
ΠΧΠ (SPC) §2 & §6.1
expand_more
Έκδοχα
biotech
Φαρμακολογία
Φαρμακοδυναμική & Φαρμακοκινητική
expand_more
Φαρμακολογία
Φαρμακοδυναμικές ιδιότητες
Φαρμακοθεραπευτική κατηγορία: ΑΛΛΑ ΑΝΑΛΓΗΤΙΚΑ ΚΑΙ ΑΝΤΙΠΥΡΕΤΙΚΑ - ΑΝΙΛΙΔΕΣ, κωδικός ATC: N02BE01 N: Κεντρικό νευρικό σύστημα
Μηχανισμός δράσης
Ο μηχανισμός της αναλγητικής δράσης δεν έχει προσδιοριστεί πλήρως. Η πιθανή κύρια δράση της παρακεταμόλης είναι η αναστολή της σύνθεσης των προσταγλανδινών στο κεντρικό νευρικό σύστημα (ΚΝΣ) και, σε μικρότερο βαθμό, μέσω περιφερικής δράσης με αναστολή της δημιουργίας ερεθισμάτων πόνου. Η περιφερική δράση μπορεί επίσης να οφείλεται στην αναστολή της σύνθεσης προσταγλανδινών ή στην αναστολή της σύνθεσης ή της δράσης άλλων ουσιών που ευαισθητοποιούν τους υποδοχείς πόνου σε μηχανική ή χημική διέγερση. Η παρακεταμόλη πιθανώς παράγει αντιπυρετική δράση δρώντας κεντρικά στο θερμορρυθμιστικό κέντρο του υποθαλάμου για τη δημιουργία περιφερικής αγγειοδιαστολής, γεγονός το οποίο οδηγεί σε αυξημένη ροή αίματος μέσω του δέρματος, εφίδρωση και απώλεια θερμότητας. Η κεντρική δράση πιθανώς περιλαμβάνει την αναστολή της σύνθεσης προσταγλανδινών στον υποθάλαμο.
description Πρωτότυπο κείμενο ΠΧΠ expand_more
Φαρμακοκινητικές ιδιότητες
Απορρόφηση
Μετά από την από του στόματος χορήγηση η παρακεταμόλη απορροφάται ταχέως και πλήρως. Οι μέγιστες συγκεντρώσεις στο πλάσμα επιτυγχάνονται 30 έως 60 λεπτά μετά την κατάποση.
Κατανομή
Η παρακεταμόλη κατανέμεται ταχέως σε όλους τους ιστούς. Οι συγκεντρώσεις είναι συγκρίσιμες στο αίμα, το σάλιο και το πλάσμα. Η δέσμευση με τις πρωτεΐνες είναι χαμηλή.
- Χρόνος έως τη μέγιστη συγκέντρωση: 0,5 - 2 ώρες
- Μέγιστες συγκεντρώσεις στο πλάσμα: 5 - 20 μικρογραμμάρια (μg)/ml (με δόσεις έως 50 mg)
- Χρόνος έως τη μέγιστη επίδραση: 1 - 3 ώρες
- Διάρκεια δράσης: 3 - 4 ώρες
Βιομετασχηματισμός
Η παρακεταμόλη μεταβολίζεται κυρίως στο ήπαρ μέσω δύο κύριων μεταβολικών οδών: τη σύζευξη με γλυκουρονικό οξύ και τη σύζευξη με θειικό οξύ. Η τελευταία οδός έρχεται ταχέως σε κορεσμό σε δόσεις υψηλότερες της θεραπευτικής δόσης. Μια δευτερεύουσα οδός, καταλυόμενη από το κυτόχρωμα Ρ450, καταλήγει στον σχηματισμό ενός ενδιάμεσου αντιδραστηρίου (Ν-ακετυλο-p-βενζοκινονιμίνη), το οποίο υπό κανονικές συνθήκες χρήσης αποτοξινώνεται ταχέως από την ανηγμένη γλουταθειόνη και απεκκρίνεται στα ούρα μετά από σύζευξη με κυστεΐνη και μερκαπτουρικό οξύ. Ωστόσο, σε περίπτωση μαζικής δηλητηρίασης, η ποσότητα αυτού του τοξικού μεταβολίτη είναι αυξημένη.
Αποβολή
Η αποβολή πραγματοποιείται κυρίως μέσω των ούρων. Το 90% της ληφθείσας δόσης απεκκρίνεται μέσω των νεφρών εντός 24 ωρών, κυρίως συζευγμένη με γλυκουρονίδιο (60 έως 80%) και θειικό οξύ (20 έως 30%). Λιγότερο από το 5% απεκκρίνεται σε αμετάβλητη μορφή. Ο χρόνος ημίσειας ζωής είναι περίπου 2 ώρες.
Φυσιοπαθολογικές μεταβολές
- Νεφρική ανεπάρκεια: σε περιπτώσεις σοβαρής νεφρικής ανεπάρκειας (βλ. Δοσολογία), η αποβολή της παρακεταμόλης και των μεταβολιτών της καθυστερεί.
- Ηπατική δυσλειτουργία: ο μεταβολισμός της παρακεταμόλης μεταβάλλεται σε ασθενείς με χρόνια ηπατική δυσλειτουργία, όπως φαίνεται από τις αυξημένες συγκεντρώσεις της παρακεταμόλης στο πλάσμα και τον μεγαλύτερο χρόνο ημίσειας ζωής (βλ. Δοσολογία).
- Ηλικιωμένα άτομα: η ικανότητα σύζευξης δεν μεταβάλλεται (βλ. Δοσολογία).
description Πρωτότυπο κείμενο ΠΧΠ expand_more
Φαρμακοδυναμικές ιδιότητες Φαρμακοθεραπευτική κατηγορία: ΑΛΛΑ ΑΝΑΛΓΗΤΙΚΑ ΚΑΙ ΑΝΤΙΠΥΡΕΤΙΚΑ - ΑΝΙΛΙΔΕΣ, κωδικός ATC: N02BE01 N: Κεντρικό νευρικό σύστημα ### Μηχανισμός δράσης Ο μηχανισμός της αναλγητικής δράσης δεν έχει προσδιοριστεί πλήρως. Η πιθανή…
Φαρμακοκινητικές ιδιότητες ### Απορρόφηση Μετά από την από του στόματος χορήγηση η παρακεταμόλη απορροφάται ταχέως και πλήρως. Οι μέγιστες συγκεντρώσεις στο πλάσμα επιτυγχάνονται 30 έως 60 λεπτά μετά την κατάποση. ### Κατανομή Η παρακεταμόλη κατανέμεται…
Παρακολούθηση Αγωγής
Εργαστηριακοί & κλινικοί έλεγχοι από το SPC, ανά σύστημα
Κλινική εξέταση & ζωτικά
| Έλεγχος | Σύστημα | Συχνότητα | Προϋπόθεση |
|---|---|---|---|
| Κλινική παρακολούθηση | stethoscopeΚλινική παρακολούθηση (γενική) | Στενή | Εάν υπάρχει υποψία HAGMA λόγω πυρογλουταμικής οξέωσης (Η μέτρηση της ουροποιητικής 5-οξοπρολίνης μπορεί να είναι χρήσιμη) |
Μονογραφίες Πηγών
Αναλυτικό περιεχόμενο ανά πηγή για τεκμηρίωση και έλεγχο
science
PubChem
Φαρμακοδυναμική
expand_more
Φαρμακοδυναμική
neurology
PubChem
Μηχανισμός δράσης
expand_more
Μηχανισμός δράσης
Σύμφωνα με την επισήμανση του FDA, ο ακριβής μηχανισμός δράσης της παρακεταμόλης δεν έχει πλήρως εξακριβωθεί - παρά ταύτα, συχνά κατηγοριοποιείται μαζί με τα ΜΣΑΦ (μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα) λόγω της ικανότητάς της να αναστέλλει τις οδούς κυκλοοξυγενάσης (COX). Θεωρείται ότι ασκεί κεντρικές δράσεις που τελικά οδηγούν στην ανακούφιση των συμπτωμάτων του πόνου. Μία θεωρία είναι ότι η παρακεταμόλη αυξάνει το κατώφλι πόνου αναστέλλοντας δύο ισομορφές της κυκλοοξυγενάσης, την COX-1 και την COX-2, οι οποίες εμπλέκονται στη σύνθεση προσταγλανδινών (PG). Οι προσταγλανδίνες είναι υπεύθυνες για την πρόκληση αισθήσεων πόνου. Η παρακεταμόλη δεν αναστέλλει την κυκλοοξυγενάση σε περιφερικούς ιστούς και, ως εκ τούτου, δεν έχει περιφερικές αντιφλεγμονώδεις επιδράσεις. Αν και το ακετυλοσαλικυλικό οξύ (ασπιρίνη) είναι ένας μη αναστρέψιμος αναστολέας της COX και μπλοκάρει άμεσα την ενεργό θέση αυτού του ενζύμου, μελέτες έχουν δείξει ότι η παρακεταμόλη (ακεταμινοφαίνη) μπλοκάρει την COX έμμεσα. Μελέτες επίσης υποδηλώνουν ότι η παρακεταμόλη μπλοκάρει επιλεκτικά μια παραλλαγή του ενζύμου COX που είναι μοναδική από τις γνωστές παραλλαγές COX-1 και COX-2. Αυτό το ένζυμο έχει αναφερθεί ως COX-3. Οι αντιπυρετικές δράσεις της παρακεταμόλης πιθανόν να οφείλονται σε άμεση δράση στα κέντρα ρύθμισης της θερμότητας στον εγκέφαλο, οδηγώντας σε περιφερική αγγειοδιαστολή, εφίδρωση και απώλεια θερμότητας σώματος. Ο ακριβής μηχανισμός δράσης αυτού του φαρμάκου δεν είναι πλήρως κατανοητός αυτή τη στιγμή, αλλά η μελλοντική έρευνα μπορεί να συμβάλει σε βαθύτερη γνώση. Παρόλο που απαιτείται περαιτέρω διερεύνηση, ο ενεργός μεταβολίτης της παρακεταμόλης (AM404) έδειξε να αλληλεπιδρά με διάφορους μοριακούς στόχους, συμπεριλαμβανομένου του διαύλου ασβεστίου Cav3.2, των υποδοχέων κανναβινοειδών CB1, των υποδοχέων TRPV1 και των διαύλων Nav1.8 και Nav1.7.
Η παρακεταμόλη προκαλεί αναλγησία και αντιπυρεσία με μηχανισμό παρόμοιο με αυτόν των σαλικυλικών. Σε αντίθεση με τα σαλικυλικά, ωστόσο, η παρακεταμόλη δεν έχει ουρικοουρική δράση. Υπάρχουν κάποιες ενδείξεις ότι η παρακεταμόλη έχει ασθενή αντιφλεγμονώδη δράση σε ορισμένες μη ρευματικές καταστάσεις (π.χ., σε ασθενείς που υποβλήθηκαν σε στοματική χειρουργική επέμβαση). … Η παρακεταμόλη μειώνει τη θερμοκρασία του σώματος σε ασθενείς με πυρετό, αλλά σπάνια μειώνει την κανονική θερμοκρασία του σώματος. Το φάρμακο δρα στον υποθάλαμο για να προκαλέσει αντιπυρεσία· η διάχυση θερμότητας αυξάνεται ως αποτέλεσμα αγγειοδιαστολής και αυξημένης περιφερικής ροής αίματος.
Οι επιδράσεις της παρακεταμόλης στην δραστηριότητα της κυκλοοξυγενάσης δεν έχουν προσδιοριστεί πλήρως. Η παρακεταμόλη είναι ένας ασθενής, αναστρέψιμος, μη-ισοειδικά-ειδικός αναστολέας της κυκλοοξυγενάσης σε δόσεις 1 g ημερησίως. Η ανασταλτική επίδραση της παρακεταμόλης στην κυκλοοξυγενάση-1 είναι περιορισμένη και το φάρμακο δεν αναστέλλει τη λειτουργία των αιμοπεταλίων. Θεραπευτικές δόσεις παρακεταμόλης φαίνεται να έχουν μικρή επίδραση στα καρδιαγγειακά και αναπνευστικά συστήματα· ωστόσο, τοξικές δόσεις μπορεί να προκαλέσουν καρδιαγγειακή ανεπάρκεια και ταχεία, ρηχή αναπνοή.
Η παρακεταμόλη (N-ακετυλ-p-αμινοφαινόλη (APAP)) είναι το πιο κοινό αντιπυρετικό/αναλγητικό φάρμακο παγκοσμίως. Εάν γίνει υπερδοσολογία APAP, ο μεταβολίτης της, N-ακετυλ-p-βενζο-κινόνημη (NAPQI), προκαλεί ηπατική βλάβη. Ωστόσο, επιδημιολογικά στοιχεία έχουν συνδέσει την προηγούμενη χρήση θεραπευτικών δόσεων APAP με τον κίνδυνο χρόνιας αποφρακτικής πνευμονοπάθειας (ΧΑΠ) και άσθματος. Ο δίαυλος μεταβλητής μεταβατικής δυναμικής-1 (TRPA1) εκφράζεται από πεπτιδογονικά πρωτοπαθή αισθητικά νευρωνικά κύτταρα. Επειδή το NAPQI, όπως και άλλοι ενεργοποιητές TRPA1, είναι ηλεκτρονιόφιλη μόριο, οι ερευνητές υπέθεσαν ότι η APAP, μέσω του NAPQI, διεγείρει το TRPA1, προκαλώντας έτσι νευρογενή φλεγμονή των αεραγωγών. Το NAPQI διεγείρει επιλεκτικά ανθρώπινο ανασυνδυασμένο και εγγενές (νευροβλαστωματικά κύτταρα) TRPA1. Η ενεργοποίηση του TRPA1 από το NAPQI απελευθερώνει προφλεγμονώδη νευροπεπτίδια (ουσία P και πεπτίδιο που σχετίζεται με την καλσιτονίνη) από τερματικούς νευρικούς αισθητήρες στους αεραγωγούς αρουραίων, προκαλώντας έτσι νευρογενές οίδημα και ουδετεροφιλία. Η μεμονωμένη ή επαναλαμβανόμενη χορήγηση θεραπευτικών (15-60 mg/kg) δόσεων APAP σε ποντίκια παράγει ανιχνεύσιμα επίπεδα NAPQI στον πνεύμονα και αυξάνει τον αριθμό των ουδετερόφιλων, τη δραστηριότητα της μυελοπεροξειδάσης και τα επίπεδα κυτοκινών και χημειοκινών στους αεραγωγούς ή στο δέρμα. Οι φλεγμονώδεις αποκρίσεις που προκαλούνται από το NAPQI και την APAP αμβλύνονται από τον ανταγωνισμό του TRPA1 ή απουσιάζουν σε ποντίκια με έλλειψη TRPA1. Αυτή η νέα οδός, διακριτή από την ιστική βλάβη του NAPQI, μπορεί να συμβάλει στον κίνδυνο ΧΑΠ και άσθματος που σχετίζεται με τη θεραπευτική χρήση APAP.
Η παρακεταμόλη είναι αυτή τη στιγμή ένα από τα πιο συχνά χρησιμοποιούμενα αναλγητικά και αντιπυρετικά. Πρόσφατα στοιχεία έχουν υποδείξει ότι το οξειδωτικό στρες εμπλέκεται στον μηχανισμό της υπερδοσολογίας παρακεταμόλης. Η Παραοξονάση-1 (PON1) διαδραματίζει σημαντικό ρόλο ως ενδογενές μόριο σάρωσης ελεύθερων ριζών. Ο στόχος αυτής της μελέτης ήταν να αξιολογηθεί η επίδραση της δραστηριότητας της PON1 στον ορό και του οξειδωτικού στρες σε ασθενείς με υπερδοσολογία παρακεταμόλης. Συνολικά 20 ασθενείς με υπερδοσολογία παρακεταμόλης και 25 υγιείς μάρτυρες εντάχθηκαν. Μετρήθηκαν η ολική αντιοξειδωτική ικανότητα (TAC) του ορού, τα επίπεδα υδροϋπεροξειδίου λιπιδίων (LOOH) και οι δραστηριότητες παραοξονάσης και αρυλεστεράσης φασματοφωτομετρικά. Τα επίπεδα TAC του ορού και οι δραστηριότητες παραοξονάσης και αρυλεστεράσης ήταν σημαντικά χαμηλότερα σε ασθενείς με υπερδοσολογία παρακεταμόλης σε σύγκριση με τους μάρτυρες (όλα, p < 0,001), ενώ τα επίπεδα LOOH του ορού ήταν σημαντικά υψηλότερα (p < 0,001). Τα αποτελέσματα υποδηλώνουν ότι η μειωμένη δραστηριότητα PON1 φαίνεται να σχετίζεται με αυξημένο οξειδωτικό στρες σε ασθενείς με υπερδοσολογία παρακεταμόλης. Η μέτρηση της δραστηριότητας PON1 στον ορό μπορεί να είναι χρήσιμη για την αξιολόγηση της ανάπτυξης κινδύνου τοξικότητας στην τοξικότητα της παρακεταμόλης. Θα ήταν χρήσιμο να συστηθούν βιταμίνες με αντιοξειδωτικές δράσεις όπως οι βιταμίνες C και E μαζί με ιατρικές θεραπείες.
Για περισσότερα δεδομένα Μηχανισμού Δράσης (Πλήρη) για την ACETAMINOPHEN (9 σύνολο), παρακαλώ επισκεφθείτε τη σελίδα εγγραφής HSDB.
biotech
PubChem
Απορρόφηση / κατανομή / απέκκριση
expand_more
Απορρόφηση / κατανομή / απέκκριση
Απορρόφηση, Κατανομή & Απέκκριση
Η παρακεταμόλη έχει 88% από του στόματος βιοδιαθεσιμότητα και φτάνει στη μέγιστη πλασματική της συγκέντρωση 90 λεπτά μετά τη λήψη. Οι μέγιστες συγκεντρώσεις ελεύθερης παρακεταμόλης στο αίμα δεν επιτυγχάνονται πριν από 3 ώρες μετά την ορθική χορήγηση της μορφής υποθέτου παρακεταμόλης και η μέγιστη συγκέντρωση στο αίμα είναι περίπου 50% της συγκέντρωσης που παρατηρήθηκε μετά τη λήψη ισοδύναμης από του στόματος δόσης (10-20 mcg/mL). Το ποσοστό ενός συστηματικά απορροφημένου ορθικού δόσης παρακεταμόλης είναι ασυνεπές, όπως αποδεικνύεται από μεγάλες διαφορές στη βιοδιαθεσιμότητα της παρακεταμόλης μετά από χορήγηση ορθικής δόσης. Υψηλότερες ορθικές δόσεις ή αυξημένη συχνότητα χορήγησης μπορεί να χρησιμοποιηθούν για να επιτευχθούν συγκεντρώσεις παρακεταμόλης στο αίμα παρόμοιες με αυτές που επιτυγχάνονται μετά από από του στόματος χορήγηση παρακεταμόλης.
Οι μεταβολίτες της παρακεταμόλης απεκκρίνονται κυρίως στα ούρα. Λιγότερο από 5% απεκκρίνεται στα ούρα ως ελεύθερη (μη συζευγμένη) παρακεταμόλη και τουλάχιστον το 90% της χορηγηθείσας δόσης απεκκρίνεται εντός 24 ωρών.
Ο όγκος κατανομής είναι περίπου 0,9L/kg. 10 έως 20% του φαρμάκου συνδέεται με τα ερυθρά αιμοσφαίρια. Η παρακεταμόλη φαίνεται να κατανέμεται ευρέως σε όλους τους περισσότερους ιστούς του σώματος εκτός από το λίπος.
Ενήλικες: 0,27 L/h/kg μετά από ενδοφλέβια (IV) δόση 15 mg/kg. Παιδιά: 0,34 L/h/kg μετά από ενδοφλέβια (IV) δόση 15 mg/kg.
Η παρακεταμόλη απορροφάται ταχέως και σχεδόν πλήρως από το γαστρεντερικό σωλήνα μετά από από του στόματος χορήγηση. Σε υγιείς άνδρες, η σταθερής κατάστασης από του στόματος βιοδιαθεσιμότητα δόσεων 1,3-g παρακεταμόλης παρατεταμένης αποδέσμευσης που χορηγήθηκαν κάθε 8 ώρες για σύνολο 7 δόσεων ήταν ίση με δόσεις 1-g συμβατικών δισκίων παρακεταμόλης που δόθηκαν κάθε 6 ώρες για σύνολο 7 δόσεων. Το φαγητό μπορεί να καθυστερήσει ελαφρώς την απορρόφηση των δισκίων παρακεταμόλης παρατεταμένης αποδέσμευσης. Μετά από από του στόματος χορήγηση σκευασμάτων παρακεταμόλης άμεσης ή παρατεταμένης αποδέσμευσης, οι μέγιστες πλασμικές συγκεντρώσεις επιτυγχάνονται εντός 10-60 ή 60-120 λεπτών, αντίστοιχα. Μετά από από του στόματος χορήγηση ενός μεμονωμένου συμβατικού δισκίου 500 mg ή ενός μεμονωμένου δισκίου παρατεταμένης αποδέσμευσης 650 mg, μέσες πλασμικές συγκεντρώσεις παρακεταμόλης 2,1 ή 1,8 ug/mL, αντίστοιχα, εμφανίζονται σε 6 ή 8 ώρες, αντίστοιχα. Επιπλέον, η διάλυση των δισκίων παρατεταμένης αποδέσμευσης μπορεί να εξαρτάται ελαφρώς από το γαστρικό ή εντερικό pH. Η διάλυση φαίνεται να είναι ελαφρώς ταχύτερη σε αλκαλικό pH των εντέρων σε σύγκριση με το όξινο pH του στομάχου· ωστόσο, αυτό δεν έχει κλινική σημασία. Μετά τη χορήγηση συμβατικών σκευασμάτων παρακεταμόλης, μόνο μικρές ποσότητες του φαρμάκου ανιχνεύονται στο πλάσμα μετά από 8 ώρες. Τα δισκία παρατεταμένης αποδέσμευσης παρακεταμόλης απελευθερώνουν το φάρμακο για έως και 8 ώρες, αλλά τα δεδομένα in vitro υποδεικνύουν ότι τουλάχιστον το 95% της δόσης απελευθερώνεται εντός 5 ωρών.
Μετά από ορθική χορήγηση παρακεταμόλης, υπάρχει σημαντική διακύμανση στις μέγιστες πλασμικές συγκεντρώσεις που επιτυγχάνονται, και ο χρόνος για να επιτευχθούν οι μέγιστες πλασμικές συγκεντρώσεις είναι σημαντικά μεγαλύτερος από ό,τι μετά από από του στόματος χορήγηση.
Σε 12 θηλάζουσες μητέρες (θηλασμός 2-22 μηνών) που έλαβαν μία μεμονωμένη από του στόματος δόση 650 mg, οι μέγιστες συγκεντρώσεις παρακεταμόλης εμφανίστηκαν σε 1-2 ώρες στο εύρος 10-15 ug/mL. Υποθέτοντας ότι 90 mL γάλακτος καταναλώθηκαν σε διαστήματα 3, 6 και 9 ωρών μετά τη λήψη, η ποσότητα του φαρμάκου που διατέθηκε στο βρέφος εκτιμήθηκε ότι κυμαινόταν από 0,04% έως 0,23% της μητρικής δόσης.
Η παρακεταμόλη κατανέμεται ταχέως και ομοιόμορφα στους περισσότερους ιστούς του σώματος. Περίπου το 25% της παρακεταμόλης στο αίμα συνδέεται με τις πρωτεΐνες του πλάσματος.
water_drop
PubChem
Δέσμευση πρωτεϊνών
expand_more
Δέσμευση πρωτεϊνών
hub
PubChem
Μεταβολισμός
expand_more
Μεταβολισμός
Μεταβολισμός
Η παρακεταμόλη είναι ο κύριος μεταβολίτης της φινακετίνης και της ακετανιλλίδης. Η παρακεταμόλη μεταβολίζεται κυρίως στο ήπαρ με κινητική πρώτης τάξης και ο μεταβολισμός της περιλαμβάνει 3 οδούς: σύζευξη με γλυκουρονίδιο, σύζευξη με θειικό άλας και οξείδωση μέσω του ενζύμου κυτοχρώματος P450, κυρίως CYP2E1, για την παραγωγή ενός δραστικού μεταβολίτη (N-ακετυλ-p-βενζο-κινόνημη ή NAPQI). Σε κανονικές θεραπευτικές δόσεις, το NAPQI υφίσταται γρήγορη σύζευξη με γλουταθειόνη και στη συνέχεια μεταβολίζεται για να παράγει συζεύγματα κυστεΐνης και μερκαπτουρικού οξέος. Υψηλές δόσεις παρακεταμόλης (υπερδοσολογίες) μπορούν να οδηγήσουν σε ηπατική νέκρωση λόγω της εξάντλησης της γλουταθειόνης και της σύνδεσης υψηλών επιπέδων δραστικού μεταβολίτη (NAPQI) με σημαντικά μέρη των ηπατικών κυττάρων. Η παραπάνω βλάβη στο ήπαρ μπορεί να προληφθεί με την έγκαιρη χορήγηση ενώσεων θειόλης, για παράδειγμα, μεθειονίνης και N-ακετυλοκυστεΐνης.
Περίπου 80-85% της παρακεταμόλης στον οργανισμό υφίσταται σύζευξη κυρίως με γλυκουρονικό οξύ και σε μικρότερο βαθμό με θειικό οξύ. Η παρακεταμόλη μεταβολίζεται επίσης από μικροσωμικά ενζυμικά συστήματα στο ήπαρ.
Δεδομένα in vitro και σε ζώα υποδεικνύουν ότι μικρές ποσότητες παρακεταμόλης μεταβολίζονται από ένα μικροσωμικό ένζυμο κυτοχρώματος P-450 σε έναν δραστικό ενδιάμεσο μεταβολίτη (N-ακετυλ-p-βενζο-κινόνημη, N-ακετυλιμιδοκινόνη, NAPQI), ο οποίος μεταβολίζεται περαιτέρω μέσω σύζευξης με γλουταθειόνη και τελικά απεκκρίνεται στα ούρα ως μερκαπτουρικό οξύ. Έχει προταθεί ότι αυτός ο ενδιάμεσος μεταβολίτης είναι υπεύθυνος για την ηπατική νέκρωση που προκαλείται από την παρακεταμόλη και ότι οι υψηλές δόσεις παρακεταμόλης μπορεί να εξαντλήσουν τη γλουταθειόνη, με αποτέλεσμα να μειώνεται η απενεργοποίηση αυτού του τοξικού μεταβολίτη. Σε υψηλές δόσεις, η ικανότητα των μεταβολικών οδών για σύζευξη με γλυκουρονικό οξύ και θειικό οξύ μπορεί να ξεπεραστεί, οδηγώντας σε αυξημένο μεταβολισμό της παρακεταμόλης μέσω εναλλακτικών οδών. Επιπλέον, έχει επίσης προταθεί ότι σε άτομα που νηστεύουν η σύζευξη υψηλών δόσεων παρακεταμόλης με γλυκουρονικό οξύ μπορεί να μειωθεί, δευτερογενώς λόγω μειωμένων ηπατικών αποθεμάτων υδατανθράκων και η μικροσωμική οξείδωση μπορεί να αυξηθεί, οδηγώντας σε αυξημένο κίνδυνο ηπατοτοξικότητας.
Παράγει 4-ακεταμιδοκατεχόλη σε αρουραίο· παράγει s-(5-ακεταμιδο-2-υδροξυφαινυλ)-l-κυστεΐνη πιθανώς σε άνθρωπο. Παράγει p-ακεταμιδοφαινυλ-β-d-γλυκουρονίδιο σε κουνέλι· παράγει p-ακεταμιδοφαινυλ-β-d-γλυκουρονίδιο σε αρουραίο, σε ινδικό χοιρίδιο και σε φέρετ· παράγει p-ακεταμιδοφαινυλ-β-d-γλυκουρονίδιο σε άνθρωπο και σε σκύλο· παράγει p-ακεταμιδοφαινυλ θειικό άλας σε κουνέλι, ινδικό χοιρίδιο και φέρετ· παράγει p-ακεταμιδοφαινυλ θειικό άλας σε αρουραίο και σε άνθρωπο· παράγει p-μεθοξυακετανιλίδη σε ινδικό χοιρίδιο· παράγει κινόνη πιθανώς σε αρουραίο. /Από πίνακα/
Τα παιδιά έχουν μικρότερη ικανότητα γλυκουρονιδίωσης του φαρμάκου από τους ενήλικες. Μικρό ποσοστό παρακεταμόλης υφίσταται n-υδροξυλίωση για να σχηματίσει N-ακετυλ-βενζο-κινόνημη, έναν εξαιρετικά δραστικό ενδιάμεσο μεταβολίτη. Αυτός ο μεταβολίτης κανονικά αντιδρά με ομάδες θειόλης στη γλουταθειόνη. Ωστόσο, μετά από μεγάλες δόσεις παρακεταμόλης, ο μεταβολίτης σχηματίζεται σε ποσότητες επαρκείς για να εξαντλήσει την ηπατική γλουταθειόνη· υπό αυτές τις συνθήκες, η αντίδραση με ομάδες θειόλης σε ηπατικές πρωτεΐνες αυξάνεται και μπορεί να προκύψει ηπατική νέκρωση.
Για περισσότερα δεδομένα Μεταβολισμού/Μεταβολιτών (Πλήρη) για την ACETAMINOPHEN (7 σύνολο), παρακαλώ επισκεφθείτε τη σελίδα εγγραφής HSDB.
Η παρακεταμόλη έχει γνωστούς ανθρώπινους μεταβολίτες που περιλαμβάνουν Θειικό Άλας Παρακεταμόλης, N-Ακετυλ-p-βενζο-κινόνημη, 3-Υδροξυπαρακεταμόλη και (2S,3S,4S,5R)-6-(4-Ακεταμιδοφαινοξυ)-3,4,5-τριοξυοξάνιο-2-καρβοξυλικό οξύ.
Η παρακεταμόλη είναι γνωστός ανθρώπινος μεταβολίτης της p-Μεθοξυακετανιλίδης, O-ισοπροπυλικής παρακεταμόλης, φινακετίνης και ακετανιλλίδης.
Η παρακεταμόλη υφίσταται κυρίως γλυκουρονιδίωση (45-55% της δόσης) όπου αυτή η διαδικασία διευκολύνεται από UGT1A1, UGT1A6, UGT1A9, UGT2B15 στο ήπαρ ή UGT1A10 στο έντερο. 30-35% της δόσης υφίσταται θείωση. Αυτός ο βιομετασχηματισμός διευκολύνεται από SULT1A1, SULT1A3, SULT1A4, SULT1E1 και SULT2A1. Ένα μικρό ποσοστό παρακεταμόλης οξειδώνεται από το CYP2E1 για να σχηματίσει N-ακετυλ-p-βενζο-κινόνημη (NAPQI), έναν τοξικό μεταβολίτη ο οποίος στη συνέχεια συζευγνύεται με γλουταθειόνη και απεκκρίνεται νεφρικά. Μελέτες υποδηλώνουν ότι οι CYP3A4 και CYP2E1 είναι οι κύριες ισομορφές κυτοχρώματος P450 που είναι υπεύθυνες για τη δημιουργία τοξικών μεταβολιτών. Συσσώρευση NAPQI μπορεί να συμβεί εάν οι κύριες μεταβολικές οδοί είναι κορεσμένες. Η παρακεταμόλη μεταβολίζεται κυρίως στο ήπαρ, όπου το μεγαλύτερο μέρος της μετατρέπεται σε ανενεργές ενώσεις με σύζευξη με θειικό άλας και γλυκουρονίδιο, και στη συνέχεια απεκκρίνεται από τους νεφρούς. Μόνο ένα μικρό μέρος μεταβολίζεται μέσω του συστήματος ενζύμων κυτοχρώματος P450 του ήπατος. Οι τοξικές επιδράσεις της παρακεταμόλης οφείλονται σε έναν δευτερεύοντα αλκυλιωτικό μεταβολίτη (N-ακετυλ-p-βενζο-κινόνημη), όχι στην ίδια την παρακεταμόλη ούτε σε οποιονδήποτε από τους κύριους μεταβολίτες. Αυτός ο τοξικός μεταβολίτης αντιδρά με ομάδες θειόλης. Σε συνήθεις δόσεις, απεξοντώνεται γρήγορα συνδυαζόμενος μη αναστρέψιμα με την ομάδα θειόλης της γλουταθειόνης για να παραγάγει ένα μη τοξικό σύζευγμα που τελικά απεκκρίνεται από τους νεφρούς. Η τοξική δόση της παρακεταμόλης είναι εξαιρετικά μεταβλητή.
Οδός Απέκκρισης: Περίπου το 80% της παρακεταμόλης απεκκρίνεται στα ούρα μετά από σύζευξη και περίπου το 3% απεκκρίνεται αμετάβλητο.
hourglass
PubChem
Ημίσεια ζωή
expand_more
Ημίσεια ζωή
Βιολογικός Χρόνος Ημίσειας Ζωής
Ο χρόνος ημίσειας ζωής για ενήλικες είναι 2,5 ώρες μετά από ενδοφλέβια δόση 15 mg/kg. Μετά από υπερδοσολογία, ο χρόνος ημίσειας ζωής μπορεί να κυμαίνεται από 4 έως 8 ώρες ανάλογα με τη σοβαρότητα της ηπατικής βλάβης, καθώς το ήπαρ μεταβολίζει σε μεγάλο βαθμό την παρακεταμόλη.
Ο χρόνος ημίσειας ζωής αποβολής είναι 1-3 ώρες μετά από θεραπευτική δόση, αλλά μπορεί να είναι μεγαλύτερος από 12 ώρες μετά από υπερδοσολογία.
category
PubChem
MeSH classification
expand_more
MeSH classification
Ταξινόμηση MeSH
Φάρμακα που χρησιμοποιούνται για τη μείωση της θερμοκρασίας του σώματος σε περιπτώσεις πυρετού.
Μια υποκατηγορία αναλγητικών παραγόντων που συνήθως δεν συνδέονται με ΟΠΙΟΕΙΔΗ ΥΠΟΔΟΧΕΑ και δεν προκαλούν εθισμό. Πολλά μη-ναρκωτικά αναλγητικά διατίθενται ως ΜΗ-ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΟΥΜΕΝΑ ΦΑΡΜΑΚΑ.
Απόσυρση / Deprescribing
Αναλγητικά – μη οπιοειδή
Επιστημονικό Προφίλ
expand_more
Ταξινόμηση MeSH
Φάρμακα που χρησιμοποιούνται για τη μείωση της θερμοκρασίας του σώματος σε περιπτώσεις πυρετού.
Μια υποκατηγορία αναλγητικών παραγόντων που συνήθως δεν συνδέονται με ΟΠΙΟΕΙΔΗ ΥΠΟΔΟΧΕΑ και δεν προκαλούν εθισμό. Πολλά μη-ναρκωτικά αναλγητικά διατίθενται ως ΜΗ-ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΟΥΜΕΝΑ ΦΑΡΜΑΚΑ.