Αντιβιοτικά

Στεφανιαία Νόσος

Κατευθυντήριες Οδηγίες Υπ. Υγείας 2023 / ESC

ΔΙΑΓΝΩΣΗ
1. Ορισμός & Διάγνωση
Κλινικά χαρακτηριστικά και διαγνωστικός έλεγχος

Ορισμός

Χρόνια νόσος που χαρακτηρίζεται από αθηρωμάτωση των στεφανιαίων αρτηριών, με αποτέλεσμα τη στένωση του αυλού και τη μείωση της αιματικής ροής προς το μυοκάρδιο.

Μορφές της Νόσου

  • Σταθερή Στεφανιαία Νόσος (ΣΣΝ): Χρόνια σταθερή στηθάγχη ή ασυμπτωματική ισχαιμία
  • Οξύ Στεφανιαίο Σύνδρομο (ΟΣΣ): Ασταθής στηθάγχη, NSTEMI, STEMI

Διαγνωστικός Έλεγχος

  • Κλινική εκτίμηση & λήψη ιστορικού
  • Ηλεκτροκαρδιογράφημα (ΗΚΓ)
  • Βιοχημικοί δείκτες (Troponin, CK-MB)
  • Δοκιμασία κόπωσης
  • Στεφανιογραφία
ΑΝΤΙΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΑΚΑ
2. Αντιαιμοπεταλιακή Θεραπεία
Μονοθεραπεία και Διπλή Αντιαιμοπεταλιακή Θεραπεία (DAPT)

Μονοθεραπεία

Ασπιρίνη75-100 mg/ημέρα
Clopidogrel75 mg/ημέρα (δυσανεξία ASA )
Ticagrelor90mg 2x/ημέρα (ΟΣΣ υψηλού κινδύνου)
Prasugrel10mg/ημέρα (5mg ηλικία >75)

Διπλή Αντιαιμοπεταλιακή (DAPT)

Ασπιρίνη + ένα από τα παρακάτω:

  • Clopidogrel 75 mg/ημέρα
  • Ticagrelor 90mg 2x/ημέρα
  • Prasugrel 10mg/ημέρα (5mg ηλικία>75)
ΔΙΑΡΚΕΙΑ
3. Διάρκεια DAPT
Εξατομίκευση βάσει κινδύνου

Σε ΟΣΣ

Ελάχιστη διάρκεια: 12 μήνες

Χρήση DAPT score για εξατομίκευση

Σε ΣΣΝ (με stent)

Ελάχιστη διάρκεια: 1 μήνας

Ανάλογα με τύπο stent

Βραχύτερη DAPT

Ενδείκνυται σε υψηλό αιμορραγικό κίνδυνο

Χρήση PRECISE-DAPT score

Εκτεταμένη DAPT (>12 μήνες) — De-escalation

Σε ασθενείς υψηλού ισχαιμικού κινδύνου μετά ΟΣΣ, χωρίς αυξημένο αιμορραγικό κίνδυνο:

  • Ticagrelor 60 mg × 2/ημέρα (όχι 90 mg) — έναρξη μετά τον 1ο χρόνο DAPT
  • Prasugrel 10 mg/ημέρα — εναλλακτικά σε ανεκτή DAPT 12 μηνών
  • Κριτήριο παράτασης: DAPT score ≥ 2
  • Μέγιστη διάρκεια εκτεταμένης DAPT: 36 μήνες (ΟΣΣ)
ΑΝΤΙΙΣΧΑΙΜΙΚΑ
4. Αντιισχαιμική Θεραπεία
Φαρμακευτική αντιμετώπιση

Β-αποκλειστές

  • Μετοπρολόλη
  • Ατενολόλη
  • Καρβεδιλόλη

Αναστολείς Ca

  • Αμλοδιπίνη
  • Νιφεδιπίνη

Νιτρικά

  • Ισοσορβίδη δινιτρικό
  • Ισοσορβίδη μονονιτρικό

Ειδικά

  • Ranolazine — 3ης γραμμής, εάν τα άλλα ανεπαρκή
  • Ivabradine — εάν ΚΣ >70 bpm υπό μέγιστη δόση β-αποκλειστή, σε φλεβοκομβικό ρυθμό
ΠΡΟΛΗΨΗ
5. Δευτερογενής Πρόληψη
Στατίνες, στόχοι LDL και μεταβολικός έλεγχος

Στατίνες Υψηλής Έντασης

Atorvastatin40-80 mg
Rosuvastatin20-40 mg

Στόχος LDL: <70 mg/dL ή ≥50% μείωση

ACEi/ARBs

Χορήγηση σε:

  • Υπέρταση
  • Σακχαρώδη Διαβήτη
  • Καρδιακή Ανεπάρκεια

Θεραπευτικοί Στόχοι Δευτερογενούς Πρόληψης

ΠαράμετροςΣτόχος
LDL-C<70 mg/dL (ή <55 mg/dL αν πολύ υψηλός κίνδυνος / 2ο συμβάν <2 χρόνια)
Αρτηριακή πίεση<130/80 mmHg
HbA1c (αν ΣΔ)<7% (εξατομίκευση)
ΔΜΣ<25 kg/m² (στόχος αποφυγή παχυσαρκίας)
Σωματική δραστηριότητα≥150 λεπτά/εβδομάδα μέτριας έντασης

Μεταβολικός Έλεγχος

Ρύθμιση σακχάρου (HbA1c)
Έλεγχος ΑΠ
Διακοπή καπνίσματος
Σωματικό βάρος & ΔΜΣ
ΑΝΤΙΠΗΚΤΙΚΗ
6. Rivaroxaban Χαμηλής Δόσης σε Σταθερή ΣΝ
Δευτερογενής πρόληψη με αντιπηκτική + αντιαιμοπεταλιακή

Rivaroxaban 2,5 mg × 2/ημέρα + Ασπιρίνη 100 mg/ημέρα (COMPASS regimen)

Σχήμα COMPASS: Μειώνει MACE και ισχαιμικό εγκεφαλικό σε αθηροσκληρωτική νόσο

Ενδείξεις

  • Σταθερή ΣΝ / Αθηροσκλήρωση περιφερικών αρτηριών
  • Χωρίς τρέχουσα θεραπεία με αντιπηκτικά
  • Χωρίς πρόσφατο ΟΣΣ (<1 μήνας)
  • eGFR ≥ 15 mL/min/1,73m²

Αντενδείξεις

  • Υψηλός αιμορραγικός κίνδυνος (PRECISE-DAPT ≥25)
  • Ιστορικό ΑΕΕ / ΕΑΑ
  • Ηπατική ανεπάρκεια
  • Ενεργός αιμορραγία
ΚΜ + ΣΝ
7. Κολπική Μαρμαρυγή + Στεφανιαία Νόσος
Τριπλή θεραπεία, OAC + DAPT, κανόνες συνδυασμού

ΚΜ με ένδειξη αντιπηκτικής + ΟΣΣ ή PCI → ειδικός χειρισμός συνδυαστικής αντιθρομβωτικής

Φάση 1 (0-1 εβδ.)

Τριπλή Θεραπεία

OAC + ASA + Clopidogrel

Μόνο εάν υψηλός θρομβωτικός κίνδυνος

Φάση 2 (1-12 μήνες)

Διπλή Θεραπεία

OAC + Clopidogrel 75 mg

(Clopidogrel προτιμάται έναντι Ticagrelor/Prasugrel)

Φάση 3 (>12 μήνες)

OAC Μονοθεραπεία

NOAC μόνο (ΝΟΑC < βαρφαρίνη)

Βασικοί Κανόνες

  • NOAC προτιμώνται έναντι βαρφαρίνης σε ΚΜ + ΣΝ
  • Clopidogrel προτιμάται έναντι ticagrelor/prasugrel στην τριπλή θεραπεία (λιγότερες αιμορραγίες)
  • PPI χορήγηση ρουτίνας κατά τη διάρκεια τριπλής θεραπείας
  • Επανεκτίμηση CHA₂DS₂-VASc και HAS-BLED σε κάθε επίσκεψη
ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ
8. Εργαστηριακή Παρακολούθηση & Follow-up
Χρονοδιάγραμμα επανεκτίμησης
ΧρόνοςΕξέτασηΣκοπός
4-6 εβδομάδες μετά ΟΣΣ / αλλαγή αγωγήςΛιπιδαιμικό προφίλ, ΓΑΕ, κρεατινίνηΈλεγχος ανταπόκρισης στατίνης, εντόπιση ΑΝΕ
3-6 μήνεςΛιπιδαιμικό, ΗΑ1c, ΑΠΕπίτευξη στόχων
ΕτήσιαΠλήρες μεταβολικό panel (γλυκόζη, HbA1c, λιπίδια, ΝΦ, ΓΑΕ)Συνολική επανεκτίμηση κινδύνου
Ανά 1-2 χρόνιαΥπερηχοκαρδιογράφημα (εάν συμπτώματα ΚΑ ή αλλαγή ΚΑ)Εκτίμηση LVEF / ΚΑ

Βασικό panel στη διάγνωση

Λιπιδαιμικό, γλυκόζη νηστείας / HbA1c, κρεατινίνη / eGFR, ουρικό, ΓΑΕ, TSH, hsCRP, NT-proBNP (αν κλινικά ΚΑ)

ΟΞΕΑ
9. Οξέα Στεφανιαία Σύνδρομα
STEMI, NSTEMI και ασταθής στηθάγχη

STEMI

  • Πρωτογενής PCI: Εντός 120 λεπτών
  • Ταχεία ανακούφιση πόνου
  • DAPT
  • Αντιπηκτική (Heparin)

NSTEMI / ΑΣ

  • Χαρτογράφηση: Εντός 24-72 ωρών
  • GRACE score για κίνδυνο
  • DAPT + αντιπηκτική

Γενικές Αρχές

  • Ταχεία αναγνώριση & διακομιδή
  • Οξυγονοθεραπεία (SpO2<90%)
  • Νιτρικά για ισχαιμία
  • ΜΕΘ/ΜΑΦ