Υπερκοιλιακές Ταχυκαρδίες — Θεραπευτικό Πρωτόκολλο

Υπουργείο Υγείας — Επιστημονική Ομάδα Καρδιαγγειακών Νοσημάτων · Θεραπευτικό Πρωτόκολλο Συνταγογράφησης 2024 · 2024

ΟΡΙΣΜΟΣ

Ορισμός & Πεδίο εφαρμογής

Υπερκοιλιακές ταχυκαρδίες ορίζονται οι ταχυκαρδίες με κολπική συχνότητα > 100 σφύξεις που προέρχεται από ιστό άνωθεν του επιπέδου του δεματίου του His. Περιλαμβάνουν: φλεβοκομβική ταχυκαρδία, εστιακή/πολυεστιακή κολπική ταχυκαρδία, κολπική ταχυκαρδία μακροεπανεισόδου, κολπικός πτερυγισμός, κομβικές ταχυκαρδίες (AVNRT), κολποκοιλιακές ταχυκαρδίες επανεισόδου (AVRT). ΔΕΝ περιλαμβάνεται η Κολπική Μαρμαρυγή (ξεχωριστό πρωτόκολλο).

Πεδίο εφαρμογής

Ασθενείς με υπερκοιλιακή ταχυκαρδία (πλην ΚΜ)

Ηλικία

Ενήλικες

ICD-10

Κωδικοί ICD-10

Ενεργοποιούν το πρωτόκολλο

✓ Κωδικοί που ενεργοποιούν το πρωτόκολλο

I47 Παροξυσμική ταχυκαρδία I47.1 Υπερκοιλιακή ταχυκαρδία I47.9 Παροξυσμική ταχυκαρδία, μη καθορισμένη I48.3 Τυπικός κολπικός πτερυγισμός I48.4 Άτυπος κολπικός πτερυγισμός I49 Άλλες αρρυθμίες καρδιάς I49.5 Σύνδρομο ασθενούς φλεβοκόμβου I49.8 Άλλες καθορισμένες αρρυθμίες

ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ

Ταξινόμηση / Κατηγοριοποίηση

Atrial tachycardias

Φλεβοκομβική ταχυκαρδία (φυσιολογική / απρόσφορη / επανεισόδου στον φλεβόκομβο)
Εστιακή κολπική ταχυκαρδία (focal AT)
Πολυεστιακή κολπική ταχυκαρδία (Multifocal AT)
Κολπική ταχυκαρδία μακροεπανεισόδου (MRAT) — εξαρτώμενη ή μη από κοιλοτριγλωχινικό ισθμό
Κολπικός πτερυγισμός

Av nodal

Κολποκοιλιακή κομβική ταχυκαρδία επανεισόδου (AVNRT) — τυπική / άτυπη
Κομβική ταχυκαρδία μη επανεισόδου

Av reentry

Ορθόδρομη κολποκοιλιακή ταχυκαρδία επανεισόδου (συμπεριλαμβάνεται PJRT)
Αντίδρομη κολποκοιλιακή ταχυκαρδία επανεισόδου

ΒΑΡΥΤΗΤΑ

Αξιολόγηση Βαρύτητας / Κινδύνου

Διαφορική διάγνωση βάσει QRS

Τύπος	Περιγραφή
Στενά συμπλέγματα QRS (≤ 120 ms) — ρυθμικά	Φλεβοκομβική, εστιακή κολπική, πτερυγισμός σταθερής αγωγής, AVNRT, ορθόδρομη AVRT, ιδιοπαθής ΚΤ (high septal VT)
Στενά QRS — άρρυθμα	Κολπική μαρμαρυγή, πολυεστιακή κολπική, πτερυγισμός μη σταθερής αγωγής
Ευρέα συμπλέγματα QRS (> 120 ms) — ρυθμικά	ΚΤ, βηματοδότηση, αντίδρομη AVRT, SVT με αλλοδρομία, παραπληρωματικό δεμάτιο
Ευρέα QRS — άρρυθμα	ΚΜ/πτερυγισμός με αλλοδρομία, προδιεγερμένη ΚΜ, πολύμορφη ΚΤ, Torsade de pointes, ΚΜ

ΚΡΙΤΗΡΙΑ

Παράγοντες Κινδύνου / Επιλογής Αγωγής

→ Antidromic-AVRT Αντίδρομη κολποκοιλιακή ταχυκαρδία επανεισόδου (AVRT)
→ AVNRT Κολποκοιλιακή κομβική ταχυκαρδία επανεισόδου (AVNRT)
→ Focal-AT Εστιακή κολπική ταχυκαρδία (Focal AT)
→ Cardioversion Αιμοδυναμική αστάθεια
→ IST Απρόσφορη φλεβοκομβική ταχυκαρδία (συμπτωματική)
→ Junctional-NonReentry Κομβική ταχυκαρδία μη επανεισόδου
→ MRAT Κολπική ταχυκαρδία μακροεπανεισόδου (MRAT) / κολπικός πτερυγισμός
→ Multifocal-AT Πολυεστιακή κολπική ταχυκαρδία (Multifocal AT)
→ Acute-Narrow Στενά QRS — ρυθμική ταχυκαρδία
→ Orthodromic-AVRT Ορθόδρομη κολποκοιλιακή ταχυκαρδία επανεισόδου (AVRT) — περιλαμβάνει PJRT
→ POTS Σύνδρομο ορθοστατικής ταχυκαρδίας (POTS)
→ Preexcited-AF Προδιεγερμένη κολπική μαρμαρυγή
→ Sinus-Reentry Φλεβόκομβο επανεισόδου (Sinus node reentry)
→ Acute-Wide Ευρέα QRS — ρυθμική ταχυκαρδία (αμφίβολη διάγνωση)

ΦΑΡΜΑΚΑ

Διαθέσιμες Κατηγορίες Φαρμάκων

Φάρμακα οξείας ανάταξης

Μακροχρόνια αγωγή

Βαγοτονικοί χειρισμοί

ΘΕΡΑΠΕΙΑ

Θεραπευτικά Σχήματα

14 βήματα με ακριβή δοσολογία

ΒΗΜΑ Cardioversion

Ηλεκτρική Καρδιομετατροπή — Αιμοδυναμικά ασταθής

Αιμοδυναμική αστάθεια — άμεση αντιμετώπιση

Συγχρονισμένη ηλεκτρική καρδιομετατροπή — 100–200 J · Άμεσα

Σε καθαρή ένδειξη — όλες οι περιπτώσεις αστάθειας

ΒΗΜΑ Acute-Narrow

Άμεση Διαχείριση — Στενά QRS, Ρυθμική (αιμοδυναμικά σταθερός)

Ρυθμική ταχυκαρδία στενά QRS, αιμοδυναμικά σταθερός — βαγοτονικοί χειρισμοί 1ης γραμμής

Βαγοτονικοί χειρισμοί — Valsalva, μάλαξη καρωτιδικού κόλπου · Άμεσα

1ης γραμμής (Class I)
— 6 mg IV → 12 mg → 12 mg · Άμεσα

Επί αποτυχίας βαγοτονικών (Class I)
— Esmolol 500 μg/kg ή Metoprolol 5 mg IV · Άμεσα

2ης γραμμής (Class IIa)
— 5–10 mg IV · Άμεσα

2ης γραμμής (Class IIa) — όχι σε ΚΕΑΚ < 40%
— 0.25 mg/kg IV → 0.35 mg/kg · Άμεσα

2ης γραμμής (Class IIa)
Ηλεκτρική καρδιομετατροπή — Συγχρονισμένη · Άμεσα

Επί αποτυχίας όλων

ΒΗΜΑ Acute-Wide

Άμεση Διαχείριση — Ευρέα QRS, Ρυθμική

Ρυθμική ταχυκαρδία ευρέα QRS, αιμοδυναμικά σταθερός — αντιμετώπιση όπως ΚΤ

Βαγοτονικοί χειρισμοί — — · Άμεσα

Διάκριση SVT vs ΚΤ
— 6 mg IV → 12 mg → 12 mg · Άμεσα

Σε χώρο με δυνατότητα ηλ. καρδιομετατροπής. ΟΧΙ σε αντίδρομη AVRT/προδιέγερση
— 10 mg/kg IV · Άμεσα

1ης επιλογής σε ευρέα QRS άγνωστης προέλευσης (Class IIa)
— 150 mg IV → 1 mg/min · Άμεσα

Class IIb
Ηλεκτρική καρδιομετατροπή — Συγχρονισμένη · Άμεσα

Επί αποτυχίας όλων

ΒΗΜΑ Preexcited-AF

Προδιεγερμένη Κολπική Μαρμαρυγή

Προδιεγερμένη ΚΜ — ΑΝΤΕΝΔΕΙΞΗ φαρμάκων με δράση στον κολποκοιλιακό κόμβο

Ηλεκτρική καρδιομετατροπή — Συγχρονισμένη · Άμεσα

Συχνά απαιτείται λόγω αστάθειας
— 1 mg IV (10 λεπτά) · Άμεσα

Class IIA — δράση στο παραπληρωματικό δεμάτιο
— 10 mg/kg IV · Άμεσα

Class IIA
— 2 mg/kg IV · Άμεσα

Class IIB

ΒΗΜΑ IST

Απρόσφορη Φλεβοκομβική Ταχυκαρδία

Συμπτωματική απρόσφορη φλεβοκομβική ταχυκαρδία

— Bisoprolol 2.5–10 mg/ημέρα · Συνεχής

1ης γραμμής (Class IIA)
— 5–7.5 mg × 2 · Συνεχής

1ης γραμμής μονοθεραπεία ή σε συνδυασμό με β-αναστολέα (Class IIA)

ΒΗΜΑ POTS

Σύνδρομο Ορθοστατικής Ταχυκαρδίας (POTS)

Σύνδρομο POTS

— 5–10 mg × 3 · Συνεχής

2ης γραμμής
— 5–7.5 mg × 2 · Συνεχής

2ης γραμμής
Λοιπά μέτρα — — · —

Αύξηση πρόσληψης άλατος/υγρών, ασκήσεις, ελαστικές κάλτσες

ΒΗΜΑ Sinus-Reentry

Φλεβόκομβο Επανεισόδου

Ταχυκαρδία επανεισόδου στον φλεβόκομβο

— 120–360 mg/ημέρα · Συνεχής

Μη διυδροπυριδίνη — όχι σε ΚΕΑΚ < 40%
— 120–360 mg/ημέρα · Συνεχής

ΒΗΜΑ Focal-AT

Εστιακή Κολπική Ταχυκαρδία (Focal AT)

Εστιακή κολπική ταχυκαρδία

— 6 mg → 12 mg IV · Άμεσα

1ης γραμμής
— 5–10 mg IV · Άμεσα

1ης γραμμής (Class IIA)
— 5 mg IV · Άμεσα

1ης γραμμής
— Όπως αρσενάλι · Άμεσα

Class IIB
Διακαθετηριακή κατάλυση — — · Οριστική θεραπεία

Θεραπεία εκλογής για υποτροπιάζοντα επεισόδια
— Bisoprolol 2.5–10 mg · Συνεχής
— 120–360 mg · Συνεχής
— Όπως αρσενάλι · Συνεχής
— 200 mg/ημέρα · Συνεχής

Class IIB

ΒΗΜΑ Multifocal-AT

Πολυεστιακή Κολπική Ταχυκαρδία (Multifocal AT)

Πολυεστιακή κολπική ταχυκαρδία — υποκείμενο νόσημα

Αντιμετώπιση υποκείμενου νοσήματος — — · —

Κυρίαρχη θεραπεία (ΧΑΠ, νεφρική ανεπάρκεια, υπομαγνησιαιμία κ.λπ.)
— 2 g IV · Άμεσα

1ης γραμμής
— Bisoprolol 2.5–10 mg/ημέρα · Συνεχής

Καρδιοεκλεκτικός — 1ης γραμμής μακροχρόνιας
— 120–360 mg/ημέρα · Συνεχής

Class IIA — αν αντενδείκνυνται β-αναστολείς

ΒΗΜΑ MRAT

Κολπική Ταχυκαρδία Μακροεπανεισόδου / Κολπικός Πτερυγισμός

MRAT (περιλαμβάνει κολπικό πτερυγισμό)

— Όπως πρωτόκολλο ΚΜ (CHA₂DS₂-VASc) · Δια βίου εφόσον ένδειξη
Διακαθετηριακή κατάλυση (1ης γραμμής) — — · Οριστική θεραπεία

Class I — υποτροπιάζοντα. Class IIA σε τυπικό κολπικό πτερυγισμό από το πρώτο επεισόδιο
— 1 mg IV · Άμεσα

Class I — με συνεχή παρακολούθηση QT
— Όπως αρσενάλι · Συνεχής

1ης γραμμής μακροχρόνια. Αμιωδαρόνη 2ης γραμμής

ΒΗΜΑ AVNRT

Κολποκοιλιακή Κομβική Ταχυκαρδία Επανεισόδου (AVNRT)

AVNRT (τυπική / άτυπη)

— 6 mg → 12 mg → 12 mg IV · Άμεσα

1ης γραμμής
— 5–10 mg IV · Άμεσα

Class IIA
Διακαθετηριακή κατάλυση (1ης γραμμής μακροχρόνια) — — · Οριστική θεραπεία
— Όπως αρσενάλι · Συνεχής

Class IIA — αν δεν επιθυμείται κατάλυση

ΒΗΜΑ Junctional-NonReentry

Κομβική Ταχυκαρδία Μη Επανεισόδου

Κομβική ταχυκαρδία μη οφειλόμενη σε επανείσοδο

— 150 mg IV → 1 mg/min · Άμεσα
— 2 mg/kg IV · Άμεσα
— Όπως αρσενάλι · Συνεχής

ΒΗΜΑ Orthodromic-AVRT

Ορθόδρομη Κολποκοιλιακή Ταχυκαρδία Επανεισόδου (συμπεριλαμβάνεται PJRT)

Ορθόδρομη AVRT

— 6 mg IV → 12 mg → 12 mg · Άμεσα
— 5–10 mg IV · Άμεσα
Διακαθετηριακή κατάλυση παραπληρωματικού δεματίου (1ης γραμμής) — — · Οριστική θεραπεία

Class I
— Όπως αρσενάλι · Συνεχής

Class IIA/IIB. Σε κλινική ορθόδρομη AVRT δεν αποκλείεται προδιεγερμένη ΚΜ — προσοχή με non-DHP CCBs
— Όπως αρσενάλι · Συνεχής

ΒΗΜΑ Antidromic-AVRT

Αντίδρομη Κολποκοιλιακή Ταχυκαρδία Επανεισόδου

Αντίδρομη AVRT

— Όπως αρσενάλι · Άμεσα
— 150 mg IV · Άμεσα
Διακαθετηριακή κατάλυση (1ης γραμμής μακροχρόνια) — — · Οριστική θεραπεία
— Όπως αρσενάλι · Συνεχής

ΑΠΟΦΕΥΓΕΤΕ

Τι να αποφύγετε

⚠Adenosine σε προδιεγερμένη Κολπική Μαρμαρυγή ή αντίδρομη AVRT (πιθανός πυροδότης ΚΜ)
⚠Φάρμακα με δράση στον κολποκοιλιακό κόμβο σε προδιεγερμένη ΚΜ (β-αναστολείς, διγοξίνη, verapamil, diltiazem, αμιωδαρόνη)
⚠Verapamil / Diltiazem σε ΚΕΑΚ < 40% (καρδιακή ανεπάρκεια)
⚠Class IC (Flecainide/Propafenone) σε δομική καρδιακή νόσο
⚠Adenosine σε χώρο χωρίς δυνατότητα ηλεκτρικής καρδιομετατροπής σε αντίδρομη AVRT

ΟΔΗΓΙΕΣ

Οδηγίες προς τους Ασθενείς

●Σε αιμοδυναμική αστάθεια: άμεση αντιμετώπιση με ηλεκτρική καρδιομετατροπή.
●Καταγράψτε ηλεκτροκαρδιογραφικά τυχόν επεισόδια — βοηθούν στην ταυτοποίηση.
●Αναγνωρίστε πυροδότες (καφεΐνη, αλκοόλ, στρες) — αποφυγή.
●Σε βαγοτονικούς χειρισμούς: μάθετε σωστή τεχνική Valsalva (modified Valsalva — αύξηση επιτυχίας).
●Συμμόρφωση στα φάρμακα — αν ορισθεί χρόνια αγωγή.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Πηγές

2 αναφορές

Brugada J, et al. 2019 ESC Guidelines for the management of patients with supraventricular tachycardia. Eur Heart J 2020;41(5):655-720.
Page RL, et al. 2015 ACC/AHA/HRS Guideline for the Management of Adult Patients With Supraventricular Tachycardia. Circulation 2016;133(14):e471-e505.

Ομάδα Εργασίας:

· Πατσουράκος Φώτιος (Συντονιστής), Καρδιολόγος, ΠΙΣ
· Ανδρικόπουλος Γεώργιος, Καρδιολόγος, Ερρίκος Ντυνάν
· Βλαχόπουλος Χαράλαμπος, Καθηγητής Καρδιολογίας ΕΚΠΑ
· Εφραιμίδης Μιχαήλ, Καρδιολόγος, Ωνάσειο
· Κοχιαδάκης Γεώργιος, Καθηγητής Καρδιολογίας, Πα.Γ.Ν. Ηρακλείου — Πρόεδρος ΕΚΕ
· Παρίσης Ιωάννης, Καθηγητής Καρδιολογίας ΕΚΠΑ — Αττικόν
· Φιλιππάτος Γεράσιμος, Καθηγητής Καρδιολογίας ΕΚΠΑ
· Τσιούφης Κωνσταντίνος, Καθηγητής Καρδιολογίας ΕΚΠΑ