SMILITENE

Φαρμακοθεραπευτική κατηγορία

Αντιβακτηριακά για συστηματική χρήση, τετρακυκλίνες, κωδικός ATC: J01 AA02.

Μηχανισμός δράσης

Η δοξυκυκλίνη είναι βασικά βακτηριοστατική και ασκεί την αντιμικροβιακή της δράση μέσω της αναστολής της ριβοσωμικής πρωτεϊνοσύνθεσης. Δεσμεύεται στη ριβοσωμική υπομονάδα 30S και αποκλείει την πρόσβαση του αμινοακυλο-tRNA στο σύμπλοκο mRNA-ριβοσώματος, εμποδίζοντας έτσι την προσθήκη αμινοξέων στην αναπτυσσόμενη πεπτιδική αλυσίδα.

Μηχανισμός Αντοχής

Οι κύριοι μηχανισμοί αντοχής στη δοξυκυκλίνη είναι η ενεργός εκροή του παράγοντα από το βακτηριακό κύτταρο και η προστασία του ριβοσώματος από πρωτεΐνες που το εκτοπίζουν από τη θέση δέσμευσής του. Άλλοι μηχανισμοί περιλαμβάνουν τη μειωμένη διαπερατότητά της προς το εσωτερικό του βακτηριακού κυττάρου, την τροποποίηση του ριβοσώματος και την απενεργοποίησή της.

Όρια ελέγχου ευαισθησίας

Τα όρια της Ελάχιστης Ανασταλτικής Συγκέντρωσης (MIC) που προσδιορίζονται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τον Έλεγχο Ευαισθησίας Αντιμικροβιακών παραγόντων (EUCAST) είναι:

Ελάχιστη Ανασταλτική Συγκέντρωση (mg/L)

α Η τετρακυκλίνη έχει χρησιμοποιηθεί στην πρόβλεψη της ευαισθησίας στη δοξυκυκλίνη για τη θεραπεία λοιμώξεων από Yersinia enterocolitica (MIC τετρακυκλίνης ≤4 mg/L για απομονωθέντα στελέχη άγριου τύπου). Η αντίστοιχη διάμετρος ζώνης για τον δίσκο 30 μg τετρακυκλίνης είναι ≥19 mm. β Η τετρακυκλίνη (MIC ≤2 mg/L) μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τον προσδιορισμό της ευαισθησίας στη δοξυκυκλίνη.

Πηγή αναφοράς: The European Committee on Antimicrobial Susceptibility Testing. Breakpoint tables for interpretation of MICs and zone diameters. Version 14.0, 2024. http://www.eucast.org.

Φαρμακοκινητική/Φαρμακοδυναμική Συσχέτιση

Ο λόγος AUC/MIC του ελεύθερου φαρμάκου είναι ο κυρίαρχος φαρμακοδυναμικός δείκτης.

Ευαισθησία

Ο επιπολασμός της επίκτητης αντοχής μπορεί να ποικίλλει γεωγραφικά και με την πάροδο του χρόνου για κάθε είδος βακτηρίου. Συνεπώς, η πληροφορία σχετικά με την τοπική αντοχή είναι επιθυμητή, ιδιαίτερα κατά τη θεραπεία σοβαρών λοιμώξεων. Εφόσον κρίνεται απαραίτητο, θα πρέπει να αναζητείται η συμβουλή ειδικού όταν ο τοπικός επιπολασμός της αντοχής είναι τέτοιος ώστε η χρησιμότητα της δοξυκυκλίνης, σε τουλάχιστον ορισμένους τύπους λοίμωξης, είναι υπό αμφισβήτηση.

Είδη που συνήθως είναι ευαίσθητα

• Gram-θετικά αερόβια
  • Bacillus anthracis
  • Listeria monocytogenes
• Gram-αρνητικά αερόβια
  • Bartonella spp.
  • Brucella spp.
  • Campylobacter fetus
  • Francisella tularensis
  • Kingella kingae
  • Klebsiella granulomatis
  • Vibrio cholerae
  • Yersinia pestis
• Gram-θετικά αναερόβια
  • Clostridium spp.
  • Cutibacterium acnes
• Gram-αρνητικά αναερόβια
  • Leptotrichia buccalis
• Άλλοι μικροοργανισμοί
  • Actinomyces spp.
  • Borrelia spp.
  • Chlamydia trachomatis
  • Chlamydia psittaci
  • Leptospira spp.
  • Mycoplasma pneumoniae
  • Rickettsiae
  • Treponema spp.
  • Ureaplasma urealyticum
  • Plasmodium falciparum

Είδη για τα οποία η επίκτητη αντοχή ενδέχεται να αποτελεί πρόβλημα

• Gram-θετικά αερόβια
  • Enterococcus spp.
  • Staphylococcus spp.
  • Streptococcus ομάδες A, B, C, G
  • Streptococcus pneumoniae
• Gram-αρνητικά αερόβια
  • Escherichia coli
  • Haemophilus influenzae
  • Klebsiella aerogenes
  • Klebsiella pneumoniae
  • Moraxella catarrhalis
  • Neisseria gonorrhoeae
  • Shigella spp.
• Gram-αρνητικά αναερόβια
  • Bacteroides spp.
  • Fusobacterium spp.

Εγγενώς ανθεκτικοί μικροοργανισμοί

• Gram-αρνητικά αερόβια
  • Acinetobacter spp.
  • Morganella morganii
  • Proteus spp.
  • Pseudomonas aeruginosa
  • Serratia marcescens

Οι τετρακυκλίνες απορροφώνται εύκολα και συνδέονται με τις πρωτεΐνες του πλάσματος σε ποικίλο βαθμό. Μεταφέρονται από το ήπαρ στη χολή και απεκκρίνονται σε υψηλές συγκεντρώσεις και υπό βιολογικά ενεργό μορφή από τα ούρα και τα κόπρανα. Η δοξυκυκλίνη ουσιαστικά απορροφάται πλήρως μετά από του στόματος χορήγηση. Οι μέχρι σήμερα δημοσιευθείσες μελέτες δείχνουν ότι η απορρόφηση της δοξυκυκλίνης, σε αντίθεση με άλλες τετρακυκλίνες, δεν επηρεάζεται σημαντικά από τη λήψη τροφής ή γάλακτος.

Δόση 200 mg δοξυκυκλίνης από του στόματος σε υγιείς ενήλικες εθελοντές, έδωσε μέσα μέγιστα επίπεδα στο αίμα 2,6 mcg/ml μετά δύο ώρες, μειούμενα σε 1,45 mcg/ml μετά από 24 ώρες. Η απέκκριση της δοξυκυκλίνης από τους νεφρούς είναι περίπου 40% σε 72 ώρες, σε άτομα με φυσιολογική νεφρική λειτουργία (κάθαρση κρεατινίνης περίπου 75 ml/min). Το παραπάνω ποσοστό απέκκρισης μπορεί να μειωθεί σε επίπεδα τόσο χαμηλά όσο 1%-5% σε 72 ώρες, σε άτομα με βαριά νεφρική ανεπάρκεια (κάθαρση κρεατινίνης μικρότερη των 10 ml/min). Μελέτες έχουν δείξει ότι δεν υπάρχει σημαντική διαφορά στον χρόνο ημιζωής της δοξυκυκλίνης στον ορό (εύρος τιμών: 18-22 ώρες) μεταξύ ατόμων με φυσιολογική νεφρική λειτουργία και ατόμων με σοβαρή νεφρική ανεπάρκεια.

Παιδιά και έφηβοι (ηλικίας 2 έως 18 ετών)

Η ανάλυση φαρμακοκινητικής πληθυσμού των περιορισμένων δεδομένων συγκέντρωσης-χρόνου της δοξυκυκλίνης μετά από χορήγηση δόσης της καθιερωμένης θεραπείας ενδοφλέβια (IV) και από το στόμα σε 44 παιδιατρικούς ασθενείς (ηλικίας 2-18 ετών) έδειξε ότι η κάθαρση (CL) με αλλομετρική κλιμάκωση της δοξυκυκλίνης σε παιδιατρικούς ασθενείς ηλικίας ≥2 έως ≤8 ετών [διάμεση τιμή (εύρος) 3,58 (2,27-10,82) L/h/70 kg, N=11] δεν διέφερε σημαντικά από τους παιδιατρικούς ασθενείς ηλικίας >8 έως 18 ετών [3,27 (1,11-8,12) L/h/70 kg, N=33]. Για παιδιατρικούς ασθενείς βάρους ≤45 kg, η κανονικοποιημένη σύμφωνα με το βάρος CL της δοξυκυκλίνης στους ασθενείς ηλικίας ≥2 έως ≤8 ετών [διάμεση τιμή (εύρος) 0,071 (0,041-0,202) L/kg/h, N=10] δεν διέφερε σημαντικά από τους ασθενείς ηλικίας >8 έως 18 ετών [0,081 (0,035-0,126) L/kg/h, N=8]. Σε παιδιατρικούς ασθενείς βάρους >45 kg, δεν παρατηρήθηκε καμία κλινικά σημαντική διαφορά στην κανονικοποιημένη σύμφωνα με το βάρος CL της δοξυκυκλίνης μεταξύ των ασθενών ηλικίας ≥2 έως ≤8 ετών (0,050 L/kg/h, N=1) και των ασθενών ηλικίας >8 έως 18 ετών [0,044 (0,014-0,121) L/kg/h, N=25]. Δεν παρατηρήθηκε καμία κλινικά σημαντική διαφορά στη CL μεταξύ χορήγησης της δόσης από το στόμα και IV στη μικρή κοόρτη παιδιατρικών ασθενών που έλαβαν το σκεύασμα μόνο από το στόμα (N=19) ή μόνο IV (N=21).

Φαρμακοθεραπευτική κατηγορία Αντιβακτηριακά για συστηματική χρήση, τετρακυκλίνες, κωδικός ATC: J01 AA02. ### Μηχανισμός δράσης Η δοξυκυκλίνη είναι βασικά βακτηριοστατική και ασκεί την αντιμικροβιακή της δράση μέσω της αναστολής της ριβοσωμικής…