STILNOX

Φαρμακοθεραπευτική κατηγορία: Υπνωτικά και Ηρεμιστικά, Φάρμακα Συγγενή των Βενζοδιαζεπινών, κωδικός ATC: N05CF02

Μηχανισμός δράσης

Η ζολπιδέμη, μία ιμιδαζοπυριδίνη, είναι ένας υπνωτικός παράγοντας όμοιος με τις βενζοδιαζεπίνες. Σε πειραματικές μελέτες εδείχθη ότι έχει ηρεμιστική επίδραση σε χαμηλότερες δοσολογίες από εκείνες που απαιτούνται για την άσκηση αντισπασμωδικών, μυοχαλαρωτικών ή αγχολυτικών επιδράσεων. Οι επιδράσεις αυτές σχετίζονται με μια ειδική δράση αγωνιστού στους κεντρικούς υποδοχείς που ανήκουν στο σύμπλοκο «GABA-ωμέγα (ΒΖ1 & ΒΖ2) μακρομοριακού υποδοχέα», που ρυθμίζει το άνοιγμα του διαύλου ιόντων χλωρίου. Η ζολπιδέμη δρα πρωταρχικώς σε υποτύπους του ωμέγα (ΒΖ1) υποδοχέα. Η κλινική σημασία αυτού δεν είναι γνωστή.

Φαρμακοδυναμικές επιδράσεις

Οι τυχαιοποιημένες δοκιμές έδειξαν πειστικά στοιχεία αποτελεσματικότητας μόνο για τα 10 mg ζολπιδέμης.

• Σε μία τυχαιοποιημένη, διπλά-τυφλή δοκιμή σε 462 μη ηλικιωμένους υγιείς εθελοντές με παροδική αϋπνία, η ζολπιδέμη 10 mg μείωσε το μέσο χρόνο της πτώσης σε ύπνο κατά 10 λεπτά συγκριτικά με το εικονικό φάρμακο, ενώ για τα 5 mg ζολπιδέμης αυτός ήταν 3 λεπτά.
• Σε μία τυχαιοποιημένη, διπλά-τυφλή δοκιμή σε 114 μη ηλικιωμένους ασθενείς με χρόνια αϋπνία, η ζολπιδέμη 10 mg μείωσε το μέσο χρόνο της πτώσης σε ύπνο κατά 30 λεπτά συγκριτικά με το εικονικό φάρμακο, ενώ για τα 5 mg ζολπιδέμης αυτός ήταν 15 λεπτά.
• Σε κάποιους ασθενείς, μια μικρότερη δόση των 5 mg μπορεί να είναι αποτελεσματική.

Παιδιατρικός πληθυσμός

Η ασφάλεια και η αποτελεσματικότητα της ζολπιδέμης δεν έχουν τεκμηριωθεί σε παιδιά ηλικίας κάτω των 18 ετών. Μία τυχαιοποιημένη ελεγχόμενη με εικονικό φάρμακο μελέτη σε 201 παιδιά ηλικίας 6-17 ετών με αϋπνία που σχετίζεται με Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ) δεν μπόρεσε να αποδείξει την αποτελεσματικότητα της ζολπιδέμης 0,25 mg/kg/ημέρα (με ένα μέγιστο 10 mg/ημέρα) σε σύγκριση με εικονικό φάρμακο. Οι ψυχιατρικές διαταραχές και οι διαταραχές του νευρικού συστήματος αποτέλεσαν τις πιο συχνές αναφαινόμενες από τη θεραπεία ανεπιθύμητες ενέργειες που παρατηρήθηκαν με τη ζολπιδέμη έναντι του εικονικού φαρμάκου και συμπεριλάμβαναν ζάλη (23,5% έναντι 1,5%), κεφαλαλγία (12,5% έναντι 9,2%) και ψευδαισθήσεις (7,4% έναντι 0%) (βλ. Δοσολογία και Αντενδείξεις).

Απορρόφηση

Η τρυγική ζολπιδέμη έχει ταχεία απορρόφηση και εμφάνιση της υπνωτικής επίδρασης. Η βιοδιαθεσιμότητα είναι 70% μετά από του στόματος χορήγηση. Επιδεικνύει γραμμική κινητική στο εύρος της θεραπευτικής δόσης. Το θεραπευτικό επίπεδο στο πλάσμα είναι μεταξύ 80 και 200 ng/ml. Η μέγιστη συγκέντρωση στο πλάσμα επιτυγχάνεται μεταξύ 0,5 και 3 ωρών μετά τη χορήγηση.

Κατανομή

Ο όγκος κατανομής σε ενήλικες είναι 0,54 L/kg και μειώνεται σε 0,34 L/kg στους ηλικιωμένους. Η πρωτεϊνική σύνδεση φθάνει στο 92%. Ο μεταβολισμός πρώτης διόδου από το ήπαρ φθάνει περίπου στο 35%. Η επαναλαμβανόμενη χορήγηση έχει δειχθεί ότι δεν μεταβάλλει την πρωτεϊνική σύνδεση γεγονός που υποδεικνύει την έλλειψη ανταγωνισμού μεταξύ της τρυγικής ζολπιδέμης και των μεταβολιτών της για τις θέσεις σύνδεσης.

Αποβολή

Ο χρόνος ημίσειας ζωής απομάκρυνσης είναι βραχύς, με μέση τιμή τις 2,4 ώρες και διάρκεια δράσης έως και 6 ώρες. Όλοι οι μεταβολίτες είναι φαρμακολογικά ανενεργοί και απομακρύνονται στα ούρα (56%) και στα κόπρανα (37%). Η τρυγική ζολπιδέμη έχει δειχθεί σε δοκιμές ότι δεν απομακρύνεται με αιμοκάθαρση.

Ειδικοί πληθυσμοί

• Σε ασθενείς με νεφρική ανεπάρκεια, παρατηρείται μέτρια μείωση της κάθαρσης (ανεξάρτητα από πιθανή διύλιση). Οι άλλες φαρμακοκινητικές παράμετροι παραμένουν ανεπηρέαστες.
• Σε ηλικιωμένους ασθενείς και σε ασθενείς με ηπατική ανεπάρκεια, η βιοδιαθεσιμότητα της τρυγικής ζολπιδέμης είναι αυξημένη. Η κάθαρση μειώνεται και ο χρόνος ημίσειας ζωής απομάκρυνσης παρατείνεται (περίπου 10 ώρες).
• Σε ασθενείς με κίρρωση του ήπατος παρατηρήθηκε 5πλάσια αύξηση της AUC και 3πλάσια αύξηση του χρόνου ημίσειας ζωής.

Απορρόφηση Η τρυγική ζολπιδέμη έχει ταχεία απορρόφηση και εμφάνιση της υπνωτικής επίδρασης. Η βιοδιαθεσιμότητα είναι 70% μετά από του στόματος χορήγηση. Επιδεικνύει γραμμική κινητική στο εύρος της θεραπευτικής δόσης. Το θεραπευτικό επίπεδο στο πλάσμα…