RITONAVIR
Ριτοναβίρη
t5.6.jpg:
Εμπορικά Ονόματα
Κλινική Σύνοψη
Προτεραιότητα πηγών: SPC, ΕΟΦ, DrugBank
clinical_notes
ΕΟΦ
Ενδείξεις
expand_more
Ενδείξεις
medication
ΕΟΦ
Δοσολογία
expand_more
Δοσολογία
block
ΕΟΦ
Αντενδείξεις
expand_more
Αντενδείξεις
warning
ΕΟΦ
Προειδοποιήσεις
expand_more
Προειδοποιήσεις
swap_horiz
ΕΟΦ
Αλληλεπιδράσεις
expand_more
Αλληλεπιδράσεις
sick
ΕΟΦ
Ανεπιθύμητες ενέργειες
expand_more
Ανεπιθύμητες ενέργειες
neurology
DrugBank
Μηχανισμός δράσης
expand_more
Μηχανισμός δράσης
monitor_heart
DrugBank
Φαρμακοδυναμική
expand_more
Φαρμακοδυναμική
biotech
PubChem
Φαρμακοκινητική
expand_more
Φαρμακοκινητική
hub
PubChem
Μεταβολισμός
expand_more
Μεταβολισμός
bloodtype
PubChem
Απέκκριση
expand_more
Απέκκριση
Σκευάσματα & Τιμολόγηση
Μονογραφίες Πηγών
Αναλυτικό περιεχόμενο ανά πηγή για τεκμηρίωση και έλεγχο
ΕΟΦ · 5.3.2.3
Αναστολείς της πρωτεάσης
expand_more
Αναστολείς της πρωτεάσης
DrugBank
Description
expand_more
Description
DrugBank
Indication
expand_more
Indication
DrugBank
Pharmacology
expand_more
Pharmacology
DrugBank
Mechanism of action
expand_more
Mechanism of action
DrugBank
Absorption
expand_more
Absorption
DrugBank
Half life
expand_more
Half life
DrugBank
Protein binding
expand_more
Protein binding
DrugBank
Toxicity
expand_more
Toxicity
science
PubChem
Φαρμακοδυναμική
expand_more
Φαρμακοδυναμική
Φαρμακοδυναμική
Η ριτοναβίρη είναι ένας αναστολέας πρωτεάσης με δράση κατά του Ιού της Ανθρώπινης Ανοσοανεπάρκειας Τύπου 1 (HIV-1). Οι αναστολείς πρωτεάσης αναστέλλουν τμήμα του ιού HIV που ονομάζεται πρωτεάση. Η πρωτεάση του HIV-1 είναι ένα ένζυμο απαραίτητο για την πρωτεολυτική διάσπαση των προδρόμων πολυ-πρωτεϊνών του ιού στα επιμέρους λειτουργικά πρωτεϊνικά μόρια που απαντώνται στον λοιμογόνο HIV-1. Η ριτοναβίρη συνδέεται στον ενεργό χώρο της πρωτεάσης και αναστέλλει τη δραστηριότητα του ενζύμου. Αυτή η αναστολή εμποδίζει τη διάσπαση των πολυ-πρωτεϊνών του ιού, οδηγώντας στο σχηματισμό ανώριμων, μη λοιμογόνων σωματιδίων του ιού.
Οι αναστολείς πρωτεάσης χρησιμοποιούνται σχεδόν πάντα σε συνδυασμό με τουλάχιστον δύο άλλα αντι-HIV φάρμακα. Οι σύγχρονοι αναστολείς πρωτεάσης απαιτούν τη χρήση ριτοναβίρης σε χαμηλή δόση για την ενίσχυση της φαρμακοκινητικής έκθεσης, μέσω της αναστολής του μεταβολισμού από το κυτταρόχρωμα P450 3A4 (CYP3A4).
neurology
PubChem
Μηχανισμός δράσης
expand_more
Μηχανισμός δράσης
Μηχανισμός Δράσης
Η ριτοναβίρη αναστέλλει το ιικό ένζυμο πρωτεάση του HIV, το οποίο κανονικά διασπά τις δομικές και αναπαραγωγικές πρωτεΐνες που προκύπτουν από τα κύρια γονίδια του HIV, όπως τα gag και pol. Το γονίδιο gag κωδικοποιεί πρωτεΐνες που εμπλέκονται στον πυρήνα και το νουκλεοκαψίδιο, ενώ το γονίδιο pol κωδικοποιεί την αντίστροφη μεταγραφάση του HIV, τη ριβονουκλεάση H, την ιντεγκράση και την πρωτεάση. Οι πρωτεΐνες που κωδικοποιούνται από το pol μεταφράζονται αρχικά ως ένα μεγαλύτερο πρόδρομο πολυπεπτίδιο, το gag-pol, και απαιτούν διάσπαση από την πρωτεάση του HIV για να σχηματιστούν οι άλλες συμπληρωματικές πρωτεΐνες. Η ριτοναβίρη εμποδίζει τη διάσπαση της πολυ-πρωτεΐνης gag-pol, οδηγώντας στο σχηματισμό μη λοιμογόνων, ανώριμων σωματιδίων του ιού.
Η ριτοναβίρη είναι ισχυρός αναστολέας των ισοενζύμων του κυτοχρώματος P450 CYP3A4 που υπάρχουν τόσο στο έντερο όσο και στο ήπαρ. Είναι ένας τύπος ΙΙ λιγάνδης που ταιριάζει απόλυτα στην κοιλότητα του ενεργού χώρου του CYP3A4 και συνδέεται μη αναστρέψιμα με τον ήμη του σιδήρου μέσω του αζώτου της θειαζόλης, το οποίο μειώνει το δυναμικό οξειδοαναγωγής της πρωτεΐνης και εμποδίζει την αναγωγή της με το οξειδοαναγωγικό σύζυγο, την κυτοχρωμική P450 αναγωγάση. Η ριτοναβίρη μπορεί επίσης να διαδραματίζει ρόλο στον περιορισμό της κυτταρικής μεταφοράς και της έκκρισης άλλων αναστολέων πρωτεάσης μέσω των καναλιών έκκρισης P-glycoprotein και MRP.
Σε αντίθεση με τους νουκλεοσιδικούς αντι-ιικούς παράγοντες, η αντι-ιική δράση της ριτοναβίρης δεν εξαρτάται από την ενδοκυτταρική μετατροπή σε ενεργό μεταβολίτη. Η ριτοναβίρη και άλλοι αναστολείς πρωτεάσης του HIV (π.χ., αμπρεναβίρη, ινδιναβίρη, λοπιναβίρη, νελφιναβίρη, σακιναβίρη) δρουν σε διαφορετικό στάδιο του κύκλου αναπαραγωγής του HIV από τους νουκλεοσιδικούς και μη νουκλεοσιδικούς αναστολείς της αντίστροφης μεταγραφάσης, και τα αποτελέσματα in vitro μελετών υποδεικνύουν ότι οι αντι-ιικές επιδράσεις των αναστολέων πρωτεάσης του HIV και ορισμένων νουκλεοσιδικών ή μη νουκλεοσιδικών αντι-ιικών παραγόντων μπορεί να είναι προσθετικές ή συνεργικές.
Η ριτοναβίρη είναι ένας εκλεκτικός, ανταγωνιστικός, αναστρέψιμος αναστολέας της πρωτεάσης του HIV. Η πρωτεάση του HIV, μια ασπαρτική ενδοπεπτιδάση που λειτουργεί ως ομόδιμερ, παίζει ουσιαστικό ρόλο στον κύκλο αναπαραγωγής του HIV και στο σχηματισμό λοιμογόνου ιού. Κατά τη διάρκεια της αναπαραγωγής του HIV, η πρωτεάση του HIV διασπά τα ιικά πολυπεπτιδικά προϊόντα των γονιδίων gag και gag-pol (δηλ., p55 και p160) για να σχηματίσει τις δομικές πρωτεΐνες του πυρήνα του σωματιδίου (δηλ., p17, p24, p9 και p7) και τα ουσιώδη ιικά ένζυμα (δηλ., αντίστροφη μεταγραφάση, ιντεγκράση και πρωτεάση). Παρεμβαίνοντας στο σχηματισμό αυτών των ουσιωδών πρωτεϊνών και ενζύμων, η ριτοναβίρη εμποδίζει την ωρίμανση του ιού και προκαλεί το σχηματισμό μη λειτουργικών, ανώριμων, μη λοιμογόνων σωματιδίων. Η ριτοναβίρη είναι δραστική τόσο σε οξέως όσο και σε χρόνιως μολυσμένα κύτταρα, καθώς στοχεύει τον κύκλο αναπαραγωγής του HIV μετά τη μετάφραση και πριν τη συναρμολόγηση. Έτσι, το φάρμακο είναι δραστικό σε χρόνιως μολυσμένα κύτταρα (π.χ., μονοκύτταρα και μακροφάγα) που γενικά δεν επηρεάζονται από νουκλεοσιδικούς αναστολείς της αντίστροφης μεταγραφάσης (π.χ., διδονοζίνη, λαμιβουδίνη, σταβουδίνη, ζαλσιταβίνη, ζιδοβουδίνη).
Η ριτοναβίρη δεν επηρεάζει τα πρώιμα στάδια του κύκλου αναπαραγωγής του HIV· ωστόσο, το φάρμακο παρεμβαίνει στην παραγωγή λοιμογόνου HIV και περιορίζει την περαιτέρω λοιμώδη εξάπλωση του ιού.
Ενώ οι πλήρεις μηχανισμοί αντι-ιικής δράσης της ριτοναβίρης δεν έχουν πλήρως διευκρινιστεί, η ριτοναβίρη προφανώς αναστέλλει την αναπαραγωγή ρετροϊών, συμπεριλαμβανομένου του ιού της ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας τύπου 1 (HIV-1) και 2 (HIV-2), παρεμβαίνοντας στην πρωτεάση του HIV. Το φάρμακο, ως εκ τούτου, ασκεί ιοστατική δράση κατά των ρετροϊών, λειτουργώντας ως αναστολέας πρωτεάσης του HIV.
biotech
PubChem
Απορρόφηση / κατανομή / απέκκριση
expand_more
Απορρόφηση / κατανομή / απέκκριση
Απορρόφηση, Κατανομή & Απέκκριση
Η απόλυτη βιοδιαθεσιμότητα της ριτοναβίρης δεν έχει προσδιοριστεί. Μετά από από του στόματος χορήγηση, οι μέγιστες συγκεντρώσεις επιτυγχάνονται μετά από περίπου 2 ώρες και 4 ώρες (Tmax) μετά τη λήψη, υπό συνθήκες νηστείας και μη νηστείας, αντίστοιχα. Πρέπει να σημειωθεί ότι οι κάψουλες και τα δισκία ριτοναβίρης δεν θεωρούνται βιοϊσοδύναμα.
Η ριτοναβίρη απεκκρίνεται κυρίως στα κόπρανα. Μετά από από του στόματος χορήγηση μιας εφάπαξ δόσης 600 mg ραδιοσημασμένης ριτοναβίρης, περίπου 11,3 ± 2,8% της δόσης εκκρίθηκε στα ούρα, εκ των οποίων 3,5 ± 1,8% ήταν αμετάβλητο μητρικό φάρμακο. Η ίδια μελέτη διαπίστωσε ότι 86,4 ± 2,9% της δόσης εκκρίθηκε στα κόπρανα, εκ των οποίων 33,8 ± 10,8% ήταν αμετάβλητο μητρικό φάρμακο.
Ο εκτιμώμενος όγκος κατανομής της ριτοναβίρης είναι 0,41 ± 0,25 L/kg.
Η φαινομενική από του στόματος κάθαρση σε σταθερή κατάσταση είναι 8,8 ± 3,2 L/h. Η νεφρική κάθαρση είναι ελάχιστη και εκτιμάται σε <0,1 L/h.
Η ριτοναβίρη και οι μεταβολίτες της αποβάλλονται από τον οργανισμό κυρίως μέσω των κοπράνων (86% αμετάβλητου φαρμάκου και μεταβολιτών), με μικρή απέκκριση στα ούρα (11%, κυρίως μεταβολίτες).
Η απορρόφηση της ριτοναβίρης επηρεάζεται ελάχιστα από τη διατροφή, και αυτό εξαρτάται κάπως από τη μορφή της συνταγής. Η συνολική απορρόφηση της ριτοναβίρης από τη μορφή κάψουλας μπορεί να αυξηθεί κατά 15% όταν λαμβάνεται με γεύματα. … Υπάρχει μεταβλητότητα μεγαλύτερη από έξι φορές στις εφημερεύουσες συγκεντρώσεις του φαρμάκου μεταξύ των ασθενών που λαμβάνουν 600 mg ριτοναβίρης κάθε 12 ώρες.
Ο βαθμός από του στόματος απορρόφησης είναι υψηλός και δεν επηρεάζεται από την τροφή. Εντός του κλινικού εύρους συγκεντρώσεων, η ριτοναβίρη δεσμεύεται περίπου 98% έως 99% σε πρωτεΐνες του πλάσματος, συμπεριλαμβανομένης της αλβουμίνης και της αλφα-1-όξινης γλυκοπρωτεΐνης. Οι συγκεντρώσεις του φαρμάκου στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό (ΕΝΥ) είναι χαμηλές σε σχέση με τη συνολική συγκέντρωση στο πλάσμα. Ωστόσο, έχουν παρατηρηθεί παράλληλες μειώσεις του ιικού φορτίου στο πλάσμα, το ΕΝΥ και άλλους ιστούς. … Περίπου το 34% και το 3,5% μιας δόσης 600 mg απεκκρίνεται ως αμετάβλητο φάρμακο στα κόπρανα και τα ούρα, αντίστοιχα. Η κλινικά σχετική t1/2 β είναι περίπου 3 έως 5 ώρες. Λόγω της αυτο-επαγωγής, οι συγκεντρώσεις στο πλάσμα γενικά φτάνουν σε σταθερή κατάσταση 2 εβδομάδες μετά την έναρξη της χορήγησης. Η φαρμακοκινητική της ριτοναβίρης είναι σχετικά γραμμική μετά από πολλαπλές δόσεις, με φαινομενική από του στόματος κάθαρση κατά μέσο όρο 7 έως 9 L/hr.
Η ριτοναβίρη απεκκρίνεται κυρίως στα κόπρανα, τόσο ως αμετάβλητο φάρμακο όσο και ως μεταβολίτες. Μετά από από του στόματος χορήγηση 600 mg ραδιοσημασμένης ριτοναβίρης ως εναιώρημα για από του στόματος λήψη, το 86,4% της δόσης απεκκρίνεται στα κόπρανα (33,8% ως αμετάβλητο φάρμακο) και το 11,3% της δόσης απεκκρίνεται στα ούρα (3,5% ως αμετάβλητο φάρμακο).
Για περισσότερα δεδομένα Απορρόφησης, Κατανομής και Απέκκρισης (Πλήρη) για τη RITONAVIR (σύνολο 6), επισκεφθείτε τη σελίδα του αρχείου HSDB.
water_drop
PubChem
Δέσμευση πρωτεϊνών
expand_more
Δέσμευση πρωτεϊνών
Δέσμευση Πρωτεϊνών
Η ριτοναβίρη είναι υψηλά δεσμευμένη σε πρωτεΐνες του πλάσματος (~98-99%), κυρίως σε αλβουμίνη και αλφα-1-όξινη γλυκοπρωτεΐνη εντός του συνήθους εύρους συγκεντρώσεων.
hub
PubChem
Μεταβολισμός
expand_more
Μεταβολισμός
Μεταβολισμός
Η ριτοναβίρη κυκλοφορεί στο πλάσμα κυρίως ως αμετάβλητο φάρμακο. Έχουν αναγνωριστεί πέντε μεταβολίτες. Ο μεταβολίτης οξείδωσης της ισοπροπυλοθειαζόλης (M-2) είναι ο κύριος μεταβολίτης σε χαμηλές συγκεντρώσεις πλάσματος και διατηρεί παρόμοια αντι-ιική δράση με την αμετάβλητη ριτοναβίρη. Τα ένζυμα του κυτοχρώματος P450 CYP3A και CYP2D6 είναι τα κύρια ένζυμα που εμπλέκονται στο μεταβολισμό της ριτοναβίρης.
… Η ριτοναβίρη μεταβολίζεται κυρίως από τα ισοένζυμα του κυτοχρώματος P450 (CYP) 3A και, σε μικρότερο βαθμό, από το CYP2D6. Έχουν αναγνωριστεί τέσσερις κύριοι οξειδωτικοί μεταβολίτες σε ανθρώπους, αλλά είναι απίθανο να συμβάλλουν στην αντι-ιική δράση. …
Έχουν αναγνωριστεί πέντε μεταβολίτες της ριτοναβίρης σε ανθρώπινα ούρα και κόπρανα. Ο μεταβολίτης οξείδωσης της ισοπροπυλοθειαζόλης (M2) φαίνεται να είναι ο κύριος μεταβολίτης. Ο M2 (αλλά όχι άλλοι μεταβολίτες) έχει αντι-ιική δράση παρόμοια με αυτή της ριτοναβίρης· ωστόσο, μόνο πολύ χαμηλές συγκεντρώσεις αυτού του μεταβολίτη είναι παρούσες στο πλάσμα. Άλλοι μεταβολίτες που αναγνωρίστηκαν σε in vitro μελέτες περιλαμβάνουν έναν αποκαρβαμοϋλιωμένο μεταβολίτη (M1) και ένα προϊόν N-απελκυλίωσης στην ουρική άκρη (M11).
hourglass
PubChem
Ημίσεια ζωή
expand_more
Ημίσεια ζωή
Βιολογικός Χρόνος Ημίσειας Ζωής
Ο ημίσειας ζωής της ριτοναβίρης είναι περίπου 3-5 ώρες.
Η κλινικά σχετική t1/2 β είναι περίπου 3 έως 5 ώρες.
category
PubChem
MeSH classification
expand_more
MeSH classification
Ταξινόμηση MeSH
- Αναστολείς της HIV PROTEASE, ενός ενζύμου απαραίτητου για την παραγωγή πρωτεϊνών που απαιτούνται για τη συναρμολόγηση του ιού.
- Φάρμακα και ενώσεις που αναστέλλουν τη βιοσύνθεση ή τη δράση του CYTOCHROME P-450 CYP3A.
fact_check
PubChem
FDA classification
expand_more
FDA classification
Ταξινόμηση FDA
O3J8G9O825
RITONAVIR
- Μηχανισμοί Δράσης [MoA] - Αναστολείς Πρωτεάσης HIV
- Καθιερωμένη Φαρμακολογική Κλάση [EPC] - Αναστολέας Κυτοχρώματος P450 3A
- Καθιερωμένη Φαρμακολογική Κλάση [EPC] - Αναστολέας Πρωτεάσης
- Μηχανισμοί Δράσης [MoA] - Αναστολείς Κυτοχρώματος P450 3A
- Μηχανισμοί Δράσης [MoA] - Αναστολείς Κυτοχρώματος P450 2D6
- Μηχανισμοί Δράσης [MoA] - Επαγωγείς Κυτοχρώματος P450 2C19
- Μηχανισμοί Δράσης [MoA] - Επαγωγείς Κυτοχρώματος P450 3A
- Μηχανισμοί Δράσης [MoA] - Αναστολείς P-Glycoprotein
- Μηχανισμοί Δράσης [MoA] - Αναστολείς Breast Cancer Resistance Protein
- Μηχανισμοί Δράσης [MoA] - Αναστολείς Κυτοχρώματος P450 3A4
- Μηχανισμοί Δράσης [MoA] - Επαγωγείς Κυτοχρώματος P450 1A2
- Μηχανισμοί Δράσης [MoA] - Επαγωγείς Κυτοχρώματος P450 2C9
- Μηχανισμοί Δράσης [MoA] - Επαγωγείς Κυτοχρώματος P450 2B6
- Μηχανισμοί Δράσης [MoA] - Επαγωγείς UDP Γλυκουρονυλοτρανσφερασών
Η ριτοναβίρη είναι Αναστολέας του Κυτοχρώματος P450 3A και Αναστολέας Πρωτεάσης. Ο μηχανισμός δράσης της ριτοναβίρης είναι ως Αναστολέας Πρωτεάσης HIV και Αναστολέας Κυτοχρώματος P450 3A και Αναστολέας Κυτοχρώματος P450 2D6 και Επαγωγέας Κυτοχρώματος P450 2C19 και Επαγωγέας Κυτοχρώματος P450 3A και Αναστολέας P-Glycoprotein και Αναστολέας Breast Cancer Resistance Protein και Αναστολέας Κυτοχρώματος P450 3A4 και Επαγωγέας Κυτοχρώματος P450 1A2 και Επαγωγέας Κυτοχρώματος P450 2C9 και Επαγωγέας Κυτοχρώματος P450 2B6 και Επαγωγέας UDP Γλυκουρονυλοτρανσφερασών.
RITONAVIR
- Επαγωγείς Κυτοχρώματος P450 2B6 [MoA]; Αναστολείς Κυτοχρώματος P450 2D6 [MoA]; Αναστολέας Πρωτεάσης [EPC]; Επαγωγείς UDP Γλυκουρονυλοτρανσφερασών [MoA]; Αναστολείς Breast Cancer Resistance Protein [MoA]; Επαγωγείς Κυτοχρώματος P450 2C19 [MoA]; Αναστολείς P-Glycoprotein [MoA]; Επαγωγείς Κυτοχρώματος P450 1A2 [MoA]; Αναστολείς Κυτοχρώματος P450 3A [MoA]; Επαγωγείς Κυτοχρώματος P450 2C9 [MoA]; Αναστολείς Πρωτεάσης HIV [MoA]; Επαγωγείς Κυτοχρώματος P450 3A [MoA]; Αναστολέας Κυτοχρώματος P450 3A [EPC]; Αναστολείς Κυτοχρώματος P450 3A4 [MoA]
RITONAVIR 100 MG
- Αναστολείς Πρωτεάσης HIV [MoA]; Επαγωγείς Κυτοχρώματος P450 2C9 [MoA]; Αναστολείς Κυτοχρώματος P450 3A [MoA]; Επαγωγείς Κυτοχρώματος P450 3A [MoA]; Αναστολέας Κυτοχρώματος P450 3A [EPC]; Αναστολείς Κυτοχρώματος P450 3A4 [MoA]; Αναστολείς P-Glycoprotein [MoA]; Επαγωγείς Κυτοχρώματος P450 1A2 [MoA]; Αναστολείς Κυτοχρώματος P450 2D6 [MoA]; Αναστολέας Πρωτεάσης [EPC]; Επαγωγείς UDP Γλυκουρονυλοτρανσφερασών [MoA]; Αναστολείς Breast Cancer Resistance Protein [MoA]; Επαγωγείς Κυτοχρώματος P450 2C19 [MoA]; Επαγωγείς Κυτοχρώματος P450 2B6 [MoA]
Ημίσεια ζωή
Δέσμευση πρωτεϊνών
Απέκκριση
Scientific Profile
Ταξινόμηση MeSH
- Αναστολείς της HIV PROTEASE, ενός ενζύμου απαραίτητου για την παραγωγή πρωτεϊνών που απαιτούνται για τη συναρμολόγηση του ιού.
- Φάρμακα και ενώσεις που αναστέλλουν τη βιοσύνθεση ή τη δράση του CYTOCHROME P-450 CYP3A.