FORMOTEROL
Φορμοτερόλη
### Φαρμακοδυναμικές ιδιότητες Φαρμακοθεραπευτική κατηγορία: αδρενεργικά εισπνεόμενα, εκλεκτικοί αγωνιστές των β-αδρενεργικών υποδοχέων.
Εμπορικά Ονόματα
Ενδείξεις
Εγκεκριμένες ενδείξεις από το SPC, ομαδοποιημένες κατά ICD-10
-
J98 Άλλες διαταραχές του αναπνευστικού συστήματος
Περιλαμβάνει (όροι από SPC): Βρογχοστένωση
-
J45 Άσθμα
Πληροφορίες Συνταγογράφησης
Επιμελημένα δεδομένα από το SPC
medication
Μορφή & Εμφάνιση
ΠΧΠ (SPC) §3 · περιγραφή σκευάσματος FORADIL
expand_more
Μορφή & Εμφάνιση
medication
Δοσολογία
ΠΧΠ (SPC)
expand_more
Δοσολογία
- Οδός: Εισπνευστική
- Χορήγηση: Πρωί και βράδυ
- Δόση έναρξης: Ένας ψεκασμός το πρωί και ένας το βράδυ (24 μικρογραμμάρια διυδρικής φουμαρικής φορμοτερόλης ημερησίως)
- Τιτλοποίηση: Για το Άσθμα: Σε βαριές περιπτώσεις, η δόση μπορεί να αυξηθεί έως δύο ψεκασμοί το πρωί και δύο το βράδυ το μέγιστο (48 μικρογραμμάρια διυδρικής φουμαρικής φορμοτερόλης ημερησίως).
-
Ενήλικες & έφηβοι άνω των 12 ετών (Άσθμα)ΔόσηΈνας ψεκασμός το πρωί και ένας το βράδυ (24 μικρογραμμάρια διυδρικής φουμαρικής φορμοτερόλης ημερησίως)Μέγ. δόση4 ψεκασμοί (48 μικρογραμμάρια διυδρικής φουμαρικής φορμοτερόλης) ημερησίως
-
Ενήλικες (άνω των 18 ετών) (Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια)ΔόσηΈνας ψεκασμός δύο φορές ημερησίως (ένας το πρωί και ένας το βράδυ, δηλαδή 24 μικρογραμμάρια διυδρικής φουμαρικής φορμοτερόλης ημερησίως)Μέγ. δόση4 ψεκασμοί ημερησίως (τακτική συν απαιτούμενη χρήση)Η ημερήσια δόση για τακτική χρήση δεν πρέπει να υπερβαίνει τους 2 ψεκασμούς. Περισσότεροι από δύο ψεκασμοί δεν πρέπει να χορηγούνται σε καμία μεμονωμένη περίσταση.
-
Παιδιά ηλικίας μικρότερης των 12 ετώνΗ ασφάλεια και η αποτελεσματικότητα δεν έχει ακόμη αποδειχθεί, επομένως δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί.
-
Ασθενείς με νεφρική ή ηπατική δυσλειτουργίαΘεωρητικά δεν υπάρχει λόγος για συστάσεις προσαρμογής της δοσολογίας. Δεν υπήρξαν κλινικά δεδομένα που να υποστηρίζουν τη χρήση του σε αυτές τις ομάδες ασθενών.
block
Αντενδείξεις
ΠΧΠ (SPC)
expand_more
Αντενδείξεις
-
Υπερευαισθησία στη δραστική ουσία
-
Υπερευαισθησία σε οποιοδήποτε από τα έκδοχα του προϊόντος
warning
Προειδοποιήσεις & Προφυλάξεις
ΠΧΠ (SPC)
expand_more
Προειδοποιήσεις & Προφυλάξεις
-
Ασθματική θεραπείαπροσοχήΠληθυσμόςΑσθενείς με άσθμαΝα μην χρησιμοποιείται ως πρώτη θεραπεία για το άσθμα. Να συνδυάζεται με βέλτιστη αντιφλεγμονώδη θεραπεία συντήρησης με κορτικοστεροειδή. Να συνεχίζεται η αντιφλεγμονώδη θεραπεία.
-
Επιδείνωση άσθματοςπροσοχήΠληθυσμόςΑσθενείς με άσθμαΣε επιμονή συμπτωμάτων ή αύξηση της ανάγκης για β2-αγωνιστές, επαναξιολόγηση της θεραπείας συντήρησης. Να μην ξεκινάται κατά τη διάρκεια οξείας, σοβαρής παρόξυνσης ή σημαντικής επιδείνωσης του άσθματος.
-
Ανεπιθύμητες ενέργειες και παροξύνσειςπροσοχήΠληθυσμόςΑσθενείς που λαμβάνουν ΦορμοτερόληΝα συνεχίζεται η θεραπεία αλλά να επικοινωνήσουν με το γιατρό εάν τα συμπτώματα του άσθματος παραμένουν ανεξέλεγκτα ή επιδεινώνονται.
-
ΔοσολογίαπροσοχήΝα χρησιμοποιείται στη συνιστώμενη δοσολογία. Να λαμβάνεται υπόψη η σταδιακή μείωση της δόσης όταν ελέγχονται τα συμπτώματα. Να χρησιμοποιείται η χαμηλότερη αποτελεσματική δόση. Να μην υπερβαίνεται η μέγιστη ημερήσια δόση.
-
Υπέρβαση δόσηςπροσοχήΝα αποφεύγεται η σημαντική υπέρβαση των συνταγογραφούμενων εξατομικευμένων δόσεων ή της συνολικής ημερήσιας δόσης.
-
Συνυπάρχουσες καρδιαγγειακές διαταραχέςπροσοχήΠληθυσμόςΑσθενείς με τρίτου βαθμού κολποκοιλιακό αποκλεισμό, υπερτροφική αποφρακτική καρδιομυοπάθεια, ιδιοπαθή υποβαλβιδική αορτική στένωση, σοβαρή υπέρταση, ανεύρυσμα, ισχαιμική καρδιακή νόσο, ταχυαρρυθμίες, σοβαρή καρδιακή ανεπάρκεια, αποφρακτικές αγγειακές νόσους (ιδιαίτερα αρτηριοσκλήρυνση)Να ασκείται προσοχή κατά τη θεραπεία.
-
Συνυπάρχουσες άλλες παθήσειςπροσοχήΠληθυσμόςΑσθενείς με ανθεκτικό σακχαρώδη διαβήτη, θυρεοτοξίκωση, φαιοχρωμοκύττωμαΝα ασκείται προσοχή κατά τη θεραπεία.
-
Παράταση διαστήματος QTcπροσοχήΠληθυσμόςΑσθενείς με παράταση QTc (> 0,44 δευτερόλεπτα) ή που λαμβάνουν φάρμακα που επηρεάζουν το διάστημα QTcΝα ασκείται προσοχή κατά τη θεραπεία.
-
Αναισθησία με αλογονωμένα αναισθητικάπροσοχήΠληθυσμόςΑσθενείς που πρόκειται να υποβληθούν σε αναισθησίαΝα εξασφαλίζεται ότι το Φορμοτερόλη δεν χορηγήθηκε για τουλάχιστον 12 ώρες πριν την έναρξη της αναισθησίας.
-
Παράδοξος βρογχόσπασμοςπροσοχήΕάν συμβεί, η θεραπεία να διακοπεί άμεσα και να ξεκινήσει εναλλακτική θεραπεία.
-
ΥποκαλιαιμίαπροσοχήΠληθυσμόςΑσθενείς με οξύ σοβαρό άσθμα, ασθενείς που λαμβάνουν παράγωγα ξανθίνης, στεροειδή, διουρητικά, ασθενείς με χαμηλή αρχική τιμή καλίου ή με ειδικό κίνδυνο για μειωμένα επίπεδα καλίουΣυνιστάται ιδιαίτερη προσοχή. Να χορηγείται συμπλήρωμα καλίου όπου χρειάζεται.
swap_horiz
Αλληλεπιδράσεις
ΠΧΠ (SPC)
expand_more
Αλληλεπιδράσεις
-
Φάρμακα που παρατείνουν το διάστημα QTc (π.χ. τερφεναδίνη, αστεμιζόλη, μιζολαστίνη, κινιδίνη, δισοπυραμίδη, προκαϊναμίδη, ερυθρομυκίνη, τρικυκλικά αντικαταθλιπτικά)προσοχήΑυξημένος κίνδυνος κοιλιακών αρρυθμιώνΣύστασηΘεωρητικός κίνδυνος, χρήση με προσοχή.
-
Άλλες συμπαθητικομιμητικές ουσίες (π.χ. β-αγωνιστές, επινεφρίνη)προσοχήΕνίσχυση ανεπιθύμητων ενεργειώνΣύστασηΜπορεί να απαιτηθεί τιτλοποίηση της δόσης.
-
προσοχήΑμοιβαία ενίσχυση επιδράσεων, αύξηση ανεπιθύμητων ενεργειών (π.χ. καρδιακές αρρυθμίες)
-
Ουσίες που ενισχύουν συμπαθητικομιμητικές δράσεις (π.χ. L-dopa, L-θυροξίνη, οξυτοκίνη, αλκοόλ)προσοχήΕπηρεασμός της καρδιαγγειακής λειτουργίας
-
Αναστολείς μονοαμινοξειδάσης (ΜΑΟ) ή τρικυκλικά αντικαταθλιπτικάπροσοχήΕνίσχυση της δράσης των β-αδρενεργικών διεγερτών στο καρδιαγγειακό σύστημαΣύστασηΧορήγηση με προσοχή.
-
Παράγωγα των ξανθινών, στεροειδών, διουρητικά (π.χ. θειαζιδικά, διουρητικά αγκύλης)προσοχήΕνίσχυση υποκαλιαιμικής ανεπιθύμητης δράσης των β-αγωνιστών. Η υποκαλιαιμία μπορεί να αυξήσει την τάση για αρρυθμίες σε ασθενείς που λαμβάνουν γλυκοσίδες δακτυλίτιδας.
-
Αναισθησία με αλογονωμένους υδρογονάνθρακεςπροσοχήΑυξημένος κίνδυνος αρρυθμιών
-
Αντιχολινεργικά φάρμακαπαρακολούθησηΕνίσχυση των βρογχοδιασταλτικών επιδράσεων της φορμοτερόλης
-
β-αδρενεργικοί αναστολείς (συμπεριλαμβανομένων οφθαλμικών σταγόνων)αντένδειξηΕξασθένηση ή αναστολή της δράσης του ΦορμοτερόληΣύστασηΔεν πρέπει να χορηγείται μαζί με β-αδρενεργικούς αποκλειστές παρά μόνον εάν υπάρχουν λόγοι που να επιβάλλουν τη χρήση τους.
sick
Ανεπιθύμητες ενέργειες
ΠΧΠ (SPC)
expand_more
Ανεπιθύμητες ενέργειες
- Θρομβοπενία
- Αντιδράσεις υπερευαισθησίας, π.χ. αγγειοοίδημα, βρογχόσπασμος, εξάνθημα, κνίδωση, κνησμός
- Υποκαλιαιμία
- Υπεργλυκαιμία
- Διέγερση
- Ανησυχία
- Διαταραχές του ύπνου
- Μη φυσιολογική συμπεριφορά
- Ψευδαίσθηση
- Τρόμος
- Κεφαλαλγία
- Ζάλη
- Διαταραχή γεύσης
- Διέγερση ΚΝΣ
- Αίσθημα παλμών
- Ταχυκαρδία
- Παράταση διαστήματος QTc
- Καρδιακές αρρυθμίες, π.χ. κολπική μαρμαρυγή, υπερκοιλιακή ταχυκαρδία, εκτακτοσυστολές, στηθάγχη
- Διακύμανση αρτηριακής πίεσης
- Βήχας
- Ερεθισμός του λαιμού
- Παράδοξος βρογχόσπασμος
- Δύσπνοια
- Παρόξυνση του άσθματος
- Ναυτία
- Υπερίδρωση
- Μυϊκές κράμπες
- Μυαλγία
- Νεφρίτιδα
- Περιφερικό οίδημα
Λεπτομέρειες κατά συχνότητα expand_more
-
ΣυχνέςΑίσθημα παλμώνΚαρδιά
-
ΣυχνέςΒήχαςΑναπνευστικό
-
ΣυχνέςΚεφαλαλγίαΝευρικό
-
ΣυχνέςΤρόμοςΝευρικό
-
Όχι συχνέςΑνησυχίαΨυχιατρικές
-
Όχι συχνέςΔιέγερσηΨυχιατρικές
-
Όχι συχνέςΔιαταραχές του ύπνουΨυχιατρικές
-
Όχι συχνέςΔιαταραχή γεύσηςΝευρικό
-
Όχι συχνέςΕρεθισμός του λαιμούΑναπνευστικό
-
Όχι συχνέςΖάληΝευρικό
-
Όχι συχνέςΜυαλγίαΜυοσκελετικό
-
Όχι συχνέςΜυϊκές κράμπεςΜυοσκελετικό
-
Όχι συχνέςΝαυτίαΓαστρεντερικό
-
Όχι συχνέςΤαχυκαρδίαΚαρδιά
-
Όχι συχνέςΥπερίδρωσηΔέρμα
-
Όχι συχνέςΥπεργλυκαιμίαΜεταβολισμός
-
Όχι συχνέςΥποκαλιαιμίαΜεταβολισμός
-
ΣπάνιεςΑντιδράσεις υπερευαισθησίας, π.χ. αγγειοοίδημα, βρογχόσπασμος, εξάνθημα, κνίδωση, κνησμόςΔιαταραχές του ανοσοποιητικού συστήματος
-
ΣπάνιεςΔιακύμανση αρτηριακής πίεσηςΑγγειακές
-
ΣπάνιεςΚαρδιακές αρρυθμίες, π.χ. κολπική μαρμαρυγή, υπερκοιλιακή ταχυκαρδία, εκτακτοσυστολές, στηθάγχηΚαρδιακές διαταραχές
-
ΣπάνιεςΝεφρίτιδαΝεφρά/Ουροποιητικό
-
ΣπάνιεςΠαράδοξος βρογχόσπασμοςΑναπνευστικό
-
Πολύ σπάνιεςΔιέγερση ΚΝΣΝευρικό
-
Πολύ σπάνιεςΔύσπνοιαΑναπνευστικό
-
Πολύ σπάνιεςΜη φυσιολογική συμπεριφοράΨυχιατρικές
-
Πολύ σπάνιεςΠαράταση διαστήματος QTcΚαρδιά
-
Πολύ σπάνιεςΠαρόξυνση του άσθματοςΑναπνευστικό
-
Πολύ σπάνιεςΠεριφερικό οίδημαΓενικές
-
Πολύ σπάνιεςΨευδαίσθησηΨυχιατρικές
-
Πολύ σπάνιαΘρομβοπενίαΑίμα
pregnant_woman
Κύηση / Γαλουχία
ΠΧΠ (SPC)
Επίπεδο κινδύνου: Με προσοχή
expand_more
Κύηση / Γαλουχία
-
ΚύησηΗ θεραπεία με φορμοτερόλη μπορεί να εξεταστεί σε όλα τα στάδια της κύησης, εφόσον απαιτείται για να προκύψει έλεγχος του άσθματος, και εάν το αναμενόμενο όφελος για τη μητέρα είναι μεγαλύτερο από τον πιθανό κίνδυνο για το έμβρυο.Δεν υπάρχουν επαρκή δεδομένα από τη χρήση της φορμοτερόλης σε εγκύους. Σε μελέτες σε ζώα, η φορμοτερόλη έχει προκαλέσει απώλεια της εμφύτευσης καθώς και μειωμένη πρώιμη μεταγεννητική επιβίωση και βάρος κατά τη γέννηση. Οι επιδράσεις εμφανίστηκαν σε σημαντικά υψηλότερες συστηματικές εκθέσεις από αυτές που επιτεύχθηκαν κατά τη διάρκεια της κλινικής χρήσης της φορμοτερόλης. Ο πιθανός κίνδυνος για τον άνθρωπο είναι άγνωστος.
-
ΓαλουχίαΗ χορήγηση φορμοτερόλης σε γυναίκες που θηλάζουν θα πρέπει να εξεταστεί μόνο αν το αναμενόμενο όφελος για τη μητέρα είναι μεγαλύτερο από τον πιθανό κίνδυνο για το παιδί.Δεν είναι γνωστό αν η φορμοτερόλη περνά στο ανθρώπινο μητρικό γάλα. Στους αρουραίους, μικρές ποσότητες φορμοτερόλης έχουν εντοπιστεί στο μητρικό γάλα.
e911_emergency
Υπερδοσολογία
ΠΧΠ (SPC)
expand_more
Υπερδοσολογία
- κεφαλαλγία
- τρόμο
- αίσθημα παλμών
- ταχυκαρδία
- κοιλιακές αρρυθμίες
- μεταβολική οξείδωση
- υποκαλιαιμία
- υπεργλυκαιμία
- ναυτία
- έμετος
- αϋπνία
directions_car
Επίδραση στην οδήγηση
ΠΧΠ (SPC)
expand_more
Επίδραση στην οδήγηση
science
Έκδοχα
ΠΧΠ (SPC) §2 & §6.1
expand_more
Έκδοχα
biotech
Φαρμακολογία
Φαρμακοδυναμική & Φαρμακοκινητική
expand_more
Φαρμακολογία
Φαρμακοδυναμικές ιδιότητες
Φαρμακοθεραπευτική κατηγορία: αδρενεργικά εισπνεόμενα, εκλεκτικοί αγωνιστές των β-αδρενεργικών υποδοχέων. Κωδικός ATC: R03 AC13
Μηχανισμός δράσης
Η φορμοτερόλη είναι κυρίως ένας εκλεκτικός β-διεγέρτης. Η φορμοτερόλη έχει βρογχοδιασταλτική δράση σε ασθενείς με αναστρέψιμη αποφρακτική νόσο των αεραγωγών.
Φαρμακοδυναμικές επιδράσεις
Η έναρξη της δράσης της παρατηρείται σε ένα με τρία λεπτά. Σημαντική βρογχοδιαστολή παραμένει μέχρι και 12 ώρες μετά την εισπνοή του φαρμάκου. Στον άνθρωπο η φορμοτερόλη προφυλάσσει αποτελεσματικά από τον βρογχόσπασμο που προκαλείται από πρόκληση μεταχολίνης.
Όπως και με άλλες ουσίες που χορηγούνται με εισπνοή, το 90% της εισπνεόμενης δόσης της φορμοτερόλης καταπίνεται και απορροφάται από το γαστρεντερικό σωλήνα. Για το λόγο αυτό τα φαρμακοκινητικά χαρακτηριστικά της από του στόματος μορφής μπορούν να χρησιμοποιηθούν κατ’ επέκταση για τον υπολογισμό της φαρμακοκινητικής του δοσιμετρικού αερολύματος.
Η απορρόφηση είναι και γρήγορη και εκτεταμένη. Μετά από εισπνοή μίας θεραπευτικής δόσης (12 μικρογραμμάρια) αερολύματος Φορμοτερόλη σε ασθματικούς ασθενείς, η μέγιστη συγκέντρωση στο πλάσμα παρατηρείται 15 λεπτά μετά την εισπνοή, νωρίτερα από ότι συμβαίνει με την εισπνεόμενη σκόνη φορμοτερόλης. Γενικά πρέπει να γίνεται εκτίμηση του ρυθμού απορρόφησης κατά την αλλαγή των σκευασμάτων φορμοτερόλης σ’ έναν ασθενή.
Η απορρόφηση της φορμοτερόλης είναι γραμμική μετά από εισπνοή 12 έως 96 μικρογραμμαρίων διυδρικής φουμαρικής φορμοτερόλης.
Οι από του στόματος δόσεις μέχρι και 300 μικρογραμμάρια φορμοτερόλης απορροφώνται γρήγορα από το γαστρεντερικό σωλήνα. Η μέγιστη συγκέντρωση της αμετάβλητης ουσίας στο πλάσμα επιτυγχάνεται μετά από 30 λεπτά έως 1 ώρα. Περισσότερο από το 65% της από του στόματος δόσης των 80 μικρογραμμαρίων απορροφάται.
Η γραμμικότητα της δόσης παρουσιάζεται σε ένα εύρος δόσης από 20-300 μικρογραμμάρια (από του στόματος χορήγηση).
Επαναλαμβανόμενη ημερήσια δόση 40-160 μικρογραμμάρια /ημέρα δεν οδηγεί σε συσσώρευση, λόγω του βραχέος χρόνου ημίσειας ζωής. Η φαρμακοκινητική της φορμοτερόλης δεν διαφέρει σημαντικά ανάμεσα στους άντρες και τις γυναίκες.
Η σύνδεση με τις πρωτεΐνες του πλάσματος είναι από 61 μέχρι 64% (34% με την αλβουμίνη) και οι θέσεις σύνδεσης δεν είναι κορεσμένες στα θεραπευτικά επίπεδα.
Η φορμοτερόλη μεταβολίζεται κυρίως μέσω άμεσης σύζευξης με γλυκουρονικό οξύ και αποβάλλεται εξ ολοκλήρου. Μια άλλη οδός μεταβολισμού είναι η Ο-διμεθυλίωση ακολουθούμενη από σύζευξη με γλυκουρονικό οξύ και επακόλουθη πλήρη αποβολή.
Διαφορετικά ισοένζυμα CYP450 καταλύουν την μετατροπή (2D6, 2C19, 2C9 & 2A6) και κατά συνέπεια το δυναμικό για μεταβολικές αλληλεπιδράσεις φαρμάκου - φαρμάκου είναι χαμηλό. Η κινητική της φορμοτερόλης είναι παρόμοια κατά τη χορήγηση είτε μιας δόσης είτε επαναλαμβανόμενων δόσεων, γεγονός που δεικνύει την μη ύπαρξη αυτό-επαγωγής ή αναστολής του μεταβολισμού.
Η αποβολή της φορμοτερόλης προφανώς ακολουθεί ένα πολυφασικό μοντέλο και ο χρόνος ημίσειας ζωής που αναφέρθηκε εξαρτάται συνεπώς από τα χρονικά διαλείμματα που μετρώνται. Με βάση τις συγκεντρώσεις στο πλάσμα ή στο αίμα που μετρώνται 6, 8 ή 12 ώρες μετά την από του στόματος χορήγηση, ο χρόνος ημίσειας ζωής υπολογίζεται σε 2 με 3 ώρες. Ο χρόνος ημίσειας ζωής 5 ωρών υπολογίστηκε από το ρυθμό νεφρικής απέκκρισης ανάμεσα στις 3 και τις 16 ώρες μετά την εισπνοή.
Η δραστική ουσία και οι μεταβολίτες της αποβάλλονται εξ ολοκλήρου. Τα δύο τρίτα μιας από του στόματος χορηγούμενης δόσης αποβάλλονται με τα ούρα και το ένα τρίτο με τα κόπρανα. Μετά την εισπνοή της φορμοτερόλης, κατά μέσο όρο ένα 6 με 9% της ουσίας αποβάλλεται αναλλοίωτο με τα ούρα. Η νεφρική κάθαρση της φορμοτερόλης είναι 150 ml/min.
Φαρμακοδυναμικές ιδιότητες Φαρμακοθεραπευτική κατηγορία: αδρενεργικά εισπνεόμενα, εκλεκτικοί αγωνιστές των β-αδρενεργικών υποδοχέων. Κωδικός ATC: R03 AC13 ### Μηχανισμός δράσης Η φορμοτερόλη είναι κυρίως ένας εκλεκτικός β-διεγέρτης. Η φορμοτερόλη έχει…
Παρακολούθηση Αγωγής
Εργαστηριακοί & κλινικοί έλεγχοι από το SPC, ανά σύστημα
Εργαστηριακές εξετάσεις (αίμα / ούρα)
| Έλεγχος | Σύστημα | Συχνότητα | Προϋπόθεση |
|---|---|---|---|
| Κάλιο ορού (K⁺) | scienceΗλεκτρολύτες & μεταβολικά | Τακτικά | Χαμηλή αρχική τιμή καλίου, ειδικός κίνδυνος για μειωμένα επίπεδα καλίου, οξύ σοβαρό άσθμα, ή παράλληλη θεραπεία με παράγωγα ξανθίνης, στεροειδή, διουρητικά |
| Γλυκόζη αίματος | glucoseΓλυκαιμικός έλεγχος / διαβήτης | Αρχικά | Διαβητικοί ασθενείς |
Σκευάσματα & Τιμολόγηση
Μονογραφίες Πηγών
Αναλυτικό περιεχόμενο ανά πηγή για τεκμηρίωση και έλεγχο
DrugBank
Description
expand_more
Description
Περιγραφή (Ελληνικά)
Το φορμοτερόλ είναι αγωνιστής υποδοχέα β2-adrenergic μακράς δράσης (12 ώρες), ο οποίος χρησιμοποιείται στη διαχείριση του άσθματος και/ή της χρόνιας αποφρακτικής πνευμονοπάθειας (ΧΑΠ). Ο εισπνεόμενος φορμοτερόλ δρα όπως και άλλοι β2-αγωνιστές, προκαλώντας βρογχοδιαστολή μέσω της χαλάρωσης του λείου μυός των αεραγωγών ώστε να αντιμετωπιστεί η έξαρση του άσθματος.
DrugBank
Indication
expand_more
Indication
Ενδείξεις (Ελληνικά)
Χρησιμοποιείται για μακροχρόνια συντήρηση του άσθματος σε ασθενείς ηλικίας 6 ετών και άνω με αναστρέψιμη νόσο των αεραγωγών, συμπεριλαμβανομένων ασθενών με συμπτώματα νυχτερινού άσθματος, που χρησιμοποιούν βέλτιστη θεραπεία κορτικοστεροειδών και εμφανίζουν τακτικά ή συχνά πρόσκαιρα συμπτώματα που απαιτούν τη χρήση ενός βρογχοδιασταλτικού βραχείας δράσης. Δεν ενδείκνυται για άσθμα που μπορεί να διαχειριστεί επιτυχώς με περιστασιακή χρήση εισπνεόμενου β2-adrenergic αγωνιστή βραχείας δράσης. Επιπλέον χρησιμοποιείται για την πρόληψη της άσκηση-προκαλούμενης βρογχόσπασμου, καθώς και για τη μακροχρόνια θεραπεία του βρογχικού σπασμού που σχετίζεται με τη ΧΑΠ.
DrugBank
Pharmacology
expand_more
Pharmacology
Φαρμακολογία (Ελληνικά)
Ο φορμοτερόλ αποτελεί μακράς δράσης εκλεκτικό αγωνιστή του υποδοχέα β2-adrenergic. Ο εισπνεόμενος φορμοτερόλ φουμαρικό άλας δρα τοπικά στους πνεύμονες ως βρογχοδιασταλτικό. Με μελέτες in vitro έχει αποδειχθεί ότι ο φορμοτερόλ παρουσιάζει περισσότερη από 200-πλασιαστική αγωνιστική δραστηριότητα στους υποδοχείς β2- σε σχέση με β1-υποδοχείς. Αν και οι β2-υποδοχείς είναι οι κυρίαρχοι αδρενεργικοί υποδοχείς στους λείους μυς των βρόγχων και οι β1-υποδοχείς κυριαρχούν στην καρδιά, υπάρχουν επίσης β2-υποδοχείς στην ανθρώπινη καρδιά που αντιπροσωπεύουν 10%-50% του συνόλου των αδρενεργικών υποδοχέων. Ο ακριβής ρόλος αυτών των υποδοχέων δεν έχει τεκμηριωθεί, αλλά εγείρει την πιθανότητα ότι ακόμη και εξαιρετικά επιλεκτικοί β2-αγωνιστές μπορεί να έχουν καρδιακές επιδράσεις.
DrugBank
Mechanism of action
expand_more
Mechanism of action
Μηχανισμός δράσης (Ελληνικά)
Οι φαρμακολογικές επιδράσεις των β2-αδρενεργικών αγωνιστών, συμπεριλαμβανομένου του φορμοτερόλ, οφείλονται, εν μέρει ή εξ ολοκλήρου, στην διέγερση της ενδοκυττάριας αδενυλ κυκλάσης, του ενζύμου που καταλύει τη μετατροπή της αδενοσίνης τριφωσφορικής (ATP) σε κυκλικό-3’,5’-αδενοσίνης μονοφωσφορικό (cAMP). Αυξημένα επίπεδα κυκλικού AMP προκαλούν χαλάρωση των βρογχικών λείων μυών και αναστέλλουν την απελευθέρωση προφλεγμονωδών μεταβολιτών από μαστοκύτταρα, όπως η ισταμίνη και οι λευκοτριένες. Ο φορμοτερόλ εμποδίζει επίσης τη διαρροή πλάσματος αλβουμίνης που προκαλείται από ισταμίνη σε αναισθητοποιημένα ποντίκια και εμποδίζει την προσέλευση ηωσινοφίλων σε σκύρους με υπεραντιδραστικότητα αεραγωγών. Το σχετικό εύρημα αυτών των μελετών σε κανονικούς ανθρώπους παραμένει άγνωστο.
DrugBank
Absorption
expand_more
Absorption
Απορρόφηση (Ελληνικά)
Ταχεία απορρόφηση στο πλάσμα μετά από χορήγηση με εισπνοή. Είναι πιθανό ότι το μεγαλύτερο μέρος του εισπνεόμενου φορμοτερόλ που παραδίδεται με τη συσκευή να καταπίνεται και στη συνέχεια να απορροφάται από το γαστρεντερικό σύστημα.
DrugBank
Half life
expand_more
Half life
Ημίσεια ζωή (Ελληνικά)
10 ώρες
DrugBank
Protein binding
expand_more
Protein binding
Δέσμευση σε πρωτεΐνες (Ελληνικά)
Η δέσμευση του φορμοτερόλ σε πρωτεΐνες του ανθρώπίνου πλάσματος in vitro ήταν 61%-64% σε συγκεντρώσεις από 0.1 έως 100 ng/mL. Η δέσμευση σε ανθρώπινο ορό αλβουμίνης in vitro ήταν 31%-38% σε εύρος 5–500 ng/mL. Οι συγκεντρώσεις φορμοτερόλης που χρησιμοποιήθηκαν για την εκτίμηση της δέσμευσης σε πρωτεΐνες του πλάσματος ήταν υψηλότερες από όσες επιτυγχάνονται στο πλάσμα μετά την εισπνοή μίας δόσης 120 μg.
DrugBank
Route of elimination
expand_more
Route of elimination
Οδός απέκκρισης (Ελληνικά)
Μετά από εισπνοή δόσης 12 μg ή 24 μg σε 16 ασθενείς με άσθμα, περίπου 10% και 15%-18% της συνολικής δόσης εξερρέθηκαν στα ούρα ως αμετάβλητο φορμοτερόλ και άμεσα συνζευγμένες ενώσεις φορμοτερόλης, αντίστοιχα.
DrugBank
Volume of distribution
expand_more
Volume of distribution
DrugBank
Clearance
expand_more
Clearance
Αποβολή (Κυρίαρχος μηχανισμός) - Καθαρισμός (Ελληνικά)
• Νεφρικός κλ = 150 mL/min [Υγιείς υποκείμενοι που λάμβαναν από του στόματος 80 μg]
DrugBank
Toxicity
expand_more
Toxicity
Τοξικότητα (Ελληνικά)
Υπερδοσολογία πιθανώς θα οδηγήσει σε επιδράσεις χαρακτηριστικές της β2-adrenergic διέγερσης: ναυτία, εμετός, πονοκέφαλος, τρόμος, υπνηλία, παλμοί, ταχυκαρδία, κοιλιακές διαταραχές, μεταβολική οξέωση, υποκαλιαιμία, υπεργλυκαιμία.
science
PubChem
Φαρμακοδυναμική
expand_more
Φαρμακοδυναμική
Η δράση του
- Φαρμακοδυναμική: Η φαρμακοδυναμική δράση του φορμοτερόλης επιτυγχάνεται τοπικά στους πνεύμονες, λειτουργώντας ως βρογχοδιασταλτικό. Χαλαρώνει τους λείους μύες και διευρύνει τους αεραγωγούς.
- Ταχεία Έναρξη & Παρατεταμένη Διάρκεια: Διαθέτει ταχεία έναρξη δράσης (περίπου 2-3 λεπτά) και παρατεταμένη διάρκεια (έως 12 ώρες).
- Προειδοποίηση για Μονοθεραπεία: Αποφεύγεται η χρήση μακροχρόνιων βήτα-2 αγωνιστών (LABAs), όπως η φορμοτερόλη, χωρίς ταυτόχρονη χορήγηση εισπνεόμενων κορτικοστεροειδών σε ασθενείς με άσθμα, καθώς η μονοθεραπεία με LABA έχει συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο θανάτου σχετιζόμενου με το άσθμα.
neurology
PubChem
Μηχανισμός δράσης
expand_more
Μηχανισμός δράσης
Η φορμοτερόλη είναι ένας σχετικά εκλεκτικός, μακροχρόνιος αγωνιστής των βήτα2-αδρενεργικών υποδοχέων, αν και παρουσιάζει κάποια δράση και στους υποδοχείς βήτα1 και βήτα3. Οι βήτα2-υποδοχείς βρίσκονται κυρίως στον βρογχικό λείο μυ (με σχετικά μικρή ποσότητα στον καρδιακό ιστό), ενώ οι βήτα1-υποδοχείς είναι οι επικρατέστεροι αδρενεργικοί υποδοχείς στην καρδιά. Για τον λόγο αυτό, η εκλεκτικότητα για τους βήτα2-υποδοχείς είναι επιθυμητή στη θεραπεία πνευμονοπαθειών όπως η ΧΑΠ και το άσθμα.
- Μοριακός Μηχανισμός: Η ενεργοποίηση των βήτα-υποδοχέων από αγωνιστές όπως η φορμοτερόλη διεγείρει την ενδοκυτταρική αδε-νυλική κυκλάση, ένα ένζυμο υπεύθυνο για τη μετατροπή του ATP σε κυκλικό AMP (cAMP).
- Αποτέλεσμα: Τα αυξημένα επίπεδα cAMP στον βρογχικό λείο μυϊκό ιστό οδηγούν σε χαλάρωση αυτών των μυών και επακόλουθη διάταση των αεραγωγών. Επίσης, αναστέλλεται η απελευθέρωση μεσολαβητών υπερευαισθησίας (π.χ., ισταμίνη, λευκοτριένια) από τα κύτταρα-στόχους, ιδιαίτερα των μαστοκυττάρων.
Η φορμοτερόλη είναι ένας μακροχρόνιος, εκλεκτικός διεγέρτης των βήτα2-αδρενεργικών υποδοχέων στον βρογχικό λείο μυ. Αυτή η διέγερση προκαλεί χαλάρωση των ινών του λείου μυός και παράγει βρογχοδιαστολή.
Η φορμοτερόλη διεγείρει τους βήτα2-αδρενεργικούς υποδοχείς και φαίνεται ότι έχει μικρή ή καμία επίδραση στους βήτα1- ή άλφα-αδρενεργικούς υποδοχείς. Τα βήτα-αδρενεργικά αποτελέσματα του φαρμάκου φαίνεται να προκύπτουν από τη διέγερση της παραγωγής κυκλικού αδενο-3’-5’-μονοφωσφορικού (cAMP) μέσω της ενεργοποίησης της αδε-νυλικής κυκλάσης. Το κυκλικό AMP μεσολαβεί πολλαπλές κυτταρικές αποκρίσεις. Οι αυξημένες συγκεντρώσεις cAMP συσχετίζονται με χαλάρωση του βρογχικού λείου μυός και καταστολή ορισμένων πτυχών της φλεγμονής, όπως η αναστολή της απελευθέρωσης προφλεγμονωδών μεσολαβητών από μαστοκύτταρα (π.χ. ισταμίνη, λευκοτριένια).
biotech
PubChem
Απορρόφηση / κατανομή / απέκκριση
expand_more
Απορρόφηση / κατανομή / απέκκριση
Η πνευμονική βιοδιαθεσιμότητα της φορμοτερόλης εκτιμάται περίπου στο 43% της χορηγούμενης δόσης, ενώ η συνολική συστημική βιοδιαθεσιμότητα είναι περίπου 60% της χορηγούμενης δόσης (καθώς η συστημική βιοδιαθεσιμότητα λαμβάνει υπόψη την απορρόφηση από το γαστρεντερικό σωλήνα).
-
Απορρόφηση: Η φορμοτερόλη απορροφάται ταχέως στο πλάσμα μετά από εισπνοή. Σε υγιείς ενήλικες, ο χρόνος μέχρι τη μέγιστη συγκέντρωση (Tmax) κυμάνθηκε από 0,167 έως 0,5 ώρες. Μετά από εφάπαξ δόση 10 mcg, η μέγιστη συγκέντρωση (Cmax) και η περιοχή κάτω από την καμπύλη (AUC) ήταν 22 pmol/L και 81 pmol.h/L, αντίστοιχα. Σε ενήλικες ασθενείς με άσθμα, ο Tmax κυμάνθηκε από 0,58 έως 1,97 ώρες. Μετά από εφάπαξ χορήγηση 10 mcg, Cmax και AUC0-12h ήταν 22 pmol/L και 125 pmol.h/L, αντίστοιχα. Μετά από πολλαπλές δόσεις 10 mcg, Cmax και AUC0-12h ήταν 41 pmol/L και 226 pmol.h/L, αντίστοιχα. Η απορρόφηση φαίνεται να είναι ανάλογη της δόσης εντός των συνήθων δοσολογικών εύρους.
-
Απεκώκρηση: Η απέκκριση διαφέρει ανάλογα με τη διαδρομή και τον τύπο χορήγησης. Μετά από από του στόματος χορήγηση σε 2 υγιείς εθελοντές, περίπου 59-62% και 32-34% της χορηγούμενης δόσης απεκκρίθηκε στα ούρα και στα κόπρανα, αντίστοιχα. Μια άλλη μελέτη, που προσπάθησε να μιμηθεί την εισπνοή μέσω συνδυασμένης ενδοφλέβιας/από του στόματος χορήγησης, ανέφερε περίπου 62% της χορηγούμενης δόσης στα ούρα και 24% στα κόπρανα. Μετά από εισπνοή σε ασθενείς με άσθμα, περίπου 10% και 15-18% της χορηγούμενης δόσης απεκκρίθηκε στα ούρα ως αμετάβλητο μητρικό φάρμακο και άμεσα γλυκουρονίδια της φορμοτερόλης, αντίστοιχα, και οι αντίστοιχες τιμές σε ασθενείς με ΧΑΠ ήταν 7% και 6-9%, αντίστοιχα.
-
Νεφρική Κάθαρση: Η νεφρική κάθαρση της φορμοτερόλης μετά από εισπνοή είναι περίπου 157 mL/min.
-
Πρωτεϊνική Σύνδεση: Μέτρια 61-64%. Η σύνδεση με λευκωματίνη ορού ήταν 31% έως 38% σε εύρος συγκεντρώσεων 5 έως 500 ng/mL.
-
Βιοδιαθεσιμότητα: Πνευμονική: 21-37%. Συνολική συστημική: 46%.
-
Γάλα: Δεν είναι γνωστό εάν η φορμοτερόλη κατανέμεται στο ανθρώπινο μητρικό γάλα. Ωστόσο, κατανέμεται στο γάλα αρουραίου μετά από από του στόματος χορήγηση.
-
Ανάλυση Απεκώκρισης σε Ασθενείς: Σε ασθενείς με άσθμα μετά από δόση 12 ή 24 ug: 10% και 15-18% απεκκρίθηκαν αμετάβλητα στα ούρα, αντίστοιχα. Σε ασθενείς με χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) μετά από δόση 12 ή 24 ug: 7% και 6-9% απεκκρίθηκαν αμετάβλητα στα ούρα, αντίστοιχα.
water_drop
PubChem
Δέσμευση πρωτεϊνών
expand_more
Δέσμευση πρωτεϊνών
hub
PubChem
Μεταβολισμός
expand_more
Μεταβολισμός
Η φορμοτερόλη μεταβολίζεται κυρίως μέσω άμεσης γλυκουρονιδίωσης του μητρικού φαρμάκου και μέσω O-απομεθυλίωσης του μητρικού φαρμάκου ακολουθούμενης από γλυκουρονιδίωση.
-
Κύριες Οδοί Μεταβολισμού:
- Άμεση γλυκουρονιδίωση του μητρικού φαρμάκου στην φαινολική υδροξυλομάδα.
- O-απομεθυλίωση του μητρικού φαρμάκου ακολουθούμενη από γλυκουρονιδίωση στην φαινολική υδροξυλομάδα (η δεύτερη πιο συχνή οδός).
-
Δευτερεύουσες Οδοί: Περιλαμβάνουν θειική σύζευξη του μητρικού φαρμάκου και δε-φορμυλίωση του μητρικού φαρμάκου ακολουθούμενη από θειική σύζευξη, αν και αυτές οι δευτερεύουσες οδοί δεν έχουν χαρακτηριστεί πλήρως.
-
Συμμετοχή Ενζύμων In Vitro: Μελέτες in vitro της διάθεσης της φορμοτερόλης υποδεικνύουν ότι η O-απομεθυλίωση περιλαμβάνει αριθμό ισοενζύμων κυτοχρώματος P450 (CYP2D6, CYP2C19, CYP2C9, και CYP2A6) και η γλυκουρονιδίωση περιλαμβάνει αριθμό ισοενζύμων UDP-γλυκουρο-νυλ-τρανσφεράσης (UGT1A1, UGT1A8, UGT1A9, UGT2B7, και UGT2B15), αν και δεν έχουν αποσαφηνιστεί συγκεκριμένοι ρόλοι για μεμονωμένα ένζυμα.
Η φορμοτερόλη μεταβολίζεται κυρίως με άμεση γλυκουρονιδίωση στην φαινολική ή αλειφατική υδροξυλομάδα και O-απομεθυλίωση ακολουθούμενη από γλυκουρονιδική σύζευξη σε οποιεσδήποτε φαινολικές υδροξυλομάδες. Οι δευτερεύουσες οδοί περιλαμβάνουν θειική σύζευξη της φορμοτερόλης και δε-φορμυλίωση ακολουθούμενη από θειική σύζευξη. Η πιο συχνή οδός περιλαμβάνει άμεση σύζευξη στην φαινολική υδροξυλομάδα. Η δεύτερη κύρια οδός περιλαμβάνει O-απομεθυλίωση ακολουθούμενη από σύζευξη στην φαινολική 2’-υδροξυλομάδα. Τέσσερα ισοένζυμα κυτοχρώματος P450 (CYP2D6, CYP2C19, CYP2C9 και CYP2A6) εμπλέκονται στην O-απομεθυλίωση της φορμοτερόλης. Η φορμοτερόλη δεν ανέστειλε τα ένζυμα CYP450 σε θεραπευτικά σχετικές συγκεντρώσεις. Ορισμένοι ασθενείς μπορεί να έχουν έλλειψη CYP2D6 ή 2C19 ή και των δύο. Δεν έχει διερευνηθεί επαρκώς εάν η έλλειψη ενός ή και των δύο αυτών ισοενζύμων οδηγεί σε αυξημένη συστημική έκθεση στη φορμοτερόλη ή σε συστημικές ανεπιθύμητες ενέργειες.
Η φορμοτερόλη συζεύχθηκε σε ανενεργά γλυκουρονίδια και ένα προηγουμένως μη αναγνωρισμένο θειικό άλας. Το φαινολικό γλυκουρονίδιο της φορμοτερόλης ήταν ο κύριος μεταβολίτης στα ούρα. Η φορμοτερόλη επίσης O-απομεθυλιώθηκε και δε-φορμυλιώθηκε. Η έκθεση στο πλάσμα σε αυτούς τους φαρμακολογικά ενεργούς μεταβολίτες ήταν χαμηλή. Η O-απομεθυλιωμένη φορμοτερόλη εμφανίστηκε κυρίως ως ανενεργά γλυκουρονιδικά συζεύγματα και η δε-φορμυλιωμένη φορμοτερόλη μόνο ως ανενεργό θειικό συζεύγιο. Ατόφια φορμοτερόλη και O-απομεθυλιωμένη φορμοτερόλη κυριάρχησαν στην ανάκτηση από τα κόπρανα. Η μέση ανάκτηση μη αναγνωρισμένων μεταβολιτών ήταν 7,0% στα ούρα και 2,0% στα κόπρανα.
hourglass
PubChem
Ημίσεια ζωή
expand_more
Ημίσεια ζωή
Ο μέσος τερματικός χρόνος ημίσειας ζωής της φορμοτερόλης μετά από εισπνοή είναι 7-10 ώρες, ανάλογα με τον τύπο χορήγησης. Ο χρόνος ημίσειας ζωής στο πλάσμα της φορμοτερόλης εκτιμάται σε 3,4 ώρες μετά από από του στόματος χορήγηση και 1,7-2,3 ώρες μετά από εισπνοή.
Μέσος τερματικός: 10 ώρες
category
PubChem
MeSH classification
expand_more
MeSH classification
- Φαρμακολογική Ταξινόμηση MeSH:
- Παράγοντες που προκαλούν αύξηση της διαστολής ενός βρόγχου ή βρογχικών σωλήνων.
- Ενώσεις που συνδέονται και ενεργοποιούν τους ΒΗΤΑ2-ΑΔΡΕΝΕΡΓΙΚΟΥΣ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ.
fact_check
PubChem
FDA classification
expand_more
FDA classification
- Φαρμακολογική Ταξινόμηση FDA:
- 5ZZ84GCW8B
- FORMOTEROL
- Μηχανισμοί Δράσης [MoA] - Βήτα2-Αδρενεργικοί Αγωνιστές
- Καθιερωμένη Φαρμακολογική Κατηγορία [EPC] - Βήτα2-Αδρενεργικός Αγωνιστής
Η φορμοτερόλη είναι ένας Βήτα2-Αδρενεργικός Αγωνιστής. Ο μηχανισμός δράσης της φορμοτερόλης είναι ως Βήτα2-Αδρενεργικός Αγωνιστής.
Ημίσεια ζωή
Δέσμευση πρωτεϊνών
Απέκκριση
Πρωτόκολλα Συνταγογράφησης
Το φάρμακο περιλαμβάνεται στο φαρμακευτικό οπλοστάσιο (Μακράς Δράσης β2-Διεγέρτες (LABA — όχι ως μονοθεραπεία)) του πρωτοκόλλου. Δείτε την πλήρη οδηγία για τα κριτήρια συνταγογράφησης.
Το φάρμακο περιλαμβάνεται στο φαρμακευτικό οπλοστάσιο (Μακράς Δράσης β2-Διεγέρτες (LABA)) του πρωτοκόλλου. Δείτε την πλήρη οδηγία για τα κριτήρια συνταγογράφησης.
Επιστημονικό Προφίλ
expand_more
- Φαρμακολογική Ταξινόμηση MeSH:
- Παράγοντες που προκαλούν αύξηση της διαστολής ενός βρόγχου ή βρογχικών σωλήνων.
- Ενώσεις που συνδέονται και ενεργοποιούν τους ΒΗΤΑ2-ΑΔΡΕΝΕΡΓΙΚΟΥΣ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ.