Αντιγριπικός Εμβολιασμός 2026-2027
Εγκύκλιος Υπ. Υγείας Δ1α/Γ.Π.οικ. 44629 — 30.09.2026 · ΑΔΑ 93Σ0465ΦΥΟ-ΕΓ8
Υπουργείο Υγείας — Δ/νση Δημόσιας Υγείας & Υγιεινής Περιβάλλοντος
Βασικά σημεία
- Εμβολιασμός από τα μέσα Οκτωβρίου έως το τέλος Νοεμβρίου — αναπληρώνεται καθ’ όλη τη διάρκεια της περιόδου γρίπης.
- Νέο: καθολική σύσταση σε βρέφη και παιδιά 6 μηνών – 5 ετών.
- Όλα τα εμβόλια της περιόδου είναι τριδύναμα (TIVe, TIVc, TIV-HD, aTIV, LAIV).
- ≥65 ετών και μεταμοσχευμένοι συμπαγούς οργάνου 18-64: ενισχυμένο εμβόλιο (TIV-HD ή aTIV) — αν δεν υπάρχει, δεν καθυστερούμε, εμβολιάζουμε με οποιοδήποτε.
- Κύηση: μόνο TIVe / TIVc — όχι Efluelda, Fluad, Fluenz.
- Κάθε εμβολιασμός καταχωρείται υποχρεωτικά στο Εθνικό Μητρώο Εμβολιασμών.
Ποιοι εμβολιάζονται (κατά προτεραιότητα)
- Άτομα ηλικίας 60 ετών και άνω
- Βρέφη και παιδιά ηλικίας 6 μηνών έως 5 ετών
- Ενήλικες και παιδιά (άνω των 5 ετών) με ένα ή περισσότερα από τα παρακάτω χρόνια νοσήματα ή επιβαρυντικούς παράγοντες:
- Χρόνια νοσήματα αναπνευστικού, όπως άσθμα, χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια
- Χρόνια καρδιακά νοσήματα
- Ανοσοκαταστολή (κληρονομική ή επίκτητη)
- Μεταμόσχευση οργάνων και μεταμόσχευση μυελού των οστών
- Μεσογειακή αναιμία, δρεπανοκυτταρική αναιμία ή άλλες αιμοσφαιρινοπάθειες
- Σακχαρώδης διαβήτης ή άλλο χρόνιο μεταβολικό νόσημα
- Χρόνια νεφροπάθεια
- Χρόνιες παθήσεις ήπατος
- Νευρολογικά – νευρομυϊκά νοσήματα
- Σύνδρομο Down
- Έγκυες ανεξαρτήτως ηλικίας κύησης, λεχώνες και γυναίκες που θηλάζουν
- Νοσογόνος παχυσαρκία (ενήλικες: ΔΜΣ > 40 kg/m², παιδιά: ΔΜΣ > 95η εκατοστιαία θέση)
- Παιδιά που λαμβάνουν ασπιρίνη μακροχρόνια (π.χ. νόσος Kawasaki, ρευματοειδής αρθρίτιδα)
- Στενή επαφή με παιδιά < 6 μηνών· άτομα που φροντίζουν ή διαβιούν με άτομα με υποκείμενο νόσημα που αυξάνει τον κίνδυνο επιπλοκών
- Κλειστοί ή ευάλωτοι πληθυσμοί: προσωπικό και εσωτερικοί σπουδαστές σχολείων/σχολών (π.χ. στρατιωτικών, αστυνομικών), μαθητές και προσωπικό ειδικών σχολείων, κέντρα διαμονής προσφύγων-μεταναστών, καταστήματα κράτησης, άστεγοι και προσωπικό χώρων φιλοξενίας τους, νεοσύλλεκτοι (όταν η κατάταξη συμπίπτει με την περίοδο γρίπης)
- Διαμένοντες σε ιδρύματα χρονίως πασχόντων και μονάδες φιλοξενίας ηλικιωμένων
- Εργαζόμενοι σε χώρους παροχής υπηρεσιών υγείας (ιατρονοσηλευτικό προσωπικό, λοιποί εργαζόμενοι, φοιτητές επαγγελμάτων υγείας σε κλινική άσκηση), σε ιδρύματα χρονίως πασχόντων, μονάδες ηλικιωμένων και κέντρα διαμονής προσφύγων-μεταναστών
- Κτηνίατροι, πτηνοτρόφοι, χοιροτρόφοι, εκτροφείς (και εκτροφείς μινκ), εργαζόμενοι σε σφαγεία και γενικά όσοι έρχονται σε συστηματική επαφή με πτηνά ή χοίρους
Ποιο εμβόλιο σε ποιον
| Ασθενής | Εμβόλιο |
|---|---|
| Βρέφη / παιδιά 6 μηνών – < 2 ετών | TIVe ή TIVc |
| Παιδιά & έφηβοι 2 – < 18 ετών | TIVe, TIVc ή LAIV (Fluenz) — εκτός αν υπάρχει αντένδειξη LAIV |
| Ενήλικες 18-64 αυξημένου κινδύνου / 60-64 ετών | TIVe ή TIVc |
| Μεταμόσχευση συμπαγούς οργάνου, 18-64 ετών | TIV-HD (Efluelda) ή aTIV (Fluad) |
| ≥ 65 ετών | TIV-HD (Efluelda) ή aTIV (Fluad) — αν δεν υπάρχουν, οποιοδήποτε εμβόλιο χωρίς καθυστέρηση |
| Κύηση (οποιοδήποτε τρίμηνο), λοχεία, θηλασμός | TIVe ή TIVc — όχι TIV-HD, aTIV, LAIV |
| Σοβαρή αναφυλακτική αντίδραση στο αυγό | TIVc (Flucelvax), από 6 μηνών |
Συνιστώμενα εμβόλια 2026-2027
Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμών — 13η συνεδρίαση, 08.09.2026
| Σκεύασμα | Τύπος | Περιεκτικότητα / στέλεχος | Σύσταση | Κύηση |
|---|---|---|---|---|
| Vaxigrip TIV Sanofi Winthrop Industrie |
TIVe | 15 mcg | ≥60 ετών · 6 μηνών – 5 ετών · παιδιά ≥5 και ενήλικες αυξημένου κινδύνου | ✓ ΝΑΙ |
| Influvac – sub Unit Viatris |
TIVe | 15 mcg | ≥60 ετών · 6 μηνών – 5 ετών · παιδιά ≥5 και ενήλικες αυξημένου κινδύνου | ✓ ΝΑΙ |
| Influsplit GlaxoSmithKline |
TIVe | 15 mcg | ≥60 ετών · 6 μηνών – 5 ετών · παιδιά ≥5 και ενήλικες αυξημένου κινδύνου | ✓ ΝΑΙ |
| Flucelvax Seqirus |
TIVc | 15 mcg | ≥60 ετών · 6 μηνών – 5 ετών · παιδιά ≥5 και ενήλικες αυξημένου κινδύνου · αναφυλαξία στο αυγό (από 6 μηνών) | ✓ ΝΑΙ |
| Efluelda Sanofi Winthrop Industrie |
TIV-HD | 60 mcg | ≥65 ετών · 18-64 ετών με μεταμόσχευση συμπαγούς οργάνου | ✕ ΟΧΙ |
| Fluad Seqirus |
aTIV | 15 mcg + MF59 | ≥65 ετών · 18-64 ετών με μεταμόσχευση συμπαγούς οργάνου | ✕ ΟΧΙ |
| Fluenz AstraZeneca |
LAIV | 10^7.0±0.5 FFU | Παιδιά και έφηβοι 2 έως < 18 ετών (ρινικό) | ✕ ΟΧΙ |
- TIVe
- Τριδύναμο αδρανοποιημένο, συμβατικό — σε ωά ορνίθων
- TIVc
- Τριδύναμο αδρανοποιημένο — σε κυτταροκαλλιέργειες (και επί αναφυλαξίας στο αυγό, από 6 μηνών)
- TIV-HD
- Τριδύναμο αδρανοποιημένο υψηλής δόσης
- aTIV
- Τριδύναμο αδρανοποιημένο με ανοσοενισχυτικό MF59
- LAIV
- Τριδύναμο ζων εξασθενημένο — ρινικό εκνέφωμα
Διαθέσιμα σκευάσματα
Σε κυκλοφορία — ΕΟΦΠροσοχή: Για την περίοδο 2026-2027 συνιστώνται μόνο τριδύναμα εμβόλια: Vaxigrip TIV, Influvac, Influsplit, Flucelvax (TIVc), Efluelda (TIV-HD), Fluad (aTIV), Fluenz (LAIV). Τα τετραδύναμα (TETRA) σκευάσματα δεν περιλαμβάνονται στις συστάσεις της περιόδου.
Άμεση αντιστοιχία
EFLUELDA TIV
TIV-HD — υψηλής δόσης, ≥65 ετών
FLUAD
aTIV — με ανοσοενισχυτικό MF59, ≥65 ετών
FLUCELVAX TETRA
TIVc — κυτταροκαλλιέργεια, επί αλλεργίας στο αυγό
FLUENZ
LAIV — ζωντανό εξασθενημένο, ρινικό (παιδιατρικό)
Δοσολογία & χορήγηση
- Ενήλικες: 1 δόση ετησίως.
- TIVe / TIVc σε βρέφη ≥ 6 μηνών: 0,5 ml (ολόκληρη η δόση).
- Παιδιά < 9 ετών που εμβολιάζονται πρώτη φορά ή έχουν λάβει στο παρελθόν μόνο 1 δόση: 2 δόσεις, μεσοδιάστημα ≥ 28 ημέρες.
- LAIV: ρινικό εκνέφωμα 0,1 ml σε κάθε ρουθούνι, 2 – < 18 ετών. Παιδιά < 9 ετών χωρίς προηγούμενο αντιγριπικό: 2η δόση μετά από ≥ 4 εβδομάδες. Αν λείπει η 2η δόση LAIV, ολοκληρώνεται με αδρανοποιημένο ενέσιμο.
- Ανοσολογική απάντηση σε ~2 εβδομάδες από τον εμβολιασμό.
Αντενδείξεις LAIV (Fluenz)
- Υποτροπιάζοντα επεισόδια συριγμού τους τελευταίους 12 μήνες ή ιστορικό βρογχικού άσθματος
- Ανοσοκαταστολή (κληρονομική ή επίκτητη)
- Μακροχρόνια αγωγή με ασπιρίνη
- Γνωστή αναφυλαξία σε συστατικό του εμβολίου
- Κύηση
Συχνές ερωτήσεις ιατρών
Ποιοι πρέπει να εμβολιαστούν για την περίοδο 2026-2027;
Κατά προτεραιότητα: όλα τα άτομα ≥ 60 ετών, όλα τα βρέφη και παιδιά 6 μηνών – 5 ετών, και ενήλικες ή παιδιά > 5 ετών με χρόνιο νόσημα ή επιβαρυντικό παράγοντα (αναπνευστικό, καρδιακό, ανοσοκαταστολή, μεταμόσχευση, αιμοσφαιρινοπάθειες, ΣΔ/μεταβολικό, νεφροπάθεια, ηπατοπάθεια, νευρολογικά-νευρομυϊκά, Down, κύηση/λοχεία/θηλασμός, νοσογόνος παχυσαρκία, μακροχρόνια ασπιρίνη σε παιδιά), καθώς και επαφές ευπαθών, κλειστοί πληθυσμοί, υγειονομικοί και επαγγελματίες σε επαφή με πτηνά/χοίρους. Πλήρης λίστα στην ενότητα «Ποιοι εμβολιάζονται».
Πότε είναι ο σωστός χρόνος εμβολιασμού;
Μέσα Οκτωβρίου έως τέλος Νοεμβρίου, γιατί απαιτούνται ~2 εβδομάδες για ανοσολογική απάντηση και η γρίπη στην Ελλάδα αυξάνεται συνήθως τον Ιανουάριο. Αν χαθεί αυτό το παράθυρο, ο εμβολιασμός αναπληρώνεται καθ’ όλη τη διάρκεια της περιόδου γρίπης.
Ποιο εμβόλιο δίνω σε ασθενή ≥ 65 ετών;
Συστήνεται ενισχυμένο τριδύναμο: Efluelda (TIV-HD, υψηλής δόσης) ή Fluad (aTIV, με MF59). Έχουν υψηλότερη ανοσογονικότητα· οι ανεπιθύμητες ενέργειες είναι συχνότερες από το συμβατικό αλλά συνολικά χαμηλές. Αν δεν είναι διαθέσιμα, δεν καθυστερούμε — εμβολιάζουμε με οποιοδήποτε διαθέσιμο εμβόλιο.
Ασθενής 60-64 ετών: δικαιούται ενισχυμένο εμβόλιο;
Όχι κατά την εγκύκλιο. Η ηλικία 60-64 περιλαμβάνεται στις ομάδες εμβολιασμού, αλλά τα TIV-HD / aTIV συστήνονται από τα 65 έτη (και σε μεταμοσχευμένους συμπαγούς οργάνου 18-64). Χορηγείται TIVe ή TIVc.
Μεταμοσχευμένος ασθενής κάτω των 65 — ποιο εμβόλιο;
Σε ενήλικες 18-64 ετών με μεταμόσχευση συμπαγούς οργάνου συστήνεται TIV-HD (Efluelda) ή aTIV (Fluad), όπως στους ≥ 65.
Ποιο εμβόλιο δίνω σε έγκυο; Σε ποιο τρίμηνο;
Εμβολιάζεται ανεξαρτήτως ηλικίας κύησης. Επιτρέπονται μόνο τα TIVe (Vaxigrip TIV, Influvac, Influsplit) και TIVc (Flucelvax). Δεν χορηγούνται στην κύηση Efluelda, Fluad και Fluenz. Συστήνεται επίσης σε λεχώνες και θηλάζουσες.
Ασθενής με αλλεργία στο αυγό;
Σε ιστορικό σοβαρής αναφυλακτικής αντίδρασης στο αυγό χορηγείται το TIVc (Flucelvax), που παρασκευάζεται σε κυτταροκαλλιέργειες, από την ηλικία των 6 μηνών.
Πόσες δόσεις χρειάζεται ένα παιδί;
Παιδιά < 9 ετών που εμβολιάζονται για πρώτη φορά ή έχουν λάβει στο παρελθόν μόνο 1 δόση χρειάζονται 2 δόσεις με μεσοδιάστημα ≥ 28 ημερών (LAIV: ≥ 4 εβδομάδες). Από 6 μηνών η δόση TIVe/TIVc είναι 0,5 ml (ολόκληρη). Όλοι οι υπόλοιποι: 1 δόση ετησίως.
Πότε μπορώ να δώσω το ρινικό Fluenz (LAIV);
Σε παιδιά και εφήβους 2 έως < 18 ετών, 0,1 ml σε κάθε ρουθούνι. Αντενδείκνυται σε: υποτροπιάζοντα συριγμό τους τελευταίους 12 μήνες ή ιστορικό άσθματος, ανοσοκαταστολή, μακροχρόνια ασπιρίνη, αναφυλαξία σε συστατικό, κύηση. Αν λείψει η 2η δόση, ο εμβολιασμός ολοκληρώνεται με ενέσιμο αδρανοποιημένο.
Το παιδί ζει με άτομο με σοβαρή ανοσοκαταστολή — LAIV ή ενέσιμο;
Προτιμάται το αδρανοποιημένο ενέσιμο. Αν τελικά δοθεί LAIV, το παιδί να αποφεύγει την επαφή με το ευάλωτο άτομο για 7 ημέρες (θεωρητικός κίνδυνος μετάδοσης του ιού του εμβολίου).
Μπορώ να το δώσω μαζί με το εμβόλιο COVID-19;
Ναι. Χορηγείται την ίδια ημέρα σε διαφορετικό ανατομικό σημείο, ή οποιαδήποτε άλλη ημέρα πριν ή μετά — δεν απαιτείται μεσοδιάστημα.
Ασθενής με λοίμωξη αναπνευστικού ή επαφή με κρούσμα COVID-19;
Ασυμπτωματική επαφή με αρνητικό εργαστηριακό έλεγχο: εμβολιάζεται κανονικά. Συμπτωματικός (COVID-19 ή άλλη λοίμωξη αναπνευστικού): αναβάλλει τον εμβολιασμό μέχρι να υφεθούν τα συμπτώματα.
Είμαι υποχρεωμένος να καταχωρήσω τον εμβολιασμό;
Ναι, υποχρεωτικά, στο Εθνικό Μητρώο Εμβολιασμών (άρθρο 4 παρ. 1, ΥΑ 6677/23-10-2020). Ο ιατρός που συνταγογραφεί εντάσσει τον ασθενή στο Μητρώο· το ίδιο ισχύει για τον ιατρό που διενεργεί εμβόλιο συνταγογραφημένο από άλλον και για τον φαρμακοποιό που εμβολιάζει.
Χρειάζεται εργαστηριακή επιβεβαίωση γρίπης για να δώσω αντιιική αγωγή;
Όχι. Η εργαστηριακή διάγνωση απαιτείται στα σοβαρά κρούσματα σε ΜΕΘ (ή σε μηχανική υποστήριξη αναπνοής εν αναμονή ΜΕΘ). Ο ΕΟΔΥ καλύπτει το κόστος μέχρι το πρώτο θετικό δείγμα στα δύο εργαστήρια αναφοράς (Ινστιτούτο Παστέρ Αθήνα, Β΄ Εργαστήριο Μικροβιολογίας ΑΠΘ). Οι ασθενείς αυξημένου κινδύνου πρέπει να προσέρχονται νωρίς, με την έναρξη συμπτωμάτων.
Ισχύει κάτι ειδικό για το υγειονομικό προσωπικό;
Συστήνεται σε όλους τους εργαζόμενους σε χώρους υγείας. Στις ΜΕΘ (και ΜΕΝΝ), ΜΑΦ, Μονάδες Ειδικών Λοιμώξεων και Ανοσοκατεσταλμένων, Τεχνητού Νεφρού/Περιτοναϊκής, Μεταμοσχεύσεων, Αιματολογικές/Ογκολογικές κλινικές και ΤΕΠ θεωρείται επιβεβλημένο να είναι εμβολιασμένο το σύνολο του προσωπικού. Η εμβολιαστική κάλυψη είναι δείκτης ποιότητας κάθε φορέα και αναφέρεται στον ΕΟΔΥ από την Επιτροπή Νοσοκομειακών Λοιμώξεων.
Πόσο ασφαλές είναι το εμβόλιο;
Σύμφωνα με τα διεθνή συστήματα φαρμακοεπαγρύπνησης το αντιγριπικό εμβόλιο είναι ασφαλές, χωρίς καταγεγραμμένες σοβαρές συστηματικές ανεπιθύμητες ενέργειες. Τα ενισχυμένα (TIV-HD, aTIV) έχουν συχνότερες, αλλά συνολικά χαμηλές, ανεπιθύμητες ενέργειες.
Επιδημιολογικά δεδομένα 2025-2026 (ΕΟΔΥ)
- Περίοδος 2025-26: κυριάρχησε η γρίπη Α (υπότυπος Α(Η3) στην κοινότητα, Α(Η1)pdm09 σε μικρότερο βαθμό)· σποραδικά κρούσματα Β.
- Εβδ. 40/2025 – 34/2026: 164 νοσηλείες σε ΜΕΘ (διάμεση ηλικία 69 έτη) και 84 θάνατοι (διάμεση ηλικία 76 έτη) με εργαστηριακά επιβεβαιωμένη γρίπη.
- Η πλειονότητα όσων νοσηλεύτηκαν σε ΜΕΘ ή απεβίωσαν δεν είχε εμβολιαστεί, παρότι ανήκε σε ομάδα αυξημένου κινδύνου.
- Η δραστηριότητα αυξάνεται συνήθως τον Ιανουάριο και κορυφώνεται Φεβρουάριο – Μάρτιο.
Πηγή: Εγκύκλιος Υπ. Υγείας Δ1α/Γ.Π.οικ. 44629 — 30.09.2026, «Οδηγίες για την Εποχική Γρίπη 2026-2027 – Αντιγριπικός Εμβολιασμός», ΑΔΑ 93Σ0465ΦΥΟ-ΕΓ8.